HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
KHOA QUAN HỆ CÔNG CHÚNG VÀ QUẢNG CÁO
HỌ VÀ TÊN: NGUYỄN HÀ NGÂN
LỚP: CAO HỌC PR K17
ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ
TÊN ĐỀ TÀI: ĐẨY MẠNH CÔNG TÁC ĐÀO TẠO CHUYÊN
NGÀNH PR TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
MÔN : PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN:
GS.TS. DƯƠNG XUÂN NGỌC
Hà Nội, tháng 12 năm 2011
1. Lý do chọn đề tài
Có thể nói, trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam đang phát triển ngày
một năng động, toàn diện và đi theo xu hướng hội nhập với nền kinh tế của các
quốc gia lớn mạnh trong khu vực và trên thế giới. Vì vậy nhu cầu về nghề PR
(quan hệ công chúng) chuyên nghiệp ngày càng lớn cùng với sự phát triển của nền
kinh tế - xã hội Việt Nam.
Xét theo xu hướng trên thế giới, nghề PR được xem là một ngành nghề được ưa
chuộng bởi tính năng động trong nhịp độ công việc, tính sáng tạo trong các ý tưởng
và có khả năng đem lại nguồn thu nhập cao. Song nhìn về thực tế ở Việt Nam cho
đến nay, chúng ta mới chỉ thấy vai trò của PR trong các hoạt động như tổ chức sự
kiện, quan hệ báo chí, quan hệ nội bộ hay xây dựng thương hiệu, thực hiện trách
nhiệm xã hội của doanh nghiệp…Các công ty PR của Việt Nam hầu như chưa có
khả năng cung cấp dịch vụ quản trị khủng hoảng, hoạch địch chiến lược hay điều
hành tư vấn chuyên nghiệp cho các doanh nghiệp.
Trong quá trình nghiên cứu, người viết đã tìm hiểu được nguyên nhân sâu xa dẫn
đến những hạn chế nêu trên của ngành PR ở Việt Nam đó là do nguồn nhân lực
được đào tạo chuyên sâu về PR còn thiếu. Những người làm nghề PR hiện nay chủ
yếu dựa trên kinh nghiệm thực tế và quá trình tự tìm hiểu tích lũy hiểu biết của bản
thân, Ngành PR Việt Nam chưa xây dựng được một nền tảng vững chắc để có
Hiện tại theo như người viết đã tìm hiểu thì đã có một số đề tài và tài liệu tham
khảo nghiên cứu sâu về những vấn đề cơ bản của PR như “PR: Lý luận và ứng
dụng”, “PR: Kiến thức cơ bản và Đạo đức nghề nghiệp”, “Ngành PR ở Việt Nam”
của PGS.TS Đinh Thị Thúy Hằng…những tài liệu trên như cơ sở lý luận vững
chắc để người nghiên cứu dựa vào đó khai thác và mở rộng vấn đề theo hướng tập
trung vào phân tích, đánh giá công tác đào tạo chuyên ngành PR tại các trường đại
học ở Việt Nam hiện nay. Có rất nhiều các đề tài nghiên cứu về PR như vài trò PR
trong việc xây dựng thương hiệu doanh nghiệp, chức năng quản lý khủng hoảng và
hoạch địch chiến lược của PR, hoạt động PR trong các tổ chức phi chính phủ, PR
đặt trong mối quan hệ với quảng cáo và marketing…Tuy nhiên những đề tài đi sâu
nghiên cứu công tác đào tạo đội ngũ sinh viên chuyên ngành PR còn chưa nhiều.
Chính vì vậy, người viết đã quyết định chọn đề tài này để xây dựng lên nội dung
luận văn. Do những yếu tố khách quan và chủ quan tác động vào quá trình tìm
hiểu, khảo sát, nghiên cứu và thực hiện khóa luận nên người viết có thể gặp phải
những thiếu sót và những hạn chế nhất định.
4. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
Người nghiên cứu chọn đề tài ““Đẩy mạnh công tác đào tạo chuyên ngành PR tại
các trường đại học ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” nên trong khuôn khổ luận
văn này, người viết sẽ đi vào nghiên cứu thực trạng việc đào tạo chuyên ngành PR
ở Việt Nam hiện nay, tập trung tìm hiểu quá trình thành lập cũng như những hoạt
động, những kết quả đạt được của khoa PR trong các trường đại học trên toàn
quốc. Tác giả sẽ chọn thời gian nghiên cứu là từ năm 2006 cho đến nay vì đó chính
là dấu mốc cho sự ra đời của cơ sở đầu tiên trong cả nước cung cấp các khóa đào
tạo đại học chuyên ngành PR.
