Sáng kiến kinh nghiệm.
I. Đặt vấn đề
Văn học là một loại nghệ thuật đến với trẻ sớm nhất và cũng đợc trẻ
yêu thích nhất.Nó không chỉ giúp cho trẻ cảm thụ đợc nghệ thuật mà qua
đó giúp trẻ phát triển về ngôn ngữ từ đó hoàn thiện dần về nhân cách cho
trẻ.
Trong các thể loại văn học thì truyện là một thể loại rất đợc trể yêu
thích. Đến với mỗi câu truyện hay trẻ nh bớc vào thế giới của những con
ngời với ông bụt bà tiên cô tấm dịu hiền của thế giới muôn màu hoa lá cỏ
cây ,của những con vật đáng yêu .tất cả nh đợc sống trò chuyện để hoà
quyện chung cuộc sống nh con ngời .Việc tạo cho trẻ làm quen tác phẩm
văn học :đọc thơ, kể chuyện, nghe chuyện, giúp nhận thức thế giới xung
quanh hiểu đợc mối quan hệ con ngời với con ngời, con ngời với thiên
nhiên, con ngời với con vật mà qua đó giúp trẻ phát triển t duy, chú ý ghi
nhớ có chủ định mà dặc biệt giúp trẻ phát triển ngôn ngữ cho trẻ khi giao
tiếp.
Ngôn ngữ trong tác phẩm văn học là mẫu ngôn ngữ chính xác chuẩn
mực phong phú đa dạng thúc đẩy cho trẻ nói theo vận dụng một cách tự
nhiên và đa đến thế giới ngôn ngữ một cách nhanh nhất, nhiều nhất, hoàn
thiện nhất. Chính vì thế giáo dục ngôn ngữ cho trẻ cho hoạt động kể
chuyện có vai trò quan trọng trong việc phát triển toàn diện về nhân cách
cho trẻ.
Ngời viết : Phạm Thị Bốn Tr ờng Mầm Non Cao Minh
- 1 -
Sáng kiến kinh nghiệm.
Nhận thức đợc mục đích đó tôi đã mạnh dạn đi sâu vào nghiên cứu đề
tài Một số vấn đề phát triển ngôn ngữ cho trẻ 4 tuổi thông qua hoạt động
kể chuyện. Tuy nhiên tôi vẫn gặp phải những thuận lợi và khó khăn sau:
II. một số thuận lợi, khó khăn :
1)Thuận lợi
-Trờng tôicó nhiều phòng học sân chơi rộng rãi thoáng mát có vờn cổ tích,

chuyện.
III. biện pháp thực hiện
1)Tạo môi trờng phong phú gây hứng thú kích thích sự hoạt động tích
cc của trẻ
.Môi trờngcho trẻ hoạt động là một trong những việc cần thiết và không
thể thiếu đợc trong vấn đề đổi mới hình thức tổ chức giáo dục mầm non
hiện nay.Khác với những năm về trớc thì giáo viên tìm chọn hình ảnh thật
đẹp sống động và trang trí lớp cho đẹp từ đầu năm đến cuối năm. Vì thế
mà trẻ nhìn lâu rồi cũng thâý chán và cũng không kích thích phát triển ở
trẻ. Nhng ngày nay bằng những việc tìm tòi khám phá tôi đã tạo môi trờng
cho trẻ hoạt động. Nhờ đợc hoạt động môi trờng theo chủ đề trẻ thích
Ngời viết : Phạm Thị Bốn Tr ờng Mầm Non Cao Minh
- 3 -
Sáng kiến kinh nghiệm.
khám phá trải nghiệm trẻ có nhiều kinh nghiệm hơn, thông minh hơn và
vận dụng đợc ngay ngôn ngữ của mình trong khi giao tiếp nhờ đó mà trẻ
thấy hứng thú hơn và phát triển ngôn ngữ ở trẻ một cách tự nhiên hơn.
VD:ở góc sách chủ đề: thế giới động vật tôi bố trí môi trờng mở có
đủ các loại sách tranh, chuyện tranh, cho trẻ tự làm các loại rối ,đồ chơi,
mà trẻ tự tạo theo chủ đề. Qua đó, trẻ có thể tự hoạt động tranh chuyện,
con rối để kể thành câu chuyện theo ý trẻ nhớ mà ngôn ngữ của trẻ ngày
càng phát triển.
Môi trờng cô tạo cho trẻ không chỉ ở góc sách mà cô tạo xung quanh
lớp học, ngay chủ đề trẻ đang học cô tạo ra một số hình ảnh chủ đề,trẻ làm
cùng với cô bằng những nguyên vật liệu khác nhau theo ý trẻ.
VD: chủ đề thế giới động vật : những con vật sống trong gia đình cô
làm hình ảnh một số con vật:con chó, con mèo trẻ làm thêm một số con
vật khác cũng sống trong gia đình bằng các nguyên vật liệu khác nhau.
Khi hoạt động trong tiết chuyện, cô hỏi trẻ kể tên các con vật trong gia
đình thì trẻ kể, khi quên trẻ có thể nhìn trong chủ đề để kể. Hoặc khi tận

