Phòng GD & ĐT Đức Thọ
Mã số:
Cấp trờng
Cấp huyện

Tháng 4 năm 2009
Ngời viết : Nguyễn Thị Thu Hiền- PHT trờng TH Đức Thanh
1
I. Đặt vấn đề:
1. Cơ sở lý luận:
Mục tiêu của giáo dục tiểu học là nhằm giúp học sinh hình thành
những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí
tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, góp phần hình thành nhân
cách con ngời Việt Nam xã hội chủ nghĩa, bớc đầu xây dựng t cách và trách
nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh học tiếp chơng trình trung học cơ sở.
Môn đạo đức ở tiểu học góp phần hình thành ở học sinh những chuẩn
mực hành vi ứng xử phù hợp với các quan hệ của các em với bản thân, gia
đình, nhà trờng, cộng đồng và môi trờng tự nhiên. Các chuẩn mực hành vi
đó thể hiện những giá trị đạo đức của dân tộc Việt Nam và tiếp thu những
tinh hoa văn hoá của nhân loại, thể hiện sự thống nhất giữa tính truyền
thống với tính hiện đại, nhằm giáo dục cho học sinh ý thức tự trọng, tự tin,
có ý chí vơn lên, yêu thơng, tôn trọng con ngời, yêu nớc xã hội chủ nghĩa,
giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc, tôn trọng các dân tộc khác, chung sống
trong hoà bình và cùng phát triển.
Nhằm đáp ứng mục tiêu dạy học môn đạo đức ở cấp tiểu học, nội
dung chơng trình môn đạo đức ở tiểu học chủ yếu giáo dục các hành vi ứng
xử có tính luân lý trong giao tiếp ở nhà trờng, gia đình, quê hơng, đất nớc,
nhân loại đồng thời tăng cờng giáo dục cho học sinh ý thức, hành vi của ng-
ời công dân, các giá trị quốc tế, các phẩm chất đạo đức đặc trng của ngời lao
động mới phù hợp với lứa tuổi.
Chơng trình môn đạo đức cấp tiểu học của mỗi khối lớp gồm có 14

bài đạo đức trong chơng trình môn đạo đức ở tiểu học, bản thân tôi muốn
giới thiệu một số hoạt động có thể sử dụng để tổ chức dạy học trong bài dạy
đạo đức tiết 2.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
3
- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận về đặc điểm tâm sinh lý học sinh
tiểu học, đặc trng của bài dạy đạo đức tiết 2
- Tìm hiểu thực trạng về chất lợng giờ dạy bài đạo đức tiết 2 trong nhà
trờng.
- Giới thiệu một số hoạt động có thể tổ chức dạy học trong các tiết
dạy bài đạo đức tiết 2.
5. Đối tợng nghiên cứu.
6. Phơng pháp nghiên cứu.
II. GiảI quyết vấn đề:
1. Thực trạng về dạy học tiết 2 môn đạo đức trong trờng tiểu học.
Qua dự giờ thăm lớp, qua các đợt thao giảng, chuyên đề và đặc biệt
là khi dự giờ đột xuất, tỷ lệ giờ dạy bài đạo đức tiết 2 thờng đạt hiệu quả
không cao, số giờ đạt loại tốt rất ít. Cụ thể trong 2 năm học 2006-2007;
2007-2008 kết quả tiết dạy của bài đạo đức tiết 2 ở đơn vị trờng tôi nh sau:
Năm học
Kết quả
T.số Tốt. Khá
Trung
bình
Cha đạt
yêu cầu
2006-2007
Thao giảng,
chuyên đề 5 0 3 2 0
Dự giờ đột

