Mt s kinh nghim dy bi thc hnh trong chng trỡnh Sinh 8
A. Đặt vấn đề
Ngành giáo dục đã và đang thực hiện đổi mới phơng pháp dạy học theo hớng
phát huy tính tích cực tự giác của học sinh. Trong phơng pháp dạy học mới này, học
sinh là ngời chủ động tim ra kiến thức dới sự hớng dẫn của giáo viên. Đặc biệt trong
những năm học qua, toàn ngành đang tích cực hởng ứng cuộc vận động hai không
Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục . Vì vậy việc
trang bị hệ thống kiến thức cho học sinh là vấn đề đang đợc toàn xã hội quan tâm.
Với mục tiêu phát triển toàn diện, mỗi bộ môn có một vị trí và vai trò nhất định, môn
Sinh học 8 cũng nằm trong hệ thống đó và nó góp phần thực hiện tốt mục tiêu và
nhiệm vụ của bộ môn Sinh học. Để thực hiện đợc mục tiêu đó phải kể đến vai trò
quan trọng của các tiết thực hành. Trong khi đó các tiết thực hành thờng bị xem nhẹ, ít
đợc coi trọng cha phát huy đợc vai trò của nó.
B. Nội dung
I- Cơ sở lý luận:
Bộ môn Sinh học nói chung và Sinh học lóp 8 nói riêng là bộ môn khoa học
thực nghiệm nằm trong hệ thống khoa học tự nhiên cần có sự kết hợp linh hoạt giữa
các phơng pháp, giữa lý thuyết và thực hành.
Sinh học 8 nhằm cung cấp cho học sinh những hiểu biết khoa học về đặc điểm
cấu tạo, hoạt động của các cơ quan, hệ cơ quan và mọi hoạt động sống của con ngời
gíup cho con ngời sinh tồn và phát triển. Trên cơ sở đó giáo dục cho học sinh biết các
biện pháp giữ gìn vệ sinh, rèn luyện thân thể, bảo vệ và tăng cờng sức khoẻ, nâng cao
năng suất, hiệu quả trong học tập góp phần thực hiện mục tiêu đào tạo những con ng-
ời lao động linh hoạt năng động, sáng tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội
của đất nớc.
Để thực hiện mục tiêu trên, việc dạy Sinh học 8 cần phải thực hiện đầy đủ các
nhiệm vụ trang bị các kiến thức, phát triển năng lực nhận thức, rèn kỹ năng , kỹ xảo
Giáo viên: Trần Thị An - Trang 1- Trờng THCS Văn THủy
Mt s kinh nghim dy bi thc hnh trong chng trỡnh Sinh 8
đặc biệt là kỹ năng thực hành, vận dụng. Việc rèn luyện các kỹ năng trên phải đợc chú
trọng thông qua các tiết thực hành.

nghiệm tích luỹ bản thân. Tôi mạnh dạn đa ra một số kinh nghiêm giảng dạy bài thực
hành trong bộ môn sinh học lớp 8.
III.Mộtsố kinh nghiệm dạybài thực hành trong chơng trình sinh học 8
1. Định hớng phơng pháp chung về dạy các bài thực hành SH 8
* Về giáo viên đóng vai trò là ngời tổ chức, hớng dẫn cần phải:
- Chuẩn bị và kiểm tra đồ dùng thực hành cần thiết.
- Căn cứ vào các bớc thực hành của SGK phát triển theo định hớng của GV.
- Trong quá trình thực hành đợc thể hiện ở các nhóm nhng thu hoạch lại đợc thể
hiện ở các cá nhân.
* Về hoạt động của học sinh với vai trò chủ động cần phải:
- Rèn luyện các kỹ năng bộ môn đặc biệt là các kỹ năng thực hành bộ môn nh:
kỹ năng cố định xơng, sơ cứu cầm máu, hô hấp nhân tạo, tìm hiểu hoạt động của
enzim trong nớc bọt, phân tích khẩu phần, tìm hiểu chức năng tủy sống.
- Tìm ra kiến thức, kiểm nghiệm kiến thức qua thực hành, quan sát sản phẩm
thực hành.
- Có kỹ năng hoạt động nhóm, làm tờng trình, viết thu hoạch.
2. Các yêu cầu cụ thể trong giảng dạy thực hành sinh học 8
Giáo viên: Trần Thị An - Trang 3- Trờng THCS Văn THủy
Số HS tham gia
thực hành
Kết quả
Làm tốt Đạt yêu cầu Cha đạt yêu cầu
SL (%) SL (%) SL (%)
30 4 13,3 11 36,7 15 50,0
Mt s kinh nghim dy bi thc hnh trong chng trỡnh Sinh 8
* Đối với giáo viên:
- Cần có sự chuẩn bị kỹ lỡng về phơng tiện và nội dung, giáo viên phải xây
dựng kế hoạch từ đầu năm về phơng tiện thực hành ở mỗi bài, để nắm thế chủ động
trong tiết thực hành. Trong thực hành cần có những dụng cụ, thiết bị, vật mẫu có sẵn
hoặc tìm tòi trong thiên nhiên đặc biệt là bộ môn Sinh học.

