Nguyễn Thị Mai Hương Báo cáo thực tập tốt nghiệp
PHẦN MỞ ĐẦU
TÍNH CẤP THIẾT CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU NHU CẦU DU LỊCH
CUỐI TUẦN CỦA NGƯỜI DÂN HÀ NỘI.
Thế giới bước vào nền kinh tế tri thức, cùng với sự phát triển như vũ bão
của khoa học - kỹ thuật và công nghệ nhân loại đã chứng kiến một sự bùng nổ
của hoạt động du lịch trên phạm vi toàn cầu. Nền kinh tế không ngừng phát
triển, đời sống văn hoá - xã hội ngày càng được nâng cao thì du lịch đã trở
thành một nhu cầu không thể thiếu được trong cuộc sống của nguời dân. Theo
số liệu của Tổ chức du lịch thế giới (WTO) năm 2002 lượng khách đi du lịch
là 716,6 triệu lượt, thu nhập 474 tỷ USD và dự tính tới năm 2010 là 1.006 triệu
lượt, thu nhập 900 tỷ USD.
Nền kinh tế phát triển, các quá trình công nghiệp hoá và đô thị hoá tăng
lên, càng thúc đẩy du lịch phát triển, đó là xu hướng phát triển chung trên thế
giới. Các thành phố của nước ta, đặc biệt là thủ đo Hà Nội cũng không nằm
ngoài xu thế đó. Mật độ dân số cao, sự ô nhiễm môi trường, tiếng ồn, bụi, khói
xe, khói công nhiệp... Tất cả những mặt trái của một đô thị đã ảnh hưởng rất
lớn đến đời sống của người dân khiến họ luôn thấy ngột ngạt, cang thẳng, ức
chế, uể oải Stress... Để lấy lại sự cân bằng trong cuộc sống, hàng năm số lượng
người Hà Nội đi nghỉ vào những vào những ngày cuối tuần ở những vùng
ngoại vi và phụ cận khá lớn. Đó chính là hoạt động du lịch cuối tuần. Có thể
khẳng định rằng : Trong tương lai không xa, du lịch cuối tuần sẽ là một loại
hình du lịch phổ biến đối với người dân các đô thị Việt Nam nói chung và Hà
Nội nói riêng. Nghiên cứu những nhu cầu nghỉ cuối tuần và đưa ra hướng phát
triển nhằm tạo ra điều kiện để thoả mãn tối đa nhu cầu của con người là một
yêu cầu mang tính khách quan và cần thiết. Để xây dựng cơ sở khoa học cho
việc phát triển du lịch cuối tuẩn của thủ đô Hà Nội, đáp ứng xu thế phát triển
của du lịch Việt Nam em đã chọn đề tài: “Nghiên cứu nhu cầu du lịch cuối
tuần của người dân Hà Nội ”.
1
Nguyễn Thị Mai Hương Báo cáo thực tập tốt nghiệp