để trẻ em thể hiện nhu cầu tự nhiên về hoạt động, tạo ra cho trẻ em những
rung động thực tế và quan trọng cho cuộc sống, đúng nh A.M.Go-rơ-ki đã
nhận xét : Trò chơi là con đờng để trẻ em nhận thức thế giới , là nơi chúng
đang sống và là cái chúng nhận thấy cần phải thay đổi.
ở lứa tuổi học sinh tiểu học, chơi không còn là hoạt động chủ đạo,
nhng vui chơi vẫn giữ một vai trò quan trọng trong hoạt động sống của trẻ.
Lý luận và thực tiễn đều chứng tỏ rằng nếu biết tổ chức cho trẻ vui chơi một
cách hợp lý, đúng đắn thì đều mang lại hiệu quả giáo dục. Qua trò chơi các
5
em không những đợc phát triển về các mặt trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ mà
còn đợc hình thành nhiều phẩm chất và hành vi đạo đức. Mặt khác, bắt đầu
từ năm học này, toàn ngành Giáo dục chúng ta đang thực hiện phong trào
Xây dựng trờng họcthân thiện, học sinh tích cực thì việc đa trò chơi vào
trong các tiết học còn mang ý nghĩa tạo cho học sinh có mối quan hệ thân
thiện hơn với thầy cô, bạn bè và môi trờng xung quanh.
Chính vì vậy, các trò chơi đã đợc đa vào trong các hoạt động dạy học
ở tiết 2 của các bài đạo đức rất nhiều nh : Sắm vai, đóng vai xử lý tình
huống, Ai nhanh-Ai đúng, tiếp sức, đố vui, và ở phạm vi kinh nghiệm này
tôi muốn trình bày thêm một vài dạng trò chơi có thể đa vào sử dụng trong
các hoạt động dạy học tiết 2 của bài đạo đức trong chơng trình môn Đạo đức
ở tiểu học.
3.1.1.Trò chơi ô chữ kỳ diệu
Trò chơi này đợc thực hiện ở hoạt động ôn luyện, củng cố kiến thức
bài học.Trò chơi này giúp học sinh ghi nhớ kiến thức dễ dàng và bền lâu,
học sinh bị lôi cuốn vào quá trình luyện tập một cách tự nhiên hứng thú
đồng thời giải toả đợc những căng thẳng mệt mỏi trong quá trình học tập.
Cụ thể:
Ví dụ 1: Khi dạy bài Bảo vệ loài vật có ích ( Tiết 2- đạo đức lớp2)
- Hoạt động 1 : Đóng vai ( Hs đóng vai theo các tình huống cụ thể)
Trò chơi ô chữ kỳ diệu có thể sử dụng vào hoạt động 2

- GV đọc gợi ý về từ của hàng ngang đó.
- Các đội suy nghĩ trong 30 giây và trả lời.
- Nếu quá 30 giây không có câu trả lời hoặc câu trả lời
sai thì 1 trong 2 đội còn lại đội nào có tín hiệu xin trả lời trớc sẽ giành đợc
quyền trả lời.
7
- Nếu cuối cùng cha có đội nào đúng giáo viên có thể đọc
các gợi ý trong dấu ngoặc đơn)
+ Cách tiến hành:
- Chia lớp thành 3 đội.
- Phổ biến luật chơi.
- Điều khiển HS chơi.
- Tổng kết .
- Sau khi các ô hàng ngang đã đợc mở, giáo viên cho
HS phát hiện cụm từ hàng dọc Bảo vệ loài vật có ích để khắc sâu
kiến thức bài học và liên hệ giáo dục ý thức bảo vệ loài vật có ích.
* đáp án:
B
Ư
ớ
M
C
á
Q U
ả
O
N G
V
O I
N H

