Tn: 1
TiÕt: 1 PhÇn I: c«ng d©n víi kinh tÕ
TiÕt 1. Bµi 1: C«ng d©n víi sù ph¸t triĨn kinh tÕ
I. Mơc tiªu bµi HỌC :
1. VỊ kiÕn thøc:
Häc sinh cÇn ®¹t:
- Vai trß qut ®Þnh cđa s¶n xt cđa c¶i vËt chÊt ®èi víi ®êi sèng x· héi.
- Kh¸i niƯm, c¸c bé phËn hỵp thµnh vµ vai trß cđa tõng u tè c¬ b¶n cđa qu¸
tr×nh s¶n xt: Søc lao ®éng, t liƯu lao ®éng, ®èi tỵng lao ®éng.
2. VỊ kü n¨ng:
- Ph©n tÝch c¸c kh¸i niƯm vµ mèi quan hƯ liªn kÕt gi÷a nh÷ng néi dung chđ
u cđa bµi.
- VËn dơng kiÕn thøc ®· häc vµo thùc tiƠn, gi¶i thÝch mét sè vÊn ®Ị thùc tiƠn
cã liªn quan ®Õn bµi häc.
3. VỊ th¸i ®é:
- ThÊy ®ỵc tÇm quan träng cđa ho¹t ®éng s¶n xt cđa c¶i vËt chÊt.
- BiÕt q träng ngêi lao ®éng, x¸c ®Þnh lao ®éng lµ qun lỵi vµ nghÜa vơ cđa
c«ng d©n.
II. ph ¬ng tiƯn d¹y häc:
Sư dơng c¸c dơng cơ trùc quan nh: S¬ ®å, biĨu b¶ng, b¶ng phơ, bót d¹
Ph¬ng ph¸p: gi¶ng gi¶i, gỵi më, nªu vÊn ®Ị, vÝ dơ minh häa, liªn hƯ thùc
tiƠn…
III. C¸C BƯỚC LÊN LỚP :
1. Ổn đònh lớp:
2. KiĨm tra bµi cò:
3. Bµi míi:
Vào bài: Dân tộc Việt Nam là một dân tộc anh hùng, thông minh, sáng
tạo với lòch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước. Ngày nay, dân tộc ta
đang đứng trước thách thức của cuộc đấu tranh chống đói nghèo, lạc hậu, khắc
phục nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước trong khu vực và trên
- §¹i diƯn nhãm tr×nh bµy
- §Ị nghÞ nhãm kh¸c nhËn xÐt,
®¸nh gi¸, nÕu thÊy thiÕu th× bỉ sung
theo ý kiÕn cđa nhãm m×nh.
=> Gi¸o viªn: kÕt ln
Ngoµi VD GV nªu ra, yªu cÇu HS
lÊy thªm 1 vµi VD kh¸c.
Sau khi HS lÊy ®ỵc 1 vµi VD GV
ph©n tÝch tiÕp.
Trong ®êi sèng x· héi, loµi ngêi
cã nhiỊu mỈt ho¹t ®éng nh kinh tÕ,
chÝnh trÞ, v¨n ho¸, nghƯ tht, khoa
häc ®Ĩ tiÕn hµnh ®ỵc c¸c ho¹t ®éng ®ã
tríc hÕt con ngêi ph¶i tån t¹i. Mn tån
t¹i ®ỵc con ngêi ph¶i ¨n, mỈc, ë, ®i
l¹i ®Ĩ cã ¨n, mỈc th× con ngêi ph¶i
t¹o ra cđa c¶i vËt chÊt (SX). Nh vËy vai
trß cđa s¶n xt cđa c¶i vËt chÊt ®ãng
vai trß quan träng trong cc sèng cđa
con ngêi.
Theo em cã vai trß quan träng nh
thÕ nµo ? Vµ t¹i sao c¸c ho¹t ®éng kh¸c
1. S¶n xt cđa c¶i vËt chÊt:
a. Thế nào là sản xuất của cải vật
chất?
S¶n xt cđa c¶i vËt chÊt lµ sù t¸c
®éng cđa con ngêu vµo tù nhiªn, biÕn
®ỉi c¸c yếu tố cđa tù nhiªn ®Ĩ t¹o ra
c¸c s¶n phÈm phï hỵp víi nhu cÇu cđa
m×nh.
u tè ¶nh hëng. Song chóng ta t×m
hiĨu c¸c u tè c¬ b¶n cđa qu¸ tr×nh
L§SX.
