 Y T
 NNG
THC HÀNH U DNG

DÙNG CHO SINH VIÊN I HC U DNG

P II NHÀ XUT BN Y HC

i nói u
K nng thc hành u dng gm 55 k nng thông thng c u
ng thc hin ti các c s khám và cha bnh, các k nng này c chn
c t các nhà qun lý, ging viên t các trng i hc, Cao ng ào to u
ng trong d án Vit Nam – Hà Lan h tr nhm áp ng nhu cu chun hoá,
thng nht và cp nht các k thut u dng. Tài liu c s giúp , c
n ca chuyên gia Hà Lan, Gs. Mees Wijnen, i hc Saxion ã hng dn
 cách thit k sách dùng cho sinh viên u dng; các bc cu trúc xây
ng th nào  phù hp ni dung kin thc cn thit cho k nng thc hành
u dng và áp ng phng pháp t hc cho sinh viên u dng.
Tài liu c biên son t các ging viên chuyên dy v k nng u dng
a các trng i hc Y Hà Ni, i hc u dng Nam nh, i hc Y Hu
và i hc Y Dc thành ph H Chí Minh. Ni dung cun sách c phân ra
làm 9 chng và chia thành 2 tp I và II. Tp II gm có các chng t VI n IX.
Chng VI, VII, VIII trình bày các k thut h tru tr nh: a thuc vào c
th, k thut truyn dch và các k thut u tru dng; chng IX dành cho
các k thut s cu, cp cu. Cun sách c trình bày tuân theo phng pháp
ging dy tích cc, va là tài liu dành cho sinh viên c nhân u dng t hc,
ng có th làm tài liu cho các sinh viên Y hc cn tham kho môn K thut u
ng c s.
Trong quá trình biên son, mc du vi nhiu c gng ca nhóm tác gi
nhng chc chn s không tránh khi các thiu sót, chúng tôi mong mun nhn
c sóng góp ca quý ng nghip và quý bn c. NG CH BIÊN

CÁC K THUT THAY BNG VT THNG
1. Gii thiu toàn chng 221
2. Thay bng ra vt thng sch 224
3. Thay bng ra vt thng nhim khun 235
4. Thay bng ra vt thng dn lu 246
5. K thut thay bng hu môn nhân to 258
6. Thay bng vt thng - ct ch 272
7. K thut hút m rãi 283
8. Th ôxy qua mi và ng m khí qun 297
9. Cách ly bnh phm làm xét nghim 305
10. Tr giúp bác s chc dò 327
11. Chm nóng - chm lnh 340

CHNG IX
P CU BAN U
1. Gii thiu toàn chng 367
2. S cu gãy xng 369
3. Các bin pháp cm máu tm thi 394
4. K thut bng 407
5. Cp cu ngng tun hoàn 415
6. Vn chuyn nn nhân 429
Tài liu tham kho 427

1

CHNG VI
CÁC K THUT A THUC VÀO C TH

1. Gii thiu toàn chng
1.1. Danh sách các k nng trong chng

 ng ming
 ng qua niêm mc mt, tai, mi, âm o, trc tràng
 ng s dng ngoài da
 ng tiêm
Tùy theo chnh ca u tr, áp dng ng cho thuc thích hp, mi ng có
nhng yêu cu khác nhau, và ngi u dng cn phi thành tho v k thut  thc
hin hay hng dn cho ngi bnh t s dng an toàn.

2

Nhng yêu cu cn thit khi ngi u dng cho ngi bnh dùng thuc là nhng
kin thc v thuc, thc hin vic kim tra các u úng trc khi cho ngi bnh dùng
thuc nh: úng ngi bnh, úng thuc Bác s chnh, úng liu dùng, úng ng
cho thuc và úng thi gian. Trong khi thc hin vic cho thuc tác phong ngi u
ng cng cn cn trng trong vic áp dng các phng pháp cho thuc, sau khi cho
thuc u dng cng cn theo dõi tác dng ca thuc và hng dn ngi bnh phát
hin các du chng ch quan  phát hin sm và x trí kp thi các tai bin có th xy
ra do dùng thuc.
2.2. Kim tra trc hc
Bài kim tra gm 15 câu hi úng sai . Bn hãy ánh du  vào ct tng ng vi
câu úng hay sai
STT

i dung úng Sai
1 T th ngi giúp tránh nguy c hít sc khi cho ung thuc
2
u dng ch cn thc hin úng theo y lnh ca thy thuc
cho dù cha hiu rõ v thuc

