SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÂY DỰNG KẾ
HOẠCH NĂM HỌC Ở TT GDTX BẢO YÊN” 1
Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề ti
Trong mọi hoạt động của các cơ quan hay tổ chức ở các cấp đều phải có mục tiêu,
- Xác định cơ sở lý luận và pháp lý nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng kế hoạch năm
học ở Trung tâm GDTX.
- Việc xây dựng kế hoạch năm học ở Trung tâm GDTX trong những năm học trớc
đây thờng coi nhẹ. Nhng đến những năm học gần đây (2004-2011) việc xây dựng kế
hoạch năm học ở các Trung tâm GDTX đã có sự chỉ đạo kiểm tra sát sao của Sở GD&ĐT
2
Lào Cai nên việc xây dựng kế hoạch năm học ở các Trung tâm đã có hiệu quả dựa trên các
căn cứ xác thực ở địa phơng, kế hoạch hoá đa ra phải có tính khả thi đợc tập thể công
nhận cùng nhau tổ chức thực hiện.
4. Phơng pháp nghiên cứu.
- Nhóm phơng pháp nghiên cứu lý luận: Nghị quyết TW II khoá VIII, trên cơ sở
tiếp thu qua các bài giảng của giảng viên trờng cán bộ quản lý giáo dục. Nghiên cứu tài
liệu học tập bài: Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch trong Trung tâm GDTX.
- Nhóm phơng pháp nghiên cứu thực tiễn: Qua hội nghị trao đổi kinh nghiệm xây dựng kế
hoạch trờng học, tại Sở GD&ĐT Lào Cai, kết hợp với các kinh nghiệm của bản thân trong
quá trình xây dựng kế hoạch nhiều năm ở Trung tâm GDTX Bảo Yên-Lào Cai.
- Phơng pháp hỗ trợ: Dùng sơ đồ, bảng biểu, số liệu so sánh trong quá tình xây dựng kế
hoạch năm học.
5. Phạm vi nghiên cứu.
Xây dựng kế hoạch năm học 2010-2011 tại Trung tâm GDTX Bảo Yên-Lào Cai.
trò khởi đầu, định hớng cho toàn bộ các hoạt động của quá trình quản lý và là cơ sở để
huy động tối đa các nguồn lực cho việc thực hiện các mục tiêu và là căn cứ cho việc kiểm
tra đánh giá quá trình thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của tổ chức, đơn vị và từng cá nhân.
Hiểu đợc vị trí, vai trò của kế hoạch hoá tôi xin ghi lại một số khái niệm.
* Kế hoạch là toàn bộ nói chung những điều vạch ra một cách có hệ thống về những
công việc dự định làm trong một thời gian nhất định với cách thức trình tự, thời gian tiến
hành.
* Kế hoạch hoá là việc đa toàn bộ hoạt động quản lý vào công tác kế hoạch, trong
đó chỉ rõ các bớc đi, biện pháp thực hiện và bảo đảm các nguồn lực để đạt tới các mục
tiêu của tổ chức.
* Kế hoạch hoá giáo dục là áp dụng sự phân tích hệ thống và hợp lý các quá trình
phát triển giáo dục với mục đích làm cho giáo dục đạt đợc các kết quả và có hiệu quả hơn
phù hợp với những yêu cầu và nhiệm vụ của ngời học và xã hội đặt ra.
Là ngời quản lý muốn xây dựng kế hoạch đạt hiệu quả có tính khả thi cao ta cần
chú ý những nguyên tắc, tiến trình xây dựng kế hoạch.
1.1. Nguyên tắc xây dựng kế hoạch.
1.1.1. Nguyên tắc tính Đảng.
Kế hoạch phải đợc phục vụ nhiệm vụ chính trị
Nội dung của bản kế hoạch là sự cụ thể trong giáo dục. Các chủ trơng đờng lối
lớn của Đảng (từ Trung ơng đến địa phơng).
Các chỉ tiêu chính, các biện pháp lớn của kế hoạch phải đợc bàn và thông qua các
tổ chức của Đảng trớc khi đa ra quần chúng.
