SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
”ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 1, 2, 3”
A. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG.
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Hiện nay trong công cuộc đổi mới đất nước, Đảng và Nhà Nước luôn quan tâm
hàng đầu là đổi mới giáo dục. Đảng ta đã nhận định giáo dục là nền tảng của xã hội. Một
đất nước muốn phát triển về lâu dài thì việc đầu tư vào giáo dục là việc nên làm. Viêïc đó
được thể hiện qua những việc như tăng ngân sách ngành giáo dục, đầu tư xây dựng cơ sở
hạ tầng trường lớp, nâng cao công tác đào tạo đội ngũ giáo viên đủ năng lực và trình độ,
cụ thể là việc thay SGK trong 5 năm nay của các lớp 1- 2- 3 - 4- 5 đối với bậc TH và lớp
6- 7- 8- 9 đối với bậc THCS. Việc thay SGK chính là việc đổi mới giáo dục hiện nay qua
đó chúng ta cần phải đổi mới cả 4 thành tố: Mục tiêu, nội dung, phương pháp, đánh giá.
Nhưng đổi mới phương pháp là quan trọng hơn cả và cần đầu tư nghiên cứu kĩ càng hơn.
Bởi phương pháp là cách làm cho học sinh tiếp cận kiến thức một cách khoa học nhất,
đúng đắn nhất.
Hiện nay khi mà trình độ khoa học trên thế giới phát một cách tột bậc, thời đại của
“Công nghệ thông tin” thì những phương pháp cổ điển liệu có còn phù hợp hay không?
Khi mà trên thế giới hiện nay học sinh một số nước ngồi học tại nhà qua mạng, qua
Internet. Còn đất nước chúng ta vẫn còn cảnh “Thầy đọc trò ghi”. Nội dung, kiến thức,
phương pháp quá cũ không đáp ứng với kiến thức của con trẻ ngày nay. Trẻ em ngày nay
qua hệ thống thông tin đại chúng, chúng đã tiếp thu một lượng kiến thức khổng lồ, nhưng
trong khi đó lên lớp chúng lại ì ạch tìm hiểu những kiến thức quá cũ. Do đó việc đổi mới
giáo dục là việc làm cần thiết hiện nay.
Trong các môn học ở bậc tiểu học hiện nay môn toán được xem là môn học công
cụ, kích thích tư duy, khả năng sáng tạo. Nhưng lại là môn học khô khan nhất. Người
Việt Nam vốn có năng lực học toán, ham thích học toán, điều đó được thể hiện qua kết
quả các cuộc thi Toán quốc tế. Nhưng đó cũng chỉ dành riêng cho các em học chuyên,
đầu tư để đi thi. Nhiệm vụ của chúng ta là làm sao cho môn toán là môn ham thích nhất
của mọi trẻ em, con người Việt Nam. Làm sao để học sinh chúng ta tiếp cận với nền toán
học, phương pháp học tiên tiến của các nước trong khu vực và trên thế giới. Muốn làm

Đội ngũ giáo viên còn quá yếu về chuyên môn, không đủ trình độ giảng dạy, cải
tiến phương pháp giáo dục, không theo kịp sự phát triển xã hội. nắm bắt được các
phương pháp dạy học tiên tiến.
Nhà nước ta trước đây chưa đầu tư đúng mức cho giáo dục, việc đổi mới giáo dục
còn quá chậm chạp không theo kịp thời đại, thực hiện xong việc đổi mới thì lại chậm hơn
các nước khác vài chucï năm.
+ Hướng giải quyết:
Tìm ra những nguyên nhân còn yếu kém trong trong các phương pháp dạy học hiện
nay, từ đó tìm ra những phương pháp hay nhất cho việc học môn toán đạt kết quả tốt.
Tìm hiểu phương pháp dạy học tích cực trong trong dạy học toán hiện nay. Đặc biệt
là phương pháp đặt và giải quyết vấn đề và phương pháp hợp tác chia nhóm nhỏ.
Học hỏi các cách thức giáo dục các nước xung quanh, đem những cái ưu, phù hợp
vào công cuộc cải cách giáo dục.
B. NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI.
I/ CƠ SỞ LÝ LUẬN:
+ Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh tiểu học:
Ở lứa tuổi học sinh tiểu học tâm sinh lý các em chưa ổn định, đang hình thành và
phát triển. Ở các em học sinh Tiểu học đang còn hiếu động thích tìm tòi học hỏi những
vấn đề mới, đặc biệt là rất đễ cuốn hút bởi các dụng cụ trực quan. Nên trong sự học tập,
làm việc hàng ngày các em chưa thích ứng được với những bài giảng khô khan mang tính
lý thuyết cho nên những phương pháp cũ chưa thể đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh
nên đổi mới về phương pháp là cấp thiết.
Ở mẫu giáo hoạt động chủ yếu của các em là:” Học mà chơi, chơi mà học”. Nhưng
sang bậc tiểu học các em lại sống trong môi trường giáo dục thật sự, nội qui trường lớp,
các kỳ thi cử, các kỳ thi có tính nghiêm túc làm cho tâm lý các em chưa thích nghi được.
Các em thường mất bình tĩnh, tự tin vào chính bản thân mình làm quên đi những kỹ năng,
kỹ xảo đã tiếp thu ảnh hưởng đến chất lượng học tập. Cho nên muốn học sinh học toán
tốt chúng ta cầøn phải có một phương pháp phù hợp với các em.
+ Những vấn đề lý luận khác:
Nhiệm vụ giáo dục của chúng ta hiện nay là giáo dục giáo dục cho học sinh phát

Nội dung thể hiện mức độ yêu cầu kiến thức, kĩ năng cơ bản theo đúng trình độ
chuẩn.
Cách trình bày chú ý đến tính trực quan qua hình ảnh học, tăng cương các bài luyện
tập thực hành rèn kĩ năng.
VD: Môn hình học lớp 2:
SGK cũ
- Bài 1: Hình tứ giác, hình chữ nhật.
- Bài 2: Đường gấp khúc. SGK mới
- Bài 1: Hình chữ nhật, hình tứ giác.
- Bài 2: Đường thẳng, 3 điểm.
- Bài 3: Đường gấp khúc, độ dài đường gấp khúc.
- Bài 4: Chu vi hình tam giác chu vi hình tứ giác.
2.2) Đổi mới về phương pháp theo đổi mới nội dung SGK toán:
Đổi mới về SGK cũng yêu cầu về đổi mới về phương pháp để để việc dạc học môn
toán trở nên đồng bộ, đạt hiệu quả cao nhất.
- Phương pháp dạy học bài mới.
- Phương pháp dạy học các nội dung thực hành, luyện tập.
- Vấn đề soạn giảng bài của giáo viên.
a/ Phương pháp dạy học bài mới:
Giáo viên tổ chức, hướng dẫn học sinh hoạt động học tập để giúp học sinh:
- Tự phát hiện và giải quyết nhiệm vụ bài học.
Giáo viên chỉ là người đưa ra những gợi ý để cho học sinh tự nhận thấy vấn đề và
giải quyết vấn đề đó đạt đến giải quyết nhiệm vụ bài học đưa ra.
VD: Khi dạy bài “ 9 cộng với một số” (9+5)
Gv cho học sinh lấy que tính ra một bên 9 que và một bên 5 que.Hướng dẫn HS
làm sao để có một bó là 10 que và đi đến phép cộng một cách dề dàng.( Bớt 1 que tính
bên nhóm năm đưa qua nhóm 9 que để thành 10 que chẵn, thì nhóm còn lại còn 5- 1=4
que. Và 10+4=14 que).
- Tự chiếm lĩnh kiến thức mới và cần thiết.
Sau khi giải quyết nhiệm vụ bài học hình thành kiến thức mới học sinh phải biết

gia vào thực hành luyện tập theo đúng khả năg của mình.
- Xác định rõ kiến thức kĩ năng cần thực hành.
GV cần nắm vững được nội dng của bài thực hành, Đúng với yêu cầu của SGK,
trình độ của lớp mình, trọng tâm của bài.