0
= 37
0
C, môi trờng kiềm nhẹ)
- Biết rút ra kết luận từ kết quả so sánh giữa thí nghiệm với đối chứng.
- Rèn luyện tính bền bỉ, khả năng tìm tòi nghiên cứu khoa học trong thực hành.
- Giáo dục vệ sinh ăn uống.
II-3. Chuẩn bị:
1. Dụng cụ thực hành :12 ống nghiệm nhỏ, giá để ống nghiệm, đèn cồn và giá đun,
ống đong chia độ, cuộn giấy đo pH, phễu nhỏ và bông lọc, bình thuỷ tinh, đũa thuỷ
tinh, nhiệt kế, cặp ống nghiệm, mayso đun nớc.
2. Vật liệu :
- Nớc bọt hoà loãng( 25%) lọc qua bông lọc.
- Hồ tinh bột 1%
- Hoá chất : dd HCl 2%, dd Iốt 1%, thuốc thử Strôme
III.3. Nội dung và cách tiến hành:
B ớc 1 : Chuẩn bị vật liệu cho các ống nghiêm (có thể tiến hành trớc giờ lên lớp)
* GV phân chia nhóm, hớng dẫn các nhóm cách làm thí nghiệm:
- Lấy 4 ống nghiệm đặt tên là A, B, C, D với dd trong các ống nh sau:
+ ống A: 2 ml hồ tinh bột + 2ml nớc lã.
+ ống B: 2 ml hồ tinh bột + 2ml nớc bọt.
+ ống C: 2 ml hồ tinh bột + 2 ml nớc bọt đã đun sôi.
+ ống D: 2 ml hồ tinh bột + 2 ml nớc bọt + vài giọt dd HCl 2%.
Giáo viên: Trần Thị An - Trang 5- Trờng THCS Văn THủy
Mt s kinh nghim dy bi thc hnh trong chng trỡnh Sinh 8
- Đặt 4 ống nghiệm trong chậu nớc nóng 37
0
C trong thời gian 15 phút (hình
26.1 SGK).
* Hớng dẫn học sinh quan sát:

1
và C
2
+ ống D thành: D
1
và D
2
- Tiếp tục hớng dẫn HS cách kiểm tra nh sau:
+ ống A
1

+ ống B
1
Thêm vào mỗi ống vài giọt dd Iốt 1%
+ ống C
1
+ ống D
1
+ ống A
2

+ ống B
2
Thêm vào mỗi ống vài giọt dd Strôme.
+ ống C
2
Đun sôi mỗi ống trên ngọn lửa đèn cồn.
Giáo viên: Trần Thị An - Trang 6- Trờng THCS Văn THủy
Mt s kinh nghim dy bi thc hnh trong chng trỡnh Sinh 8
+ ống D

1
Có màu xanh Enzim trong nớc bọt bị đun sôi không còn khả

năng biến đổi tinh bột thành đờng
C
2
Không có màu đỏ nâu
D
1
Có màu xanh Enzim trong nớc không hoạt động ở pH axit nên

tinh bột không bị biến đổi thành đờng
D
2
Không có màu đỏ nâu
B ớc 3 : Học sinh viết thu hoạch
- Kiến thức: Học sinh trả lời đợc
+ Enzim trong nớc bọt có tên là gì ?
+ Enzim trong nớc bọt có tác dụng gì với tinh bột ?
+ En zim trong nớc bọt hoạt động tốt nhất trong điều kiên pH và nhiệt độ bao nhiêu?
- Kỹ năng:
+ Trình bày lại các bớc trong thí nghiệm xác định vai trò và điều kiện hoạt động của
enzim trong nớc bọt.
+ So sánh kết quả giữa những óng nghiệm nào cho phép ta khẳng định enzim trong n-
ớc bọt có tác dụng biến đổi tinh bột thành đờng?
Giáo viên: Trần Thị An - Trang 7- Trờng THCS Văn THủy
Mt s kinh nghim dy bi thc hnh trong chng trỡnh Sinh 8
+ So sánh kết quả giữa những óng nghiệm nào cho phép ta nhận xét về một vài đặc
điểm hoạt động của enzim trong nớc bọt ?
IV.3. Tổng kết:

theo chơng trình và SGK mới.
- Sau mỗi bài thực hành phải có sự rút ra các u điểm, nhợc điểm, những bài học
kinh nghiệm để cho các tiết thực hành sau đạt hiệu quả cao hơn.
2. Đối với học sinh
- Phải có đầy đủ phơng tiện học tập, sách giáo khoa, vở bài tập và các nội dung liên
quan đến bài hành.
- Phải chủ động, tích cực, tự giác trong các giờ thực hành. Chuẩn bị đầy đủ mẫu vật
theo yêu cầu của giáo viên.
- Nắm chắc phơng pháp tiến hành và các thao tác cơ bản theo hớng dẫn cụ thể phù
hợp với từng tiết thực hành
- Biết hợp tác nhóm để cùng nhau tìm ra kiến thức mới.
D. kết luận:
Qua nghiên cứu ta thấy đợc vai trò to lớn của các tiết thực hành góp phần hệ
thống hoá kiến thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo và biết vận dụng lý thuyết vào thực
tiển cuộc sống từ đó giúp học sinh nắm kiến thức càng sâu sắc.Tuy rằng trong chơng
trình sinh học 8 số tiết thực hành chiếm thời lợng ít ( 7/70 tiết) nhng rõ ràng để giảng
dạy có hiệu quả và nâng cao chất lợng các tiết thực hành ở chơng trình Sinh học 8 giáo
viên cần phải chuẩn bị chu đáo cho các tiết thực hành, kết hợp linh hoạt các phơng
pháp và yêu cầu HS có thái độ nghiêm túc trong quá trình thực hành cũng nh trong
quá trình chuẩn bị đồ dùng thì các tiết thực hành mới đạt hiệu quả cao.

Giáo viên: Trần Thị An - Trang 9- Trờng THCS Văn THủy
Mt s kinh nghim dy bi thc hnh trong chng trỡnh Sinh 8
Văn Thủy, ngày 20 tháng 5 năm 2009
Ngời viết
Trần thị An
Xác nhận của HĐKH tr ờng
Giáo viên: Trần Thị An - Trang 10- Trờng THCS Văn THủy