MỘT SỐ KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5
Họ và tên giáo viên : Nguyễn Thị Nguyệt – Trường Tiểu học Động Lâm- Hạ Hoà- Phú Thọ
1
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẠ HOÀ
TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐỘNG LÂM

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC NHẰM
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
MÔN TOÁN LỚP 5
Họ và tên: Nguyễn Thị Nguyệt
Tổ:
Động Lâm, ngày 26 tháng 02 năm 2012
MỘT SỐ KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Chúng ta đang sống trong thế giới có nhiều biến đổi, đó là sự bùng nổ
về khoa học kĩ thuật và công nghệ thông tin. Giữa các quốc gia có sự cạnh
tranh gay gắt về kinh tế, khoa học kĩ thuật và công nghệ. Vấn đề đầu tư cho
phát triển là vấn đề sống còn của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc. Trong sự trường
tồn và phát triển của đất nước, giáo dục đóng vai trò đặc biệt quan trọng
được Đảng và Nhà nước ta coi là quốc sách hàng đầu.
Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng khẳng định:
“ Ưu tiên hàng đầu cho việc nâng cao chất lượng dạy và học, đổi mới
chương trình, nội dung, phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng đội ngũ
giáo viên và tăng cường cơ sở vật chất của nhà trường, phát huy khả năng
sáng tạo và độc lập suy nghĩ của học sinh, sinh viên.”
Giáo dục Tiểu học ở nước ta đang thực hiện đồng bộ những đổi mới
toàn diện, góp phần phổ cập giáo dục có chất lượng. Trong những đổi mới về
giáo dục và đào tạo thì đổi mới về “ Phương pháp dạy học” có vị trí đặc biệt
quan trọng, vì hoạt động dạy học là hoạt động chủ yếu ở trường học, để góp
phần đào tạo những con người “ lao động tự chủ và sáng tạo” có khả năng

thức về môn Toán rất tốt thể hiện ở sự tính toán và diễn đạt trôi chảy, lô gic
các dạng toán qua các giờ học ở trên lớp. Bên cạnh đó phần lớn các em nhận
thức về môn Toán còn chậm, kĩ năng tính toán chưa nhanh, chưa có cách
giải ngắn gọn và kĩ năng diễn đạt còn hạn chế.
Kết quả cụ thể: Học sinh đạt loại giỏi môn Toán có 2 em chiếm 6%,
đạt loại khá có 8 em chiếm 24%, đạt loại trung bình 18 em chiếm 54%.
* Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên:
Họ và tên giáo viên : Nguyễn Thị Nguyệt – Trường Tiểu học Động Lâm- Hạ Hoà- Phú Thọ
3
MỘT SỐ KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5
- Do giáo viên chưa thực sự đổi mới phương pháp dạy học, đặc biệt là
phương pháp dạy học môn Toán.
- Học sinh ở địa bàn miền núi ít nhiều có ảnh hưởng tới trình độ nhận
thức của các em.
- Ý thức tự học của các em chưa được tốt, ít được sự quan tâm của gia
đình.
- Các em chưa có một phương pháp học tập phù hợp với từng dạng toán.
- Một số em tuy hiểu bài, biết hướng giải bài toán nhưng còn nhút nhát,
thiếu tự tin khi trình bày chứng kiến của mình.
- Các em chưa chủ động, sáng tạo trong quá trình lĩnh hội kiến thức Toán
học.
Tất cả những điều đó đã đã làm tôi trăn trở và day dứt. Với trách nhiệm
của một người giáo viên trực tiếp giảng dạy trên lớp, tôi nhận thức sâu sắc về
vai trò và trách nhiệm của mình làm sao để nâng cao chất lượng giáo dục của
lớp, đặc biệt là môn Toán. Chính vì vậy tôi chọn sáng kiến: " Đổi mới
phương pháp dạy học môn Toán ở lớp 5 " để nghiên cứu.
Họ và tên giáo viên : Nguyễn Thị Nguyệt – Trường Tiểu học Động Lâm- Hạ Hoà- Phú Thọ
4
MỘT SỐ KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