3

u tr

15 Ni mn nga, chy nc mi là biu hin trong nhng du
hiu dng thuc
3

PHÁT THUC VÀ GHI CHÉP

1. Gii thiu k nng
Thc hin phát thuc cho ngi bnh và ghi chép vào h s là mt phn quan trng
trong k thut cho ngi bnh dùng thuc. Vì vy, u dng nên nhn thc rõ trách
nhim và lu ý nhng m quan trng  tránh s nhm ln gây hu qun kt qu
u tr và nh hng n ngi bnh. u dng cn bit rõ nhng thông tin v dc
ng hc ca thuc phát cho ngi bnh nh tên thuc, loi thuc, hình dng, tác dng
chính, tác dng ph, yu t hp th và bài tit…
Sao chép t h sòi hi s chính xác cao nên u dng cn sáng sut sao chép
y lnh chính xác và thc hin nghiêm chnh y lnh, nu không rõ y lnh phi hi li, không
 ý i y lnh hay thc hin y lnh ming. Khi phát thuc, u dng phi chc chn
ng ngi bnh nm rõ liu dùng thuc, ng dùng và thi gian dùng thuc cho tng
loi. u dng nên tn tình gii áp cho ngi bnh khi h có vn  thc mc vì mi
 nghi ng liên quan n vic dùng thuc u có thnh hng n sc khe ngi
nh.
2. Mc tiêu k nng
 Trình bày nhng kin thc c bn v thuc ngi u dng cn bit
 Lit kê các yu t quyt nh tác dng ca thuc.
 Phân tích nhng tác phong ca ngi u dng khi phát thuc cho ngi bnh
 Tính liu thuc chính xác.

i canxi.
 Tác dng chn lc: thuc tác dng toàn thân phân phi n nhiu c quan nhng
có tác dng c hiu sm nht trên mt c quan. Ví d: Codein tác dng chn lc c
ch trên trung tâm ho nên s dng cha hn là tác dng gim au.
 Tác dng i kháng: khi hai thuc phi hp vi nhau có hin tng gim hoc
t hot tính ca nhau. Có nhiu loi i kháng nhi kháng cnh tranh, i kháng
không cnh tranh, i kháng chc phn, i kháng hóa hc…
 Tác dng hip ng: khi hai thuc phi hp vi nhau có hin tng gia tng hot
tính có li hoc có hi.
 Các yu t quyt nh tác dng ca thuc:
 Dng thuc: thuc viên, thuc bt, dung dch…
ng thuc

c tính
Viên Viên nén: cng, ung vi nhiu nc, thuc c hp thu  rut
Viên bc ng: thuc c áo lp ngoài là ng  bo qun, giúp
ng d, và gim kích thích  d dày
Viên bao tan trong rut: thuc c bao bên ngoài lp nh film, giúp bo
qun thuc không b phân hy  d dày, khi xung rut non mi có tác
ng
Viên ngm Th rn có v ngt do có ng, c ngm cho n khi tan ht, thuc
p thu và ngm qua niêm mc
Có 2 loi: - Ngm di li hp thu qua niêm mc di li
- Ngm trong ming thuc hp thu qua niêm mc vùng má và 1
phn  niêm mc d dày
Viên si bt Dng viên nén, gp nc s tan nhanh và si bt, thuc c hp thu
qua niêm mc
Viên nang Thuc 
c bao bên ngoài là lp gelatin giúp nut d, hu ht lp gelatin
này s tan  d dày, thuc hp thu qua niêm mc d dày hay rut. Có