8
N H
í
M
C
ó C
H
Ư Ơ
U
Ví dụ 2: Dạy bài Bảo vệ hoa và cây ( Tiết 2- đạo đức lớp 1)
Tiến hành tơng tự nh các bớc của ví dụ trên.
Hệ thống câu hỏi để sử dụng trong trò chơi Ô chữ kỳ diệu của bài
này là:
1. Đây là một loài cây quả có nhiều múi, hoa có mùi rất thơm, lá có
thể dùng để nấu nớc gội đầu ( Bắt đầu bằng chữ B)
2. Đây là tên một loài cây bóng mát, thờng đợc trồng ở sân trờng, có
tán lá to, đợc nhắc đến trong bài tập đọc lớp 1 có đoạn: Mùa đông, cây vơn
dài những cành khẳng khiu, trụi lá
3. Đây là tên một loài cây quả có vỏ trơn, có vị chua pha ngọt, thờng
chỉ có một hạt ( Bắt đầu bằng chữ X)
4.Đây là tên một loài cây quả có vỏ sần sùi, có mu dày, có vị ngọt, hạt
màu đỏ nh son ( Bắt đầu bằng chữ V)
5. Đây là tên của một loài quả có vị chua, thờng có 5 hoặc 6 múi, th-
ờng dùng để nấu canh ( Bắt đầu bằng chữ Kh)
6. Đây là tên một loài cây quả có vị chua, thờng đợc dùng để làm gia
vị hoặc pha để uống giải khát. ( Bắt đầu bằng chữ Ch)
7. Đây là tên của một loài cây có hoa màu trắng, quả có màu nâu đỏ,
thờng thờng khi hoa của loài cây này tàn thì mùa xuân đến ( Bắt đầu bằng
chữ M)
8. Đây là tên của một loài hoa có hình giống cái loa kèn, màu phớt

V
ả I
5. K
H
Ê
C
H A N H
M
Â
N
L
Y
H
ồ N G
Đ
à
O
M
A
I
10
- Bài Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên( đạo đức lớp 5)

3.1.2. Trò chơi Tìm đôi
Trò chơi Tìm đôi đợc sử dụng trong các hoạt động của bài học có
nội dung đòi hỏi học sinh tìm cách ứng xử phù hợp trong các tình huống cụ
thể để từ đó rèn các kỹ năng, thái độ hành vi đạo đức tơng ứng với mẫu hành
vi cung cấp ở tiết 1 của bài đạo đức.
Cụ thể nh sau:
Ví dụ 1: Bài: Giữ gìn trờng lớp sạch đẹp ( Đạo đức lớp 2)

- Các em phải đi tìm bạn cầm lá phiếu có nội dung tơng ứng với nội
dung lá phiếu của mình.
- Đôi nào tìm thấy nhau đúng và nhanh thì đôi đó sẽ thắng.
Ví dụ 2: Bài Lễ phép với anh chị, nh ờng nhịn em nhỏ( Lớp 1)
* Tổ chức chơi tơng tự nh trên, với bộ câu hỏi sau:
1a, Nếu gặp và nói chuyện với các anh, chị lớn tuổi hơn mình
1b, thì em cần nói năng lễ phép.
2a, Nếu anh hoặc chị dặn ở nhà học bài
2b, thì em cần phải biết nghe lời và làm theo lời dặn.
3a, Nếu có quà bánh
3b, thì em sẽ nh ờng che em nhỏ tuổi hơn mình phần nhiều hơn.
4a, Nếu có đồ chơi đẹp mà em bé thích
4b, thì em sẽ nh ờng cho em bé chơi.
5a, Nếu chơi cùng em bé mà em bé khóc
5b, thì em sẽ cố dỗ dành cho em không khóc nữa.
Trò chơi Tìm đôi có thể thiết kế để dạy ở 1 trong các hoạt động
trong bài đạo đức tiết 2 của rất nhiều bài học, tơng tự nh trên, ngời giáo viên
có thể dựa vào mục tiêu, nội dung của chuẩn mực hành vi đạo đức của bài
12
học mà xây dựng hệ thống câu hỏi gắn với nội dung, chủ đề của bài học và
tiến hành tổ chức trò chơi, giúp học sinh nắm nội dung bài, rèn các kỹ năng,
tháiđộ, hành vi đạo đức tơng ứng với chuẩn mực đạo đức cần giáo dục cho
học sinh.
Một số bài đạo đức trong chơng trình tiểu học có thể sử dụng trò
chơi Tìm đôi để tổ chức hoạt động dạy học trong tiết 2 nh:
+ Lớp 1:
- Gọn gàng sạch sẽ.
- Giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập.
- Trật tự trong trờng học.
- Lễ phép, vâng lời thầy cô giáo.

