Biện pháp hướng dẫn học sinh tự học SGK qua kênh chữ các bài 41, 42, 43, 44 -
Sinh học 9
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Chóng ta đang sống trong một xã hội mà nền tri thức được cung cấp
nhiều hơn bao giê hết, đa dạng hơn bao giê hết. Vấn đề là con người trong xã
hội Êy có biết nắm bắt được nguồn tri thức đó không? Bởi vì, nếu không có
một phương pháp, một cách thức khoa học con người sẽ " chìm trong một
biển tri thức " hỗn độn phức tạp. Trách nhiệm đó là của toàn xã hội mà trước
hết là những con người làm công tác giáo dục.
Nhận thức được điều đó, Nghị quyết trung ương Đảng khoá VII đã đề
ra nhiệm vụ" Đổi mới phương pháp dạy học ở tất cả các cấp học, bậc học".
Nghị quyết TƯ II khoá VIII nhận định " phương pháp giáo dục đào tạo chậm
được đổi mới. chưa phát huy được tính chủ động sáng tạo của người học",
đồng thời cũng tiếp tục khẳng định "đổi mới phương pháp giáo dục khắc
phục lối truyền thụ một chiều rèn luyện thành nề nếp, tư duy sáng tạo của
người học từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện
đại vào quá trình dạy học đảm bảo điều kiện và thời gian tù học tù nghiên
cứu trong học sinh.
Thấm nhuần tư tưởng chủ trương đó toàn bộ ngành giáo dục nước
nhà đang cùng nhau tiến vào một cuộc cách mạng - Cách mạng giáo dục
mà nội dung cơ bản nhất của nó là đổi mới phương pháp dạy học. Mấu
chốt của cuộc cách mạng đó là không phải đưa ra một phương pháp nào
mới, hoàn chỉnh để thay thế các phương pháp trước đây mà là biện pháp,
cách thức để phối hợp những phương pháp đã có nhằm nâng cao tính tích
cực chủ động của người học.
Mét trong những phương pháp giúp phát huy tính tích cực chủ động
của người học là phương pháp tự học mà đơn giản nhất dễ áp dụng nhất là tự
học qua SGK. Đây là phương pháp không mới nhưng Ýt được áp dụng trong
thực tế.
Nguyễn Thị Hòa Líp ĐHTC - K1 Hải

thức của HS
2. Khách thể nghiên cứu
- HS líp 9 trường THCS Đồng Lạc huyện Nam Sách - Hải Dương.
Nguyễn Thị Hòa Líp ĐHTC - K1 Hải
Dương
2
Biện pháp hướng dẫn học sinh tự học SGK qua kênh chữ các bài 41, 42, 43, 44 -
Sinh học 9
V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Để hoàn thành các nhiệm vụ nghiên cứu tôi đã sử dụng các phương
pháp sau:
1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Nghiên cứu các công văn chỉ thị về đường lối chủ trương chính sách
phát triển giáo dục đào tạo của Đảng và Nhà nước để nắm bắt được các quan
điểm chỉ đạo cũng như hướng đi cho đề tài.
Nghiên cứu các tài liệu các công trình của các nhà nghiên cứu các bậc
tiền bối cũng như bạn bè đồng nghiệp về vấn đề tự học.
Nghiên cứu nội dung chương I Sinh học 9 và các tài liệu có liên quan.
2. Phương pháp điều tra sư phạm
Qua giê thăm líp hỏi ý kiến đồng nghiệp hiện nay có sử dụng phương
pháp hướng dẫn HS tự học nhưng kết quả chưa cao.
3. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
- Tiến hành thực nghiệm tại trường THCS Đồng Lạc Nam Sách Hải
Dương theo tiến trình soạn thảo sơ bộ đánh giá hoạt động để đưa ra những
nhận xét bổ sung và hoàn thiện tiến trình dạy học như đã dự kiến.
- Chọn líp thực nghiệm và líp đối chứng.
- Dùa vào kết quả khảo sát căn cứ vào thực trạng tổ chức hoạt động
học tập của HS chọn khối 9 gồm 4 líp trong đó 2 líp thực nghiệm và 2 líp đối
chứng. Các líp trong khối chất lượng học tập khả năng tư duy phong trào thi
đua học tập tương đương nhau.