Kế hoạch phải thực hiện sự tranh thủ ý kiến của cấp uỷ, của các Đảng viên trong Chi
bộ trờng học. Nguyên tắc này nói lên lập trờng chính trị của một bản kế hoạch, nhằm
đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng trong trờng học.
1.1.2. Nguyên tắc tập trung dân chủ
Nguyên tắc này đòi hỏi tính khách quan của ngời quản lý xã hội chủ nghĩa. Nội
dung chủ yếu của nguyên tắc này là đạt đợc sự tối u trong quan hệ giữa tập trung và dân
chủ nhằm mục đích dân chủ hoá trong trờng học ngày càng cao.
với nhau: Nguyên tắc này hỗ trợ hoặc hạn chế nguyên tắc kia. Các nguyên tắc là ngọn đèn
dẫn đờng cho toàn bộ quá trình kế hoạch hoá. Ngời cán bộ quản lý cần nắm các nguyên
tắc khi lập kế hoạch thì bản kế hoạch có tính khả thi cao trong quá trình tổ chức thực hiện.
1.2. Tiến trình xây dựng kế hoạch.
Đợc chia làm 4 giai đoạn:
- Giai đoạn tiền kế hoạch là ngời quản lý phải xác định thủ tục kế hoạch, thu nhận,
khai thác và xử lý các thông tin kế hoạch.
- Giai đoạn chuẩn đoán: Phân tích đánh giá thực trạng đơn vị mình, tìm ra điểm
mạnh, điểm yếu, thuận lợi, khó khăn. Dự đoán các nguồn lực có thể huy động và dự đoán
chiều hớng phát triển. Ước lợng nhu cầu cho đầu vào và đầu ra.
- Giai đoạn xây dựng kế hoạch sơ bộ: Đa ra các hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu, xây
dựng điều kiện để thực hiện kế hoạch, lập các phơng án thực thi.
- Giai đoạn xây dựng kế hoạch chính thức: Xét duyệt kế hoạch(Duyệt nội bộ, duyệt
cấp trên). Lập chơng trình hành động ( sắp đặt công việc, thời gian thực hiện công việc,
phân công ngời phụ trách). Lập kế hoạch hỗ trợ và kế hoạch điều hành.
Sơ đồ quy trình xây dựng kế hoạch năm học Giám đốc
Giao kế hoạch
dự thảo
Nhận ý kiến phản hồi
Giao kế hoạch
chính thức
Giáo viên, cán bộ từng
bộ phận
2. Tính pháp lý
Để thực hiện đợc tính khả thi trong xây dựng kế hoạch thì ngời quản lý phải luôn
luôn bám sát các chỉ thị, nhiệm vụ năm học của Bộ giáo dục và đào tạo.Hơnga dẫn thực
hiện nhiệm vụ năm học của Sở giáo dục và đào tạo. các thông t có liên quan đến ngành
* Tổng số cán bộ giáo viên là 23 đồng chí trong đó: 05 nhân viên, 16 giáo viên, 2
lãnh đạo.
* Trình độ giáo viên: Đại học :17; Cao đẳng: 02; Trung học: 04.
1.1.1. Thuận lợi:
* Tập thể nhà trờng có tinh thần đoàn kết, đều tay xoay việc, thực hiện nghiêm túc
nội quy trờng học, kế hoạch năm học, Chỉ thị năm học, các Thông t hớng dẫn, Nghị
quyết các cấp ban hành.
* Quá trình tổ chức các hoạt động có sự phối hợp chặt chẽ với Sở GD&ĐT Lào Cai,
UBND huyện nên đợc các cấp ngành ở địa phơng quan tâm đến ngành học không chính
quy.
1.1.2. Khó khăn:
* Việc thực hiện quy chế TT GDTX cha đợc áp dụng triệt để còn có tính chung
chung với điều lệ trờng phổ thông nên có nhiều điểm bất cập về công tác chuyên môn,
công tác tài chính
* Cơ sở vật chất mặc dù đã đợc quan tâm hơn so với năm trớc đây song vẫn còn
thiếu nhiều về thiết bị dạy học, bàn ghế học tập, nơi tập trung của giáo viên và học viên.
