BÀI THẢO LUẬN
HỆ THỐNG TRUNG GIAN TÀI CHÍNH VIỆT
NAM & ĐIỂM MỚI TRONG LUẬT CÁC TỔ
CHỨC TÍN DỤNG 2010
NHÓM 8
H302, sáng thứ 6
-- Thảo Luận Tiền Tệ Ngân Hàng--
Mục lục
I. TỔNG QUAN VỀ TRUNG GIAN TÀI CHÍNH 3
1. Sự ra đời hệ thống trung gian tài chính 3
2. Đặc trưng trung gian tài chính 5
3. Vai trò và chức năng trung gian tài chính 6
II. THỰC TRẠNG HỆ THỐNG TRUNG GIAN TÀI CHÍNH
VIỆT NAM 10
1. Trung gian nhận tiền gửi – hệ thống ngân hàng Việt Nam 10
2. Trung gian đầu tư 17
3. Tổ chức tiết kiệm theo hợp đồng – công ty bảo hiểm 19
III. ĐIỂM MỚI TRONG LUẬT CÁC TỔ CHỨC TÍN DỤNG 2010 25
2
-- Thảo Luận Tiền Tệ Ngân Hàng--
I. TỔNG QUAN VỀ TRUNG GIAN TÀI CHÍNH
1. Sự ra đời của hệ thống trung gian tài chính
Trung gian tài chính đã xuất hiện từ khoảng 3500 năm trước công nguyên với sự ra
đời của một số ngân hàng sơ khai. Kinh tế ngày càng phát triển cùng với tính thiếu hoàn
hảo của thị trường tài chính – kênh dẫn vốn trực tiếp - đã không đáp ứng được nhu cầu
vốn khổng lồ trong nền kinh tế. Chính vì thế, rất nhiều các trung gian tài chính đã xuất
hiện và phát triển mạnh mẽ. TGTC đã khắc phục được những hạn chế của kênh dẫn vốn
trực tiếp và trở thành kênh dẫn vốn quan trọng của hệ thống tài chính - kênh dẫn vốn gián
tiếp.
a. Khái niệm
Trung gian tài chính là những tổ chức huy động vốn từ người có tiền tạm thời

tiết kiệm…
- Các trung gian đầu tư
Các trung gian đầu tư bao gồm ngân hàng đầu tư, các công ty tài chính, quỹ đầu tư
tương hỗ và các công ty đầu tư mạo hiểm
- Các tổ chức tiết kiệm theo hợp đồng
Các tổ chức tiết kiệm theo hợp đồng là các trung gian tài chính có nguồn vốn hoạt
động được hình thành từ các hợp đồng, theo đó các tổ chức này nhận các khoản đóng góp
theo định kỳ và thực hiện chi trả các trường hợp sự kiện xảy ra trong hợp đồng. Loại hình
tổ chức tiết kiệm theo hợp đồng có các công ty bào hiểm và các quỹ trợ cấp hưu trí…
c. Tổ chức tín dụng:
• Khái niệm
Theo Luật Tổ chúc tín dụng 2010, Tổ chức tín dụng là doanh nghiệp thực hiện
một, một số hoặc tất cả các hoạt động ngân hàng. Tổ chức tín dụng bao gồm ngân hàng,
tổ chức tín dụng phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô và quỹ tín dụng nhân dân
• Các tổ chức tín dụng
- Ngân hàng: là doanh nghiệp thực hiện một, một số hoặc tất cả các hoạt động
ngân hàng. Tổ chức tín dụng bao gồm ngân hàng thương mại, ngân hàng chính
sách, ngân hàng hợp tác xã.