):
X
=
∑
=
n
t
nx
1
11
2
1
Trong đó:
x
t
: Giá trị của từng điểm nhất định
n
t
: Sè lần của điểm X
t
(tần sè )
n: Tổng số bài làm của HS
* Độ lệch chuẩn (S)
Đo mức độ phân tán của các số liệu xung quanh giá trị trung bình
S =
1
1
( )
n
i

T
d
=
S
XX
n
21
−
; S
n
=
2 2
1 2
1 2
S S
n n
+
Trong đó:
1 2
;X X
là các điểm trung bình chung của phương án thực
nghiệm và đối chứng.
n
1
; n
2
là số bài làm của mỗi phương án.
Nếu tính ra td = 2,6 thì độ chính xác đạt 95%
Nếu td ≥ 3,3 thì độ chính xác cao hơn 99%
Nếu td ≥ 4 thì độ chính xác càng cao hơn nữa

Biện pháp hướng dẫn học sinh tự học SGK qua kênh chữ các bài 41, 42, 43, 44 -
Sinh học 9
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. ĐÁNH GIÁ VỀ TÌNH HÌNH TỰ HỌC VÀ NGHIÊN CỨU TỰ
HỌC Ở VIỆT NAM
1.1. Tự học trong xã hội trước cách mạng
Trong lịch sử phát triển khoa học giáo dục hoạt động tự học đã được
chú ý từ lâu. Thời phong kiến tư tưởng nho giáo là hệ tư tưởng thịnh hành
nhất ở nước ta.
Thời kỳ thực dân Pháp đô hộ nền giáo dục nước ta tuy có biến đổi nhưng
vÉn hạn chế vì thế mà hoạt động tự học không được nghiên cứu và phổ biến
1.2 Tự học trong thời kỳ có nền giáo dục Cách mạng
Hoạt động tự học thực sự được phát động và nghiên cứu nghiêm túc
triển khai rộng rãi từ khi nền giáo dục cách mạng ra đời (1945) mà chủ tịch
Hồ Chí Minh vừa khởi xướng vừa là nêu tấm gương về tinh thần và phương
pháp tự học. Người đã dạy: " Cách học tập của người học thì phải hướng dẫn
học sinh tự học. hình thành thãi quen và rèn luyện phương pháp đọc sách, có
phương pháp và kế hoạch kiểm tra việc tự học của HS. Song muốn tù học có
hiệu quả, các tác giả cũng khảng định đối với người học cần hình thành ý
thức tự học, bồi dưỡng phương pháp tự học, đảm bảo các điều kiện (vật chất,
thời gian ) cho tự học, có chế độ kiểm tra hợp lý.
Hà Thế Ngữ, Nguyễn Hoàng Yến khi nghiên cứu tư tưởng của chủ tịch
Hồ Chí Minh về giáo dục đã cho thấy tự học là tư tưởng giáo dục lớn và
thường xuyên suốt cuộc đời của Người. Người đã chỉ ra muốn tự học có hiệu
quả thì phải có mục đích rõ ràng lao động nghiêm túc có các điều kiện cần
thiết tích cực học tập và thực hành.
Trên cơ sở nghiên cứu của lý luận và thực tiễn đào tạo, Nguyễn Cảnh
Toàn cho rằng "Hướng dẫn tự học chủ yếu là hướng dẫn tư duy trong việc
chiếm lĩnh kiến thức, hướng dẫn tự phê bình về tính cách trong quá trình
chiếm lĩnh kiến thức đó. Đó là "tự học có hướng dẫn".

