Ch¬ngII: NguONC AỦ LHSViÖtnam
1. Kh¸iniÖmnguoncualuËth×nhsù
HiÖn nay, nguån duy nhÊt cña LHS lµ BLHS, c¸c VB
cña c¸c c¬ quan c«ng an, toµ ¸n, kiÓm s¸t chØ lµ
nh÷ng VB h íng dÉn nghiÖp vô

2.CÊut¹ocñabLHS
2.1. VÒ cÊu tróc cña BLHS


Phần chung: quy định nhiệm vụ của LHS; cơ sở của
TNHS; các nguyên tắc chung của LHS; hiệu lực của
LHS; về tội phạm, hình phạt và các chế định khác liên
quan đến tội phạm và hình phạt

Phần các tội phạm: quy định các tội phạm cụ thể và
hình phạt có thể áp dụng đối với tội phạm ấy.
Cả phần chung và phần các tội phạm đều là cơ sở pháp
lý cho việc giải quyết vụ án hình sự

Mỗi ch ơng phần chung BLHS quy định một loại vấn đề
chung của LHS

Mỗi ch ơng phần các tội phạm quy định một nhóm tội
phạm cụ thể

Mỗi điều luật phần các tội phạm cụ thể quy định một
hoặc một số tội danh.

2.2. Cấu tạo điều luật phần các tội phạm

trong một phạm vi không gian nhất định và đối với con ng
ời nhất định

Hiệu lực của BLHS theo thời gian: BLHS có hiệu lực bắt
đầu từ thời gian nào đó
3.1. Hiệu lực theo không gian

Xuất phát từ nguyên tắc chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ quốc
gia BLHS Việt Nam có hiệu lực trên toàn lãnh thổ Việt
Nam. Nh vậy, mọi tội phạm xảy ra trên lãnh thổ Việt nam
đều bị xử theo PLHS của Việt nam. (Khoản 1 Điều 5
BLHS)

Lãnh thổ Việt Nam bao gồm vùng đất, vùng n ớc, vùng trời
của n ớc CH XHCN Việt nam.


Lãnh thổ VN còn bao gồm lãnh thổ bay và lãnh thổ bơi

Tội phạm bị coi là thực hiện trên lãnh thổ VN nếu có một trong
những giai đoạn thực hiện tội phạm xảy ra trên lãnh thổ VN

Công dân VN, ng ời n ớc ngoài, ng ời không có quốc tịch nếu thực
hiện tội phạm trên lãnh thổ VN sẽ phải chịu TNHS theo quy định
của LHS VN.

Những ng ời n ớc ngoài đ ợc h ởng quyền đặc miễn t pháp theo quy
luật QT, nếu phạm tội trên lãnh thổ VN thì TNHS của họ đ ợc giải
quyêt bằng con đ ờng ngoại giao với chính phủ n ớc họ. (Khoản 2
Điều 5 BLHS)


3.2. Hiệu lực theo thời gian

Bo luật hình sự VN có hiệu lực kể từ ngày Chủ tịch n ớc
ký lệnh công bố, trừ khi có quyết định khác của cơ quan
quyền lực Nhà n ớc cao nhất

Bo luật hình sự VN mất hiệu lực khi bị tuyên bố bãi bỏ
hoặc có đạo luật khác thay thế hoặc hết thời gian có hiệu
lực

Những hành vi phạm tội xảy ra trong thời gian đạo luật
hình sự đang có hiệu lực thi hành thì về nguyên tắc đạo
luật đó sẽ đ ợc áp dụng để xử lý đối với ng ời phạm tội.

3.3. Vấn đề hiệu lực hồi tố trong LHS

Hiệu lực hồi tố của Đạo luật hình sự là hiệu lực của Đạo luật đó đối
với những hành vi phạm tội xảy ra tr ớc khi Đạo luật đó có hiệu lực
thi hành

Bo luật hình sự VN, nhìn chung không có hiệu lực hồi tố. Điều này
xuất phát từ nguyên tắc tội phạm phải đ ợc quy định trong LHS

Điều luật quy định một tội phạm mới; một hình phạt nặng hơn; một
TTTN mới; hạn chế: phạm vi áp dụng án treo, miễn HP, giảm HP,
xoá án tích và các quy định khác bất lợi cho ng ời PT thi không áp
dụng đối với HVPT đã thực hiện tr ớc khi điều luật có HL thi hành

Điều luật xoá bỏ một tội phạm; một hình phạt; một TTTN; quy

Giải thích luật là một khâu quan trọng trong việc
áp dụng pháp luật hình sự

Giải thích luật HS để áp dụng PLHS một cách đúng
đắn

Điều luật đ ợc viết một cách cô đọng, chỉ nêu những
điểm chung nhất
4.1. Căn cứ vào nguồn gốc và giá trị của sự giải thích,
có thể phân biệt

4.1.1. Giải thích chính thức

Giải thích chính thức là giải thích của các cơ quan
Nhà n ớc đ ợc luật pháp quy định

Theo quy định của Hiến pháp năm 1992 thì
UBTVQH có quyền giải thích luật và giải thích đó
có tính chất bắt buộc đối với mọi cơ quan Nhà n ớc
và mọi công dân.
4.1.2. Giải thích của cơ quan xét xử

Giải thích của cơ quan xét xử là sự giải thích của
TAND các cấp khi xét xử các vụ án cụ thể. Sự giải
thích này chỉ có ý nghĩa bắt buộc trong phạm vi
hiệu lực của bản án

LHS VN không thừa nhận vai trò của án lệ

4.1.3. Giải thích có tính chất khoa học

là điều luật có nội dung t ơng tự chứ không hoàn toàn đúng.

Hiện nay LHS VN không cho phép áp dụng nguyên tắc t ơng tự
về luật.


Tr ớc đây (tr ớc 1985) do điều kiện các quy định của
LHS còn thiếu nên cho phép áp dụng nguyên tắc t
ơng tự về luật để xét xử. Trong thực tiễn xét xử,
nguyên tắc t ơng tự về luật đ ợc áp dụng với những
điều kiện sau:

Hành vi đó ch a đ ợc LHS quy định là một tội phạm
nh ng có tính chất nguy hiểm cho XH

Hành vi đó t ơng tự nh một tội phạm cụ thể đã đ ợc
quy định trong LHS, nghĩa là:

Về nội dung, phải cùng tính chất và mức độ nguy
hiểm cho XH

Về hình thức, phải giống với tội phạm ấy về khách
thể, chủ thể, mặt chủ quan và chỉ t ơng tự về mặt
khách quan. Cá biệt, có thể t ơng tự về khách thể,
chủ thể, nh ng mặt chủ quan thì không thể t ơng tự