viên có thể tổ chức cho học sinh vẽ và giới thiệu góc học tập của mình.
Thông qua hoạt động vẽ và giới thiệu góc học tập của mình, ngoài
việc các em đợc làm theo sở thích( vẽ) thì còn đợc bạn bè và cô giáo biết
đến góc học tập ở nhà của mình, đợc nhận xét góc học tập của mình đã ngăn
nắp, gọn gàng cha Từ đó giáo dục đ ợc ý thức gọn gàng ngăn nắp cho các
em gắn với thực tế.
Hoạt động vẽ tranh có thể đợc tiến hành ở tiết 2 của một số bài đạo
đức nh:
+ Lớp 1:
- Bài Gia đình em : Vẽ và giới thiệu ngôi nhà của em.
- Bài Em và các bạn: Vẽ tranh em cùng các bạn đang vui chơi.
+ Lớp 2:
- Bài Gọn gàng ngăn nắp : Vẽ và giới thiệu góc học tập của em.
- Bài Giữ gìn trờng lớp sạch đẹp: Vẽ cảnh em và các bạn đang làm
trực nhật hoặc vẽ bức tranh về ngôi trờng của em.
+ Lớp 3:
14
- Bài Tích cực tham gia việc trờng, việc lớp: Vẽ tranh em và các
bạn đang chăm sóc bồn hoa, hoặc làm vệ sinh
- Bài Chăm sóc cây trồng, vật nuôi : Vẽ cảnh em và các bạn đang
chăm sóc cây trong vờn trờng
+ Lớp 4:
- Bài Yêu lao động: Vẽ cảnh em và các bạn đang tham gia lao
động.( Dọn vệ sinh, trồng cây, chăm sóc hoa, )
- Bài Bảo vệ môi trờng : Vẽ các hoạt động thể hiện việc làm bảo
vệ môi trờng ( Trồng cây, dọn vệ sinh, xử lý rác, bảo vệ nguồn nớc, )
+ Lớp 5:
- Bài Em yêu quê hơng : Vẽ bức tranh quê hơng( Cánh đồng, con
sông, hồ sen, con đờng làng )
4. Kết quả đạt đợc:

hiệu quả, ngoài việc tham khảo tài liệu hớng dẫn giảng dạy ( Sách giáo viên)
ngời giáo viên có thể căn cứ vào nội dung từng bài dạy để thiết kế và đa vào
giảng dạy thông qua các hoạt động sau:
1. Trò chơi Ô chữ kỳ diệu
2. Trò chơi Tìm đôi
3. Vẽ tranh.
IV.Kiến nghị, đề xuất
Nội dung kinh nghiệm của tôi có thể áp dụng để giảng dạy các bài
đạo đức tiết 2, tuy nhiên để áp dụng có hiệu quả, ngời giáo viên cần nghiên
cứu kỹ nội dung từng bài cụ thể, từ đó thiết kế các hoạt động theo hớng mà
kinh nghiệm của tôi đề ra, đồng thời phải biết phối hợp các phơng pháp,
hình thức dạy học phù hợp để thông qua các hoạt động đó giáo dục thái độ,
hành vi đạo đức cho học sinh đạt hiệu quả nhằm góp phần nâng cao chất l-
ợng giáo dục toàn diện trong các nhà trờng tiểu học.
Rất mong đợc sự góp ý của bạn bè đồng nghiệp!
Tôi xin chân thành cảm ơn!

16

17