Để góp phần vào hoàn thiện cơ sở lý luận và thực tiễn của việc tổ chức
một hình thức dạy học còn mới mẻ tại các trường THCS chúng tôi tiến hành
nghiên cứu đề tài "Biện pháp hướng dẫn HS tự học SGK qua kênh chữ các
bài 41, 42, 43, 44 - sinh học 9". Đề tài này sẽ làm rõ những yếu tố cần thiết
Nguyễn Thị Hòa Líp ĐHTC - K1 Hải
Dương
8
Biện pháp hướng dẫn học sinh tự học SGK qua kênh chữ các bài 41, 42, 43, 44 -
Sinh học 9
cho quá trình hướng dẫn tự học như: Nội dung, phương pháp, phương tiện tổ
chức hoạt động làm cơ sở hoàn thiện mô hình hướng dẫn tự học bộ môn
Sinh nói riêng và các bộ môn văn hoá nói chung.
II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
2.1. Cơ sở lý luận của đề tài.
2.1.1. Khái niệm về tự học và hướng dẫn tự học.
2.1.1.1. Hoạt động tự học.
Học là hoạt động đặc trưng của con người trong đó con người đóng vai
trò chủ thể và tri thức là đối tượng để chiếm lĩnh. Bản chất của hoạt động tù
học và sự chiếm lĩnh kiến thức khoa học của người học, điều này xuất phát từ
bản chất lao động học tập, người học tự cải biến mình về kiến thức, kỹ năng
thái độ. Tuy vậy trong hoạt động học cũng có 2 trạng thái là học thụ động và
học chủ động (học tích cực).
Hoạt động tự học (self learning) là quá trình tự giác tích cực tù học
chiếm lĩnh tri thức khoa học bằng hành động của chính mình hướng tới
những mục đích nhất định. Do đó để hoạt động tự học có hiệu quả quá trình
tổ chức dạy học phải làm cho hoạt động của học sinh chuyển từ trạng thái
học thụ động sang học chủ động.
Như vậy hoạt động dạy học dù được tổ chức dưới hình thức nào thì
quá trình học cũng bao hàm tính tự học. Trong hình dạy học tập trung, giáo
viên trực tiếp tổ chức và hướng dẫn quá trình nhận thức của người học, còn

của GV thậm chí không có GV hướng dẫn. Nó có thể áp dụng với việc học
tập mở rộng hiểu biết tăng khả năng thích ứng với cuộc sống.
Căn cứ vào mục tiêu nhiệm vụ đề ra, đề tài đi sâu nghiên cứu hoạt
động tự học trong hình thức tự học có hướng dẫn nhằm giúp HS lĩnh hội tri
thức. Như vậy tự học ở đây là hoạt động tự học của HS để chiếm lĩnh tri thức
khoa học đã được quy định thành kiến thức học tập trong chương trình và
SGK dưới sự hướng dẫn trực tiếp của GV thông qua các phương tiện học tập
2.1.1.2. Hướng dẫn tự học
Trong hoạt động hướng dẫn, dạy chính là sự tổ chức và điều khiển tối
ưu cho quá trình chiếm lĩnh tri thức khoa học để hình thành và phát triển
nhân cách cho người học. Hoạt động dạy học có 2 chức năng trực tiếp luôn
xoắn kết chặt chẽ với nhau là: "truyền đạt thông tin dạy học và điều khiển
Nguyễn Thị Hòa Líp ĐHTC - K1 Hải
Dương
10
Biện pháp hướng dẫn học sinh tự học SGK qua kênh chữ các bài 41, 42, 43, 44 -
Sinh học 9
hoạt động học". Mối tương quan của 2 chức năng này thay đổi qua lịch sử
phát triển của phương pháp dạy học. Trong hướng dẫn tự học chức năng điều
khiển của GV Ýt mang tính " quyền uy" hay " Mệnh lệnh" như trong dạy học
tập trung nên có thể gọi là chức năng chỉ đạo(Hình 1): Sơ đồ mối quan hệ các thành tè trong mô hìh tự học có
hướng dẫn
Từ quan niệm về dạy học trên đây có thể hiểu khái niệm hướng dẫn tự
học là sự hỗ trợ của GV trong việc định hướng tổ chức chỉ đạo nhằm giúp
người học tối ưu hoá quá trình tự lực chiếm lĩnh kiến thức, hình thành kỹ
năng kỹ xảo thông qua đó để hình thành và phát triển nhân cách của HS. Nội
dung việc định hướng bao gồm: Định hướng mục tiêu, nội dung phương pháp

