1
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh Phúc
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QỦA
THỰC HIỆN TỐT VĂN HÓA CÔNG SỞ THÔNG QUA HOẠT
ĐỘNG GIAO TIẾP TRONG TRƯỜNG HỌC HIỆN NAY”
Quảng Bình, tháng 4 năm 2013
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QỦA
THỰC HIỆN TỐT VĂN HÓA CÔNG SỞ QUA THÔNG HOẠT ĐỘNG
GIAO TIẾP TRONG TRƯỜNG HỌC HIỆN NAY
1. Phần mở đầu:
1.1. Lý do chọn Sáng kiến kinh nghiệm
Trong cuộc sống xã hội nói chung hoạt động luôn luôn được coi là
một phương thức cơ bản của sự tồn tại của con người và nói chung cuộc
sống của con người được bao gồm một dòng các hoạt động luôn luôn được
kế tục lẫn nhau và hoạt động giáo dục cũng nằm trong dòng các họat động
chung đó.
Giáo dục- đào tạo có thể được hiểu là hoạt động quản lý những tác
động giáo dục và đào tạo, theo những mục tiêu xác định. Đó là hoạt động có
tính mục đích, được tổ chức một cách khoa học của hiệu trưởng nhằm tổ
chức- chỉ đạo một cách khoa học các hoạt động giáo dục và đào tạo trong
nhà trường, hướng vào đạt những mục tiêu đã định.
Hoạt động quản lý được hình thành thông qua các con đường giao tiếp
và hoạt động, bằng cách xây dựng nên cả một hệ thống các nhiệm vụ quản
lý giáo dục- đào tạo, tiến hành tổ chức cho chủ thể quản lý được tiếp xúc
với đối tượng quản lý để họ có điều kiện thực hiện các hành động giải quyết
hệ thống các nhiệm vụ đó một cách hiện thực, cảm tính, thông qua chính
những việc làm của mình khi đã chú ý được đầy đủ các yếu tố động cơ, các
phương tiện, các điều kiện thiết yếu của hoạt động, giao tiếp quản lý cần
phải có.
Nhờ giao tiếp được diễn ra giúp cho việc thiết lập nên các mối quan
hệ với mọi người, giúp chúng ta nhận biết mình phải làm gì ? làm như thế
nào? Làm bằng phương tiện gì? Trong điều kiện ra sao? Cũng như phải tiếp
xúc với ai? ở đâu? nhằm để làm gì? Và bằng cách nào để có thể tiến hành
giải quyết được các nhiệm vụ giao tiếp một cách tối ưu.
Trong thực tế cuộc sống hằng ngày, trong công tác, trong giảng dạy
và học tập cũng còn tuỳ thuộc vào điều kiện hoàn cảnh cụ thể về tâm trạng
vui, buồn trong quan hệ giao tiếp mà thể hiện giao tiếp nhẹ nhàng, lịch sự,
văn minh và có văn hoá hoặc ngược lại.
Mục đích giao tiếp của giáo viên là cung cấp kiến thức cho học sinh
do đó giáo viên phải thông qua cơ quan phát âm của mình cũng như các cơ
quan khác để truyền tải những gì mình định nói, giáo viên phải sử dụng
ngôn ngữ, tiếng nói, chữ viết cũng như các hình thức nghe nhìn hoặc các
học cụ khác để truyền tải các kiến thức, ý tưởng
Bên cạnh đó, với tư cách là người nhận học sinh sẽ nghe, suy diễn,
đánh giá, tiếp thu và có thể ghi chép vào vở những điều giáo viên viết trên
bảng, cũng có những động tác thể hiện sự kinh ngạc hay lúng túng hoặc
thậm chí là không tán thành từ phía học sinh. Ví dụ, nếu nhận được những
phản hồi cho rằng bài giảng quá buồn tẻ hoặc khó hiểu thì giáo viên phải
chuyển sang hướng khác để học sinh dể hiểu, tiếp thu nhanh và bài giảng
sinh động hấp dẫn hơn. Ngược lại, nếu không thật sự quan sát đầy đủ lớp
học thì giáo viên sẽ không nhận ra phản ứng của học sinh và do đó không tự
4
điều chỉnh mình. Như vậy, người giáo viên đã không thực hiện quá trình
giao tiếp mà chỉ truyền tải một cách áp đặt.