Tríc hÕt, GV tr×nh bµy s¬ ®å vỊ
mèi quan hƯ gi÷a c¸c u tè cđa qu¸
tr×nh SX. Sau ®ã ®i s©u ph©n tÝch tõng
u tè.
GV: Nªu s¬ ®å vỊ c¸c u tè hỵp
thµnh søc lao ®éng.
HS: Chøng minh r»ng: ThiÕu mét
trong hai u tè th× con ngêi kh«ng thĨ
cã søc lao ®éng.
Ho¹t ®éng 2: C¸ nh©n.
GV: Yªu cÇu 1 HS ®äc KN lao
®éng trong SGK. Sau ®ã ph©n tÝch.
GV: ĐỈt c©u hái
T¹i sao nãi søc lao ®éng míi chØ lµ
kh¶ n¨ng, cßn lao ®éng lµ sù tiªu dïng
søc lao ®éng ?
HS: Tr¶ lêi.
GV: KÕt ln
Yªu cÇu 1HS ®äc KN ®èi tỵng L§
GV ®a ra s¬ ®å 03. §èi tỵng L§ ph©n
tÝch s¬ ®å vµ KN.
Gäi HS lÊy VD minh ho¹ vỊ ®èi t-
ỵng L§ cđa mét sè ngµnh, nghỊ kh¸c
nhau trong XH.
§ọc KN vỊ TLL§ (SGK).
§a s¬ ®å c¸c bé phËn hỵp thµnh t
liƯu lao ®éng.
S¬ ®å 04.
C«ng cơ L§
T liƯu lao ®éng: HƯ thèng b×nh chøa
KÕt cÊu h¹ tÇng
4. Cđng cè:
Bµi tËp 1: H·y ph©n tÝch ®èi tỵng víi t liƯu L§ cđa mét sè ngµnh SX mµ em
biÕt?
Bµi tËp 2: H·y ph©n tÝch VD sau: Con bß khi nµo nã lµ ®èi tỵng lao ®éng vµ
khi nµo nã lµ t liƯu lao ®éng?
5. DỈn dß:
§äc l¹i bµi, tr¶ lêi c©u hái 2,3. §äc tríc phÇn 3 - Bµi 1.
3
4
Tuần: 2
TiÕt: 2
Bài 1: C¤NG D¢N VíI Sù PH¸T TRIĨN KINH TÕ
(tiếp theo)
I. Mơc tiªu bµi HỌC :
1. VỊ kiÕn thøc: Häc sinh cÇn ®¹t:
- HiĨu ®ỵc néi dung vµ ý nghÜa cđa ph¸t triĨn kinh tÕ ®èi víi c¸ nh©n, gia ®×nh
vµ x· héi.
2. VỊ kü n¨ng:
- VËn dơng kiÕn thøc cđa bµi häc vµo thùc tiƠn cc sèng.
3. VỊ th¸i ®é:
- ThÊy ®ỵc tr¸ch nhiƯm cđa m×nh víi sù ph¸t triĨn kinh tÕ gia ®×nh vµ ®Êt níc.
- X¸c ®Þnh nhiƯm vơ cđa c¶ d©n téc lµ tËp trung ph¸t triĨn kinh tÕ theo XHCN.
II. ph ¬ng tiƯn d¹y häc:
5
Theo em t¨ng trëng kinh tÕ lµ g×?
Ph©n biƯt t¨ng trëng kinh tÕ víi
ph¸t triĨn kinh tÕ?
Dù kiÕn HS tr¶ lêi:
Cã sù kh¸c nhau gi÷a ph¸t triĨn
kinh tÕ vµ t¨ng trëng kinh tÕ.
Em hiĨu thÕ nµo lµ c¬ cÊu kinh tÕ
hỵp lý?
Lµ mqh h÷u c¬, phơ thc, quy
®Þnh lÉn nhau vỊ quy m« vµ tr×nh ®é
gi÷a c¸c ngµnh, c¸c thµnh phÇn kinh
tÕ, c¸c vïng kinh tÕ.
Tû träng trong c¸c ngµnh dÞch vơ
vµ CN trong GNP t¨ng dÇn, cßn ngµnh
n«ng nghiƯp gi¶m dÇn.