nhau cng nh hng n tác dng ca thuc.
 Môi trng nh ánh sáng, nhit .
 Hàm lng: s lng thuc có trong thành phn
 Liu lng thuc: là s lng thuc dùng cho ngi bnh có tác dng u tr mà
không gây tác hi. Tùy theo cân nng, tui, tình trng bnh, ng dùng thuc ngi
u tr s quyt nh liu dùng phù hp.
 Quy ch v thuc c: nhãn thuc c A và gim c A màu en, c B và gim
c B màu .
 Cách bo qun: thuc cn c  ni khô ráo, thoáng mát, và c phân loi
 th tin li cho vic ly thuc. Nhng thuc dùng không ht phi y np kín, bo
qun tt và tránh nhim khun.
Tác phong cn thit ca ngi u dng
 Chính xác, khoa hc và có trách nhim.
 Sáng sut khi nhn y lnh.
 Trung thành vi chnh ca bác s, tuyt i không thay i y lnh, nu nghi ng
phi hi li.
 Không thc hin y lnh qua ming hoc n thoi.
 Không pha trn các loi thuc vi nhau khi không có y lnh.
 Sp xp thuc theo th t d tìm và tránh nhm ln.
 T thuc phi  gn ni làm vic.
 Thuc phi có nhãn rõ ràng, sch s.
 Các loi thuc c bng A, B phi c ct giúng theo quy ch.
 Thuc nc  riêng vi thuc viên, thuc ung  riêng vi thuc dùng ngoài
da.

6

 Kim tra thuc hàng ngày  b sung  c s và x lý nhng thuc quá hn s
ng hoc kém cht lng.
 Kim kê, bàn giao thuc mi ngày, mi ca trc và ghi chép s rõ ràng.

Phng pháp ti
n hành

Lý do

Nh
ng
i
m cn l
u
ý

Hình
nh minh ha

TRC
1. Nhn nh
ngi bnh:
tin s dng,
tri giác, kin
thc kinh
nghim v bnhi kt qu dùng thuc trc ây
a ngi bnh (NB) có các du
hiu ni mn, nga, bun nôn,
n lnh, phù, khó th.
Nhn bit du hiu d
ng thuc, báo BS 


2. Kim tra y
nh và sao
phiu thuc
c y lnh t h s, kim tra
thuc ln 1, ly phiu thuc và
ghi nhn y :
- Tên NB
- Tên thuc, hàm lng
- Liu lng thuc
- ng dùng thuc
- Thi gian dùng thuc
- K thut thc hin theo
y lnh

- Tránh nhng sai sót
làm mt an toàn cho
ngi bnh

- NB có th trùng tên, nên ghi
nhn h tên, tui, s ging.
- úng thuc: gm tên, hàm
ng và dng thuc
- úng liu: cn c vào hàm
ng thuc  tính chính xác
liu theo y lnh
- So sánh ng dùng ca y

- Hn s dng, cht lng thuc

An toàn v thuc, tránh
nhm ln

- Thuc còn nguyên bao bì,
nhãn rõ ràng.
- Lu ý nhng thuc cùng tên,
khác hàm lng.
- Thuc s dng nhiu ln phi
o qun nhit  mát hay theo
quy nh ca nhà sn xut

- Chun b khác

ng co lng:
- Cc có chia vch
- Thìa có vch o lng
- ng m git
- Khay m thuc
- Hp tán thuc viên
- Li ca
- Thìa khuy
- Hp thuc cá nhân
- Giy lau
Dùng cho thuc nc

y thuc viên
Tán thuc cho ngi già
và tr em không th

- Hp ng thuc cá nhân có
ghi tên NB, có phân gi ung
thuc.
- Thuc viên nang bt hay ht
i, không nên tháo ri lp v
9
- Ly thuc
ng nuc,
dung dch
- Lc nh và u chai thuc
trc khi rót
- Rót thuc vào cc có chia vch,
hay vt mu o lng, có th
dùng bm tiêm b kim  rút
thuc
- Rót thuc không  ming chai
chm vào ming cc
- Ly giy lau bên ngoài c chai
thuc
- y kín np chai và  vào ch
.
-Thuc c trn u

-Tính liu chính xác

- Tránh nhim bn l
thuc và làm t nhãn

ng.

- Thuc viên
ng si bt

- Cho thuc vào ly có nc ung
c
- Ch thuc si bt tan hoàn toàn

-Không c ung viên thuc
khi thuc cha tan

4. Kim tra li
thuc
- c nhãn thuc ln 3 trc khi
t thuc hay b v thuc
- So sánh li gia y lnh thuc,
phiu thuc và l thuc
- Thc hin úng 3 kim
tra tránh sai sót vì ây là
 thut òi hi s chính
xác cao
- u dng thc hin vi tinh
thn trách nhim cao, cn
thn, không ch quan

