I./ĐẶT VẤN ĐỀ:
Pháp luât quảng cáo, hội chợ, triển lãm quốc tế là hệ thống các quy phạm pháp luật điều
chỉnh những quan hệ phát sinh trong hoạt động quảng cáo, hội chợ, triển lãm. Để tiếp cận với
PLQCHCTLQT trước hết ta cần tìm hiểu nội dung những nguyên tắc điều chỉnh quan hệ
PLQCHCTLQT, và đó cũng là nội dung bài tập nhóm lần thứ 1 của nhóm 9-N02.
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1.Nguyên tắc Tối huệ quốc (MFN- Most Fovoured National).
MFN là nguyên tắc cơ bản trong hiệp định chung về thương mại hàng hóa (GATT) nhằm
bảo đảm sự đối xử công bằng với các quốc gia tham gia hiệp định, không cho phép đối xử đặc biệt
hơn hoặc kém giữa các nước tham gia GATT. Không có một định nghĩa chung về MFN cho mọi
lĩnh vực, nhưng xét về bản chất MFN đơn giản có nghĩa là nếu một nước dành đối xử thuận lợi
nhất cho bất kỳ một nước thì cũng dành đối xử như vậy cho tất cả các thành viên khác của WTO.
Do đó, bản chất của MFN là đối xử bình đẳng, không phân biệt đối xử và nguyên tắc này đã góp
phần thúc đẩy tự do hoá thương mại .
Cơ sở pháp lý của đãi ngộ tối huệ quốc thường là điều khoản quy định về MFN. Thể hiện rõ
ở điều I của GATS. Căn cứ vào điều khoản này mà bên ký kết cùng một bên hoặc nhiều bên ký kết
khác phải thực hiện nghĩa vụ đối với nhau, dành cho nhau những đãi ngộ tối huệ quốc trong phạm vi
áp dụng do WTO quy định.
1
Đây là một nguyên tắc quan trọng đối với các nước phát triển vì nó đêm lại cho họ những
lợi thế tương tự mà nước phát triển có thể đạt được thông qua các cuộc đàm phán bên ngoài WTO.
Không có MFN thì bất cứ nhân nhượng nào đạt được cơ sở song phương hay nhiều bên sẽ không
tự động dành cho các nước phát triển.
2.Nguyên tắc đối xử quốc gia (NT - National Treatment)
Là nguyên tắc quan trọng được quy định trong nhiều hiệp định thương mại song phương và
đa phương.
Điều 17 GATS quy định: “ mỗi thành viên phải dành cho dịch vụ và người cung cấp dịch vụ
của bất kỳ thành viên nào khác sự đối xử không kém thuận lợi hơn sự đối xử mà thành viên đó dành
cho dịch vụ và nhà cung cấp dịch vụ tương tự trong nước.”
Nguyên tắc này đòi hỏi những dịch vụ cung ứng của nước ngoài và nhiều khi cả các nhà
cung ứng dịch vụ nước ngoài được đối xử trên thị trường nội địa không kém ưu đãi hơn (ngang
quy định có liên quan một cách đồng bộ, khách quan và hợp lý.
Nguyên tắc minh bạch hóa chính sách yêu cầu tất cả các chính sách của Chính phủ, các văn
bản pháp luật liên quan đến vấn đề quảng cáo, hội chợ triển lãm quốc tế phải được công khai để các
2 Pháp lệnh này áp dụng đối với tổ chức, cá nhân Việt Nam, tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động
quảng cáo trên lãnh thổ Việt Nam. Trong trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia có quy định khác thì áp dụng điều ước quốc tế đó.
2
doanh nghiệp và các nhà đầutư đều có cơ hội tiếp cận, biết đến các thông tin, quy định của pháp luật
về vấn đề này.
Việc đảm bảo nguyên tắc minh bạch hóa chính sách trong hoạt động quảng cáo, hội chợ, triển
lãm quốc tế có ý nghĩa rất lớn trong việc: Thứ nhất, đảm bảo tính dân chủ của nhà nước theo đó
người dân và doanh nghiệp có quyền được biết về các chủ trương, chính sách và pháp luật của Nhà
nước; Thứ hai, chính sách và pháp luật do các cơ quan nhà nước ban hành đều xuất phát từ thực
tiễn, phản ánh thực tiễn và ngược lại, ảnh hưởng của các chính sách đó đến thực tiễn đòi hỏi các đối
tượng chịu tác động của chính sách phải nắm bắt được nội dung của chính sách; Thứ ba, cơ chế thị
trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa đòi hỏi không chỉ các cơ quan quản lý cần thông tin mà
các doanh nghiệp, thể nhân thuộc mọi thành phần kinh tế phải cập nhật thông tin nhiều hơn để phát
triển hoạt động kinh doanh quảng cáo, hội chợ, triển lãm quốc tế. Mặt khác, trong điều kiện hội
nhập kinh tế quốc tế, tính minh bạch của các quy định của pháp luật còn bị chi phối bởi các điều ước
quốc tế mà các quốc gia đã ký kết hoặc gia nhập; Thứ tư, công khai, minh bạch được thừa nhận là
công cụ hữu hiệu để ngăn ngừa và phòng chống hiệu quả những tệ nạn của bộ máy quản lý nhà
nước như hối lộ, tham nhũng…
Để nguyên tắc này được thực hiện có hiệu quả thì các văn bản quy phạm pháp luật có liên
quan đến môi trường kinh doanh, đến quyền lợi và nghĩa vụ của doanh nghiệp phải được lấy ý kiến
tham gia của cộng đồng doanh nghiệp ; phải được đăng tải trên công báo hoặc yết thị, đưa tin để
công dân và các doanh nghiệp trong và ngoài nước có điều kiện tìm hiểu, thực hiện.
5.Nguyên tắc tự do kinh doanh, tự do quảng cáo.
Tự do kinh doanh, tự do quảng cáo không chỉ là một nguyên tắc cơ bản của pháp luật quảng
cáo, hội chợ và triển lãm mà còn là một quyền công dân được quy định trong Hiến pháp. Theo Luật
Doanh nghiệp 2005, doanh nghiệp được quyền kinh doanh những ngành nghề mà pháp luật không
nhiệm bồi thường thiệt hại; đồng thời phải thiện chí trong việc bồi thường thiệt hại và khác phục
hậu quả do hành vi vi phạm hợp đồng gây ra.
- Trung thực, thiện chí là yếu tố quan trọng tạo sự uy tín, sự hợp tác lâu dài cho các quốc gia trong
hoạt động quảng cáo, hội chợ và triển lãm quốc tế.
Trong luật thương mại cũng có đề cập tới nguyên tắc này tại khoản 2 điều 6 PLQC,; Điều 6
BLDS 2005.
III./ KẾT THÚC VẤN ĐỀ:
Thực tế cho thấy việc thực hiện đầy đủ các nguyên tắc trên còn nhiều bất cập, những hạn chế
chế tồn tại phần nào là do quy định của pháp luật vẫn còn nhiều điểm chua hợp lý, do vậy
PLQCHCTLQT cần hoàn thiện hơn nữa để đáp ứng yêu cầu của xã hội.
4