- Tổ chức tín dụng phi ngân hàng: là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện
một hoặc một số hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật TCTD, trừ các
hoạt động nhận tiền gửi của cá nhân và cung ứng các dịch vụ thanh toán qua tài
khoản của khách hàng. Tổ chức tín dụng phi ngân hàng bao gồm công ty tài
chính, công ty cho thuê tài chính và các tổ chức tín dụng phi ngân hàng khác
4
-- Thảo Luận Tiền Tệ Ngân Hàng--
- Tổ chức tài chính vi mô: là loại hình tổ chức tín dụng chủ yếu thực hiện một
số hoạt động ngân hàng nhằm đáp ứng nhu cầu của các cá nhân, hộ gia đình có
thu nhập thấp và doanh nghiệp siêu nhỏ
- Quỹ tín dụng nhân dân: là tổ chức tín dụng do các pháp nhân, cá nhân và hộ
gia đình tự nguyện thành lập dưới hình thức hợp tác xã để thực hiện một số

-- Thảo Luận Tiền Tệ Ngân Hàng--
Nếu không có trung gian tài chính, người có vốn và người thiếu vốn phải gặp gỡ trực
tiếp, họ phải tự tìm kiếm thông tin về nhau cùng tình trạng thông tin bất cân xứng đã dẫn
đến chi phí giao dịch cao cùng với đó là rủi ro lớn. Với sự xuất hiện của trung gian tài
chính, người có vốn và người cần vốn không nhất thiết phải gặp trực tiếp, với sự chuyên
nghiệp của mình các trung gian tài chính sẽ làm giảm chi phí giao dịch và quản lý rủi ro
một cách hiệu quả hơn bất cứ cá nhân nào trong nền kinh tế. Do đó sẽ thuận tiện cho cả
người có vốn và người cần vốn.
3. Vai trò và chức năng của hệ thống trung gian tài chính
a. Vai trò của hệ thống trung gian tài chính
Do hoạt động chủ yếu và thường xuyên của trung gian tài chính là tập hợp các khoản
vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế để cung ứng cho những nơi có nhu cầu về vốn, các trung
gian tài chính đóng một vai trò rất quan trọng cho việc tài trợ vốn cho nền kinh tế để đem
lại lợi ích cho người cần vốn, thừa vốn, bản thân các trung gian tài chính cũng như cho cả
nền kinh tế.
Trung gian tài chính có 3 vai trò chinh:
• Vai trò trong việc giảm bớt chi phí
Khi tham gia thị trường tài chính, các chủ thể phải đối mặt với 2 vấn đề chung cần
giải quyết đó là chi phí giao dịch và chi phí thông tin. Tuy nhiên khi giao dịch thông qua
trung gian tài chính, với tính chuyên nghiệp của mình, trung gian tài chính có thể giải
quyết được vấn đề này, tối thiểu hóa những chi phí phát sinh trong quá trình giao dịch:
- Chi phí giao dịch – Transaction cost
Nếu bạn là một nhà đầu tư nhỏ lẻ, khi bạn tham gia đầu tư bạn sẽ phải đối mặt với
các khoản chi phí như chi phí môi giới, chi phí quản lý danh mục đầu tư,….và nếu danh
mục đầu tư của bạn càng nhiều thì các khoản chi phí này càng lớn dẫn đến việc giảm đi
lợi ích đầu tư. Tuy nhiên đối với các trung gian tài chính, có khả năng huy động các
nguồn vốn nhỏ lẻ trong nền kinh tế tập trung thành nguồn vốn lớn, họ sẽ giảm được chi
phí bỏ ra trên mỗi đồng vốn, hoặc với đội ngũ nhân viên chuyên gia lành nghề họ có thể
tư vấn hay tìm những cơ hội đầu tư tốt nhất cho bạn. Qua đó, giúp các chủ thể tiết kiệm
được chi phí giao dịch.

Các trung gian tài chính có nhiều loại hình, mỗi loại hình có mục tiêu khác nhau tùy
theo mục đích hoạt động của mình, với ngân hàng thương mại đó là mục tiêu lợi nhuận,
NHTW có thể qua NHTM để can thiệp như trên. Ngoài ra một số trung gian tài chính
khác như ngân hàng chính sách đẫ đóng vai trò là kênh gián tiếp giúp nhà nước điều
chỉnh những ưu đãi về vốn, lãi suất, điều kiện thời hạn vay đối với các đối tượng chính
sách, góp phần thực hiện các chính sách của nhà nước về việc làm, dân số, xóa đói giảm
nghèo…
b. Chức năng của trung gian tài chính:
Trung gian tài chính có 2 chức năng là chức năng dẫn vốn và chức năng kiểm soát
• Chức năng dẫn vốn
7
-- Thảo Luận Tiền Tệ Ngân Hàng--
Sơ đồ dòng tiền
Trị trường tài chính tực tiếp và trung gian tài chính là 2 kênh dẫn vốn của hệ thống
tài chính. Trung gian tài chính cũng như thị trường tài chính trực tiếp thực hiện chức năng
dẫn vốn từ những người có vốn nhàn rỗi tới những người cần vốn. Tuy nhiên trong khi ở
thị trường tài chính trực tiếp người có vốn và cần vốn gặp nhau trực tiếp thì thông qua
trung gian tài chính người cần vốn và có vốn không cần gặp gỡ nhau trực tiếp, đặc biệt
giúp vốn luân chuyển nhanh hơn.