1.2. Kết quả đạt đợc trong quá trình xây dựng kế hoạch năm học 2009-2010 ở
Trung tâm GDTX Bảo Yên.
Cuối năm học 2009-2010 Trung tâm GDTX Bảo Yên-Lào Cai theo kế hoạch chỉ đạo
của Sở GD&ĐT Lào Cai đã phải xây dựng kế hoạch năm học 2010-2011 với mục đích: báo
cáo lại kết quả thực hiện kế hoạch năm học 2009-2010 và xây dựng kế hoạch năm học
2010-2011. Qua quá trình tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, tôi cùng tập thể trờng học đã đánh
giá đợc kết quả thành công của kế hoạch năm học mà do chính ngời quản lý và tập thể
sự phạm xây dựng nên.
Là một huyện miền núi, trình độ dân trí thấp, việc học tập ít có nhu cầu nên việc xây
dựng kế hoạch năm học về mạng lới trờng lớp phải có sự tham mu với uỷ ban nhân dân
Huyện và Sở GD&ĐT ra các văn bản hớng dẫn chỉ tiêu phân bổ số ngời đi học BTVH
theo đơn vị xã, đồng thời giáo viên tiểu học và giáo viên THCS xã nào thì dạy xã đó (thực
hiện phơng án một hội đồng giáo dục làm 2 nhiệm vụ: Phổ thông và bổ túc) và giáo viên
ở các xã phải làm nhiệm vụ điều tra báo cáo việc mở lớp còn Trung tâm GDTC cấp huyện
của các thành viên chỉ có tính chất chung chung, chủ yếu dựa vào kế hoạch chính thức của
Giám đốc Trung tâm để đồng ý.
Quá trình thực hiện kế hoạch khâu tổ chức của Trung tâm GDTX Bảo Yên-Lào Cai
vô cùng khó: Đội ngũ giáo viên đi chỉ đạo còn thiếu. Tình trạng giáo viên phổ thông không
muốn làm công tác bổ túc văn hoá nếu có phải dạy là do sự ép buộc của Sở GD&ĐT, cấp
chính quyền xã nên chất lợng giảng dạy ở hệ bổ túc không cao so với phổ thông nên chỉ
tiêu chuyển lớp để phổ cập gần nh là cố gợng.
3. Một số vấn đề đặt ra trong công tác quản lý xây dựng kế hoạch năm học ở
các Trung tâm GDTX nói chung v huyện Bảo Yên nói riêng.
Lập kế hoạch cho chơng trình hoạt động là một việc làm không thể thiếu đợc của
ngời quản lý, hầu hết ngời quản lý trong Trung tâm đều nhận thức đợc vai trò, vị trí,
nguyên tắc phơng pháp và nội dung của công tác kế hoạch hoá trong các Trung tâm
GDTX. Ngay từ cuối năm học này ngời cán bộ quản lý đã phải phác thảo những dự kiến
sơ bộ kế hoạch của năm học sau. Các văn bản pháp quy sẽ đợc triển khai đến từng bộ
phận công việc lập kế hoạch của Thủ trởng và các thành viên đều đợc làm nghiêm túc
7
8
theo đúng chức năng của mỗi ngời. Đa số bản kế hoạch đều đợc thể hiện rõ nét nhiệm
vụ chính của mình hoặc của tổ chức đoàn thể trong trờng. Từ việc tiếp thu bài giảng trên
cơ sở lý luận và pháp lý, qua quá trình quản lý Trung tâm GDTX cấp huyện tôi xin mạnh
dạn đề xuất một số vấn đề trong khi xây dựng kế hoạch năm học, ngời quản lý cần phải
chú ý một số vấn đề sau:
- Nắm vững quy trình xây dựng kế hoạch năm học.
- Lập kế hoạch hoá phải bám sát vào các văn bản pháp quy của Đảng và Nhà nớc
vào mục tiêu đào tạo của ngành.
- Lập kế hoạch phải có sự phối hợp trong và ngoài nhà trờng tức là: kế hoạch đợc
xây dựng từ tập thể sự phạm và có sự chỉ đạo của cấp uỷ địa phơng về mạng lới trờng
lớp và cơ sở vật chất.