phát huy tính tích cực nhận thức. J. Akomenski, nhà sư phạm lỗi lạc thế kỷ
XVII đã đưa ra những biện pháp dạy học bắt học sinh phái tìm tòi suy nghĩ
để nắm bắt được bản chất của sự vật hiện tượng. J.Jrotxo còng cho rằng phải
hướng dẫn HS tích cực dành kiến thức bằng cách tìm hiểu, khám phá và sáng
tạo. A.Disecvec thì cho rằng người GV tồi là người cung cấp cho HS chân lý,
người GV giỏi là người giúp cho HS tìm ra chân lý. K.D.U.sinski nhấn mạnh
tầm quan trọng của việc điều khiển dẫn dắt HS của GV
Chính vì thế hình thức dạy học "tự học SGK có hướng dẫn" là một
trong những biện pháp để phát huy tính tích cực học tập của HS. Hình thức tổ
chức dạy học là hình thái tồn tại của quá trình dạy học trong đó cốt lõi là cách
dạy và cách học.
Tự học SGK có hướng dẫn là mét hình thức tổ chức dạy học mà trong
đó người thầy đóng vai trò người định hướng, dẫn dắt để học sinh phát huy
néi lực của mình tự chiếm lĩnh tri thức của một chương trình hay một phần
của bài nào đó. Trong hình thức này thời gian giảng của GV sẽ Ýt hơn so với
các hình thức khác chủ yếu dành thời cho HS tự học. Như vậy tự học và
hướng dẫn tự học ở đây được xem xét không phải ở góc độ phương pháp hay
biện pháp hỗ trợ dạy học mang tính đơn lẻ mà là một phương pháp có sự
thống nhất giữa hoạt động tổ chức chỉ đạo của GV với hoạt động tự tổ chức
Nguyễn Thị Hòa Líp ĐHTC - K1 Hải
Dương
12
Biện pháp hướng dẫn học sinh tự học SGK qua kênh chữ các bài 41, 42, 43, 44 -
Sinh học 9
tự điều khiển của HS tạo thành một chỉnh thể nhằm đạt mục đích: HS đạt
hiệu quả tự học cao nhất.
* Nguyên tắc cơ bản trong hướng dẫn tự học SGK và tự học SGK.
Hướng dẫn tự học là hoạt động của GV trong tự học có hướng dẫn do
đó cùng với việc tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc dạy học nói chung, hoạt
động hướng dẫn tự học cho HS cần đặc biệt chú ý một số nguyên tắc sau:

khiển của GV một cách hiệu quả đối với hoạt động tự học một yếu tố rất
quan trọng là: Phải đảm bảo có đủ tài liệu học tập cần thiết cho HS.
* Nguyên tắc đảm bảo hiệu quả việc tự kiểm tra đánh giá và duy trì
thường xuyên thông tin ngược chiếu từ HS đến GV.
HS tự kiểm tra, nếu HS nắm vững nội dung phương pháp tự đánh giá
thì họ sẽ điều chỉnh kịp thời hoạt động tự học của mình sao cho có hiệu quả
nhất đồng thời duy trì bồi dưỡng thường xuyên ý chí tự học. Năng lực tự
đánh giá là một yếu tố quan trọng của tự học trong HS và không thể thiếu đối
với HS tù học. Để hình thành và phát triển năng lực tự đánh giá cho HS,
trong quá trình hướng dẫn tự học, người GV phải hướng dẫn HS cách phân
chia các mục tiêu chung thành các mục tiêu bộ phận trong đó có các tiêu chí
rõ ràng để sau khi giải quyết mỗi nhiệm vô tù học HS có thể tự biết rằng
mình đã hoàn thành nhiệm vụ đó ở mức độ nào. Một yếu tố quan trọng nữa
mà giáo viên cần quan tâm hình thành và củng cố cho HS đó là thãi quen tự
đánh giá kết quả tự học của mình. Tuy việc đánh giá có vai trò rất quan trọng,
song việc đánh kết quả tự học của HS từ phía giáo viên vẫn là không thể
thiếu vì nó vừa có giá trị chỉ đạo, điều khiển vừa để khẳng định thành tích
học tập của HS, GV đánh giá kết quả tự học chính là biện pháp rÌn luyện kĩ
năng tự đánh giá cho HS, đồng thời giúp cho việc đánh giá chất lượng tự học
chuẩn xác, khách quan hơn. Việc đánh giá của GV còn là nguồn thông tin
phản hồi để qua đó GV đánh giá hiệu quả và điều chỉnh phương pháp hướng
dẫn HS tự học kịp thời, đồng thời bổ sung, uốn nắn những khiếm khuyết
trong quá trình tự học của HS, đặc biệt về phương pháp tự học. Giáo viên có
thể thực hiện việc kiểm tra kết quả tự học của HS trong các buổi hướng dẫn
tự học trên líp, qua các phiếu hướng dẫn tự học, các bài kiểm tra.
2.1.2. Cơ sở của tự học và hướng dẫn tự học.
Nguyễn Thị Hòa Líp ĐHTC - K1 Hải
Dương
14
Biện pháp hướng dẫn học sinh tự học SGK qua kênh chữ các bài 41, 42, 43, 44 -