5. Kim tra gi
dùng thuc
- Xem gi dùng thuc ca NB
trên phiu thuc

8. Gii thích
i NB
- Trình bày NB: mc ích, tác
ng, tính cht ca thuc.

-Cung cp kin thc cho
NB
- Giúp NB tin tng vào
u tr
NB hay thân nhân chp nhn
vic dùng thuc

9. Phát thuc
cho NB
- a hp hoc bao thuc ã
chia theo gi và ghi rõ tên NB,
tên thuc cho NB
- Hng dn NB cách dùng
thuc: ng dùng, thi gian
- Gii thích nhng du hiu ca
ng, tác dng ph ca thuc
- Cho NB ký tên vào phiu công
khai thuc
-Tng kh nng t dùng
thuc
- NB t nhn bit du
hiu bt thng cn báo
ngay nhân viên y t
- NB bit loi thuc ang
 dng

- Trng hp không phát thuc
c nh NB vng mt, không
p tác dùng thuc, lý do NB
không dùng thuc…
- Tên D thc hin
- Ghi vào h s bác
u tr và u
ng các tua nm rõ
- Tuân theo quy nh ghi h s
- Ghi trung thc nhng phn
ng ca NB hoc lý do không
p tác u tr ca NB
- Ghi thuc do chính tay mình
thc hin
- Bàn giao D tua sau nhng
trng hp cha phát thuc
c hoc phn ng NB cn
theo dõi 11
5. Tánh giá và hun luyn
5. 1 ánh giá trc hun luyn
Bài kim tra sau gm 15 câu hi úng/sai. ánh du  vào ct úng hoc sai.
Stt

Câu h
i

úng

ngày

12 D nên phát thuc cho NB úng gi theo y lnh
13 Tác dng ph là tác dng không mong mun ca thuc.
14 Luôn luôn dùng mung cà phê  lng thuc cho tr
15 D phi ghi tt c các loi thuc phát cho NB vào h s
5. 2 Hun luyn có giáo viên ti phòng thc hành
 Trc bui hun luyn, giáo viên có trách nhim thông báo nhng yêu cu chính
n t c trong bui hun luyn
 Sinh viên phi chc chn hiu rõ các vn  liên quan n k thut.
 Khi bt u bui hun luyn, nên làm rõ các câu hi, gii áp nhng thc mc
a sinh viên, và tho lun nhng mc tiêu sinh viên cn t c trong bui hun luyn.
 Tóm tt nhng vn  cn chú ý
 Trc khi thc hành, sinh viên tho lun theo nhóm, nhc li trình t các bc
trong k thut, nêu nhng bc quan trng trong k nng, tho lun các vn  khó khn
và a ra gii pháp
 Giáo viên gii thích và làm mu
 Giáo viên gii thích toàn b quy trình k thut, trình din các bc theo quy
trình, sinh viên quan sát có th va làm theo.
 Sinh viên t nhn xét và t câu hi
 Giáo viên gii thích li các vn  theo yêu cu sinh viên
 Kim tra s tip thu ca sinh viên
 Giáo viên s mi mt sinh viên thc hin li k thut
 Giáo viên nhn xét nhng u m, nhng sai sót cn chú ý vi c nhóm
 Thc hành theo nhóm

12
 Yêu cu tt c sinh viên u phi thc hành theo quy trình k thut. Giáo viên
u chnh thao tác giúp sinh viên quen dn vi các k nng. Giáo viên chú ý nhng sai
sót khi sinh viên thc hành, hng dn li giúp sinh viên thc hin cho d dàng và t

Thc hin 6 úng:
- úng tên NB
- úng tên thuc
- úng liu lng thuc
- úng ng dùng thuc
- úng thi gian dùng thuc
- úng chnh thuc

3. Ra tay
-Ra tay ni khoa
-Làm khô tay

4. Chun b
Son khay dng c
- Son úng thuc
+ c tên thuc
+ Hn s dng, cht lng thuc
+ Hàm lng thuc
- Thìa
- Cc có chia vch
- Bm tiêm
- Hp ng thuc cá nhân
- Giy lau
- Li ca
- Phiu thuc

5. Ly thuc
5. 1. Ly thuc viên
-Tính  s viên thuc cho vào hp ng thuc ca NB


9. i chiu úng NB
Kim tra tên trong phiu thuc vi tên NB u
ging ng thi vi hi h tên NB