- Trên góc độ người kinh doanh du lịch:
Du lịch là quá trình tổ chức các điều kiện về sản xuất và phục vụ nhằm
thoả mãn, đáp ứng các nhu cầu của người di du lịch. Các doanh nhiệp du lịch
coi du lịch như là một cơ hội để bán các sản phẩm mà họ sản xuất ra, nhằm
thoả mãn nhu cầu của khách (người di du lịch), đồng thời thông qua đó đạt
được mục đích số một của mình là tối đa hoá lợi nhuận.
- Trên góc độ của chính quyền địa phương:
Trên góc độ này du lịch được hiểu như là một việc tổ chức các điều kiện
về hành chính, về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất ký thuật để phục vụ du khách.
Du lịch là tổng hợp các hoạt động kinh doanh đa dạng, được tổ chức nhằm
giúp đỡ việc hành trình và lưu trú tạm thời của cá thể.
Du lịch là một cơ hội để bán các sản phẩm địa phương, tăng thu ngoại
tệ, tăng các nguồn thu nhập từ các khoản thuế trực tiếp và gián tiếp, đẩy mạnh
cán cân thanh toán và nâng cao mức sống vật chất và tinh thần cho dân địa
phương.
- Trên góc độ cộng đồng dân cư sở tại:
Du lịch là một hiện tượng kinh tế - xã hội. Với họ hoạt động du lịch tại
địa phương mình, vừa đem lại những cơ hội để tìm hiểu về văn hoá và phong
cách của người ngoài địa phương, người nước ngoài, là cơ hội để tìm kiềm
việc làm, để phát sinh và phát triển các nghề cổ truyền các nghề thủ công
truyền thống của dân tộc. Thông qua du lịch, một mặt có thể tăng thu nhập,
nhưng mặt khác có thể gây ảnh hưởng đến đời sống của người dân sở tại như:
về môi trường, trật tự an ninh xã hội, nơi ăn chốn ở...
- Trên góc độ văn hoá - ngôn ngữ
3
Nguyễn Thị Mai Hương Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Theo các học giả khác nhau, bản thân thuật ngữ du lịch trong ngôn ngữ
nhiều nước, cũng được bắt nguồn từ một số nguồn gốc khác nhau.
Có một số học giả cho rằng thuật ngữ du lịch trong ngôn ngữ nhiều nước
bắt nguồn từ gốc tiếng Pháp “Le tourisme” bản thân từ “le tourisme” lại được

- Trong pháp lệnh Du lịch của Việt Nam năm 1999, tại điều 10 thuật
ngữ “Du lịch ” được hiểu như sau:
“Du lịch là hoạt động của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của
mình nhằm thoả mãn nhu cầu thăm quan, giải trí, nghỉ dưỡng trong một
khoảng thời gian nhất định”.
2. Các loại hình du lịch.
Hoạt động du lịch có thể phân thành các nhóm khác nhau tuỳ thuộc vào
tiêu chí đưa ra. Về phần mình các tiêu chí đưa ra phụ thuộc và mục đích việc
phân loại và quan điểm chủ quan của tác giả. Hiện nay đa số các chuyên gia về
du lịch theo các tiêu chí cơ bản sau:
2.1. Phân loại theo môi trường tự nhiên:
Theo Pyonik, Du lịch là một ngành có định hướng tài nguyên rõ rệt. Tuỳ
theo môi trường tài nguyên và hoạt động du lịch được chia thành hai nhóm lớn
là:
- Du lịch văn hoá:
Là những hoạt động du lịch diễn ra chủ yếu trong môi trường nhân văn,
hoạt động du lịch đó tập trung khai thác tài nguyên du lịch nhân văn.
VD: các di tích lịch sử, các phong tục tập quán...
- Du lịch thiên nhiên:
Là những hoạt động du lịch nhằm thoả mãn nhu cầu về với thiên nhiên
của con người.
VD: Như hoạt động du lịch biển, du lịch núi, du lịch nông thôn…
5
Nguyễn Thị Mai Hương Báo cáo thực tập tốt nghiệp
2.2. Phân theo mục đích chuyến đi:
- Du lịch nghỉ ngơi, giải trí (nghỉ dưỡng):
Loại hình du lịch này nảy sinh do nhu cầu cần phải nghỉ ngơi để phục
hồi thể lực và tinh thần của con người. Chủ yếu là đến những nơi yên tĩnh, họ
không muốn bị quấy rầy, họ muốn sống theo kiểu cô lập nhưng không hẳn vì
họ muốn được giao tiếp với những con người mới ở xung quanh.