Nguyễn Thị Hòa Líp ĐHTC - K1 Hải
Dương
15
Biện pháp hướng dẫn học sinh tự học SGK qua kênh chữ các bài 41, 42, 43, 44 -
Sinh học 9
kinh nghiệm xã hội lịch sử biến thành năng lực thể chất và tinh thần của cá
nhân hình thành và phát triển nhân cách cá nhân, do vậy kiến thức là kết quả
của sự thích ứng mới, là bằng chứng của sự học.
Còn dạy học không chỉ là hoạt động truyền thụ kiến thức những sản
phẩm có sẵn cho HS nhằm hình thành cho họ nhu cầu thường xuyên học tập,
tìm tòi chiếm lĩnh tri thức, kích thích cho họ năng lực tổ chức lao động trí óc
một cách hợp lý, để họ định hướng vào những thông tin hết sức rộng lớn,
phong phú và tự khám phá. hình thành thãi quen tự kiểm tra, tù đánh giá hoạt
động nhận thức.
Như vậy, để tự học và hướng dẫn tự học đem lại hiệu quả cần thiết
phải căn cứ vào lứa tuổi HS, mục tiêu, nội dung.Trình đé hiện có của HS để
từ đó HS lùa chọn phương pháp, cách thức tù học, GV lưa chon phương
pháp, cách thức truyền đạt, hướng dẫn nhằm đạt kết quả cao nhất.
Trong dạy học, chuyển từ GV thông báo kiến thức, HS thụ động tiếp thu
sang việc GV hướng dẫn cho HS tự tìm ra kiến thức, chuyển từ GV truyền thô
mét chiều. độc thoại sang việc hợp tác, đối thoại, GV tổ chức đối thoại không
chỉ GV- HS mà cả HS -HS trên tình thần hợp tác để giúp học sinh tự chiếm
lĩnh tri thức; chuyển từ việc chỉ nắm kiến thức mà còn học cách học, cách đi
đến kiến thức, cách ứng xử, cách giải quyết vấn đề, cách sống; chuyển từ GV
độc quyền đánh giá sang HS tự đánh giá lẫn nhau, có tác dụng khuyến khích
HS tự học và cung cấp liên hệ được cho GV đánh giá chuyển từ quan niệm GV
tạo điều kiện để học sinh tự học và cung cấp liên hệ người cho GV là thầy học,
chuyên gia vÒ việc học, dạy cách học cho học sinh tự học theo tinh thần triết lí
giáo dục của thế kỷ XXI về 4 trụ cột của giáo dục là: Học để biết, Học để
làm, Học để cùng chung sống với nhau, Học để làm người.

thức ngoài xã hội, từ đó nâng cao chất lượng học tập, tạo tiền đÒ cho sự phát
triển năng lực, nhận thức, sáng tạo của HS, gây được sự hứng thó học tập
kích thích tư duy tích cực, giúp HS không ngừng lĩnh hội tri thức một cách
chủ động vững chắc mà còn phát triển kĩ năng tư duy, tổng hợp, khái quát nội
dung kiến thức một cách tốt nhất.
2.1.4 Cách rèn luyện kĩ năng tự học:
Nguyễn Thị Hòa Líp ĐHTC - K1 Hải
Dương
17
Biện pháp hướng dẫn học sinh tự học SGK qua kênh chữ các bài 41, 42, 43, 44 -
Sinh học 9
Có nhiều cách tù học qua nhiều phương tiện nhưng việc học tập qua
SGK là cơ bản nhất. Do vậy đối với HS trong trường THCS cần hướng dẫn
học sinh tự học qua SGK là điều cần thiết.
Trước hết ta cần xác định rõ vai trò của SGK trong dạy học. SGK là
nguồn tri thức quan trọng cho HS, nã quy định liều lượng kiến thức cần thiết
của môn học, là phương tiện hỗ trợ đắc lực cho GV và HS.
SGK sử dụng để: ôn tập và củng cố kiến thức đã học trên líp; đọc và
tra cứu số lượng; tra cứu các định nghĩa; định lí; công thức để làm tư liệu;
khái quát nội dung từ các phần các chương, các bài theo mét chủ đÒ nhất
định; hệ thống hoá các tài liệu theo mét quan điểm thống nhất nào đó; HS gia
công lại các tài liệu trong SGK nhằm giải quyết một vấn đề nhất định do GV
đặt ra…
Do vậy HS tù thu nhận kiến thức, chính là rèn luyện cho các em
phương pháp đọc sách, kĩ năng, kĩ xảo đọc sách.
Để HS sử dụng tốt SGK cũng như tài liệu tham khảo, cần rèn luyện
cho các em một số kỹ năng cơ bản sau:
- Dạy HS ký năng tạo được nội dung cơ bản từ tài liệu đọc được nghĩa
là HS luôn đặt ra câu hỏi: "ở đây nói lên cái gì?"; ở đây đề cập đến những
khía cạnh nào?"; "trong những khía cạnh đó thì khía cạnh nào là khía cạnh