ý nghÜa cđa sù ph¸t triĨn kinh tÕ
®èi víi mçi c¸ nh©n?
Gäi HS tr¶ lêi.
H·y cho biÕt vµi nÐt vỊ ph¸t triĨn
kinh tÕ cđa gia ®×nh em vµ em lµm g×
®Ĩ ph¸t triĨn kinh tÕ gia ®×nh?
1, 2 HS tr¶ lêi.
Gia ®×nh cã mÊy chøc n¨ng c¬ b¶n?
Theo em sù ph¸t triĨn kinh tÕ cã ý
nghÜa nh thÕ nµo ®èi víi x· héi?
ph¶i ®¹t 3 néi dung).
T¨ng trëng k.tÕ
Ph¸t triĨn kinh tÕ C¬ cÊu KT hỵp lý
+ Chøc n¨ng ch¨m sãc vµ gi¸o dơc
+ X©y dùng gia ®×nh Êm no, h¹nh
phóc.
- §èi víi x· héi:
+ T¨ng thu nhËp qc d©n vµ phóc lỵi
x· héi, chÊt lỵng cc sèng cđa nh©n d©n
®ỵc c¶i thiƯn, gi¶m bít t×nh tr¹ng ®ãi
nghÌo, gi¶m tû lƯ suy dinh dìng vµ tư
vong ë trỴ em.
+ Gi¶m tû lƯ thÊt nghiƯp, gi¶m tƯ n¹n
x· héi.
+ Lµ tiỊn ®Ị ph¸t triĨn v¨n ho¸, gi¸o
dơc, y tÕ vµ c¸c lÜnh vùc kh¸c cđa x· héi,
ỉn ®Þnh kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi.
6
+ Củng cố an ninh quốc phòng.
+ Là điều kiện để khắc phục sự tụt
hậu xã hội về kinh tế so với các nớc tiên
tiến trên thế giới, xây dựng nền kinh tế
độc lập, tự chủ, mở rộng quan hệ quốc tế,
định hớng XHCN.
4. Củng cố:
Yêu cầu HS lên bảng vẽ sơ đồ về các yếu tố hợp thành sức lao động, t liệu
SX, t liệu LĐ, đối tợng LĐ, quá trình LĐSX, phát triển kinh tế. Đồng thời tất cả
cùng tham gia đánh giá, bổ sung và phát biểu về tầm quan trọng của các vấn đề
nêu trên.
5. Dặn dò:
Đọc lại bài, trình bày bằng sơ đồ.
Laứm caực baứi taọp SGK. Soạn trớc bài 2: Hàng hoá - Tiền tệ - Thị trờng.
Vào bài: Để thích ứng với cuộc sống kinh tế thò trường, mỗi người cần phải
hiểu rõ bản chất của các yếu tố cấu thành kinh tế thò trường. Vậy hàng hoá là
gì? Tiền tệ là gì? Thò trường là gì? Trong tiết học này chúng ta sẽ làm sáng tỏ
các nội dung về hàng hoá.
HO¹T §éng cđa gv vµ hs Néi dung bµi häc
Ho¹t ®éng 1: §Ỉt vÊn ®Ị
Nh chóng ta ®· biÕt lÞch sư ph¸t triĨn
cđa nỊn SX x· héi ®· tõng tån t¹i 2 tỉ
chøc kinh tÕ râ rƯt lµ kinh tÕ tù nhiªn vµ
kinh tÕ hµng ho¸.
GV: Treo s¬ ®å giíi thiƯu vµ so s¸nh
2 h×nh thøc t/c kinh tÕ. (TN vµ hµng
ho¸).
Néi dung so Kinh tÕ tù Kinh tÕ hµng
1. Hµng ho¸:
a. Hµng ho¸ lµ g×?
Hµng hãa lµ s¶n phÈm cđa lao ®éng
cã thĨ tháa m·n mét nhu cÇu nµo ®ã
cđa con ngêi th«ng qua trao ®ỉi mua-
b¸n.
S¶n phÈm trë thµnh hµng hãa khi
cã ®đ 3 ®iỊu kiƯn:
8
sánh nhiên hoá
Mục đích SX Thoả mãn nhu
cầu của ngờ SX
Thoả mãn nhu
cầu của ngời
mua, ngời bán
hàng hoá.