- Du lịch nghỉ biển :
Là những cơ sở du lịch nằm ở vùng ven biển với mục đích đón khách
tắm biển. Loại hình này chủ yếu là các hoạt động nghỉ dưỡng về mùa hè.
- Du lịch nghỉ núi :
Đó là các loại hình du lịch thể thao, du lịch chữa bệnh.
2.5. Phân loại theo phương tiện đi lại.
Có thể phân thành các loại sau:
- Du lịch xe đạp :
Thường được tổ chức từ 1 đến 3 ngày vào cuối tuần và đến những đểm
du lịch gần. Nhiều khách ở Châu Âu rất ưa thích loại hình này vì nó không hao
tốn, không ô nhiễm môi trường lại thuận tiện khi muốn đi nhiều nơi.
- Du lịch ô tô :
Đây là loại hình phổ biến chiếm 80% tổng số khách du lịch.
- Du lịch tàu hoả :
Có chi phí giao thông thấp hơn, sức khoẻ được đảm bảo nên nhiều người
tham gia.
- Du lịch tàu thuỷ :
7
Nguyễn Thị Mai Hương Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Là phương tiện vận chuyển ban đầu của loài người, nó bị mất vị trí khi ô
tô và máy bay xuất hiện. Nhưng hiện nay đi du lịch bằng tàu thuỷ lại rất tốt vì
đảm bảo nhiều dịch vụ, nhưng chi phí lớn nên chỉ dành cho những người có
thu nhập cao
- Du lịch máy bay :
Là một trong những loại hình tiên tiến nhất. Nó làm cho khoảng cách
giữa điểm đi và điểm đến xích lại gần nhau. Tuy nhiên giá thành vận chuyển
cao không phù hợp với những người có thu nhập thấp.
2.6. Phân loại theo cơ sở lưu trú.
- Khách sạn (hotel) : Là cơ sở lưu trú có đầy đủ tiện nghi phục vụ viêc
nghỉ qua đêm của du khách.

chọn những địa điểm xa.
2.9. Phân loại theo hình thức tổ chức:
- Du lịch theo đoàn : Với sự chuẩn bị từ trước hay thông qua các tổ
chức du lịch
- Du lịch cá nhân : Cá nhân tự định ra tuyến hành trình kế hoạch lưu
trú, địa điểm ăn uống tuỳ ý
Tóm lại : Có rất nhiều loại hình du lịch mà nó lại rất phong phú.
Chính vì thế mà để đáp ứng những nhu cầu đi du lịch ngày càng cao của người
dân mà đòi hỏi chất lương của các nhà tổ chức hay các công ty du lịch phải
nghiên cứu xây dựng được những chương trình du lịch với các loại hình có
tính năng khoa học và cái quan trọng nhất là phải phù hợp với từng loại đối
tượng sử dụng nó.
3. Du lịch cuối tuần.
3.1. Khái niệm.
9
Nguyễn Thị Mai Hương Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- Hoạt động du lịch hiện đại là một hoạt động rất phong phú và đa dạng,
gồm nhiều loại hình khác nhau. Để phân loại các thể loại du lịch người ta đã
dựa vào các tiêu thức sau:
+ Mục đích du lịch
+ Phương tiện đi du lịch
+ Vị trí địa lý của nơi du lịch
+ Thời gian đi du lịch
+ Hình thức tổ chức chuyến đi
- Trong đó, khi dựa vào thời gian kéo dài của chuyến đi người ta lại chia
thành:
+ Du lịch ngắn ngày
+ Du lịch dài ngày
- Loại hình du lịch ngắn ngày thường được tổ chức vào cuối tuần thì
được gọi là du lịch cuối tuần. Như vậy du lịch cuối tuần thì được gọi là du lịch

