SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI :
"LỒNG GHÉP NỖI ĐAU DA CAM VÀO CÁC BÀI SINH HỌC
LỚP 9"
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1.Cơ sở khoa học của việc lồng ghép “ nỗi đau da cam”:
Sinh học là một môn khoa học thực nghiệm . Các kiến thức về sinh học cần được
hình thành theo phương pháp quan sát và thí nghiệm. Sinh học 9 là một môn như vậy.
Như chúng ta cũng đã biết ngày 26/07/ 1969 chiếc máy bay số hiêu UH- 1D từ đại đội
không quân 336 của Mỹ đã rải 45 triệu lít dioxin xuống vùng đất miền Nam khiến
cho vùng đất phì nhiêu này trở nên một vùng đất chết.Nay chiến tranh đã đi qua nhưng
hậu quả của nó để lại vẫn còn nguyên vẹn,là hàng triệu đứa con bé bỏng được sinh ra
từ những người lính mang di chứng dioxin đã bị dị dạng ,dị tật một nỗi đau không thể
nói hết bằng lời, liệu nó có bù đắp nỗi.Tác hại của nó làm rụng lá cây, làm tăng tỉ lệ
đột biến gen ở vùng bị rải độc và nguy cơ dẫn đến ung thư rất cao.
Đồng cảm với nỗi đau đó năm 2008 sứ giả Việt Nam là Nguyễn Thị Bình đã sang Mỹ
tham gia vụ kiện bà đại diện người dân Việt Nam mong muốn đem lại cho những con
người bất hạnh ấy sự công bằng .
Những hình ảnh của những nạn nhân da cam do chiến tranh để lại nhìn mà xót xa là
nỗi đau rất lớn mong được chia sẽ. Nỗi đau này hằng ngày hằng giờ đã đè nặng lên
thân xác và tinh thần của những con người bất hạnh ấy.Chính vì vậy sự đồng cảm ,chia
sẽ,yêu thương của nhân loại là hết sức cần thiết . Đây không phải là vấn đề của một
người, không phải của một gia đình,một địa phương ,một đất nước mà nó còn mang
tầm quốc tế. Do vậy để nâng cao sự hiểu biết, nhận thức , lòng đồng cảm đối với nạn
nhân da cam thì phải có một kế hoạch , một chương trình về nội dung chất độc da cam.
2.Cơ sở lí luận và thực tiễn về lồng ghép “ nỗi đau da cam”
Bởi việc giáo dục lồng ghép “ nỗi đau da cam” cũng là một trong những nội dung làm
hạn chế các bệnh và tật di truyền trong tương lai. Đó cũng chính là một bộ phận để
giáo dục nhân cách ,phẩm chất đạo đức của học sinh .Thông qua những kiến thức
,những nguyên nhân ,những hình ảnh về chất độc da cam do dioxin giúp học sinh nhận
thấy được mối quan hệ giữa con người và môi trường là rất khắn khít .Bên cạnh đó

Từ những cơ sở trên , người giáo viên sẽ lựa chọn những hình thức và phương
pháp giáo dục phù hợp , không nên đi quá xa với đặc thù của môn học , bài học không
chọn những hình thức quá khó khăn ,quá tốn kém về thời gian , công sức và tiền
của… để tránh có những áp lực lớn đối với học sinh và chính bản thân người giáo
viên.
2. Thực trạng :
Hình thức và phương pháp càng đơn giản càng tạo điều kiện cho học đẽ tiếp thu và
dễ hiểu hơn. Chắc chắn kết quả sẽ đạt đến mức tối ưu.
Nội dung lồng ghép có thể có những thuận lợi và khó khăn sau:
a.Thuận lợi:
- Học sinh ở nông thôn đa số các em giàu tình cảm ,thân thiện.
- Biết chia sẽ với những hoàn cảnh khó khăn của mọi người,của bạn bè trong lớp trong
trường
- Kiến thức dễ hiểu tạo điều kiện cho học sinh tiếp thu .
b.Khó khăn:
- Học sinh chưa thật sự quan tâm đến các vấn đề xã hội.
- Học sinh chưa thấy được tác hại to lớn của chiến tranh đặc biệt của chất độc da cam.
- Thông tin tuyên truyền về chất độc da cam trong trường học chưa được phổ biến
rộng rãi.
3. Những nội dung lồng ghép có thể khai thác trong chương trình sinh học 9 ở
THCS
Môn sinh học có rất nhiều cơ hội để chúng ta có thể khai thác và lồng ghép nội dung
nỗi đau da cam cho học sinh.Các cơ hội đó chủ yếu tập trung vào việc khai thác một
phần nội dung bài học.
Ví dụ như các bài học sau:
Bài 21: Đột biến gen
Bài 22: Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
Bài 23 và 24: Đột biến số lượng nhiễm sắc thể
Bài 29: Bệnh và tật di truyền ở người
Bài 30: Di truyền học với con người

với những bị bệnh nan y không thể chữa được trong đó có những nạn nhân da cam.
Bài 23 và 24: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
Sau khi học sinh trả lời được cơ chế và nguyên nhân phát sinh thể dị bội GV lồng
ghếp những hình ảnh nạn nhân bị bệnh Đao cho học sinh quan sát .
Ta thấy những người bị bệnh Đao thường có những hình thái bên ngoài họ rất giống
nhau dù là nam hay nữ như: mắt một mí, ngón nhân và ngón tay ngắn, miệng há, lưỡi
thè, suy đần, cổ ngắn,người bé….Trong những nguyên nhân gây nên bệnh Đao thì
nguyên nhân chủ yếu vẫn là chất độc hóa học dioxin Thông qua những hình ảnh đó
học sinh cũng biết thương họ và cũng biết chia sẽ với nỗi đau của họ bằng cách giúp
đỡ về mặt vật chất và tinh thần nếu có thể.
Bài 29: BỆNH VÀ TẬT DI TRUYỀN Ở NGƯỜI
Đối với bài học này chủ yếu là cho học sinh quan sát tranh ảnh về các bệnh tật di
truyền.Tất cả những trường hợp trên đều do chất độc hóa học và sự có mặt của dioxin
gây nên đột biến gen và đột biến nhiễm sắc thể.
Vậy thông qua đó học sinh biết đưa ra các biện pháp nhằm hạn chế phát sinh bệnh
và tật di truyền .Biết lên án chiến tranh, biết lên án những hành vi gây ô nhiễm môi
trường ,việc sử dụng vũ khí hạt nhân, sử dụng thuốc trừ sâu không đúng cách…

Bài 30: DI TRUYỀN HỌC VỚI CON NGƯỜI
Qua khái niệm về di truyền y học tư vấn học sinh có thể hiểu được về khả năng
di truyền của một số bệnh và tật.Từ đó học sinh biết bảo vệ cho chính tương lai của
mình và khuyên răng mọi người đặc biệt là những con người là nạn nhân của chất độc
da cam không nên kết hôn và sinh con.
III.NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Tóm lại, lồng ghép nội dung “ nỗi đau da cam” trong trường học theo tôi là rất
cần thiết và đặc biệt là đối với học sinh lớp 9 sẽ có nhiều thuận lợi và mang lại hiệu
quả cao.
Những tiết dạy đã thực hiện nội dung lồng ghép .Tất cả học sinh mong muốn
nhà trường nên tổ chức một hoạt động nhằm quyên góp gây quỹ ủng hộ nạn nhân da
cam. Dù chỉ vài nghìn đồng, dù nhịn một bữa ăn sáng nhưng các em rất vui vì đã làm