VD:
Ngời nông dân SX ra lúa gạo 1 phần
để tiêu dùng, còn lại 1 phần đem đổi lấy
quần áo, và các SP tiêu dùng khác.
Vậy phần lúa nào của ngời nông dân
là hàng hoá?
HS: Trả lời: Đó phải là phần đem
trao đổi.
GV: Dẫn dắt: Hàng hoá có 2 dạng vật
thể và phi vật thể.
Treo sơ đồ 2 dạng của hàng hoá.
Yêu cầu HS lấy VD chứng minh.
GV: Dẫn dắt vấn đề
Mỗi hàng hoá đều có 1 hoặc 1 số
công dụng nhất định có thể thoả mãn
nhu cầu nào đó của con ngời về vật chất
và tinh thần.
Vậy theo em giá trị sử dụng của hàng
hoá là gì? Lấy VD minh hoạ?
Sản phẩm do lao động tạo ra
Có công dụng nhất định
Thông qua trao đổi mua, bán.
b. Hai thuộc tính của hàng hoá:
- Giá trị sử dụng của hàng hóa: Là
công dụng của sản phẩm có thể thỏa
mãn nhu cầu nào đó của con ngời.
VD: Con ngời khi đói có nhu cầu vật
chất là ăn thì phải sử dụng lơng thực
thực phẩm ở đây là giúp cho con ngời
LĐ tạo ra đều có hao phí lao động bằng
nhau là 2 giờ.
Nh vậy trên thị trờng thực chất là trao
đổi những lợng lao động hao phí bằng
nhau ẩn chứa trong các hàng háo đó.
Lao động hao phí để tạo ra hàng hoá
làm cơ sở cho giá trị trao đổi gọi là giá
trị.
Theo em hiểu lợng giá trị của hàng
hoá là gì?
HS: Trả lời
GV: Vậy theo em thời gian lao động
cá biệt là gì? Thời gian lao động xã hội
cần thiết là gì? Lấy VD thực tiễn?
HS: Trả lời.
Nếu HS cần hiểu về cách tính (t) LĐ
XHCT thì GV có thể đa ra các tính sau:
Giả sử có 3 nhóm A,B,C SX ra 100 triệu
- Giá trị của hàng hoá:
+ Giá trị của hàng hoá đợc thông qua
giá trị trao đổi.
Giá trị trao đổi 1m vải =5kg 1mvải = 10kg 2mvải
(tỉ lệ trao đổi) thóc thóc = 5kg
thóc
Giá trị 2giờ = 2 giờ 2giờ = 2 giờ 2giờ = 2
giờ
(Hao phí LĐ)
* Tóm lại:
Giá trị của hàng hoá là LĐ của ngời
m vải để đáp ứng nhu cầu của thị trờng
và các nhóm SX với số lợng không đều
A 10 tr 1 giờ
B 5 tr 2 giờ
C 85 tr 3 giờ
(10tr x 1giờ) + (5tr x 2h) + (85tr x 3h)
=> TGLĐXHCT = = 2,75giờ/m
100tr m vải
4. Củng cố:
Yêu cầu HS vẽ lại các sơ đồ: So sánh sự khác nhau giữa kinh tế TN và kinh
tế hàng hoá, các điều kiện để SP trở thành hàng hoá, mối quan hệ giá trị trao đổi và
giá trị. Nêu 1 vài ví dụ về thời gian LĐCB và TGLĐXH cần thiết.
5. Dặn dò:
Học bài cũ và làm các bài tập SGK Tr26.
Su tâm tài liệu có liên quan đến bài học.
Đọc trớc phần 2 Tiền tệ.
11
Tn:4
TiÕt: 4
Bµi 2: hµng ho¸ - tiỊn tƯ - thÞ trêng (tiÕp theo)
I. Mơc tiªu bµi häc:
1. VỊ kiÕn thøc:
- N¾m ®ỵc ngn gèc vµ b¶n chÊt cđa tiỊn tƯ.
- C¸c chøc n¨ng cđa tiỊn tƯ.
- Quy lt lu th«ng tiỊn tƯ.
2. VỊ kü n¨ng:
Gi¶i thÝch ®ỵc c¸c hiƯn tỵng thùc tiƠn, vËn dơng kiÕn thøc ®· häc vµo ®êi
sèng cđa b¶n th©n.
