Một số cách cải tiến dạy kĩ năng nghe môn Tiếng Anh
1
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO KRÔNG BUK
TRƯỜNG THCS PHAN BỘI CHÂU
  
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ CÁCH CẢI TIẾN
DẠY KĨ NĂNG NGHE MÔN
TIẾNG ANH
Giaùo vieân : ĐẶNG THỊ BÍCH THỦY
TỔ XÃ HỘI
Năm học: 2013-2014
Một số cách cải tiến dạy kĩ năng nghe môn Tiếng Anh
A - PHẦN MỞ ĐẦU
1. Bối cảnh của đề tài :
Ngày nay xu hướng hội nhập quốc tế trong nhiều lĩnh vực kể cả lĩnh vực
giáo dục đã đưa tiếng Anh lên một vị trí hết sức quan trọng. Tiếng Anh là công cụ
giao tiếp là chìa khoá dẫn đến kho tàng nhân loại. Mặt khác việc ứng dụng rộng rãi
công nghệ thông tin đã làm cho việc học tiếng Anh trở thành cấp bách và không
thể thiếu. Vì vậy việc học tiếng Anh của học sinh THCS được học sinh, phụ huynh
học sinh, giáo viên ngành giáo dục và cả nước đặc biệt quan tâm. Tiếng Anh trở
thành một trong các môn chính yếu trong chương trình học của học sinh.
Trong tình hình cải cách giáo dục như hiện nay, dạy tiếng Anh theo quan
điểm giao tiếp được nhiều người ủng hộ.Theo phương pháp này học sinh có nhiều
cơ hội để giao tiếp với bạn bè, với giáo viên để rèn luyện ngôn ngữ, chủ động tích
cực tham gia vào các tình huống thực tế: Học đi đôi với thực hành.
Tuy nhiên trong thực tiễn rèn các kỹ năng tiếng Anh cho học sinh, giáo viên
phải đương đầu với không ít khó khăn, đặc biệt là rèn kỹ năng nghe. Qua thực tế ở
trường tôi , khi bắt đầu học môn ngoại ngữ phần lớn học sinh thích học, nhưng dần
dần học sinh lại chán học. Hầu hết các em rất yếu về kỹ năng nghe. Thật khó để
các em nghe hiểu nội dung một bài văn hay đoạn hội thoại. Sau mỗi tiết dạy nghe

Anh của giáo viên và học sinh bậc THCS ở các lớp 6,7,8,9 truờng THCS Phan
Bội Châu . Song đối tượng nghiên cứu điển hình mà tôi đã áp dụng đề tài này là
lớp 9ª1, 9ª2, 9ª3
4. Mục đích nghiên cứu :
Với việc nghiên cứu thành công đề tài, sáng kiến kinh nghiệm sẽ giúp giáo
viên có được những kinh nghiệm sau:
1. Cách thức tổ chức một tiết dạy nghe có hiệu quả
3
Mt s cỏch ci tin dy k nng nghe mụn Ting Anh
2. Cỏc bc tin hnh mt tit dy nghe cú hiu qu
3. Hng dn hc sinh t luyn tp, rốn luyn cú k nng v k xo nghe
ting Anh.
5-Nhim v nghiờn cu :
Để thực hiện tốt đề tài nghiên cứu , ngời thực hiện đề tài này cần phải thực
hiện các nhiệm vụ sau.
1- Nghiên cứu các tài liệu hớng dẫn Tiếng Anh , các kỹ thuật dạy nghe.
2- Thao giảng, dạy thử nghiệm
3- Dự giờ đồng nghiệp , trao đổi , rút kinh nghiệm.
4- Kiểm tra , đánh giá kết quả việc nắm bài của học sinh để từ đó có sự điều
chỉnh , bổ sung hợp lý.
6.Phng phỏp nghiờn cu :
1. Phơng pháp quan sát: Ngời thực hiện đề tài tự tìm tòi nghiên cứu , tiến
hành dự giờ thăm lớp của đồng nghiệp.
2. Phơng pháp trao đổi , thảo luận: Sau khi dự giờ của đồng nghiệp , đồng
nghiệp dự giờ ngời thực hiện đề tài , đồng nghiệp và ngời thực hiện đề tài tiến hành
trao đổi , thảo luận để từ đó rút ra những kinh nghiệm cho tiết dạy.
3. Phơng pháp thực nghiệm: Giáo viên tiến hành dạy thể nghiệm theo từng
mục đích yêu cầu cụ thể một số tiết dạy nghe.
4. Phơng pháp điều tra: Giáo viên đặt câu hỏi để kiểm tra đánh giá việc nắm
nội dung bài học của học sinh.