- Tạo ra sự hộ trợ giúp đỡ nhau giữa các đối tượng học sinh.
Cần chia nhóm nhỏ để các em có thể giúp đỡ nhau trong luyện tập. Các em phải
biết hoạt động nhóm, phân công công việc trong nhóm làm sao cuối cùng tất cả đều nắm
đuợc nội dung cơ bản.
- Chuẩn bị mô hình, đồ dùng dạy học, phiếu bài học, luyện tập.
GV cần chuẩn bị mô hình, dụng cụ học tập cho tốt, yêu cầu học sinh phải biết mang
đầy đủ đồ dùng học tập. đặc biết là ở khâu dặn dò học sinh.
VD: Bài “11 trừ đi một số “ Thì giáo viên và học sinh đều phải chuẩn bị que tính.
GV chuẩn bj phiếu học tập cho học sinh có như vậy thì học sinh lên lớp mới nắm bài một
cách chủ động.
- Khuyến khích học sinh tự đánh giá kết quả thực hành, luyện tập.
Khi học sunh làm bài xong Gv nên để cho học sinh tự nhận xét kết quả bài của
mình dựa trên bài sửa của giáo viên, làm như vậy để các em có thể nắm chắc lại bài của
mình thêm một lần nữa và tập làm quen với cách tự đánh giá bài làm của mình
- Nêu ra các tình huống có vấn đề, hướng giải quyết vấn đề.
Gv phải biết hướng dẫn học sinh học và giải bài dựa trên các câu hỏi nêu tình
huống giúp học sinh suy nghĩ tìm ra hướng giải quyết vấn đề.
VD: Khi dạy bài “ 9 cộng với một số” trong phần luyên tập “9+3” Nếu học sinh
chưa tìm ra cách giải GV có thể nêu ra: “ Lầm sao có thể đưa chín thành số tròn chục để
cộng cho dễ. Học sinh sẽ biết "9+1”=10.
- Giúp học sinh nhận ra kiến thức cơ bản của bài học trong sự đa dạng và phong
phú của các bài luyện tập, thực hành.
Trong giảng bài mới Gv cần giúp cho học sinh nắm vững kiến thức cơ bản nhất
không quá nâng cao trình độ bài học lên, không đi giảng bài theo cách trải rộng không
gút được nội dung chính.
VD: Khi dạy bài “ 9 cộng với một số” Thì HS cần phải hiểu: Muốn cộng 9 với một

thức đó cho nhiều bài khác như khi biết cách làm phép toán 9+4 thì sẽ biết tính 9+5, 9+6
hay bằng nhiều hình thức khác nhau như 9 + 4 = 9 + (1 + 3) = (9 + 1) + 3 và
9+4=(3+6)+4=3+(6+4)
c/ Vấn đề soạn bài của giáo viên:
Soạn bài thực chất là lập kế hoạch để tổ chức, hướng dẫn học sinh hoạt động học
tập tích cực nhằm đạt các mục tiêu dạy học của một bài học, bài luyện tập cụ thể của toán
1- 2- 3.
Còn tất cả những đổi mới về trang thiết bị, chuẩn đánh giá, hình thức đều là để hộ
trợ phương pháp dạy học mới.
c.a) Các loại tiết dạy trong môn toán TH:
Tiết hình thành kiến thức mới, tiết luyện tập, tiết ôn tập, tiết thực hành, tiết kiểm
tra, tiết ngoại khoá.
c.b) Soạn bài lên lớp và vấn đề đổi mới phương pháp dạy học toán hiện nay:
Chúng ta cần thực hiện ba khâu sau:
Khâu soạn bài: Xác định mục đích yêu cầu tiết dạy trên cơ sở: Mục đích tiết dạy,
điều kiện dạy học, trình độ học sinh. Xác định các hoạt động phải phù hợp lo gích với nội
dung kiến thức. Cần lựa chọn các hoạt động thu hút hấp dẫn học sinh.
Khâu lên lớp: Tổ chức hoạt động cho học sinh với các yêu cầu: Mỗi hoạt động
được thực hiện đúng, hệ thống các hoạt động được thực hiện đúng các tiến trình, sử dụng
đồ dùng hợp lý. Theo dõi đánh giá để kịp thời điều chỉnh các hoạt động của lớp, nhóm,
tửng học sinh.