5. Đối tượng nghiên cứu của đề tài
Đối tượng nghiên cứu của đề tài này chính là các khoa PR tại các trường đại học
trong cả nước. Theo nghiên cứu, người viết thu thập được thông tin về các trường
đại học có đào tào chuyên ngành PR đó là:
- Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo – Học viện Báo chí Tuyên truyền –
Hà Nội
làm PR tốt nghiệp đại học chính quy chuyên ngành PR hoặc đã từng được tham gia
một khóa đào tạo PR cơ bản qua các hình thức dài hạn, ngắn hạn khác nhau (phần
này có thể thiết kế bảng hỏi)
- Phần trọng tâm trong chương 2 đó là người nghiên cứu sẽ phân tích quá
trình hình thành và phát triển của các khoa đào tạo chuyên ngành PR trong các
trường đại học ở Việt Nam đó là Học viện Báo chí Tuyên truyền, ĐH KHXH&NV
thuộc ĐH Quốc Gia tại 2 cơ sở là Hà Nội và TP.HCM, ĐH Hòa Bình.
Khoa Quan hệ công chúng – Học viện báo chí Tuyên truyền: Khoa Quan hệ
công chúng và Quảng cáo, thuộc Học viện Báo chí và Tuyên truyền là cơ sở đầu
tiên trên cả nước đào tạo ngành PR - Quảng cáo ở bậc đại học. Khoa Quan hệ
công chúng và Quảng cáo đang nỗ lực thực hiện sứ mạng bổ sung nguồn nhân lực
có chất lượng cao cho ngành Quan hệ công chúng và Quảng cáo. Đồng thời, khoa
còn thực hiện nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực truyền thông, nhằm góp phần đưa
ngành này ở Việt Nam trở nên chuyên nghiệp ngang tầm với sự phát triển chung ở
các nước tiên tiến trên thế giới.
Chương trình đào tạo các ngành Quan hệ công chúng và Quảng cáo được thiết kế
dựa trên mô hình đào tạo của các trường đại học Mỹ, Anh và Australia. Chương
trình đào tạo của khoa luôn nhận được sự tư vấn quý báu của các chuyên gia cao
cấp đang hoạt động trong lĩnh vực truyền thông để thường xuyên cải tiến cho phù
hợp với yêu cầu phát triển mới trong ngành.
Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo tuyển sinh đại học khối C và khối D1 từ
năm 2006. Đến năm 2008, khoa bắt đầu tuyển sinh thêm hệ đại học văn bằng 2
dành cho những học viên đã tốt nghiệp đại học. Dự kiến ngành Quan hệ công
chúng sẽ được đào tạo ở bậc cao học từ năm 2010.
Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo liên tục mở các khóa đào tạo ngắn hạn và
chuyên sâu để bồi dưỡng kỹ năng nghề PR và Quảng cáo, kỹ năng tổ chức sự kiện,
giao tiếp - thuyết trình - phát ngôn - đàm phán và kỹ năng lãnh đạo quản lý truyền
thông.
Là đơn vị năng động và tiên phong trong nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn ngành
Quan hệ công chúng và Quảng cáo, khoa đã và đang triển khai nhiều đề tài khoa
thông, mở rộng và cập nhật các lĩnh vực đào tạo theo nhu cầu xã hội. Mở rộng hợp
tác trong và ngoài nước.
Khoa Báo chí và Truyền thông – ĐH KHXH&NV – ĐH Quốc Gia TP.HCM:
Ngày 23/5/2007, Hội đồng Khoa học Đại học Quốc gia TP. HCM đã thông qua đề
án thành lập Khoa Báo chí và Truyền thông ở Trường Đại học KHXH & NV.
Ngày 23/08/2007, Đại học Quốc gia TP.HCM ký quyết định thành lập Khoa Báo
chí và Truyền thông.
Khoa Báo chí và Truyền thông hiện nay có gần 20 CBGD. 90% số đó đã được
huấn luyện đào tạo Báo chí chuyên nghiệp ở trong và nước ngoài. Ngoài ra, Khoa
còn có sự cộng tác thường xuyên của gần 100 CBGD là các giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ
chuyên ngành của Trường Đại học KHXH & NV và 30 cán bộ quản lý báo chí và
nhà báo.
Hiện nay, Khoa Báo chí và Truyền thông quản lý và đào tạo gần 1000 SV (gồm
các lớp chính quy, văn bằng 2 và tại chức) tại TP. HCM và một số tỉnh ở khu vực
phía Nam, miền Trung và Tây Nguyên.
Với cơ sở vật chất được trang bị hiện đại: Một phòng thực tập truyền hình, một
phòng thực hành truyền thông trực tuyến, 30 máy ảnh, 6 máy quay và hơn 1000
đầu sách là giáo trình, tài liệu tham khảo chuyên ngành, Khoa Báo chí và Truyền
thông đã đáp ứng được nhu cầu học tập và thực hành của SV ngành báo chí.