2. TiỊn tƯ:
a. Ngn gèc vµ b¶n chÊt cđa tiỊn tƯ:
TiỊn tƯ xt hiƯn lµ kÕt qu¶ cđa qu¸
tr×nh ph¸t triĨn l©u dµi cđa s¶n xt,
trao ®ỉi hµng ho¸ vµ c¸c h×nh th¸i gi¸
trÞ.
Cã 4 h×nh thµnh gi¸ trÞ xt hiƯn sau
®©y:
- H×nh th¸i gi¸ trÞ gi¶n ®¬n hay ngÉu
nhiªn.
=> VD
12
Trao ®ỉi trùc tiÕp hµng lÊy hµng
VD khác ngoài VD GV đã nêu.
Hình thái này xuất hiện khi XH công xã
nguyên thuỷ tan rã, lúc này sản phẩm
đem trao đổi còn ít, mang tính ngẫu
nhiên.
Tại sao lại gọi hình thái giá trị đầy đủ
hay mở rộng?
HS: Trả lời
Khi SX hàng hoá phát triển hơn, hàng
hoá đem trao đổi nhiều hơn
GV: Treo sơ đồ phân tích, lấy VD minh
hoạ.
Trong hình thái này giá trị của hàng hoá
đóng vai trò gì?
HS: Trả lời
Giá trị của cải hàng hoá đợc biểu hiện ở
- Hình thái giá trị chung.
VD:
1 con gà =
10 kg thóc =
5kg chè = 1m vải
2 cái rìu =
0,2g vàng =
- Hình thái tiền tệ:
VD:
1 con gà =
10 kg thóc =
5kg chè = 0,2g vàng
2 cái rìu =
1m vải =
Vì:
- Vàng cũng là một loại hàng hoá, giá
trị của vàng đợc đo bằng lợng
LĐXHCT. Vàng còn là thứ kim loại
quý hiếm, có giá trị lớn.
- Vàng có thuộc tính tự nhiên thích
hợp với vai trò làm tiền tệ.
=> Nh vậy tiền tệ là hàng hoá đặc biệt
đợc tách ra làm vật ngang giá chung
cho tất cả hàng hoá, là sự biểu hiện
chung của giá trị, đồng thời tiền tệ
biểu hiện mối quan hệ sản xuất hàng
hoá => bản chất của tiền tệ.
b. Các chức năng của tiền tệ:
13
TiỊn tƯ dïng ®Ĩ ®o lêng vµ biĨu hiƯn
gi¸ trÞ cđa hµng ho¸. Gi¸ trÞ cđa hµng
ho¸ ®ỵc biĨu hiƯn b»ng 1 lỵng tiỊn
nhÊt ®Þnh, ®ỵc gäi lµ gi¸ c¶.
- Ph¬ng tiƯn lu th«ng:
Víi chøc n¨ng nµy tiỊn cã vai trß m«i
giíi trong qu¸ tr×nh lu th«ng hµng ho¸.
- Ph¬ng tiƯn cÊt tr÷:
Tøc lµ tiỊn tƯ rót khái lu th«ng ®ỵc cÊt
tr÷ ®Ĩ khi cÇn ®em ra mua hµng. Nhng
lµm ®ỵc chøc n¨ng nµy tiỊn ph¶i ®đ
gi¸ trÞ.
- Ph¬ng tiƯn thanh to¸n:
TiỊn ®ỵc dïng ®Ĩ chi tr¶ sau khi giao
dÞch, mua b¸n.
- TiỊn tƯ thÕ giíi:
Khi tiỊn cã chøc n¨ng tiỊn tƯ thÕ giíi
®ã lµ khi trao ®ỉi hµng ho¸ vỵt ra khái
biªn giíi qc gia.
c. Quy lt lu th«ng tiỊn tƯ:
- §ỵc thĨ hiƯn b»ng c«ng thøc sau
P x Q
M =
V
Trong ®ã:
M: lµ sè lỵng tiỊn tƯ cÇn thiÕt cho lu
th«ng.
P: lµ møc gi¸ c¶ cđa mét ®¬n vÞ
hµng hãa.
Q: lµ sè lỵng hµng hãa ®em ra lu
êng.