Trong nền kinh tế, các tụ điểm về vốn là Chính Phủ, doanh nghiệp, hộ gia đình….
Có những lúc những bộ phận này thiếu hụt, cần vốn như để tiêu dùng cá nhân hay doanh
nghiệp muốn mở rộng sản xuất hoặc chính phủ có nhu cầu vốn do thâm hụt ngân sách..
nhưng cũng có lúc bộ phận này thừa vốn ( các khoản tiết kiệm của các hộ gia đình, chính
phủ thặng dư ngân sách…). Chính vì thế luồng vốn có thể luân chuyển từ nơi thừa vốn
sang nơi thiếu vốn thông qua thị trường tài chính trực tiếp hoặc thông qua trung gian tài
chính. Hai kênh dẫn vốn này bổ sung cho nhau làm cho luôn vốn luân chuyển được dễ
dàng và hiệu quả.
• Chức năng kiểm soát
Các trung gian tài chính thực hiện chức năng kiểm tra giám sát của mình để giảm
thiểu những nguy cơ lựa chọn đối nghịch và những rủi ro về đạo đức khi cho vay.

phần; 46 chi nhánh Ngân hàng nước ngoài; 10 Công ty tài chính; 13 Công ty cho thuê tài
chính; 998 Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở.
Dân số nước ta hiện nay ước khoảng 86 triệu người, GDP khoảng 65 tỷ USD, số lượng các
ngân hàng này hiện này được xem là đông đảo với một thị trường tài chính nhỏ như Việt
Nam. Hệ thống ngân hàng Việt Nam đã có sự tăng trưởng rất nhanh trong những năm qua
với tốc độ tăng trưởng bình quân 35%/năm.
1.1. Sản phẩm cung ứng
Ngân hàng là loại hình tổ chức chuyên nghiệp trong lĩnh vực tạo lập và cung cấp
các dịch vụ quản lý cho công chúng, đồng thời nó cũng thực hiện nhiều vai trò khác trong
nền kinh tế. Thành công của ngân hàng hoàn toàn phụ thuộc vào năng lực trong việc xác
định các dịch vụ tài chính mà xã hội có nhu cầu, thực hiện các dịch vụ đó một cách có
hiệu quả và bán chúng tại một mức giá cạnh tranh. Vậy ngày nay xã hội đòi hỏi những
dịch vụ gì từ phía các ngân hàng? Trong phần này, chúng tôi sẽ giới thiệu tổng quân về
danh mục dịch vụ mà ngân hàng cung cấp.
a. Các dịch vụ truyền thống của ngân hàng
• Thực hiện trao đổi ngoại tệ. Lịch sử cho thấy rằng một trong những dịch vụ
ngân hàng đầu tiên được thực hiện là trao đổi ngoại tệ. Trong thị trường tài
chính ngày nay, mua bán ngoại tệ thường chỉ do các ngân hàng lớn nhất thực
10
-- Thảo Luận Tiền Tệ Ngân Hàng--
hiện bởi vì những giao dịch như vậy có mức độ rủi ro cao, đồng thời yêu cầu
phải có trình độ chuyên môn cao.
• Chiết khấu thương phiếu và cho vay thương mại. Ngay ở thời kỳ đầu, các
ngân hàng đã chiết khấu thương phiếu mà thực tế là cho vay đối với các doanh
nhân địa phương những người bán các khoản nợ (khoản phải thu) của khách
hàng cho ngân hàng để lấy tiền mặt.
• Nhận tiền gửi. Một trong những nguồn vốn quan trọng là các khoản tiền gửi tiết
kiệm gửi tiết kiệm của khách hàng – một quỹ sinh lợi được gửi tại ngân hàng
trong khoảng thời gian nhiều tuần, nhiều tháng, nhiều năm, đôi khi được hưởng
mức lãi suất tương đối cao.