những tình huống mà không biết xử lý. Cho dù người giáo viên có những
phương pháp giảng dạy hay đến đâu đi chăng nữa, mà người học sinh lại
không có phương pháp học tập khoa học thì không giải quyết được nhiệm vụ
dạy học.
Môn Toán là môn học tự nhiên rất trừu tượng, lôgic và hoàn toàn gắn
với thực tiễn cuộc sống hàng ngày. Vì thế, nếu học sinh không có phương
pháp học đúng thì sẽ không nắm được những kiến thức cơ bản về toán học
và việc học các môn học khác cũng như việc nhận thức thế giới xung quanh
rất khó khăn.
Môn Toán là bộ môn quan trọng trong tất cả các môn học khác. Nó là
chìa khoá để học các môn học khác, đồng thời môn Toán cũng có khả năng
như phát triển tư duy lôgic, những thao tác trí tuệ cần thiết giúp con người
trong hoạt động thực tiễn đạt hiệu quả như mong muốn.
Trong giờ Toán, bên cạnh việc tìm và sáng tạo phương pháp giảng dạy
phù hợp với yêu cầu bài học và đối tượng học sinh, chúng ta cần phải giúp
các em có phương pháp lĩnh hội tri thức toán học, làm cho các em chủ hơn
trong việc lĩnh hội tri thức toán học. Học sinh có phương pháp học toán phù
hợp với từng dạng bài thì kết quả học Toán cũng sẽ cao, hiểu bài sâu. Điều
đó kích thích tinh thần học tập ngày càng hăng say.
2. Thực trạng của vấn đề :
2.1 Đặc điểm tình hình kinh tế- xã hội Động Lâm- Hạ Hoà- Phú Thọ
* Thuận lợi :
Họ và tên giáo viên : Nguyễn Thị Nguyệt – Trường Tiểu học Động Lâm- Hạ Hoà- Phú Thọ
6
MỘT SỐ KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5
Động Lâm là một xã miền núi của huyện Hạ Hoà . Diện tích tự nhiên
là : 743,2 ha, tổng số dân : 3948 người, tổng số hộ là 930 hộ, chia làm 9 khu
hành chính. Đời sống nhân dân chủ yếu là sản xuất nông nghiệp. Đảng ủy,
chính quyền địa phương luôn quan tâm đến sự nghiệp giáo dục, tạo điều kiện
cơ sở vật chất và động viên tinh thần cán bộ giáo viên. Người dân Động Lâm

quan tâm đến kỹ năng thực hành, kỹ năng tính toán của học sinh. Một số
giáo viên đã vận dụng đổi mới phương pháp nhưng sự vận dụng chưa linh
hoạt, sáng tạo, chưa phát huy tính tích cực của học sinh. Qua thực tế dự giờ
cho thấy số giờ vận dụng đổi mới phương pháp dạy học thành công chiếm tỷ
lệ 40% trong tổng số giờ dự môn Toán lớp 5. Phương pháp dạy học lạc hậu
dẫn đến hiệu quả chất lượng môn Toán nói riêng, chất lượng giáo dục của
nhà trường nói chung chưa đáp ứng với mục tiêu giáo dục đào tạo trong giai
đoạn hiện nay, nhất là trong việc thực hiện đổi mới nội dung chương trình
sách giáo khoa theo Nghị quyết 40/2000 QH của Quốc hội.
Thực tế việc giảng dạy môn Toán lớp 5 ở trường Tiểu học Động Lâm,
nhà trường đã chỉ đạo tổ chức chuyên môn soạn giảng đảm bảo yêu cầu, đủ
nội dung kiến thức cơ bản, đủ các bước lên lớp, đạt yêu cầu của chương trình
sách giáo khoa. Về phương pháp dạy học còn nhiều bất cập do vậy chất
lượng môn Toán 5 chưa cao. Bậc Tiểu học là nền tảng mà môn Toán lớp 5
có nhiều khả năng phát triển tư duy khoa học, sự thông minh sáng tạo.
Nếu giáo viên đầu tư nghiên cứu và áp dụng một số kinh nghiệm chỉ
đạo của tổ chuyên môn trong khâu đổi mới phương pháp dạy học Toán lớp 5
theo hướng tích cực hoá các hoạt động của học sinh, thực hiện cải tiến đổi
mới phương pháp dạy Toán lớp 5 một cách đồng bộ, thường xuyên và liên
Họ và tên giáo viên : Nguyễn Thị Nguyệt – Trường Tiểu học Động Lâm- Hạ Hoà- Phú Thọ
8
MỘT SỐ KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5
tục theo một số biện pháp của sáng kiến thì chất lượng môn Toán lớp 5 của
nhà trường sẽ được nâng cao.
3. Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề :
Trước thực trạng trên là một giáo viên được phân công giảng dạy lớp 5
trường Tiểu học Động Lâm tôi tìm ra nguyên nhân dẫn đến chất lượng môn
Toán còn thấp và tìn ra biện pháp đổi mới phương pháp dạy học môn Toán 5
nhằm nâng cao lượng giáo dục nói chung, chất lượng môn Toán lớp 5 nói
riêng, cụ thể tôi đã tiến hành như sau :