II- ph ¬ng tiƯn d¹y häc:
S¬ ®å, biĨu b¶ng, b¶ng phơ, phiÕu häc tËp
III. c¸c b íc lªn líp:
1. ỉn ®Þnh líp:
2. KiĨm tra bµi cò:
C©u hái: T¹i sao nãi gi¸ trÞ cđa hµng ho¸ kh«ng do thêi gian lao ®éng c¸ biƯt
qut ®Þnh, mµ do thêi gian lao ®éng XH cÇn thiÕt qut ®Þnh?
3. Bµi míi:
Vµo bµi: Kinh tế thò trường là giai đoạn phát triển cao của kinh tế hàng hoá.
Đó là một kiểu tổ chức kinh tế, trong đó toàn bộ quá trình sản xuất và tái sản
xuất phải gắn chặt với thò trường. Việc sản xuất ra những hàng hoá gì, cần có
những dòch vụ nào đều xuất phát từ nhu cầu thò trường. Mọi sản phẩm đi vào
sản xuất, phân phối, trao đổi, tiêu dùng phải thông qua thò trường. Vậy thò
trường là gì? Chúng có vai trò như thế nào đối với sản xuất và đời sống. Tiết
học này sẽ giúp chúng ta hiểu rõ các vấn đề về thò trường.
HO¹T §éng cđa gv vµ hs Néi dung bµi häc
Ho¹t ®éng 3:
GV: Theo em hiĨu thÞ trêng lµ g×?
HS: Lµ n¬i diƠn ra trao ®ỉi, mua b¸n
c¸c lo¹i hµng ho¸.
Em h·y lÊy VD cơ thĨ minh ho¹?
VD: Chỵ, b¸ch ho¸
GV: KÕt ln vµ ph©n tÝch vỊ "chđ thĨ
kinh tÕ" cđa thÞ trêng.
"C¸c chđ thĨ kinh tÕ" bao gåm ngêi
b¸n, ngêi mua", c¸ nh©n, doanh nghiƯp,
c¬ quan, Nhµ níc tham gia vµo trao
®ỉi, mua b¸n trªn thÞ trêng.
LÊy VD vỊ thÞ trêng ë d¹ng gi¶n ®¬n vµ
th«ng tin vỊ c¬ cÊu; "chđng lo¹i"
- C¬ cÊu hµng ho¸: ThĨ hiƯn sù ®a
d¹ng, phong phó, nhiỊu mỈt hµng phơc
vơ cho c¬ cÊu tiªu dïng.
- Chđng lo¹i: Nãi ®Õn sù phong phó cđa
mét lo¹i hµng ho¸ nµo ®ã.
VD: Qu¹t (qu¹t c©y, qu¹t têng, th«ng
giã, ®¸ )
Yªu cÇu HS lÊy VD minh ho¹ vỊ sù
t¸c ®éng cđa gi¸ c¶ ®èi víi s¶n xt vµ
lu th«ng hµng ho¸.
Theo em hiĨu vµ vËn dơng ®ỵc c¸c chøc
n¨ng cđa thÞ trêng sÏ gióp g× cho ngêi
s¶n xt vµ tiªu dïng?
- §èi víi ngêi SX: Ph¶i lµm thÕ nµo
®Ĩ cã l·i nhÊt.
- §èi víi ngêi tiªu dïng: Lµm thÕ nµo
®Ĩ mua ®ỵc hµng rỴ, tèt, phï hỵp víi
nhu cÇu.
VËn dơng c¸c chøc n¨ng thÞ trêng cđa
Nhµ níc ®ỵc thĨ hiƯn qua nh÷ng chÝnh
s¸ch kinh tÕ, x· héi nµo?
B¸o c¸o chÝnh trÞ cđa BCH TW §¶ng
kho¸ VIII tr×nh §H§BTQ lÇn thø IX
cđa §¶ng (T7-2000).
b. C¸c chøc n¨ng c¬ b¶n cđa thÞ tr-
êng:
- Chøc n¨ng thùc hiƯn (hay thõa nhËn)
gi¸ trÞ sư dơng vµ gi¸ trÞ cđa hµng hãa.
- Chøc n¨ng th«ng tin:
§äc l¹i bµi, tr¶ lêi c¸c c©u hái SGK, viÕt bµi thu ho¹ch.
Yªu cÇu HS ®i kh¶o s¸t thÞ trêng, viÕt bµi thu ho¹ch vỊ chøc n¨ng, vai trß cđa
thÞ trêng.