Do đó, công tác quản lý nói chung, quản lý nhà trường nói riêng là
hết sức quan trọng đó là những công việc của nhà trường mà người cán bộ
quản lý thực hiện những chức năng quản lý để thực hiện các nhiệm vụ công
tác của mình và đó chính là những hoạt động có ý thức, có kế hoạch và
hướng đích của chủ thể quản lý tác động tới hoạt động của nhà trường nhằm
+ Phải tôn trọng nhân cách người giao tiếp. Khi tiếp xúc với người khác,
cần có sự thiện cảm, nhìn nhận cái tốt là cơ bản. Ở mỗi người đều có lòng
tự trọng, nhân cách, nhu cầu được tôn trọng cho nên không được xúc phạm
đến nhân cách của họ. Sự sai lầm ở đời thường là xuấ t phát từ sự xem
thường người khác.
+ Phải tự tin và tin tưởng vào đối tựợng giao tiếp.Trong giao tiế p phải tự
tin, làm chủ được mình.Đó là một điều kiện để thành công trong giao tiếp.
Phải biết tự khẳng định, tự tin vào chính mình và tin vào khả năng của
người khác. Niềm tin chính là động lực tạo ra sự chân thành, hợp tác,
khuyến khích sự tự tin và ý chi vươn lên đối với mỗi người.
6
TS. Randy Pausch trường ĐH Carneigie Mellon đã cho rằng:”Hãy tìm ra
điều tốt nhất trong mỗi con người. Không ai hoàn toàn xấu xa. Mỗi người
đều có mặt tốt, hãy chờ đợi, nó sẽ xuất hiện”
+ Vô tư, không vụ lợi. Phải thật thà vì mục đích giáo dục. Không thành
kiến, định kiến; không vì lợi ích cá nhân mà làm lệch mục tiêu chung.
+ Nhạy bén, đồng cảm trong giao tiếp. Phát hiện kịp thời những chuyển
biến tâm lý của đối tượng giao tiếp để có tác động, điều chỉnh phù hợp. Biết
đặt địa vị của mình vào địa vị của người giao tiếp để có sự cảm thông, đồng
cảm. Hiểu được những nguyên nhân sâu kín dẫn đến suy nghĩ và hành động
của đối tượng.
Sự khéo léo ứng xử của nhà quản lý trong giao tiế p là điề u cần thiế t
để xây dựng các mối quan hệ quản lý tốt đẹp. Điề u đó có ý nghĩa rấ t lớn
trong việ c tạo dựng môi trường sư phạm lành mạnh có tác độ ng tích cực tới
việ c hoàn thành sứ mệ nh giáo dục của nhà trường. Để tạo được mố i quan
hệ quản lý tố t đẹp đòi hỏi cả từ phía nhà quản lý và từ phía đố i tượng quản
lý.
* Đối với quản lý.
7
( Giao tiếp giữa quản lý và viên chức)
+ Luôn luôn biết tự đặt mình vào đúng vị thế của đối tượng giao tiếp để
thấu hiểu được việc làm của họ trong trạng thái có sai lầm từ đó có sự đánh
giá hợp lý với thái độ ôn tồn, nhẹ nhàng, khách quan, nhưng hết sức nghiêm
túc và không nên biểu hiện cá nhân chủ nghĩa trong động cơ góp ý.
+ Không được có thái độ kẻ cả, trịch thượng trong cử chỉ, dáng điệu, ngôn
ngữ với đối tượng giao tiếp và cũng không nên tỏ ra mệnh lệnh và khinh
miệt lẫn nhau mà phải chân thành khuyên bảo nhau.
+ Phải tạo cho họ niềm tin, thấy được viễn cảnh tươi sáng trong công việc
để có sự cố gắng tiếp tục cống hiến hết sức lực, trí tuệ của mình cho công
việc chung của cơ quan, đơn vị trường học.
• Đối với viên chức, lao động trong đơn vị.
( Giao tiếp giữa viên chức với quản lý)
+ Hãy tuân thủ trật tự trong hệ thống quản lý, tôn trọng người lãnh đạo.
+ Không được vượt cấp trong hệ thống quản lý.
+ Giữ những quan hệ tốt đẹp với mọi người, thủ trưởng cũng như đồng
nghiệp của mình.
9
+ Hãy làm tốt công tác của mình.Tinh thông trong công việc của mình
nhưng đừng tỏ ra kiêu ngạo.Trong công việc cần chăm chỉ, thực thà.Cần có
năng lực phối hợp với các đồng nghiệp khác để hoàn thành nhiệm vụ.Cần
phản hồi thường xuyên với lãnh đạo về việc thực hiện công việc của mình
bằng cách thực hiện nghiêm chế độ báo cáo thỉnh thị theo yêu cầu của thủ
trưởng.
+ Tích cực tham gia vào việc xây dựng các kế hoạch hoạt động của nhà
trường.Thẳng thắn trình bày những ý kiến cá nhân đóng góp cho công việc
chung.Sẵn sàng nhận và hoàn thành nhiệm vụ trong phạm vi khả năng và
chức trách của mình.