Trong 19 năm qua, Khoa Báo chí và Truyền thông đã đào tạo được 15 khóa vớ hơn
1500 cử nhân. 70% số sinh viên tốt nghiệp đang làm việc tại các cơ quan báo chí
Trung ương, TP. HCM và các tỉnh phía Nam. Số còn lại hoạt động trong những
lĩnh vực liên quan đến báo chí, truyền thông như nhà xuất bản, công ty quảng cáo,
tiếp thị, quan hệ công chúng…
Khoa Báo chí và Truyền thông đã liên kết xuất bản 3 cuốn sách chuyên ngành
(trong đó có cuốn Nhà báo hiện đại) đang được giới thiệu rộng rãi trên các phương
tiện truyền thông). Nhiều sinh viên được trao giải thưởng NCKH cấp Thành phố và
cấp Bộ.
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của Nhà trường và các xu hướng mới trong lĩnh
vực truyền thông, Khoa Báo chí và Truyền thông cũng đang trong quá trình hoàn
Cử nhân ngành QHCC được đào tạo kỹ năng thực hành trên các lĩnh vực báo chí,
phát thanh, truyền hình …., có khả năng phân tích, thảo luận, bình luận những vấn
đề về báo chí, QHCC trong các tồ chức nhà nước cũng như trong các doanh
nghiệp trong và ngoài nước. Điều này giúp sinh viên khi ra trường có thể sớm hòa
nhập và phát triển trong môi trường làm việc mới.
Cử nhân khoa QHCC có kỹ năng viết, giao tiếp và biên tập tốt. Có thể viết các
thông cáo báo chí, các bài thuyết trình, nghiên cứu, tư vấn và làm việc với khách
hàng. Có thể tổ chức các sự kiện đặc biệt cho các cơ quan, doanh nghiệp, xây dựng
các kế hoạch quảng bá và truyền thông tới các đối tượng khác nhau.
* Về năng lực và việc làm sau khi tốt nghiệp: Cử nhân QHCC có khả năng thực
hiện các chương trình phỏng vấn, biên tập viên tại các cơ quan báo chí, tạp chí,
hãng tin, hãng thông tấn, đài phát thanh, đài truyền hình; làm cán bộ giảng dạy, cán
bộ nghiên cứu tại các cơ sở đào tạo, nghiên cứu về báo chí và QHCC; làm cán bộ
chức năng trong các cơ quan như lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp hoặc thực hiện
các chức trách, công tác đòi hỏi sự hiểu biết có hệ thống, cơ bản về lý luận và kỹ
năng nghiệp vụ về QHCC như các cơ quan văn hóa – tư tưởng và các cơ quan,
đơn vị tổ chức chính trị - xã hội.
Có lẽ chính bởi do sức hấp dẫn của nghề PR đối với giới trẻ và phương châm giáo
dục đúng đắn “ lấy chất lượng đào tạo làm tiêu chí” nên ngay sau khi thành lập
Khoa QHCC và TT đã tập hợp được gần 400 sinh viên đầy nhiệt huyết với nghể
PR về tụ họp dưới mái trường Đại Học Hòa Bình để cùng với 1500 sinh viên của
Trường “ nâng cánh bay xa” thực hiện những hoài bão, ước mơ và khát vọng của
thế hệ trẻ.
• Chương III – Các giải pháp xây dựng, đổi mới và đẩy mạnh công tác
đào tạo chuyên ngành PR ở các trường đại học tại Việt Nam trong trong thời
kì hội nhập quốc tế.
- Dựa trên nền tảng những cơ sở lý luận sẵn có, những phân tích, nhìn nhận,
đánh giá từ quá trình nghiên cứu thực tế, người viết sẽ đưa ra những đề xuất,
những giải pháp tích cực nhằm nâng cao hiệu quả công tác đào tạo chuyên ngành
PR ở các trường đại học một cách chuyên nghiệp, mới mẻ, sáng tạo hơn.
khác. Kết quả khảo sát cho thấy 56% nhiệm vụ thường xuyên của chuyên viên PR
là quan hệ với báo chí. Chính vì thế đội ngũ PR chuyên nghiệp phải trang bị cho
mình kiến thức vững vàng về báo chí như kĩ năng viết thông cáo báo chí, xây dựng
kịch bản chương trình, thực hiện những bản tin nội bộ, tổ chức họp báo cũng như
kĩ năng ứng xử với báo chí.