hăng,quát nạt nhng khi gặp chú gà trống dũng cảm thì giọng sói sợ hãi,
hoảng hốt. Hoặc hay trong cùng câu chuyện có những lời dãn chuyện cô
cũng phải kể thật diễn cảm để trẻ tởng tợng ra khung cảnh trong chuyện.
Ngời viết : Phạm Thị Bốn Tr ờng Mầm Non Cao Minh
- 5 -
Sáng kiến kinh nghiệm.
VD: Khi kể chuyện Thỏ con không vâng lời Thỏ con đi mãi chơi
xa thật là xa thế rồi thỏ con quên mất đờng về nhà thì ngời đọc phải
kéo dài âm mãi để diễn tả đờng đi chơi của thỏ rất dài và rất xa ngôi nhà
của mình.
Không chỉ chú ý đến ngữ điệu giọng kể tôi còn chú ý đến nhịp độ, c-
ờng điệu, lúc dồn dập hồi hộp, lúc từ tốn, lúc to lúc nhỏ khác nhau, chỗ
ngập ngừng. Tôi đã làm trẻ thu hút chú ý tới lời kể của tôi nhờ đó mà trể
tiếp thu bài nhanh hơn, nhớ lâu hơn.
Nh vậy để có giọng kể hay, hấp dẫn tôi phải tự rèn luyện mình tập kể
nhiều lần cho đồng nghiệp nghe để tham gia góp ý cùng chỉnh sữa .
Nếu đơn thuần chỉ có lời kể trong giờ học sẽ làm cho trẻ cảm thấy chán
nản, mệt mỏi .Muốn vậy trong giờ học tôi tích hợp các nội dung giáo dục
vào để dạy ,việc lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục trong tiết dạy kể
chuyện cho trẻ nghe vừa có tác dụng tạo ra bầu không khí thoải mái không
gò bó ép buộc đối với trẻ, trẻ học mà chơi, chơi mà học, vừa có tác dụng
giáo dục trẻ một cách toàn diện về trí tuệ, thẩm mĩ .Nhng lồng ghép ở đây
không có nghĩa là xáo trộn kèm dạy quá nhiều lần môn học khác nhau mà
ta phải lồng ghép tích hợp sao cho thật nhẹ nhàng hoà quyện với nhau và
xen kẽ các hoạt động:động, tĩnh khác nhau.
VD: Kể câu chuyện Sẻ con tìm bạn Tôi lồng ghép bộ môn âm
nhạc :Tôi cho trẻ hát múa Những khúc nhạc hồng, cho trẻ đàm thoại về
các loại chim, tôi đa ra câu đố để hớng vào bài dạy của mình, Tôi có thể
Ngời viết : Phạm Thị Bốn Tr ờng Mầm Non Cao Minh
- 6 -

Hay cô có thể kích thích trẻ để trả lời dới dạng câu ghép .
VD : Câu chuyện sẻ con tìm bạn Vì sao sẻ con bị sa lới ?
Trẻ có thể trả lời : (Bởi vì sẻ con mải chơi không chú ý nên sẻ con bị sa
vào lới bẫy chim )
Trong khi đàm thoại cô cần phải chú ý đối tợng trẻ .với trẻ khác nhau,
tôi đa ra cho trẻ câu hỏi cho phù hợp để trẻ có thể trả lời đợc đó là động
lực kích thích trẻ phát triển ngôn ngữ .
VD : Cùng một nội dung hỏi nhng giáo viên có thể đa ra nhiều cách
hỏi khác nhau nhằm cho trẻ làm quen với cách đặt câu và mở rộng cho trẻ
về nghĩa của câu.
VD : Khi hỏi về nhân vật trong chuyện : Sẻ con tìm bạn
-Trong chuyện có những nhân vật nào ?
-Những nhân vật nào xuất hiện trong câu chuyện ?
- Câu chuyện nói về ai ?
Hay khi hỏi về mục đích làm việc của nhân vật
VD : câu chuyện Sẻ con tìm bạn
-Tại sao chuột nhắt lại cắn đứt mất lới ?
-Chuột nhắt cắn đứt mất lới để làm gì ?
Nh vậy có thể nói với mỗi câu chuyện đa nhiều cách hỏi nh vậy sẽ giúp trẻ
lựa chọn ngôn ngữ trả lời, qua đó giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, nói đủ câu,
Ngời viết : Phạm Thị Bốn Tr ờng Mầm Non Cao Minh
- 8 -
Sáng kiến kinh nghiệm.
câu đơn, câu ghép và chắt lọc ngôn ngữ cho trẻ khi giao tiếp . Đặc biệt
khi hỏi trẻ cô cũng phải hỏi trẻ bằng các giọng điệu , cử chỉ điệu bộ khác
nhau nhằm kích thích gây hứng thú cho trẻ trả lời.
Nh vậy có thể nói bằng việc sử dụng các câu hỏi đàm thoại khác nhau
tuỳ thuộc độ tuổi, yêu cầu tiết dạy vào đối tuợng của trẻ tôi thấy không chỉ
giúp trẻ phát triển về nhận thức , thể hiện tình cảm với nhân vật, qua đó
còn giúp trẻ phát triển nhân cách, đặc biệt là phát triển ngôn ngữ ở trẻ .vì