-- Thảo Luận Tiền Tệ Ngân Hàng--
trở nên có mức sinh lời thấp. Và rồi sự cạnh tranh khốc liệt trong việc giành giật
tiền gửi và cho vay đã buộc các ngân hàng phải hướng tới người tiêu dùng như
là một khách hàng trung thành tiềm năng. Sau chiến tranh thế giới thứ hai, tín
dụng tiêu dùng đã trở thành một trong những loại hình tín dụng có mức tăng
trưởng nhanh nhất. Mặc dầu vậy, tốc độ tăng trưởng này gần đây đã chậm lại do
cạnh tranh về tín dụng tiêu dùng ngày càng trở nên gay gắt trong khi nền kinh tế
đã phát triển chậm lại. Tuy nhiên, người tiêu dùng vẫn tiếp tục là nguồn vốn chủ
yếu của ngân hàng và tạo ra một trong số những nguồn thu quan trọng nhất.
• Tư vấn tài chính: Các ngân hàng từ lâu đã được khách hàng yêu cầu thực hiện
hoạt động tư vấn tài chính, đặc biệt là về tiết kiệm và đầu tư. Ngân hàng ngày
nay cung cấp nhiều dịch vụ tư vấn tài chính đa dạng, từ chuẩn bị về thuế và kế
hoạch tài chính cho các cá nhân đến tư nhân về các cơ hội thị trường trong nước
và ngoài nước cho các khách hàng kinh doanh của họ.
• Quản lý tiền mặt. Ngân hàng đồng ý quản lý việc thu và chi cho một công ty
kinh doanh và tiến hành đầu tư phần thặng dư tiền mặt tạm thời vào các chứng
khoản sinh lợi và tín dụng ngắn hạn cho đến khi khách hàng cần tiền mặt để
thanh toán.
• Dịch vụ thuê mua thiết bị. Rất nhiều ngân hàng tích cực cho khách hàng kinh
doanh quyền lựa chọn mua các thiết bị, máy móc cần thiết thông qua hợp đồng
thuê mua, trong đó ngân hàng mua thiết bị và cho khách hàng thuê. Ban đầu các
qui định yêu cầu khách hàng sử dụng dịch vụ thuê mua thiết bị phải trả tiền thuê
(mà cuối cùng sẽ đủ để trang trải chi phí mua thiết bị) đồng thời phải chịu chi phí
sửa chữa và thuế.
• Cho vay tài trợ dự án. Các ngân hàng ngày càng trở nên năng động trong việc tài
trợ cho chi phí xây dựng nhà máy mới đặc biệt là trong các ngành công nghệ cao.
Do rủi ro trong loại hình tín dùng này nói chung là cao nên chúng thường được
thực hiện qua một công ty đầu tư, là thành viên của công sở hữu ngân hàng, cùng
với sự tham gia của các nhà thầu, là thành viên của công ty sở hữu ngân hàng,
cùng với sự tham gia của các nhà đầu tư khác để chia sẻ rủi ro.

cấp công cụ Marketing chiến lược, các dịch vụ hạn chế rủi ro để bảo vệ khách
hàng. Các ngân hàng cũng dấn sâu vào thị trường bảo đảm, hỗ trợ các khoản nợ
do chính phủ và công ty phát hành để những khách hàng này có thể vay vốn với
chi phí thấp nhất từ thị trường tự do hay từ các tổ chức cho vay khác.
Tổng hợp các dịch vụ ngân hàng. Rõ ràng là không phải tất cả mọi ngân hàng đều cung cấp
nhiều dịch vụ tài chính như danh mục dịch vụ mà chúng tôi đã miêu tả ở trên, nhưng quả thật
danh mục dịch vụ ngân hàng đang tăng lên nhanh chóng. Nhiều loại hình tín dụng và tài
khỏan tiền gửi mới đang được phát triển, các loại dịch vụ mới như giao dịch qua Internet và
thẻ thông minh (Smart) đang được mở rộng và các dịch vụ mới (như bảo hiểm và kinh doanh
chứng khoán) được tung ra hàng năm. Nhìn chung, dạnh mục các dịch vụ đầy ấn tượng do
ngân hàng cung cấp tạo ra sự thuận lợi rất lớn hơn cho khách hàng. Khách hàng có thể hoàn
toàn thỏa mãn tất cả các nhu cầu dịch vụ tài chính của mình thông qua một ngân hàng và tại
một địa điểm. Thực sự ngân hàng đã trở thành “bách hóa tài chính” ở kỷ nguyên hiện đại,
công việc hợp nhất các dịch vụ ngân hàng, bảo hiểm, môi giới chứng khoán… dưới một mái
nhà chính là xu hướng mà người ta thường gọi là Universal Banking ở Mỹ, Canada và Anh, là
Allginanz ở Đức, và là Bancassurance ở Pháp.