Khâu chỉ đạo học sinh học ở nhà: Chọn việc giao về nhà cho học sinh phải phù hợp
vpới trình độ mỡi học sinh.
c.c)Việc cần làm thường xuyên để thực hiện tốt cá khâu soạn bài lên lớp.
- Nghiên cứu nắm vững chương trình:
Đó là quan điểm xây dựng chương trình, hệ thống kiến thức toàn bậc học. Là mối
liên hệ giữa các mạch kiến thức, ở từng lớp, giữa các lớp. những vấn đề khó cần quan
tâm.
- Nghiên cứu nắm vững nội dung SGK:
Trước hết là nắm vững nội dung kiến thức sách giáo khoa ở từng lớp. Giải được các

Nội dung dạy học Đối tượng dạy học Phương pháp dạy học Điều kiện dạy học

do đó khi thay đổi nội dung của SGK toán thì chúng ta cũng cần đổi mới phương
pháp dạy học toán.
b) Tổ chức các hoạt động dạy học và vấn đề đổi mới phương pháp dạy học toán ở
TH:
Để tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh, môn toán TH cần có phương pháp
dạy học phù hợp. Phù hợp với nội dung kiến thức, phù hợp với đặc điểm tâm lý và sinh lý
của học sinh TH Việt Nam.
VD: Đặc điểm sinh lý của trẻ từ 6 – 11 tuổi là đi từ tư duy cụ thể đến hình thành và
pháp triển tư duy trừu tượng. Cho nên cách dạy học phải khơi gợi tính tò mò, tránh đơn
điệu về hình thức hoạt động, phải gợi mở được vấn đề.
Đổi mới phương pháp dạy học toán hiện nay là tránh hình thức Thầy giảng- Trò ghi
sang Thầy tổ chức - Trò hoạt động. Cần tiến hành dưới dạng tổ chức các hoạt động dạy
học toán.
c) Vận dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học vào tổ chức các hoạt động dạy
học toán ở TH:
Thường từ trước đến nay chúng ta hay dùng các phương pháp: Giảng dạy, vấn đáp,
Trực quan. Đây là các rất tiện lợi nhưng cũng rất đặc trưng cho hình thức Thầy Giảng -
Trò Ghi. Nhưng để qua hình thức Thầy tổ chức- Trò hoạt động ngoài những phương pháp
này giáo viên cần biết vận dụng dụng nhiều phương pháp và kĩ thuật khác nữa.
VD: Người giáo viên cần biết cách theo dõi từng học sinh trong quá trình giải bài
tập để kịp thời giúp đỡ học sinh yếu, giao thêm việc cho học sinh giỏi, phải biết cách
nhanh chóng chia nhóm để tổ chức thi đố, học nhóm vv
2.2/ Phương pháp hợp tác chia nhóm nhỏ:
Là hình thức tổ chức học sinh hoạt động theo phuơng pháp dạy học mới, việc chia
nhóm nhỏ giúp cho học sinh có thể trao đổi ý kiến, bình luận ý kiến của bạn, của giáo

độc lập rước khi trao đổi, giúp đỡ nhau;GV theo dõi giúp đỡ các nhóm trưởng giải quyết
các thắc mắc nếu có.
- Các nhóm trình bày: Các nhóm cử một hay vài thành viên (không cần phải nhóm
trưởng) trình bày kết quả của nhóm mình trước lớp; Cả lớp tìm hiểu công của nhóm khác.
- Tổng hợp và kết luận: GV tổng hợp ý kiến của các nhóm và xác định đúng sai,
động viên, khuyến khích.
c) Một số cách chia nhóm:
- Chia ngẫu nhiên:
Là chia không cần phân biệt giữa các đối tượng học sinh, mọi học sinh cùng hoạt
động, cùng chiếm lĩnh kiến thức, nhiệm vụ được giao khác nhau không nhiều về nội
dung, ít có chênh lệch về độ khó.