chức cho giáo viên cốt cán của tổ dạy thực nghiệm để đội ngũ dự giờ, sau đó
rút kinh nghiệm giờ dạy chỉ ra ưu, nhược điểm của giờ dạy, mỗi giáo viên
đều phải viết thu hoạch sau mỗi chuyên đề.
Tích cực xây dựng có hiệu quả chuyên đề : “Đổi mới phương pháp dạy
học, phát huy tính tích cực của học sinh trong giờ dạy Toán lớp 5”. Thực
hiện chuyên đề được tiến hành theo 3 bước :
Bước 1 : Xây dựng lý thuyết.
Bước 2 : Thực tập giờ dạy.
Bước 3 : Kiểm nghiệm, đánh giá, xếp loại thực hiện chuyên đề.
Ngoài việc vận dụng đổi mới phương pháp Toán 5 cần đề cao việc sử
dụng đồ dùng thiết bị dạy học, đó là một trong những điều kiện quan trọng
để thực hiện đổi mới phương pháp dạy học.
b. Nâng cao năng lực chuyên môn cho bản thân :
Họ và tên giáo viên : Nguyễn Thị Nguyệt – Trường Tiểu học Động Lâm- Hạ Hoà- Phú Thọ
10
MỘT SỐ KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5
Tôi chủ động đề xuất với Ban giám hiệu nhà trường cho tham gia học
tập các lớp dài hạn, ngắn hạn để nâng cao trình độ đào tạo cũng như năng lực
chuyên môn.
Thực hiện tốt chế độ đọc báo, tài liệu tham khảo môn Toán có trong
thư viện nhà trường . Tích cực mua và sưu tầm các tài liệu tham khảo môn
Toán.
c.Tham gia tích cực các cuộc thi giáo viên giỏi :
Đây là việc làm rất quan trọng góp phần đổi mới phương pháp dạy học.
Vào đầu năm học, tôi mạnh dạn đăng ký dự thi giáo viên giỏi cấp trường,
cấp huyện, cấp tỉnh. Qua mỗi cuộc thi sẽ là điều kiện tốt để giáo viên học hỏi
những kinh ngiệm của đồng nghiệp ( chủ yếu môn Toán) đồng thời bỗi
dưỡng chuyên môn cho bản thân.
d. Đổi mới thiết kế bài soạn- đổi mới phương pháp dạy học.
Lý luận dạy học đã khẳng định: “ Bài soạn là công cụ để thực hiện giờ