Phương pháp dạy nghe ( Listening techniques) được quy định bởi nội dung
dạy nghe, nói cách khác, nội dung bài dạy nghe chi phối việc lựa chọn, vận dụng
phối hợp các phương pháp, các kỹ thuật dạy nghe. Mỗi kỹ thuật dạy học phù hợp
với một hình thức bài dạy cụ thể ( dạy ngữ pháp, dạy nói,dạy viết )
c- Các phương tiện thiết bị đồ dùng dạy học phục vụ cho việc dạy nghe:
- Việc sử dụng thiết bị tranh ảnh hỗ trợ cho dạy học đối với môn ngoại ngữ
nói chung và tiếng Anh nói riêng được coi là một phương tiện thể hiện một phần
nội dung chính của SGK. Trong tất cả đơn vị bài học chương trình SGK mới phần
nội dung của bài nghe được ghi trong băng cát sét còn SGK chỉ in các bài tập
luyện nghe. Muốn thực hiện tốt các bài luyện nghe này thì người học phải được
nghe các nội dung bài học trong băng . Hơn thế nữa, thiết bị dạy học còn là
phương tiện tích cực trong việc đổi mới phương pháp dạy học, thúc đẩy động cơ
và gây hứng thú học tập.
* Các thiết bị cần cho môn học:
- Máy thu phát băng cassette.
- Máy ghi âm các bài đọc và nghe theo SGK.
- Tranh ảnh minh hoạ nội dung bài học trong SGK
- Các tranh ảnh đồ dùng giáo viên tự tạo
d- Học sinh:
Trong mối tương quan giữa cách dạy và cách học: Giáo viên là người tổ
chức, điều khiển học sinh tự chiếm lĩnh tri thức bằng chính những thao tác, những
hành động trí tuệ của riêng mình dưới vai trò tổ chức điều khiển của giáo viên .
Để tiết dạy nghe được tốt thì học sinh cần phải có những kỹ năng cần thiết trong
việc nghe hiểu bằng tiếng Anh.
II.CƠ SỞ THỰC TIỄN :
Thực tiễn là thước đo của lí luận, nói như vậy thì phương pháp dạy kĩ năng
nghelà một chuỗi các lí luận mà điều quan trọng ở đây là giúp học sinh vận dụng
6
Một số cách cải tiến dạy kĩ năng nghe môn Tiếng Anh
các kĩ năng khác hỗ trợ cho kỹ năng nghe ví dụ như kỹ năng nghe chịu ảnh hưởng

vào đầu năm học để nắm rõ tình hình, sức học, kĩ năng nghe của học sinh khối 9 .
Đối tượng đã qua thực nghiệm học tiếng Anh ở lớp 6, 7 , 8 , nhưng ở đây tôi lấy
một bài tập nghe của chương trình Tiếng Anh lớp 8 . Tôi làm một bước thí nghiệm
khảo sát đầu năm như sau:
*Listen and complete the dialogue
Hoa: Hello, Lan.
Lan: Hi, Hoa. You seem (1)
Hoa: I am. I received a (2) from my friend Nien today.
Lan: Do I know her?
Hoa: I don't think so. She (3) my next door neighbor in Hue.
Lan: What does she (4) like?
Hoa: Oh, She's (5) Here is her (6)
Lan: What a (7) smile! Was she your (8) ?
Hoa: Oh, no. She wasn't old (9) to be (10) my class.
Keys : 1.happy , 2. letter , 3. was , 4. look , 5. beautiful ,
6. photograph , 7. lovely , 8. classmate , 9. enough , 10 .in
8
Một số cách cải tiến dạy kĩ năng nghe môn Tiếng Anh
Kết quả:
TT Lớp Sĩ số
Giỏi Khá TB Yếu Kém
SL % SL % SL % SL % SL %
1 9A
1
32 3 9.3 4 12.5 9 28.1 10 31.2 7 21.8
2 9A
2
30 4 13.3 4 13.3 13 43.3 12 40.0 7 23.3
3 9A
3