- Chia thành các nhóm có cùng trình độ:
Được áp dụng khi có sự phân hoá về mức độ khó cua bài tập, bài học cho tường đối
tượng. Thường được chia thành bốn nhóm: nhóm gồm các học sinh giỏi,nhóm gồm các
học sinh khá,nhóm gồm các học sinh TB,nhóm gồm các học sinh yếu.
- Chia thành các nhóm đủ trình độ:
Cách chia này thường được sử dụng khi nội dung hoạt động dạy học cần có sự hộ
trợ lẫn nhau. Chẳng hạn khi tổ chức thực hành ngoài lớp học, ôn tập hoặc giải các bài
toán khó.
- Chia nhóm theo sở trường:
Cách chia nhóm này thường được sử dụng trong các cuộc họp ngoại khoá. Mỗi
nhóm gồm những học sinh có cùng sở trường hứng thú.
2.3/ Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề:
Là dạy học dựa trên tình huống có vấn đề cần giải quyết. Phương pháp này kế thừa
các phương pháp tích cực truyền thống. Đặc trưng của nó là tạo tình huống có vấn đề cần
giải quyết, quá trình dạy học được chia thành những thao tác, bao gồm nhiều hình thức tổ
chức đa dạng, lôi cuốn người học cùng tham gia, động não, tranh luận dưới sự hướng dẫn
của giáo viên.
2.4/ Sử dụng tài liệu để hộ trợ cho phương pháp dạy học toán TH:
Để dạy học theo hướng tích cực theo xu hướng mới hiện chúng ta cần chú ý đến

Trong các phần giảng bài mới đặc biệt là luyện tập, ôn tập rất cần tổ chức trò chơi
dưới dạng thi đua để tạo không khí sôi động thi đua trong lớp.
C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.
I/ KẾT LUẬN:
Như vậy đổi mới Giáo dục thực chất là đổi mới 4 thành tố: mục tiêu, nội dung,
phương pháp, cách thức, đánh giá. Trong đó đổi mới phương pháp là hết sức quan trọng.
Việc thay đổi SGK toán 1- 2- 3 tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên đổi mới phương
pháp dạy học, đồng thời giúp học sinh khả năng tự học tốt nhất. Với phương pháp dạy
học tích cực sẽ nâng cao tính chủ động sáng tạo của học sinh giúp học sinh tự pháp hiện
và giải quyết vấn đề của bài học từ đó tự chiếm lĩnh kiến thức và biết vận dụng dụng kiến
thức đó vào trong thực hành, luyện tập với sự trợ giúp của giáo viên.
Trong phương pháp đổi mới chúng ta cần quan tâm đến những phương pháp sau:
- Phương pháp hợp tác chia nhóm nhỏ:
- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề:
Gần như là phương pháp cốt lõi của dạy học hiện nay nhưng để dạy được thì
chúng ta cần phải biết phối hợp với những vấn đề sau:
- Sử dụng tài liệu để hộ trợ cho phương pháp dạy học toán TH:
- Sử dụng đồ dùng dạy học.
- Tổ chức hoạt động vui chơi, thi đua trong học bộ môn toán.
Và chúng ta cần biết phối hợp với những mặt tốt của phương pháp dạy học truyền
thống. Cần biết rõ về nội dung SGK và biết cách soạn bài tốt. Biết đặc điểm tâm lý của
từng học sinh, để hiểu học sinh và có phương pháp dạy học tốt nhất.
Người giáo viên cần phải luôn không ngừng học hỏi, quan sát lớp qua từng buổi
học, nắm bắt được những thiếu sót của mình để vươn lên. Tất cả những phương pháp dạy
học đều được rút tỉa qua giảng dạy do đó giáo viên là người đóng vai trò quyết định trong
việc pháp triển tương lai của đất nước.
II/ KIẾN NGHỊ:
- Trong dạy học cần quan tâm nhiều hơn đến khả năng sáng tạo của học sinh .
- Cần tập cho học sinh tính tự lập trong học tập ở lớp cũng như ở nhà, biết tự học
qua sách, tài liệu, qua các phương tiện thông tin đại chúng.