Tổ chức cho học sinh học cá nhân sẽ tạo điều kiện phát huy tối đa năng
lực học sinh trong học toán. Viêc học cá nhân chỉ đạt hiệu quả khi mỗi học
sinh thực sự làm việc theo gợi ý hướng dẫn của giáo viên trên phiếu học tập.
Giáo viên có thể trực tiếp kiểm tra từng em, giúp từng cá nhân thực hiện
nhiệm vụ .
Hai là : Học nhóm.
Học nhóm sẽ tạo không khí hợp tác học tập, học tập có tổ chức, có trách
nhiệm giữa các thành viên trong một nhóm học sinh. Khi học nhóm mỗi học
Họ và tên giáo viên : Nguyễn Thị Nguyệt – Trường Tiểu học Động Lâm- Hạ Hoà- Phú Thọ
12
MỘT SỐ KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5
sinh phải phát biểu ý kiến của mình, phải thực hiện nhiệm vụ cụ thể để hoàn
thành nhiệm vụ chung của nhóm.
Tuỳ nội dung của từng bài mà giáo viên quyết định đến số học sinh ở
mỗi nhóm. Khi cử nhóm trưởng và thư ký nên luân phiên để em nào cũng có
cơ hội tập điều hành công việc trong nhóm. Điều quan trọng khi tổ chức học
nhóm là nhiệm vụ của mỗi nhóm phải rõ ràng cụ thể. Trong khi học sinh làm
việc, giáo viên theo dõi giúp đỡ các em.
Ba là : Học toàn lớp.
Khi học toàn lớp giáo viên tổ chức cho các em cùng trao đổi ý kiến, tổ
chức hướng dẫn để cùng học sinh tham gia giải quyết một bài toán, cách
trình bày một lời giải, cùng đặt vấn đề mới nảy sinh ( dưới dạng câu hỏi )
trong quá trình học tập. Khi giáo viên nói nên ngắn gọn, rõ ràng, đủ thông tin
với tốc độ vừa phải. Khi sủ dụng đồ dùng dạy học ( hình ảnh, sơ đồ, mẫu
vật…) phải thường xuyên gợi ý để thu thập các thông tin ngược từ học sinh
để điều chỉnh.
c. Học ngoài lớp :
Dạy ngoài hiện trường giúp học sinh quan sát được trực tiếp, mắt thấy
tai nghe một số đối tượng học tập rất sinh động mà không có loại đồ dùng
dạy học nào hoặc lời miêu tả củaâối viên có thể so sánh được về mặt trực

Môi trường lớp học là phòng học của học sinh là nơi diễn ra hoạt động
chủ yếu của thầy và trò. Vì vậy, môi trường lớp học có vị trí quan trọng
trong việc đổi mới dạy học môn Toán.
Họ và tên giáo viên : Nguyễn Thị Nguyệt – Trường Tiểu học Động Lâm- Hạ Hoà- Phú Thọ
14
MỘT SỐ KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5
Trong phòng học, ngoài một bảng lớn được treo ở một vị trí quan trọng
thì ở cuối lớp có tủ sách tham khảo môn Toán, một bảng thi đua gắn liền với
các bài học tốt, bài làm tốt của học sinh. Đó là những “góc học tập” sinh
động, hấp dẫn làm cho học sinh cảm thấy lớp học trở nên gần gũi, gắn bó lôi
cuốn các em say mê học tập hơn.
Biện pháp 5 : Tăng cường cơ sở vật chất.
Đổi mới phương pháp dạy học gắn chặt với việc đổi mới cơ sở vật chất
và thiết bị dạy học. Bằng trực quan sinh động giúp học sinh tự phát hiện, tự
chiếm lĩnh tri thức, giúp cho người dạy và người học có điều kiện tiết kiệm
thời gian, giúp cho lượng kiến thức truyền tải nhiều hơn, hấp dẫn hơn. Vì
vậy việc tăng cường cơ sở vật chất thiết bị dạy học là hết sức cần thiết và
quan trọng. Nhà trường đã xây dựng được tủ sách trong đó có đầy đủ sách
giáo khoa, sách giáo viên và các loại sách tham khảo Toán 5 cho giáo viên
và học sinh nghiên cứu học tập. Ngoài đồ dùng thiết bị được cấp, nhà trường
còn phát động phong trào tự làm đồ dùng dạy học và tổ chức các cuộc thi
triển lãm tự làm đồ dùng dạy học làm cho đồ dùng dạy học càng thêm phong
phú. Trường xây dựng hệ thống hồ sơ sổ sách theo dõi và sử dụng đồ dùng
dạy học của giáo viên, có đánh giá xếp loại theo tháng, kỳ, năm học.
Biện pháp 6 : Đổi mới công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập
của học sinh:
Đổi mới quan điểm kiểm tra, đánh giá môn học nói chung, môn Toán 5
nói riêng là một yếu tố quan trọng trong quá trình đổi mới phương pháp dạy
học môn Toán. Trong một thời gian dài, do quan niệm về đánh giá còn
phiếm diện nên nội dung đánh giá ở môn Toán còn nặng tính đồng loạt. Việc