1.2. Tổng hợp, đánh giá
a. Những thành tựu đạt được
13
-- Thảo Luận Tiền Tệ Ngân Hàng--
• Đã hình thành hệ thống ngân hàng hai cấp, nhờ đó đã thiết lập được một mạng lưới
cung cấp dịch vụ ngân hàng phong phú, phục vụ mọi thành phần kinh tế.
• Hai Luật ngân hàng có hiệu lực từ cuối năm 1998 là bước tiến mới về củng cố,
hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động ngân hàng. Cơ chế chính sách về hoạt
động ngân hàng đã ngày một hoàn chỉnh và phù hợp với thông lệ quốc tế; Khuôn
khổ thể chế ngày một thông thoáng và minh bạch hơn. Những phân biệt đối xử
giữa loại hình tổ chức tín dụng, tổ chức tín dụng trong nước và tổ chức tín dụng
nước ngoài đã từng bước được loại bỏ; Chức năng cho vay tín dụng chính sách và
cho vay tín dụng thương mại đã được tách bạch; Các NHTM, các tổ chức tín dụng
đã được tự chủ và tự chịu trách nhiệm khá đầy đủ. Tính cạnh tranh của các tổ chức

cơ bản bằng VNĐ đang ở mức cao trên tổng dư nợ.
• Tự do hóa lãi suất có xu hướng làm cho mặt bằng lãi suất trong nước tăng lên.
Mặc dù lãi suất tăng lên tạo điều kiện thu hút thêm tiết kiệm vào hệ thống ngân
hàng, nhưng việc lãi suất tiền gửi tăng lên làm cho lãi suất cho vay cũng tăng
thêm, và điều đó tạo thêm gánh nặng về chi phí cho các doanh nghiệp phụ thuộc
nặng nề vào nguồn vay từ ngân hàng. Trong điều kiện nói trên, một phần không
nhỏ số doanh nghiệp có thể mất khả năng thanh toán và phá sản nếu không được
tiếp tục vay vốn từ ngân hàng. Hậu quả là ngân hàng vẫn tiếp tục cho vay để nuôi
nợ, dẫn đến nguy cơ mất vốn ngày càng lớn.
• Các công cụ điều tiết chính sách lãi suất của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) còn
cần phải bàn và còn bất cập nên tác dụng điều tiết chưa cao. Do đó, khi lãi suất thị
trường lên cao trong khi vốn khả dụng của các NHTM dư thừa, NHNN thiếu khả
năng can thiệp để điều tiết mặt bằng lãi suất.
• Cơ cấu hệ thống tài chính còn mất cân đối, hệ thống ngân hàng vẫn là kênh cung
cấp vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế chủ yếu. Tuy nhiên, tỷ trọng tiền gửi có
kỳ hạn dài trên 1 năm tại các NHTM chiếm tỷ lệ thấp, khoảng 30%, còn lại là
ngắn hạn dưới 1 năm chiếm tới 70%. Trong khi đó, tỷ lệ tín dụng trung và dài hạn
hiện đã ở mức trên 40% và đang có sức ép tăng lên với quá trình công nghiệp hóa
của đất nước. Tính chung cả nội tệ và ngoại tệ, thì số vốn huy động ngắn hạn
chuyển cho vay trung và dài hạn chiếm tới khoảng 50% tổng số vốn huy động
ngắn hạn. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, đối với các nước đang phát triển, kinh tế
vĩ mô chưa thực sự ổn định, độ tin cậy của đồng tiền còn thấp, huy động vốn dài
hạn khó khăn… Chính phủ đều có chính sách cho phép sử dụng một phần vốn huy
động ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn, đồng thời áp dụng một số chính sách
hỗ trợ để đảm bảo khả năng thanh toán của các ngân hàng. Tuy nhiên, tỷ lệ trên
phải có một giới hạn nhất định. Việc sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài
hạn ở nước ta hiện nay tới 50% là quá cao, nếu duy trì quá lâu sẽ là yếu tố gây rủi
ro lớn và có nguy cơ gây ra thiếu an toàn cho toàn bộ hệ thống.
• Hiệu quả sử dụng nguồn vốn huy động, đặc biệt là nguồn vốn bằng ngoại tệ còn
chưa cao như mong muốn và chưa chuyển được nhiều thành vốn tín dụng phục vụ