- Cách thứ nhất: Tổ chức cho HS làm việc với sách ngay sau khi GV
ra bài tập nhận thức hoặc sau khi ra lời mở đầu của GV hay ngay khi GV tạo
tình huống có vấn đề. Qua phân tích tài liệu đọc mà học sinh có thể phát hiện
được vấn đề cuối cùng tìm ra được phương thức tối ưu.
- Cách thứ hai: Tổ chức cho HS đọc mô tả những sự kiện, còn những
vấn đề khó phức tạp GV cần giải thích cho sáng tỏ. Thực chất là sự hoạt động
độc lập của HS với sự trình bày xen kẽ của GV.
- Cách thứ ba: GV tổ chức giải đáp án hoặc đề HS độc lập nghiên cứu
SGK trước khi cho các em nghiên cứu nội dung mới mà nội dung này có liên
quan đến tài liệu trước đã đọc trước đây.
- Cách thứ tư: Đọc SGK sau khi quan sát thí nghiệm hay quan sát các
phương tiện trực quan khác. Qua đọc sách mà HS có tư liệu để giải thích kết
quả, thiết lập mối quan hệ trong thí nghiệm.
Nguyễn Thị Hòa Líp ĐHTC - K1 Hải
Dương
19
Biện pháp hướng dẫn học sinh tự học SGK qua kênh chữ các bài 41, 42, 43, 44 -
Sinh học 9
- Cách thứ năm: Đọc SGK để giải bài tập nghĩa là tìm lời giải đáp cho
bài tập mà lời giải đáp chứa đựng trong SGK là nội dung kiến thức mới cần
lĩnh hội.
* Sử dụng SGK trong khâu củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năng kỹ
xảo.
- Cách thứ nhất: Sau khi giới thiệu nội dung tài liệu thì HS đọc SGK.
Sau khi đọc SGK, HS thấy cần thiết chiếu lời giảng của thầy với nội dung
đọc được từ sách. Mặt khác, biện pháp này giúp HS hình thành kỹ năng đọc
sách đối chiếu vở ghi với sách để bổ sung, chỉnh lý chuẩn xác kiến thức biến
sự trình bày của GV và sách thành tài sản tri thức riêng của mình.
Cách thứ hai: Tổ chức HS làm việc với SGK nhằm mục đích ôn tập
củng cố tài liệu trên cơ sở hệ thống kiến thức của một chương hay nhiều

Phương án
Câu hái
a b c d e f
Số
lượng
%
Số
lượng
%
Số
lượng
%
Số
lượng
%
Số
lượng
%
Số
lượng
%
Câu 1 24 96 5 20 20 80 18 72 21 84
Câu 2 22 8 24 96 21 84 23 92 20 80
Câu 3 0 0 23 92 21 84 20 80
Câu 4 15 60 5 20 22 88 21 84
Câu 5 12 48 14 56 15 60 20 80 16 64
Câu 6 10 40 23 92 13 52 0
Câu 7 1 4 1 4 2 8 2 8 1 4 18 72
Câu 8 4 16 5 20 14 56 2 8
Câu 9 24 96 1 4 0 0