10. Phát thuc cho NB
ng dn rõ cách s dng thuc
Gii thích tác dng chính, tác dng ph, nhng du
hiu bt thng nh ni mn nga, bun nôn, lnh
run…
Gii áp thc mc
i NB lp li cách dùng thuc
Cho NB ký tên vào phiu công khai thuc

11. Dn dng c
 phiu thuc vào ô gi tip theo
 dng c ngn np v ch c
D ra tay

12. Ghi h s
Ngày gi phát thuc cho NB
- Tên thuc ã phát
- ng dùng
- Phn ng ca NB
- Trng hp không phát thuc c nh NB vng
t, không hp tác dùng thuc, lý do NB không dùng
thuc…
- Tên D thc hin

6. Thc hành
6. 1 Thc hành ti labo (không có giáo viên)

nh mt ngi quay cho mi khi sinh viên mun xem li quá trình thc hin k thut ca
mình
 Sinh viên giám sát ln nhau: Sinh viên cng có th lp mt nhóm hc tp  nh
sinh viên mình quan sát quá trình thc hin k thut da vào bng kim. Tt nht mi ln
quan sát là mt sinh viên khác.
 Sinh viên lp trc giám sát: Khi i thc tp ti bnh vin, sinh viên s gp các
anh ch sinh viên hc trc và nh h quan sát giúp
 Nhân viên giám sát: Khi i thc tp ti bnh vin, s có nhân viên bnh vin
giám sát vic phát thuc và ghi chép h s ca sinh viên. Vy sinh viên phi có kh nng
áp dng các kin thc ã hc và thc hin úng quy trình k thut. 15
CÁCH PHA THUC
1. Gii thiu k nng
 thut pha thuc là mt trong nhng k thut c bn trong phn chun b thuc
cho ngi bnh. Trên th trng hin nay, thuc tiêm c óng gói trong 2 dng: ng
và l. Thuc ng ch s dng mt liu di dng lng. Thuc ng có nhiu th tích khác
nhau t 1ml -10ml hay có th ln hn. ng thuc c làm bng thy tinh và có mt ch
tht  cng thuc  bng. Mt vòng tròn màu chung quanh cng thuc là ni có
th bng thuc d dàng. Thuc c rút ra khi ng thuc bng bm tiêm và kim vi
khu kính nh nhng tác kéo nòng trong to áp lc hút trong bm tiêm.
 thuc là mt vt cha thuc dng lng hay dng bt c s dng cho mt
liu hay nhiu liu và có mt np cao su  trên. Trên phn cao su có mt np bng kim
loi hoc bng nha bo v cho n khi thuc ó c s dng. Trên nhãn thuc có ghi
rõ loi và lng dung môi dùng  pha thuc. Nc mui sinh lý và nc ct vô trùng là
nhng dung môi thng dùng  pha thuc.

16

Hình 2: Bm tiêm non-Luer-Lok

Hình 3: Bm tiêm Luer-Lok
Có nhiu c bm tiêm khác nhau t 1ml n 60ml. Bm tiêm 1ml n 30ml thng
c dùng cho các loi thuc ng tnh mch. Bm tiêm 1ml n 3ml c dùng trong
tiêm bp và tiêm di da. Trên thân bm tiêm có vch nh chia theo ml hoc n v.
m tiêm chia theo n vc dùng trong tiêm insulin. u dng cn xác nh bm
tiêm phù hp tùy theo loi thuc và ng tiêm.

Hình 4: Các c bm tiêm thng dùng

Hình 5: Bm tiêm insulin
 Kim tiêm
Kim tiêm c óng gói vô khun riêng bit hoc óng gói cùng vi bm tiêm. Mt
kim tiêm gm có 3 phn: c kim, thân kim và mt vát kim. c kim dùng  gn vi u

