SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI :
"PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH GIÁ TRỊ BIỂU CẢM CỦA CÁC
BIỆN PHÁP TU TỪ TRONG DẠY NGỮ VĂN 7"
A/Đặt vấn đề
Trong những năm cuối thế kỉ XX đã có sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và
công nghệ ,sự bùng nổ của công nghệ thông tin trên phạm vi toàn cầu đang đặt cho loài
người trong xã hội thế kỉ XXI xu hướng phát triển nền kinh tế mới ,nền kinh tế tri thức và
một xã hội mới ở tầng cao hơn dựa vào nguồn thông tin và tri thức .Vì lẽ đó mà cải cách
giáo dục là một đòi hỏi cấp bách nhằm tạo ra cho con ngươì năng lực trí tuệ và kĩ năng
nghề nghiệp .Vẫn đề cốt lõi của cải cách giáo dục là đổi mới chương trình ,nội dung và
phương pháp giảng dạy .
Là người trực tiếp đứng trên bục giảng hướng dẫn học sinh biết phân tích cảm nhận
đánh giá về các tác phẩm văn học có giá trị từ đó các em rút ra những baì học để bồi
dưỡng tình cảm nhận thức của riêng mình .Qua thực tế giảng dạy tôi nhận thấy rằng dạy
văn, học văn đòi hỏi phải nghiên cứu tìm hiểu ,tiếp thu nó bằng cả trí óc lẫn tâm hồn có
khi ta cảm thụ được nhưng lại trình bày sự hiểu biết không đạt yêu cầu .
Đối với học sinh lớp 7 ,các em bước đầu làm quen với văn biểu cảm cũng là loại
bài khó .Muốn các em bộc lộ được xúc cảm ,suy nghĩ hay một ấn tượng về một tác phẩm
nào đó thì trước hết các em phải nắm bắt được giá trị nội dung tư tưởng và giá trị nghệ
thuật của tác phẩm đó .Mỗi nhà văn có phong cách viết khác nhau ,có cách viết rất nhẹ
nhàng tinh tế thâm trầm ,cũng có khi là lối viết sôi nổi mãnh liệt tha thiết ,có khi là lối
viết hóm hỉnh trào phúng …tất cả những điều đó được tạo thành thông qua hệ thống ngôn
từ giầu hình ảnh và giầu giá trị biêủ cảm .ở đây tôi muốn giúp các em cảm thụ văn học
thông qua các dấu hiệu nghệ thuật đó là các biện pháp tu từ mà ta hay thường gặp trong
các áng thơ văn ,đó cũng là một cách hiểu được giá trị tác phẩm .
Nói đến biện pháp tu từ đó là một phạm vi rộng và các em đã làm quen ở bậc tiểu học
như so sánh nhân hoá ẩn dụ …Lên cấp THCS các em càng có dịp hiểu thấu đáo hơn về
các vấn đề đó từ đó các em phát hiện và vận dụng vào bài làm của mình ,vì vậy qua
những kinh nghiệm giảng tôi có sáng kiến : Phương pháp phân tích giá trị biểu cảm
của các biện pháp tu từ trong dạy ngữ văn 7

Không chỉ là biện pháp ẩn dụ mà trong khi viết cách biểu đạt cũng thật linh hoạt
,phong phú đa dạng với nhiều màu sắc khác nhau nhằm tạo nên vẻ đẹp riêng ,những giá
trị độc đáo của từ câu thơ , đoạn văn ,vì thế các em phải khám phá năm bắt được chẳng
hạn như câu thơ :
Con cac rô ơi chớ có buồn .
Hoặc: Sóng đã cài then đêm sập cửa .
(Huy Cận ).
Giúp các em hiểu khi viết văn thơ ,có khi viết theo phương thức miêu tả ,trần thuật để sự
vật thêm sinh động ,người ta gán cho chúng những ý nghĩa tình cảm như con người .Đó
chính là phương thức nhân hoá .Trở lại với câu thơ của Huy Cận chúng ta thấy cách sử
dung nghệ thuật nhân hoá của nhà thơ thật thú vị vì tác giả gán hành động “Cài then” của
con người cho” sóng “ và gán hành động sập của cho “đêm” để miêu tả thật sinh động về
hình ảnh cảnh đêm bắt đầu lan tràn trên mặt biển từ đó gợi cảm giác thoải mái nghỉ ngơi
khi con người vũ trụ đi vầo trạng thái yên tĩnh lúc ban đêm.