ớm một số con vật khác vẫn gây hứng thú cho trẻ mà trong các hoạt
động khác trẻ cũng có thể dùng rối bắt chớc kể chuyện giống cô.
Tuy nhiên làm đồ dùng gây hứng thú cho trẻ song việc sử dụng nó nh
thế nào có hiệu quả có đợc kết quả trớc mỗi một đồ dùng tôi phải tập sử
dụng nhiều lần tập trớc gơng bạn bè đồng nghiệp để cùng tham gia góp ý
chỉnh sửa cho phù hợp từng đoạn truyện từng tình huống nhân vật.
VD : sẻ con tìm bạn đoạn sẻ con sa lới tôi có thể làm cái lới dới
dạng mắt lỏng Khi chỉ cần chuột nhắt chạm nhẹ, mắt lới đó tung ra và
tình huống sẻ con có thể chui ra đợc chỗ mắt lới đó .
Nh vậy đồ dùng trực quan trong tiết dạy chuyện có tác dụng rất lớn
,trẻ nghe một cách say sa với hình ảnh sống động, ngộ nghĩnh .Qua đó
giúp trẻ nhớ tên truyện,tên nhân vật, nôi dung truyện một nhanh nhất dễ
Ngời viết : Phạm Thị Bốn Tr ờng Mầm Non Cao Minh
- 10 -
Sáng kiến kinh nghiệm.
dàng nhất .Sự thu hút và gây hứng thú đồ dùng mang lại cho trẻ sự say mê
thích thú nghe kể chuyện tranh rối đó là khoảng thời gian trẻ t duy sử
dụng vốn từ, luyện cách phát âm ,diễn đạt ý hiểu của mình diễn đạt ngôn
ngữ mạch lạc.
IV. Kết quả
Sau một thời gian áp dụng biện pháp trên tôi đa thu đợc một số kết
quả :
Về phía trẻ:
Tỉ lệ
Nội dung
Khi cha áp dụng biện
pháp
Sau khi áp dụng biện
pháp
Trẻ nói năng mạch lạc

-Tích cực học hỏi bạn bè đồng nghiệp, sách báo truyền hình từ đó biết tạo
ra môi trờng trong và ngoài lớp phong phú phù hợp vơi trẻ để trẻ tích cực
hoạt động
Ngời viết : Phạm Thị Bốn Tr ờng Mầm Non Cao Minh
- 12 -
Sáng kiến kinh nghiệm.
-Cô giáo phải luôn sáng tạo trong việc tạo ra đồ dùng trực quan phục vụ
cho trẻhọc, trẻ chơi một phong phú hấp dẫn. Vận dụng linh họat trò chơi,
lồng ghép tích hợp các bộ môn học khác vào việc dạy trẻ làm quen với văn
học. Mục đích kích thích trẻ hoạt động một cách tích cực thoải mái và đạt
hiệu quả.
-Tận dụng mọi tình huống cơ hội để trẻ đợc tiếp xúc học môn chuyện.
-Không ngừng nâng cao phong cách nghệ thuật tạo tình huống lựa chọn
hình thức tiết học một cách khéo léo linh hoạt, truyền đạt logic thông suốt
một chủ đề, để trẻ chú ý tích cực tham gia vào hoạt động.
Trên đây là những việc làm thực tế cũng là những kinh nghiệm của bản
thân mà tôi đã nghiên cứu thực hiện trong quá trình cho trẻ làm quen
truyện. Tôi rất mong đợc sự góp ý giúp đỡ của các cấp lãnh đạo và các
đồng nghiệp để tôi thực hiện tốt chuyên đề này.
Tôi chân thành cám ơn!
Cao Minh ngày 7 tháng 2 năm 2009
Ngời thực hiện
Phạm Thị Bốn

Ngời viết : Phạm Thị Bốn Tr ờng Mầm Non Cao Minh
- 13 -
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm.
Ngêi viÕt : Ph¹m ThÞ Bèn Tr êng MÇm Non Cao Minh
- 14 -