học sinh
lớp 5
Kết quả môn Toán
Điểm giỏi Điểm khá Điểm TB
Điểm
dưới 5
SL % SL % SL % SL %
2008-2009 37 11 30 16 43 8 22 2 5
2009-2010 32 10 31 12 38 8 25 2 6
2010-2011
(Đã áp dụng
sáng kiến)
33 17 52 10 30 6 18 0 0
Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm về đổi mới phương pháp dạy
học nhằm nâng cao chất lượng môn Toán 5, chất lượng môn Toán 5 của học
sinh trong trường có chuyển biến tốt đồng thời năng lực chuyên môn của đội
ngũ cũng nâng lên rõ rệt. Khảo sát chất lượng học sinh các lớp đạt 90% trung
bình trở lên, chất lượng khảo sát môn Toán 5 đạt 100% trung bình trở lên.
Thông qua kiểm tra, thanh tra các giờ dạy Ban giám hiệu và tổ chuyên môn
đã nhận xét : Giáo viên đã vận dụng soạn, giảng theo tinh thần đổi mới
phương pháp dạy học, theo hướng tích cực hoá các hoạt động của học sinh,
học sinh hứng thú, tự giác học tập, luyện tập thực hành nhiều. Do vậy kết
quả học tập của học sinh được nâng lên.

Họ và tên giáo viên : Nguyễn Thị Nguyệt – Trường Tiểu học Động Lâm- Hạ Hoà- Phú Thọ
17
MỘT SỐ KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận :
Giáo dục Tiểu học đang thực hiện đổi mới toàn diện và đồng bộ để góp

hiệu quả, nâng cao chất lượng giáo dục, tôi xin đề xuất một số vấn đề cụ thể
như sau :
Cần quan tâm hơn nữa, đầu tư hỗ trợ trang thiết bị, đồ dùng dạy học
môn Toán 5 ở các trường miền núi, vùng sâu, vùng xa để khắc phục tình
trạng thiếu đồ dùng thiết bị dạy Toán.
Sở Giáo dục, Phòng Giáo dục đào tạo hàng năm tổ chức hội thảo về
công tác đổi mới phương pháp dạy học, có báo cáo điển hình để các đơn vị
học tập lẫn nhau.
Đối với nhà trường : Cán bộ quản lý nghiên cứu liên tục để chỉ đạo tốt
việc đổi mới phương pháp dạy học Toán 5 nói riêng và các lớp khác, các
môn khác nói chung để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở bậc Tiểu
học.
Trên đây là kinh nghiệm của bản thân tôi, kinh nghiệm này đã được áp
dụng và có hiệu quả. Tuy nhiên vì thời gian nghiên cứu và phạm vi nghiên
cứu hạn hẹp, trình độ còn hạn chế nên không tránh khỏi những thiếu sót. Vì
vậy rất mong đón nhận được những ý kiến đóng góp của các bạn đồng
nghiệp và hội đồng khoa học để sáng kiến của tôi được hoàn chỉnh và phong
phú hơn.

Họ và tên giáo viên : Nguyễn Thị Nguyệt – Trường Tiểu học Động Lâm- Hạ Hoà- Phú Thọ
19
MỘT SỐ KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5
XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC TRƯỜNG
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………

1. Kết luận. 17
2. Những ý kiến đề xuất. 18
TÀI LIỆU THAM KHẢO. 20
Họ và tên giáo viên : Nguyễn Thị Nguyệt – Trường Tiểu học Động Lâm- Hạ Hoà- Phú Thọ
21
MỘT SỐ KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Văn kiện Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam khoá X - NXB chính
trị Quốc gia- HN 2009.
2. Các văn bản pháp quy :
a. Luật Giáo dục sửa đổi năm 2009 - NXB Chính trị Quốc gia – Hà
Nội 2009.
b. Luật Phổ cập Giáo dục.
c. Điều lệ trường Tiểu học .
d. Chỉ thị năm học : 2008-2009; 2009-2010; 2010- 2011.
e. Các báo cáo tổng kết của trường Tiểu học Động Lâm.
3. Hỏi đáp về phương pháp dạy học ở Tiểu học- NXBGD 2002.
4. Đổi mới về nội dung và phương pháp Giáo dục Tiểu học
NXBGD - 2002.
5. Tài liệu bồi dưỡng giáo viên dạy môn Toán – NXBGD - 2005.
6. Tài liệu Bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên Tiểu học chu kì III
( 2003 – 2007) NXBGD – 2005.
Họ và tên giáo viên : Nguyễn Thị Nguyệt – Trường Tiểu học Động Lâm- Hạ Hoà- Phú Thọ
22