PHÁT HUY VAI TRÒ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TẠI CÁC ĐIỂM DU LỊCH
Cùng với công cuộc cải các hành chính, việc nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của bộ máy
quản lý nhà nước trên mọi lĩnh vực là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng được Đảng và Nhà
nước quan tâm hiện nay. Hoạt động quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực chỉ thực sự đạt kết quả khi cơ
quan chủ quản phát huy hết vai trò và khả năng của mình trong từ việc hoạch định, tổ chức, quyết định tới
việc kiểm tra, giám sát của mình đối với các khách thể. Hoạt động quản lý nhà nước về du lịch luôn gắn
liền với đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng. Nhờ vậy bức tranh về du lịch của đất nước và địa
phương có nhiều biến chuyển sâu sắc. Tại các điểm du lịch – hạt nhân và nguồn lực chính cho sự phát
triển của ngành và địa phương vẫn còn tồn tại nhiều vân đề cần xem xét, trong đó là sự chưa phát huy hết
vai trò, năng lực của cơ quan quản lý nhà nước.
THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC ĐIỂM DU LỊCH
Trong những năm qua, tuy có những tác động bởi các yếu tố khác quan và chủ quan ngoài mong
muốn nhưng nhìn chung ngành du lịch Việt Nam thu được rất nhiều thành tựu đáng tự hào, góp phần làm
thay đổi bộ mặt kinh tế, văn hóa xã hội của đất nước. Khách du lịch nội địa ngày một đông, khách quốc tế
từng bước hình thành thói quen tới Việt Nam du lịch. Nhiều sự kiện lớn mang tầm cỡ thế giới và châu lục
được đặt niếm tin cho chúng ta đăng cai. Nhờ vậy, hình ảnh đất nước, văn hóa, con người Việt Nam ngày
càng được vị thế trên trường quốc tế. Đứng trên phương diện pháp lý, Luật du lịch cùng với các văn bản
pháp quy ra đời và đi vào cuộc sống giúp cho cho quan chức năng nhà nước có sự định hướng quản lý du
lịch trên mọi phương diện như lữ hành, lưu trú, ăn uống, quy hoạch phát triển, bảo vệ tài nguyên môi
trường, xúc tiến quảng bá .v.v . Theo thời gian, ngành du lịch đang ngày càng phát triển, khẳng định vai trò
của mình và sẵn sàng đảm nhận nhiệm vụ và trách nhiệm mà Đảng và nhà nước giao cho.
Cùng với sự phát triển đó, chúng ta không thể phủ nhận vai trò của các điểm du lịch thuộc các
vùng miền khác nhau của tổ quốc góp phần mang lại sự thành công cho sự phát triển du lịch. Mỗi điểm du
lịch (tự nhiên hoặc nhân văn; địa phương và quốc gia) đều gắn với đặc trưng riêng cũng như thế mạnh của
riêng mình vế vị trí địa lí, phong cảnh, chất lượng dịch vụ, văn hóa, cơ sở hạ tầng, chiến lược phát triển
.v.v. tạo cho du khách gần xa khi tới tham quan có những ấn tượng khó quên. Đời sống của cộng đồng dân
cư có điểm du lịch đổi thay hàng ngày. Họ được tạo điều kiện công ăn, việc làm và có cơ hội được tiếp
xúc với các nền văn hóa khác nhau. Đó là những lợi thế hiện nay mà các điểm du lịch mang lại.
Tuy vậy vai trò của hoạt động quản lý nhà nước tại các điểm du lịch chưa phát huy đúng tầm và có
nhiều điều phải bàn luận. Theo Điều 24 – Mục 1 – Chương IV của Luật Du lịch, điểm du lịch được phân
làm hai loại đó là: Điểm du lịch quốc gia và điểm du lịch địa phương. Và theo Điều 10, 11 – Cương I –

chọn những cán bộ tâm huyết học tập những khóa bồi dưỡng, tập huấn về quản lý nhà nước về du lịch.
Trình độ và nghiệp vụ của họ sẽ không ngừng được hoàn thiện và ngày một nâng cao phục vụ cho công
tác quản lý du lịch nói chung và tại điểm du lịch nói riêng.
Thứ hai, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về du lịch đối với du khách, đặc biệt là đối với
những người kinh doanh tại điểm du lịch. Hoạt động quản lý nhà nước đối với các điểm du lịch diễn ra
trong mối quan hệ với các chủ thể như tài nguyên gắn liền với điểm du lịch, những người kinh doanh và
khách du lịch. Vai trò chủ đạo gắn liền và định hướng, ràng buộc các mối quan hệ này là pháp luật với các
nhiệm vụ, yêu cầu cụ thể dành cho các chủ thể tại điểm du lịch. Vì vậy tuyên truyền, phổ biến giáo dục
pháp luật tại điểm du lịch đóng vai trò hết sức quan trọng, là công cụ hỗ trợ đắc lực của cơ quan quản lý
nhà nước. Thông qua pháp luật, các chủ thể ứng xử với nhau trong “khuôn khổ” cho phép dưới sự kiểm
tra, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước. Mặt khác, trong quá trình đặt ra yêu cầu nhiệm vụ cần phải
nêu rõ những hình thức xử phạt nghiêm minh nếu như du khách và đơn vị kinh doanh tại điểm du lịch vi
phạm như thu hồi giấy phép, giấy chứng nhận về hoạt động du lịch. Cơ quan quản lý nhà nước có thẩm
quyền thường xuyên có các hoạt động kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm
pháp luật. Rõ ràng việc tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật là một trong nhưng công cụ hữu hiệu
giúp cho cơ quan giảm chủ quản bớt gánh nặng nhưng vẫn mang lại hiệu quả trong hoạt động quản lý.
Thứ ba, thường xuyên đánh giá mức độ tác động từ việc khai thác điểm du lịch phục vụ khách để
có kế hoạch điều chỉnh, phục hồi, tái tạo kịp thời. Một trong những nguyên tắc của phát triển bền vững là
quá trình khai thác phải gắn liền tái tạo, bảo vệ. Hoạt động quản lý nhà nước đối với các điểm du lịch
không thể tách rời nguyên tắc đó. Khai thác những lợi ích mà điểm du lịch mang lại là nguyện vọng chính
đáng của cộng đồng địa phương và người làm du lịch. Hoạt động du lịch cũng luôn phát triển, không có
khái niệm “nghỉ để bảo dưỡng”. Vì vậy trong khai thác gắn liền với bảo vệ là một yêu cầu thiết yếu. Vấn
đề này cần phải phát huy vai trò của cơ quan quản lý nhà nước đối với việc thường xuyên đánh giá mức
độ tác động từ việc khai thác điểm du lịch. Quá trình đánh giá phải có kế hoạch, nhiệm vụ, mục tiêu cụ
thể. Việc đánh giá tại điểm du lịch có thể qua nhiều thông số khác nhau như tác hại môi trường, tổn hại tài
nguyên, văn hóa ứng xử, giá cả và chất lượng dịch vụ, năng lực quản lý .v.v.; các kênh thông tin khác
nhau như người làm du lịch, du khách, sự phản ánh từ phương tiện truyền thông .v.v. để đạt độ khách
quan và chính xác cao. Từ đó các nhà quản lý tại điểm du lịch có kết quả tổng thể để sưa ra những chiến
lược phát triển phù hợp. Và các điểm du lịch sẽ luôn hoàn thành mục tiêu “phát triển bền vững” đề ra.
Thứ tư, nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm quản lý các điểm du lịch từ các địa phương làm tốt