§äc tríc so¹n bµi tríc (bµi 3) khi ®Õn líp.
18
Tn: 6
TiÕt: 6
Bµi 3: quy lt gi¸ trÞ trong s¶n xt
vµ lu th«ng hµng ho¸
I. Mơc tiªu bµi häc:
1. VỊ kiÕn thøc:
- HiĨu ®ỵc c¬ së kh¸ch quan cđa quy lt gi¸ trÞ
- Néi dung cđa quy lt gi¸ trÞ
2. VỊ kü n¨ng:
- BiÕt c¸ch ph©n tÝch néi dung cđa quy lt gi¸ trÞ
- BiÕt vËn dơng quy lt gi¸ trÞ
3. VỊ th¸i ®é:
- X©y dùng niỊm tin vµ tr¸ch nhiƯm cđa c«ng d©n trong viƯc ph¸t triĨn nỊn
kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng XHCN ë níc ta.
II. ph ¬ng tiƯn d¹y häc:
BiĨu ®å, kỴ b¶ng, tranh ¶nh
Ph¬ng ph¸p: nªu vµ gi¶I qut vÊn ®Ị, diƠn gi¶ng, ho¹t ®éng nhãm…
III. c¸c b íc lªn líp:
1. ỉn ®Þnh líp:
2. KiĨm tra15 phót:
- Ra ®Ị tr¾c nghiƯm kh¸ch quan bao gåm:
+ Bèn c©u khoanh trßn vµo ph¬ng ¸n ®óng
+ Hai c©u ®iỊn vµo chç trèng
3. Bµi míi:
GV: SX và lu thông hàng hoá phải dựa
trên cơ sở nào để SX hàng hoá mà không
bị thua lỗ?
HS: Dựa trên hao phí lao động đợc
tính bằng thời gian LĐ XH cần thiết.
GV: Kết luận: Nhắc lại kiến thức bài 2
(bằng sơ đồ 01 bài 2).
Từ nội dung khái quát trên GV hớng
dẫn HS thảo luận những biểu hiện của
quy luật giá trị bằng câu hỏi sau:
Nội dung của quy luật giá trị đợc biểu
hiện nh thế nào trong SX và lu thông
hàng hoá? Lấy VD minh hoạ.
=> Các nhóm thảo luận, đại diện nhóm
phát biểu ý kiến, các nhóm khác theo dõi
và nhận xét.
GV: Kết luận phân tích bằng cách đa ra
biểu đồ số 01
a) Đối với hàng hoá:
TGLĐ
XHCT
1 2 3
- Ngời thứ 1: TGLĐCB = TGLĐXHCT,
thực hiện đúng yêu cầu của quy luật giá
trị nên họ thu đợc lơị nhuận trung bình.
- Ngời thứ 2: TGLĐCB < TGLĐXHCT,
thực hiện tốt yêu cầu nên thu đợc lơị
nhuận cao.
- Ngời thứ 3: TGLĐCB > TGLĐXHCT,
vi phạm yêu cầu nên bị thua lỗ.
số lợng hàng hoá trên thị trờng.
- Trờng hợp 3: Vi phạm dẫn tới sẽ thiếu
hàng hoá trên thị trờng.
GV: Treo sơ đồ 2.
a) Đối với 1 hàng hoá :
Giá cả TGLĐ
XHCT
-> Giá cả của hàng hoá khi bán có thể
cao hoặc thấp, nhng bao giờ cũng xoay
quanh trục giá trị.
- Sự vận động này chính là cơ chế hoạt
động của quy luật giá trị.
b) Đối với tổng hàng hoá và trên toàn
xã hội.
-> Yêu cầu này là điều kiện đảm bảo cho
nền kinh tế hàng hoá vận động và phát
triển bình thờng (cân đối)
Hoạt động 3:
GV hớng dẫn HS thảo luận nhóm
theo câu hỏi sau:
Quy luật giá trị có những tác động nh
thế nào trong quá trình SX và lu thông
hàng hoá?
Sau khi thảo luận xong, yêu cầu đại
diện các nhóm trình bày ý kiến. Các
nhóm khác quan sát và đa ra nhận xét.
GV: Treo sơ đồ và phân tích từng tác
động, lấy VD minh hoạ.