Qua kiểm tra đánh giá đa số GV đều cho rằng sẽ đạt kết quả từ khá trở
lên. Khi trò chuyện tôi thấy hầu hết các GV đều đồng tình, ủng hộ khi tiến
hành theo biện pháp này.
Đa sè GV đều thấy được ưu điểm của việc " Hướng dẫn HS tự học ".
Thực tế. còng đã chứng minh: khi GV ở bất kì môn học nào nếu rèn luyện kĩ
năng tự học ngay từ đầu thì mức độ học tập của HS đó sẽ tốt. HS tích cực
hoạt động để tự tìm kiến thức cho mình tạo điều kiện cho HS hăng hái phát
biểu và ngược lại.
- Tuy nhiên, nhiều GV cho rằng khó khăn lớn nhất sử dụng phương pháp
cho học sinh tự học là trình độ học sinh. Một số khác cho rằng khó khăn do
thiếu thốn về phương tiện vì Sinh học là bộ môn rất gần gũi với học sinh.
Tóm lại:
Qua phiếu điều tra, đại đa số GV ủng hộ phương pháp rèn luyện năng
lực tự học cho HS ở tất cả các môn học chung và đặc biệt là bộ môn Sinh học
Nguyễn Thị Hòa Líp ĐHTC - K1 Hải
Dương
22
Biện pháp hướng dẫn học sinh tự học SGK qua kênh chữ các bài 41, 42, 43, 44 -
Sinh học 9
nói riêng. Song khi áp dụng phương pháp này còn gặt rất nhiều khó khăn và
hiệu quả chưa cao.
2.2.2. Kết quả xác định thực trạng
* Tình hình dạy của GV:
Đa sè GV thường quan niệm kiến thức là mục đích của quá trình dạy
học nên chỉ quan tâm đến phương pháp truyền thụ kiến thức của bài đúng với
nội dung SGK. Mét sè GV chưa có kỹ năng soạn bài, vẫn áp dụng một cách
rập khuôn máy móc lối dạy học "truyền thống " chủ yếu giải thích, minh hoạ
sơ sài, nghèo nàn, tái hiện, liệt kê kiến thức theo SGK là chính, Ýt sử dụng
câu hỏi tìm tòi, tình huống có vấn đề coi nhẹ rèn luyện thao tác tư duy,
năng lực thực hành, Ýt sử dụng các phương tiện dạy học nhất là các phương

kỹ năng tự học cũng như việc hướng dẫn tự học của GV không được chú ý
làm cho chất lượng giê học không cao.
* Tình hình học tập của HS
Hiện nay việc học tập của HS về môn Sinh học nói chung và chương I
nói riêng chưa được học sinh chó ý quan tâm, không hứng thó với môn học,
chỉ coi là nhiệm vô. Trong giê Sinh học có hiện tượng nói chuyện riêng, học
các môn học khác, hoặc luôn học ở tình trạng thụ động, máy móc tái hiện
kiến thức, Ýt vận dụng linh hoạt vào các tình huống khác nhau do đó hiệu
quả lĩnh hội còn thấp, làm giảm hiệu quả học tập bộ môn.
Qua trò chuyện, trao đổi với GV và HS thấy nếu GV nào có biện pháp
hoạt động học tập cho HS bằng cách sử dụng phương tiện dạy học và các
phương pháp tích cực hoá hoạt động học tập cho HS để tự nghiên cứu, thảo
luận để xây dựng và hình thành kiến thức thì học sinh hứng thó học tập, tích
cực phát biểu ý kiến. còn những giê mà GV dùng phương pháp thuyết trình,
sù dụng phương tiện để minh hoạ kiến thức SGK được sử dụng như thông
báo không có sù gia công giê học kém sôi nổi và hiệu quả không cao.
Còng qua điều tra cho thấy trong giê lên líp các hoạt động tập trung
chủ yếu vào GV, GV không hướng dẫn HS nghiên cứu để tự lĩnh hội, tù tìm
lấy tri thức mà đóng vai trò là người lĩnh hội tri thức một cách thụ động.
Nguyễn Thị Hòa Líp ĐHTC - K1 Hải
Dương
24
Biện pháp hướng dẫn học sinh tự học SGK qua kênh chữ các bài 41, 42, 43, 44 -
Sinh học 9
Còng từ đây ta thấy việc tự học của HS không theo một phương pháp nào cả
nên hiệu quả không cao, HS chưa được rèn những kỹ năng cần thiết để xử lý
những thông tin thu thập được từ các nguồn khác nhau trong cuộc sống. Do
vậy từ quá trình dạy HS tù học ở trên, ta thấy cần thiết phải thay đổi phương
pháp dạy học theo hướng phát huy tích cực chủ động học tập của HS. Đòi hỏi
việc tổ chức các phương pháp hướng dẫn HS tự học ở trường THCS là cần