+ What color is this long sleeved blouse ? " It is white.
+ Are these shoes black ? " No . They are brown .
Sau khi thực hành miêu tả màu sắc xong , thì giáo viên yêu cầu học sinh
nghe đoạn văn hai lần và gọi học sinh chọn quần áo mà Mary đang mặc . Giáo
viên đưa ra đáp án và sữa lỗi sai của học sinh . Bởi vì các em luyện tập miêu tả về
màu sắc của quần áo một cách cụ thể , thì các em sẽ nhớ về các từ vựng mà các em
sắp nghe trong đoạn văn một cách dễ dàng .
Keys :
a- B : She’s wearing blue shorts.
b- A : She’s wearing a long sleeved blouse.
c- C : She’s wearing brown shoes.
_ Có thể nói rằng , kỹ năng nói đóng một vai trò quan trọng trong suốt quá
trinh luyện nghe . Càng luyện nói nhiều , thì càng phát triển kỹ năng nghe có hiệu
quả
b. Sử dụng tốt linh hoạt các kỹ thuật trong một tiết dạy kĩ năng nghe
Việc rèn luyện kỹ năng nghe trong một tiết học nghe được thực hiện qua 3
giai đoạn
1. Pre- listening
10
Một số cách cải tiến dạy kĩ năng nghe môn Tiếng Anh
Mục đích của các hoạt động trong giai đoạn này là nhằm giúp học sinh tập
trung sự chú ý vào chủ đề, đặc biệt là đoán trước những thông tin của chủ đề được
nghe. Để khắc phục những khó khăn khi nghe trong tiết học, giáo viên cần giới
thiệu chủ đề, ngữ cảnh, tình huống nội dung có liên quan đến bài nghe, khai thác
xem học sinh đã biết và chưa biết gì về nội dung sẽ nghe, gợi trí tò mò, tạo hứng
thú cho các hoạt động của bài.
- Cho học sinh nghĩ, đoán trước những điều sắp nghe trong một ngữ cảnh
nhất định
- Dạy từ vựng , tuy nhiên lưu ý là không giới thiệu hết từ mới, nên để học
sinh đoán nghĩa của từ trong ngữ cảnh

- Một số hình thức thể hiện trong giai đoạn này
+ Defining True- False
+ Check the correct answer
+ Matching
+ Filling in the grip / chart / gap
+ Answering comprehension questions
+ Selecting
+ Deliberate mistakes
+ Listen and draw
Ví dụ: Để thực hiện tiếp tiết nghe Unit 10 : Health and Hygiene ( A2 – Listen and
put the pictures in order you hear )
_ Tôi cho học sinh nói về hoạt động hằng ngày của các em xong , yêu cầu
học sinh nhìn vào tranh để liên tưởng hoặc đoán về nhưng hoạt động mà Hoa đã
thực hiện vào ngày hôm qua . Hoặc tôi có thể yêu cầu các em có thể sắp xếp lại
các tranh theo trật tự đúng của hoạt động mà Hoa đã thực hiện
12
Một số cách cải tiến dạy kĩ năng nghe môn Tiếng Anh
Sau đó , giáo viên cho các em nghe lại và kiểm tra lại việc đoán của mình ,
rồi giáo viên cho các em nghe lần cuối và sắp tranh đúng theo trình tự câu chuyện .
Giáo viên đưa ra đáp án để học sinh sữa lỗi
* Keys
1. Picture a 5.Picture g
2.Picture e 6.Picture c
3.Picture f 7.Picture h
4.Picture d 8. Picture b
3. Post- listening: Mục đích của các hoạt động sau khi nghe nhằm:
- Kiểm tra xem học sinh có hiểu những thông tin được nghe theo yêu cầu
hay không và có hoàn thành được các hoạt động trong giai đoạn "While- listening”
hay không.
- Tìm ra nguyên nhân làm cho học sinh không nghe được hoặc không hiểu

7. Answer the question " What do Minh and Nam do in their free time?”
8. Lucky number
9. Answer the question " What do you do in your free time ?”
Tuỳ theo từng tiết cụ thể mà giáo viên có thể sử dụng một trong những hoạt
động trên.Tuỳ theo đặc điểm của từng bài giáo viên có thể tiến hành thực hiện quy
trình 3 bước luyện nghe hiểu cho học sinh, đặc biệt là bước thứ nhất sao cho có thể
giúp các em hình thành và phát triển hứng thú khả năng tập trung, biết sử dụng
thông tin suy đoán điều sẽ nghe. Nhờ vậy học sinh sẽ chủ động và tự tin hơn khi
nghe.
* Yêu cầu trong tiết dạy nghe cần:
+ Đảm bảo chất lượng mẫu nghe
+ Bằng đài có chất lượng tốt
+ Giáo viên đọc với tốc độ trung bình, phát âm chuẩn xác.
14
Một số cách cải tiến dạy kĩ năng nghe môn Tiếng Anh
c.Kết quả đạt được: qua đợt kiểm tra 15 phút phần nghe:
Số Khối
Tổng
số
Giỏi Khá TB Yếu Kém
SL % SL % SL % SL % SL %
1 6A1 45 17 37.8 9 20.0 13 28.9 4 8.9 2 4.4
2 6A2 45 17 37.8 8 17.8 13 28.9 4 8.9 3 6.7
3 6A3 43 15 34.9 9 20.9 11 25.6 5 11.6 3 7.0
4 9A1 32 6 18.8 8 25.0 13 40.6 3 9.4 2 6.2
5 9A2 30 4 13.3 6 20.0 15 50 2 6.7 3 10
6 9A3 33 5 15.2 9 27.3 12 36.4 4 12.1 3 9.0
So với kết quả khảo sát đầu năm tôi thấy chất lượng tốt, khá tăng lên ,số học
sinh yếu kém giảm.Hầu hết các em đều làm tốt phần nghe trong bài kiểm tra 15
phút