- Tác động 1: Điều tiết SX và lu thông
dịch vụ
21
Quy luật giá trị
yêu cầu
Tổng giá cả tổng giá trị
hàng hoá = hàng hoá đợc tạo
sau khi bán ra trong SX
dạng thô, nhng bây giờ chúng ta đã biết
chế biến để xuất khẩu. Vì vậy giá trị của
SP đợc nâng cao.
+ Trong lu thông: Thông qua sự biến
động của thị trờng để chuyển hàng hoá từ
nơi này sang nơi khác, từ mặt hàng này
sang mặt hàng khác, từ nơi lãi ít đến nơi
lãi cao.
VD: Mùa hè bán quạt - mùa đông bán
chăn đệm.
Hoặc: Chuyển quần áo, dầy dép từ Hà
Nội lên Tuyên Quang và chuyển chè,
măng từ TQ về HN.
Tác động 2: Nhà SX muốn nâng cao giá
trị của SP để có lợi nhuận cần phải làm
gì?
- Cải tiến kỹ thuật, nâng cao tay nghề của
ngời lao động, hợp lý hoá SX thực hành
tiết kiệm
- Khi nào giá trị cá biệt (giá trị xã hội sẽ
giúp cho thu đợc lợi nhuận cao.
Ngời tiêu dùng có quyền lựa chọn
c. Phân hoá giàu nghèo - giữa những
ngời SX hàng hoá.
- Sự tác động của quy luật giá trị
thông qua sự lựa chọn tự nhiên làm cho
ngời SX - kinh doanh hàng hoá phát
triển.
Mặt khác: Ngời SX - kinh doanh
kém sẽ thua lỗ, phá sản và trở thành
nghèo => làm cản trở kinh tế hàng hoá
phát triển.
4. Củng cố:
Yêu cầu HS làm bài tập để củng cố kiến thức:
Bài 1: Có 4 ý kiến cho rằng: SX và trao đổi phải dựa trên cơ sở:
A: Thời gian LĐ cá biệt.
B: Thời gian LĐ XH cần thiết.
C: Thời gian LĐ của ngời SX có đk tốt nhất.
D: Thời gian LĐ của ngời SX có đk tốt nhất.
22
Em hãy cho biết ý kiến nào đúng? Tại sao?
5. Dặn dò:
- Hoàn thành các bài tập trong SGK.
- Su tầm tranh ảnh cho phần sau.
- Chuẩn bị phần 2 của bài 3 (tt).
23
Tn: 7
TiÕt: 7
Bµi 3: quy lt vµ gi¸ trÞ trong s¶n xt
vµ lu th«ng hµng ho¸ (tiÕp theo)
nh thÕ nµo?
Ho¹t ®éng 4: Th¶o ln nhãm
GV: Chia nhãm
Nhãm 1: Ph©n tÝch vÝ dơ (SGK Tr32)
vµ rót ra kÕt ln.
Nhãm 2: HS lÊy vÝ dơ vỊ ho¹t ®éng
s¶n xt cđa ngêi s¶n xt mỈt hµng
qn ¸o may s½n. Tõ lao ®éng thđ c«ng
3. VËn dơng quy lt gi¸ trÞ
a. VỊ phÝa Nhµ níc:
- §ỉi míi nỊn kinh tÕ níc ta th«ng qua
x©y dùng vµ ph¸t triĨn m« h×nh kinh tÕ
thÞ trêng ®Þnh híng XHCN.
- Ban hµnh vµ sư dơng ph¸p lt, c¸c
chÝnh s¸ch kinh tÕ.
- B»ng thùc lùc kinh tÕ ®iỊu tiÕt thÞ tr-
êng nh»m h¹n chÕ sù ph©n ho¸ giµu -
nghÌo vµ nh÷ng tiªu cùc XH kh¸c.
b. VỊ phÝa c«ng d©n:
- PhÊn ®Êu gi¶m chi phÝ trong SX vµ lu
th«ng hµng ho¸, n©ng søc c¹nh tranh.
24
c¶i tiÕn kÜ tht.
Nhãm 3: Khã kh¨n cđa nh÷ng ngêi
s¶n xt kinh doanh ë níc ta khi gia
nhËp WTO.
Nhãm 4: H·y nªu vÝ dơ vỊ sù vËn
dơng t¸c ®éng kÝch thÝch lùc lỵng s¶n
xt vµ n¨ng xt lao ®éng t¨ng lªn cđa