17
m tiêm, thân kim ni lin vi c kim, mt vát kim rt sc nhn, sc  to vt âm nh
khi xuyên kim qua da ngi bnh và ch xuyên kim này nhanh chóng khít li khi rút kim
ra nhm không cho thuc hay máu chy ra ngoài. C 3 phn ca bm tiêm phi c
gi vô khun,  tránh kim tiêm b nhim khun, u dng luôn gn kim có y np
vào bm tiêm an toàn.
Có nhiu c kim khác nhau, c kim c chia theo khu kính (ng kính trong
a kim) và chiu dài ca thân kim. Chiu dài ca kim t 1cm n 7,5cm, u dng
chn chiu dài kim tùy theo v trí tiêm và trng lng ngi bnh. i vi ngi bnh
y hay tr em chn kim có chiu dài ngn hn, dùng kim dài t 2,5cm n 4cm  tiêm
p, dùng kim dài t 1cm n 1,5cm  tim di da hay tiêm trong da. Kim pha thuc
thng dùng có khu kính t 19G n 20G. Vic chn kim theo khu kính cn lu ý kim

c
tin hành
Phn
g pháp ti
n hành

Lý do

Nh
ng
i
m cn l
u
ý

Hình
nh
minh ha
TRC

1. Sao phiu
thuc
Sao y lnh thuc t h s vào
phiu thuc vi ni dung nh
sau:
- Tên NB
- Tên thuc, hàm lng
- Liu lng thuc
- ng dùng thuc
- Thi gian dùng thuc

i khoa
Gim s lây nhim vi
sinh vt
Chú ý nhng vùng móng tay, k ngón tay
4. Chun b
ng c

Son khay dng c gm:
- Bm tiêm
- Kim pha thuc
- Bình kn sát khun da
- Hp bông cu cn
- Hp bông cu khô
- ng nc ct pha thuc
- Hp chng shock
- Gng tay sch
- Túi rác y t
- Hp ng vt sc nhn
- Chai dung dch ra tay nhanh

y  dng c giúp tin
i cho quá trình pha
thuc

Son dng cy , sp xp ngn np.

Sau ng tác này, không  ngã ng
thuc.

Sát trùng cng thuc bng
bông cu cn
Gim s lây nhim vi
sinh vt
ng tác phi dt khoát tránh sát trùng
qua li

 np l thuc,  l phn
cao su, sát khun np cao su
ng bông cu cn.

Không phi tt c các
nhà sn xut u m
o rng np l thuc
u vô khun. Do vy
p l thuc cn phi
c sát trùng li bng
n trc khi rút thuc.
ng tác dt khoát.
 cn khô trc khi âm kim vào, cn
không theo kim hòa ln vào trong thuc.
sau ó
ng theo hng 90
oChính gia np cao su là
i mng nht nên dâm
kim. âm t góc 45
o
n
90
o
 cao su  tránh ct
lõi ca np cao su
ng tác cn thn tránh kim chm vào
thành ngoài l thuc.

m nc pha tiêm vào l
thuc, rút khí tr li bm tiêm.

Cân bng áp lc bên
trong bm tiêm và l
thuc, tránh thuc b bn
ra ngoài làm mt thuc.
 phi thp hn bm tiêm.
20
Rút kim ra, lc u thuc theo

là ã chun búng thuc
cho bnh
nhân.
Kim tra úng, không ch quan.

SAU
8. X lý rác t l thuc vào trong rác y t
và ng nc pha tiêm vào
trong hp ng vt sc nhn.
Giúp cho vic x lí rác d
dàng, úng quy nh. 9. Chun b
tiêm thuc
cho ngi
nh
Thay kim tiêm, c kim thích
p tùy theo tng ng tiêm.
u kim b cùn sau khi
pha thuc, hn ch s
nhim khun và tn
thng mô cho ngi
nh.

ng tác dt khoát tránh nhim khun
khi thay kim

10 Th tích ca mt ng tiêm insulin là 1ml.
11 V l thuc c b trong túi rác sinh hot.
12
 dng kim ã rút thuc l tiêm cho ngi bnh  gim chi
phí.

13 Kim tiêm bp có chiu dài 2,5 - 4cm.
14 Nên chn kim dài  tiêm cho ngi gy
15 Bm tiêm Luer-Lok s dng kim tiêm có c kim vn xon.
4.2. Hun luyn có giáo viên ti phòng thc hành
 Trc bui hun luyn, giáo viên có trách nhim thông báo nhng yêu cu
chính cn t c trong bui hun luyn
 Sinh viên phi chc chn hiu rõ các vn  liên quan n k thut.
 Khi bt u bui hun luyn, nên làm rõ các câu hi, gii áp nhng thc mc
a sinh viên, và tho lun nhng mc tiêu sinh viên cn t c trong bui hun luyn.
 Tóm tt nhng vn  cn chú ý