trong cuộc sống. Học ngoại ngữ mà không thực hành giao tiếp thì ngày một phai
mờ một ngôn ngữ mình đang học. Vì vậy tôi đưa ra một số ý kiến nhỏ trên nhằm
giúp bản thân tìm ra được một phương pháp giảng dạy một tiết nghe đạt hiệu quả,
giúp học sinh học tập đạt chất lượng cao.
2 .Lợi ích và khả năng vận dụng
Tóm lại, Một số cách cải tiến dạy kĩ năng nghe môn Tiếng Anh , theo tôi
là một phương pháp tích cực, tối ưu và hiệu quả trông thấy đối với học sinh . Bởi
lẽ, phương pháp này đã được kiểm chứng qua thực tế giảng dạy và được các thành
viên trong tổ chuyên môn phân tích, đánh giá, nhất trí cao.
Có thể nói, bản lĩnh nghề nghiệp vững vàng và sự hết lòng vì trách nhiệm
người Thầy là chìa khóa thành công mở ra tầm nhìn mới cho tất cả các em học
sinh thân yêu. . Chính vì thế các em học sinh thích thú , ham học ngoại ngữ , cảm
thấy thoải mái , tự tin , không còn áp lực , lo sợ hay rụt rè nữa
Với sáng kiến kinh nghiệm này, tôi hy vọng sẽ góp một phần nhỏ vào việc
giúp giáo viên và học sinh trường chúng tôi nói riêng, các đồng nghiệp và học sinh
các trường bạn nói chung khắc phục dần khó khăn, thực hiện việc dạy và học nghe
môn tiếng Anh đạt hiệu quả tốt hơn trong tất cả các khối lớp.
3.Bài học kinh nghiệm
17
Một số cách cải tiến dạy kĩ năng nghe môn Tiếng Anh
Quan tâm nhiều đến học sinh yếu kém giúp chúng quen dần với ngôn ngữ
này và sử dụng trong cuộc sống
Giáo viên cần biết lựa chọn các thủ thuật phù hợp với từng đối tượng học
sinh. Tạo mọi điều kiện gây hứng thú cho học sinh học bộ môn này nói chung rèn
luyện kĩ năng nghe nói riêng
Trong các tiết dạy giáo viên cần tận dụng thời gian hướng dẫn cụ thể để học
sinh hoạt động
Giáo viên cần khuyến khích động viên các em luyện tập thêm nhiều kĩ năng
nghe. Đặc biệt là nghe người bản xứ đọc.
4 Đề xuất và kiến nghị:

Người viết

Đặng Thị Bích Thủy
19
Một số cách cải tiến dạy kĩ năng nghe môn Tiếng Anh
CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. SGV, SGK mới lớp 6,7,8,9 của Bộ GD-ĐT.
2. English language Teachimg Methodology của Bộ GD-ĐT 2003.
3. The ELTTP Methodology course.
4. Giáo dục học đại cương - NXB Hà Nội 1995.
5. Đánh giá trong Giáo dục của Bộ GD-ĐT.
6. Sách “ Một số vấn đề về đổi mới phương pháp dạy học bậc THCS môn
tiếng Anh của Bộ GD-ĐT ”
7. Tài liệu tập huấn đổi mới phương pháp môn tiếng Anh lớp6,7,8,9.
20
Một số cách cải tiến dạy kĩ năng nghe môn Tiếng Anh
MỤC LỤC
Mục bài Trang
A.PHẦN MỞ ĐẦU 2
1.Bối cảnh của đề tài 2
2.Lý do chọn đề tài 2
3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
4.Mục đích nghiên cứu 3
5.Nhiệm vụ nghiên cứu 4
6.Phương pháp nghiên cứu 4
B.PHẦN NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận 5
II.Cơ sở thực tiễn 6
III.Quá trình thực hiện đề tài, tình trạng thực tế và số liệu điều tra 7
1.Thực trạng 7