Một số biện pháp nâng cao hiệu quả xây dựng kế hoạch
năm học ở trung tâm GDTX bảo yên-lo cai.
3.1. Giám đốc Trung tâm GDTX là ngời quản lý xây dựng, tổ chức chỉ đạo, kiểm
tra việc thực hiện kế hoạch năm học nên Giám đốc phải là ngời xác định đúng những mục
tiêu cần để phát triển giáo dục và quyết định những biện pháp có tính khả thi phù hợp với
quản điểm, đờng lối trong từng giai đoạn của Đảng và Nhà nớc.
Giám đốc Trung tâm GDTX xác định mục tiêu định hớng của kế hoạch hoá cụ thể:
Nghiên cứu văn bản, Chỉ thị, Nghị quyết các Thông t hớng dẫn có liên quan đến ngành
GD&ĐT. Giám đốc Trung tâm phải là ngời luôn tìm hiểu về tình hình phát triển kinh tế,
văn hoá, chính trị-xã hội ở nơi trung tâm đóng để dự đoán xem họ cần nhu cầu gì trong học
tập. Giám đốc Trung tâm luôn luôn củng cố t tởng, ý thức tinh thần trách nhiệm xây
dựng kế hoạch hoá cho từng bộ phận trong Trung tâm GDTX.
Để giải pháp trên thực hiện có hiệu quả thì đòi hỏi ngời quản lý cần phải có năng
lực, có đạo đức thì mới thực thi đợc mục tiêu pháp lý mình đề ra. Nh vậy lập kế hoạch
năm học có thực thi hay không đòi hỏi ngời Giám đốc Trung tâm là vai trò quyết định.
3.2. Xác định nhu cầu thu thập thông tin, dự báo, chẩn đoán bớc đầu xây dựng
kế hoạch năm học 2010-2011 tại Trung tâm GDTX Bảo Yên.
Thành lập nhóm đại diện cho các tổ chức tham gia thảo luận để tìm ra mặt mạnh,
yếu của Trung tâm trong năm học 2009-2010 và có phơng hớng đề xuất kế hoạch năm
học 2010-2011 ở từng bộ phận Trung tâm GDTX. Những biện pháp, chỉ tiêu đề ra phải có
tính khả thi, phù hợp với tình hình kinh tế, văn hoá, chính trị xã hội ở địa phơng.
Giải pháp tiến hành: Giám đốc Trung tâm mời các thành phần tham dự xây dựng kế
hoạch gồm: Phó Giám đốc, tổ trởng tổ phổ cập, tổ trởng chuyên môn Bổ túc THCS, tổ
trởng chuyên môn BT THPT, tổ trởng tổ phục vụ, chủ tịch công đoàn trờng học, bí th
đoàn trờng, th ký hội đồng.
Giám đốc thông báo: mời các thành phần trên tham dự cuộc họp xây dựng kế hoạch
năm học 2010-2011 tại phòng hội đồng Trung tâm GDTX Bảo Yên. Giám đốc là ngời
chủ trì cuộc họp triển khai nội dung, các tổ trởng chịu trách nhiệm là ngời quản lý của tổ
mình.
Việc thảo luận, tham khảo ý kiến tập thể là điều rất cần thiết tổng hợp ý kiến quần
chúng mang tính chất dân chủ hoá trờng học, có tính thực thi cao, nêu cao tinh thần trách
nhiệm của từng cá nhân trong việc thực hiện kế hoạch năm học.
3.4. Trình bản kế hoạch chính thức đối với các cấp lãnh đạo, UBND huyện, Sở
GD&ĐT Lo Cai.
Trên cơ sở tập thể. Trung tâm GDTX xây dựng kế hoạch sơ bộ. Giám đốc Trung tâm
GDTX là ngời trực tiếp lên kế hoạch chính thức theo đúng tiến trình dựa vào các chỉ tiêu,
biện pháp mà tập thể sản phầm đã cùng ban Giám đốc tạo dựng. Bản kế hoạch năm học
2009-2010 chính thức đợc xây dựng. Giám đốc là ngời chịu trách nhiệm trực tiếp với các
cấp lãnh đạo. UBND huyện, Sở GD&ĐT Lào Cai phê duyệt. Có những phần nào còn bất
cập tính khả thi cha cao, khó trong việc thực hiện kế hoạch thì Giám đốc phải là ngời
diễn giải bổ sung, điều chỉnh lại (Những điều không lớn hoặc cha rõ).