+ Tiếp nhận những lời phê bình của cấp trên một cách vô tư, cầu thị
+ Quý trọng thời gian của người quản lý, khi báo cáo công việc nên trình
bày ngắn gọn, rõ ràng, cụ thể.
đó mà mọi người xích lại gần nhau hơn, ứng xử có văn hóa hơn”.
3. Kết luận và kiến nghị
3.1. Ý nghĩa, phạm vi áp dụng
- Ý nghĩa, phạm vi trong giao tiếp quản lý.
Thực tiễn quản lý giáo dục nước ta, yêu cầu của Nghị quyết Trung
ương II (khóa VIII) cũng như xu hướng chung của thời đại đang đòi hỏi một
11
cách cấp bách việc đổi mới nhanh chóng, mạnh mẽ, sâu sắc và toàn diện
phong cách quản lý trường học. Sự đổi mới phong cách quản lý luôn luôn
được diễn ra trong mối quan hệ biện chứng với sự đổi mới hoạt động tư duy
quản lý.
Như vậy cùng với hoạt động quản lý, hoạt động giao tiếp, thì giao
tiếp luôn luôn giữ vai trò quan trọng, có tác dụng quy định sự phát triển
những phẩm chất tâm lý của nhân cách ở từng chủ thể và cũng là phương
thức của sự tồn tại người. Giao tiếp luôn luôn được coi là một điều kiện tâm
lý thiết yếu, có khả năng tạo ra được những tiền đề tâm lý thuận lợi cho
việc hình thành và phát triển một cách vững chắc những phẩm chất của tâm
lý, ý thức, nhân cách ở chủ thể.
Bên cạnh đó, hoạt động và giao tiếp quản lý cũng luôn luôn được coi
là những yếu tố khách quan, có tác dụng quy định nội dung tâm lý của các
phẩm chất nhân cách của người quản lý. Với những phẩm chất nhân cách
xác định, chủ thể sẽ tiến hành giải quyết những nhiệm vụ của các hoạt động
và giao tiếp quản lý của mình thông qua hệ thống những quyết định.
Nói chung, người cán bộ quản lý phải tiến hành điều hành mọi hoạt
động của cơ quan thông qua những quyết định. Nhờ đó đã góp phần quan
trọng vào sự thành công trong công việc chung của cơ quan, đơn vị trường
học.
- Ý nghĩa, phạm vi trong giao tiếp trường học.
Sự khéo léo ứng xử của người thầy - nhà sư phạm trong giao tiếp là
điều cần thiết để xây dựng các mối quan hệ quản lý, giáo dục và giảng dạy
xấu, phải chân thành với mọi người, khiêm tốn giản dị.
Tạo điều kiện để cán bộ quản lý có cơ hội tham quan học tập, giao lưu
với nhau trong công tác quản lý từ đó có thể vận dụng một cách khéo léo,
13
sáng tạo và đúng đắn từng tình huống cụ thể của các hoạt động- giao tiếp
quản lý vào đơn vị mình đang thực hiện.
( mô hình tập huấn kỷ năng giao tiếp)
Khẩn trương nghiên cứu các mô hình tổ chức lớp, giáo viên chủ
nhiệm, mạng lưới tư vấn học đường, cũng như tập trung cao cho giáo dục
văn hóa học đường từ các bậc học phổ thông, nhằm tăng cường sự phối hợp
giữa nhà trường và ban đại diện cha mẹ học sinh. Nghiên cứu xây dựng
chương trình dành riêng nhằm gia tăng vị thế giáo viên trong quá trình rèn
luyện, giáo dục văn hóa giao tiếp cho học sinh.
Nghiên cứu xây dựng chương trình dành riêng nhằm gia tăng vị thế
giáo viên trong quá trình rèn luyện, giáo dục văn hóa giao tiếp cho học
sinh. Để thực hiện điều này ngành giáo dục cần sớm củng cố lại hệ thống
các trường sư phạm trong cả nước theo định hướng xây dựng môi trường
văn hóa giao tiếp sư phạm đặc trưng mà ở đó người thầy vừa truyền dạy
cho học trò các bài học giáo khoa, vừa để lại cho trò “bài học làm người”.
14
Tài liệu tham khảo
1.Tâm lý học Quản lý- Nhà xuất bản giáo dục- 1998
2.Tâm lý học xã hội trong công tác lãnh đạo quản lý- Học viện chính
trị quốc gia Hồ Chí Minh- Hà Nội 1995
3. Quy chế thực hiện Văn hóa công sở.
4. Nội quy đơ vị.
5. Chỉ thị 19 của Thường vụ tỉnh ủy- tỉnh Quảng Bình
6. Luật Công chức- Viên chức.
15
PHỤ LỤC
17
18
19