- Trong phần này có thể xây dựng bảng hỏi dành cho những sinh viên đang
theo học chuyên ngành PR để nhận được những ý kiến đóng góp thiết thực, cũng
như dành cho các bạn trẻ để biết được họ mong muốn gì hay có những yêu cầu gì
đối với việc chuẩn bị lựa chọn theo học chuyên ngành PR.
8. Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài
• Ý nghĩa lý luận của đề tài nghiên cứu
Việc nghiên cứu đề tài giúp cho tác giả có thêm cơ hội tìm hiểu một cách chuyên
sâu hơn về những vấn đề cơ bản của PR, nâng cao tri thức, mở rộng vốn hiểu biết
của bản thân. Ngoài ra người nghiến cứu có thể tự bổ sung cho mình những kiến
thức trước đây còn thiếu hụt, tự trau dồi tích lũy kinh nghiệm cho bản thân.
• Ý nghĩa thực tiễn của đề tài nghiên cứu
Có thể coi luận văn này như một tài liệu khoa học hay một cuốn cẩm nang hữu ích
cho những người đang quan tâm và muốn tìm hiểu, nghiên cứu về thực trạng đào
tạo PR chuyên nghiệp ở Việt Nam hiện nay. Bên cạnh đó, luận văn đã có những
đánh giá, đề xuất, đóng góp tích cực cho quá trình từng bước hoàn thiện và phát
triển khung chương trình đào tạo chuyên ngành PR trong các trường đại học tại
Việt Nam.
9. Kết cấu của đề tài
A. Đặt vấn đề
1. Lý do chọn đề tài.
2. Mục tiêu nghiên cứu đề tài
3. Tình hình nghiên cứu đề tài
4. Phạm vi nghiên cứu đề tài
5. Đối tượng nghiên cứu đê tài
6. Phương pháp nghiên cứu đề tài
Nhìn chung, từ nghiên cứu thực tiễn cho thấy ngành PR ở Việt Nam hoạt động còn
thiếu tính chuyên nghiệp chính do sự thiếu hụt của đội ngũ chuyên viên PR có kiến
thức chuyên ngành, giàu kinh nghiệm. Vì trên thưc tế, những người làm PR trong
các công ty truyền thông ở Việt Nam hiện nay đều tốt nghiệp đại học tuy nhiên lại
là các chuyên ngành khác như ngoại ngữ, ngoại thương, kinh tế, báo chí chứ ít
người là cử nhân chuyên ngành PR. Phần lớn, họ học làm PR qua thực tế, qua sự tự
học hỏi của bản thân, chưa được đào tạo bài bản cho nên các công ty PR ở Việt
Nam chưa thể cung cấp dịch vụ PR chuyên nghiệp theo đúng nghĩa của nó. PR
Việt Nam chỉ yếu tập trung ở mảng quan hệ báo chí, hoạt động tổ chức sự kiện mà
chưa phát triển được ở chức năng quản trị khủng hoảng và hoạch địch chiến lược.
Vì vậy, đề tài đặt ra một nhiệm vụ cấp thiết đó là đưa ra được những giải pháp tối
ưu nhằm tập trung phát triển công tác đào tạo PR một cách chuyên nghiệp và bài
bản trong các trường đại học ở Việt Nam. Nếu đề tài này được thực hiện tốt, có thể
ngành PR ở Việt Nam sẽ được cải thiện đáng kể vì đào tạo được những đội ngũ tri
thức có nền tảng kiến thức chuyên môn và những kĩ năng cơ bản về PR. Các
trường đại học này sẽ cung cấp những chuyên viên PR cho khối doanh nghiệp, các
công ty PR tư nhân với các dịch vụ tổ chức sự kiện, tham vấn và quản trị…các tổ
chức phi chính phủ cũng như các cơ quan Nhà nước, Chính phủ…
10. Tài liệu tham khảo
• Sách tham khảo quốc văn
- “Truyền thông đại chúng” – GS.TS.Tạ Ngọc Tấn (NXB Chính trị Quốc gia, Hà
Nội, năm 2001)
- Kỷ yếu hội thảo “Quan hệ công chúng – Lý luận và Thực tiễn” – Học viện Báo
chí Tuyên truyền (NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, năm 2005).
- “PR: kiến thức cơ bản và đạo đức nghề nghiệp” – PGS.TS.Đinh Thị Thúy Hằng
chủ biên (NXB Lao động – Xã hội, Hà Nội, năm 2007)
- “PR: Lý luận và ứng dụng” – PGS.TS.Đinh Thị Thúy Hằng chủ biên (NXB Lao
động – Xã hội, Hà Nội, năm 2008)
- “Ngành PR tại Việt Nam” – PGS.TS.Đinh Thị Thúy Hằng chủ biên (NXB Lao
động – Xã hội, Hà Nội, năm 2010)