Việc duyệt trình kế hoạch với các cấp lãnh đạo là điều theo nguyên tắc chung, đồng
thời nó là việc điều hành toàn bộ hệ thống, thống nhất chung cho các cấp huyện hoặc tỉnh.
3.5. Tiến hnh hội nghị cán bộ công chức đầu năm học 2010-2011 tại Trung tâm
GDTX huyện Bảo Yên.
Giám đốc và Công đoàn đứng lên tổ chức hội nghị. Mục đích thông báo kế hoạch
năm học 2010-2011 mà Ban Giám đốc Trung tâm GDTX cùng tập thể s phạm nhà trờng
đã xây dựng đợc sự nhất trí duyệt của các cấp lãnh đạo.
11
Tập thể cán bộ công chức trờng học cùng nhau thảo luận tìm ra giải pháp thực hiện
có hiệu quả cao nhất.
Quá trình tham gia ý kiến thảo luận góp ý vào bản kế hoạch cho hoàn thiện hơn nữa.
Nừu chỉ tiêu nào vẫn còn ý kiến của giáo viên, cán bộ phục vụ phản hồi thì giám đốc phải
lấy biểu quyết tập thể dựa vào căn cứ chính xác điều chỉnh lại biện pháp thực hiện cho
thích hợp.
Trong hội nghị công chức cho toàn thể các thành viên tham gia góp ý kiến thảo luận
với tinh thần dân chủ không áp đặt. Kết thúc hội nghị thông báo các chỉ tiêu những việc
cần làm trong một năm học. Đại diện các tổ trởng ký kết thi đua hoàn thành chỉ tiêu kế 12
Phần kết luận
1. Kết luận chung:
Qua nghiên cứu lý luận và phân tích thực trạng đề tài đã đề xuất đợc năm giải pháp
quản lý nhằm xây dựng kế hoạch năm học 2010-2011 ở Trung tâm GDTX Bảo Yên-Lào
Cai. Nh vậy tiểu luận đã thực hiện đợc mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.
Nội dung của tiểu luận đã đề xuất đợc năm giải pháp nhằm xây dựng kế hoạch năm
học ở Trung tâm GDTX trong giai đoạn hiện nay, cụ thể:
- Giám đốc Trung tâm GDTX là ngời đứng đầu chịu trách nhiệm chính trong việc
xây dựng kế hoạch.
- Xác định nhu cầu thu thập thông tin, dự báo, chẩn đoán bớc đầu xây dựng kế
hoạch.
- Tổ chức tham luận, tham khảo ý kiến quần chúng để xây dựng kế hoạch năm học
2010-2011.
- Trình bản kế hoạch chính thức với các cấp lãnh đạo, uỷ ban nhân dân huyện, Sở
GD&ĐT Lào Cai.
- Tiến hành hội nghị công chức đầu năm học 2010-2011 tại Trung tâm GDTX Bảo
Yên.
Thực tiễn quản lý cho thấy kế hoạch hoá là vấn đề cơ bản và cấp bách nhng rất khó
khăn và phức tạp. Kế hoạch hoá là giai đoạn mở đầu cho mọi chu trình quản lý, là chức
năng quan trọng nhất của quản lý. Chỉ quản lý giáo dục bằng kế hoạch và thông qua kế
hoạch thì mới quản lý tốt đợc. Thực tiễn cũng chỉ ra rằng công tác cha tốt của nhiều
trờng là do kế hoạch hoá của họ không chính xác, không biết tổ chức hợp lý các bộ máy.
Muốn hoàn thành tốt công tác quản lý giáo dục ở Trung tâm GDTX ngời cán bộ quản lý
nhất thiết phải thực hiện tốt chức năng kế hoạch hoá giáo dục trong chu trình quản lý của
14