Cảm thụ thơ văn đâu phải là truyện dễ muốn cảm nhận được đầy đủ các em phải tự phát
hiện các giá trị nghệ thuật ,cái tình của tác giả giửi trong tác phẩm .Một câu thơ,một ý
văn đọc lên ta không chỉ hiểu theo một nét nghĩa mà còn phải nắm bắt được ý chính qua
nghiã bóng ,các nghĩa này có liên quan gần giũi với nhau .Chẳng hạn như Lấy cái toàn
thể để nói cái bộ phận ,cái chứa đựng để nói cái bị chứa đựng hay ngược lại .Đó là biện
pháp tu từ hoán dụ :
VD: áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau viết nói gì hôm nay
(Tố Hữu )
Nhà thơ lấy hình ảnh của áo chàm để nói đến những người dân Việt bắc những người đã
nuôi dưỡng che chở cho cách mạng ,có nhiều tình cảm ân tình với bộ đội .Vì thế mà khi
cách mạng dành thắng lợi giây phút chia tay với bao lưu luyến bùi ngùi ,xúc động không
nói lên lời giữa người đi và người ở .
*áp dụng trong thực tế :
Trong khi giúp các em hiểu được dụng ý tác dụng của các biện pháp tu từ ,tôi không chỉ
đưa ra các khái niệm chung chung khô khan khó hiểu ,mà mỗi khái niệm tôi có lấy ví dụ

Trên đây là kinh nghiệm tôi rút ra trong quá trình giảng dạy tại trường và thực tế cũng
thấy đạt được hiệu quả đối với học sinh.Với mục đích trao đỏi kinh nghiệm với đồng
nghiệp ,và tôi học hỏi nhiều hơn của bạn bè từ đó trao dòi thêm kiến thức ,tìm ra phương
pháp dạy tốt nhất đạt hiệu quả cao trong quá trình giảng dạy .
THÀNH TÍCH TRONG VIỆC THỰC HIỆN NHIỆM VỤ NĂM HỌC
1.Về tư tưởng chính trị
- Chấp hành nghiêm chỉnh chính sách ,pháp luật của nhà nước.Thực hiện tốt nội quy do
ngành GD-ĐT đề ra.
- Lập trường tư tưởng vững vàng,phẩm chất đạo đức tốt.Hoà nhã với đồng nghiệp,tận
tuỵ với học sinh.xứng đáng là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
2.Về công tác giảng dạy:
-Lên lớp có bài soạn mới,bài soạn khắc sâu kiến thức cơ bản,có trọng tâm,có hệ
thống.Nắm vững phương pháp cải cách và đặc trưng bộ môn.Bài soạn sát đối tượng.
- Dạy học trên lớp đúng thời khoá biểu,đúng chương trình,thực hiện tốt nội quy ra vào
lớp.Thầy chủ dạo,trò chủ động nắm bắt kiến thức.
- Chuẩn bị đầy đủ các điều kiện lên lớp như bài soạn,SGK,đồ dùng dạy học và kiến
thức thực tế.
- Thực hiện tốt quy chế chấm trả bài,kiểm tra đầy đủ số điểm theo quy chế.làm điểm kịp
thời,nghiêm túc,chính xác.
- Tiến hành bồi giỏi nâng kém thường xuyên ,đạt hiệu quả tốt.
- Tích cực đổi mới phương pháp dạy học,sử dụng đồ dùng dạy học có hiệu quả.
- Luôn nêu cao ý thức tự học tự rèn để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ đáp
ứng yêu câù giảng dạy theo chương trình mới.
- Xây dựng kế hoạch ôn tập,đề cương cụ thể.theo từng chi tiết có sự định hướng của tổ.
Kết quả giảng dạy cuối năm học:
*Môn văn 7A đạt tỉ lệ 96.4% trong đó 75% khá giỏi
*Đội tuyển HSG văn 7 có 2 học sinh giỏi cấp huyện
*Thi giảng cấp Cụm đạt loại Giỏi (2 vòng thi)
3,Với hoạt động đoàn thể:
-Với Chi Bộ: tham gia đầy đủ các buổi sinh hoạt Chi bộ ,luôn luôn nêu cao vai trò gương