Phát triển du lịch tạo việc làm cho người lao động, góp phần thay đổi cơ
cấu lao động, từ đó nâng cao đời sống kinh tế - xã hội.
Du lịch cuối tuần là sự kết hợp giữa con người và môi trường tự nhiên.
Hoạt động này làm giãn số người ở đô thị về nông thôn vào những ngày cuối
tuần. Phát triển hoạt động du lịch này sẽ khiến cư dân chú ý, bảo vệ môi
trường tại địa điểm du lịch nhằm thu hút khách từ đó góp phần bảo vệ to lớn
vào việc bảo vệ môi trường tự nhiên. Chính du lịch cuối tuần còn góp phần vào
việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá trên cơ sở đa dạng
hoá sản xuất nông nghiệp phục vụ nhu cầu du lịch và xuất khẩu tại chỗ.
3.3. ý nghĩa việc phát triển du lịch cuối tuần.
Du lịch cuối tuần tuy chỉ là một dạng hoạt động của du lịch ngắn ngày
nhưng trong cấu trúc của toàn ngành du lịch ở nhiều nước thì du lịch cuối tuần
11
Nguyễn Thị Mai Hương Báo cáo thực tập tốt nghiệp
chiếm một tỷ trọng khá lớn chính vì vậy mà ý nghĩa của nó càng lớn trong đời
sống xã hội và kinh tế của đất nước, và việc nghiên cứu phát triển loại hình
này là điều tất yếu.
Du lịch cuối tuần mang tính nhịp điệu rõ rệt vì nó chỉ thu hút khách
đông vào các ngày nghủ cuối tuần nhưng những ngày nghỉ cuối tuần này lại
chiếm phần lớn thời gian trong quỹ ngày nghỉ cả năm của người lao động.
Theo tính toán người ta thấy rằng thời gian nghỉ cuối tuần ở những nước làm
việc 5 ngày trên một tuần chiếm tới 80% số ngày được nghỉ trong một năm.
Còn thời gian nghỉ phép năm (nghỉ dài hạn) chỉ chiếm có 15 - 20% mà thôi.
Do đó để thoả mãn nhu cầu nghỉ ngơi cuối tuần của nhân dân lao động nhằm
hồi phục sức khoẻ và phát triển thể lực của họ thì vấn đề nghỉ cuối tuần là hết
sức quan trọng không thể bỏ qua được.
Theo thống kê của nhiều nước trên thế giới, chi phí cho các chuyến du
lịch cuối tuần của nhân dân trong một năm thường lớn gấp hàng chục lần chi
phí cho một chuyến du lịch dài ngày. Điều này một lần nữa khẳng định rằng
nhu cầu du lịch cuối tuần chiếm một tỷ trọng rất lớn trong toàn bộ cấu trúc của

- Nhu cầu về thẩm mỹ, cảm nhận cái đẹp (Aesthetics, appreciation of
beauty).
- Nhu cầu hiểu biết (Knowled ge and understanding).
13
Nhu cầu tự hoàn
thiện
Nhu cầu tự tôn trọng
và được tôn trọng
Nhu cầu về hoà nhập và
tình yêu
Nhu cầu về an toàn an ninh
cho tính mạng
Nhu cầu sinh lý
Nhu cầu tự
hoàn thiện
Nhu cầu hiểu biết
Nhu cầu về thẩm mỹ cảm
nhận cái đẹp
Nhu cầu tôn trọng
Nhu cầu về sinh lý
Mô hình 1.bMô hình 1.a
Nguyễn Thị Mai Hương Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Các bậc thang nhu cầu theo lý thuyết nhu cầu của con người của
A.Maslow năm 1943 và có bổ sung sau này.
Con người ta luôn có xu hướng muốn thoả mãn những nhu cầu ở thứ bậc
cao hơn thì đã thoả mãn được những nhu cầu ở những thứ bậc thấp hơn. Điều
đó cũng có nghĩa là càng những nhu cầu ở thứ bậc cao hơn, ngày càng có tầm
quan trọng hơn đối với đời sống của mỗi con người. Song điều đó không có
nghĩa những nhu cầu bậc thấp không quan trọng.
2. Khái niệm về nhu cầu du lịch.

tối đa những ứng dụng khoa học kỹ thuật vào công - nông - thương nghiệp và
dịch vụ đã giải phóng sức lao động của con người. Điều này làm thời gian
nhàn rỗi của người lao động tăng lên. Đặc biệt nước ta có quyết định của thủ
tướng chính phủ về thực hiện chế độ tuần làm việc 40
h
, tăng thời gian nghỉ
cuối tuần lên 2 ngày thứ 7, chủ nhật, áp dụng tù 2/10/1999 cho cán bộ công
chức và người lao động trong cơ quan đơn vị hành chính tổ chức chính trị - xã
hội.
Khoa học kỹ thuật phát triển đồng thời với sự có mặt của nhiều máy
móc hiện đại trong đời sống sinh hoạt của các gia đình: máy giặt, máy hút bụi,
máy rửa chén đĩa... giải phóng và tiết kiệm được nhiều thời gian và công sức
con người; chính vì vậy người phụ nữ ngày nay cũng có nhiều thời gian và
điều kiện đi du lịch.
Điều dễ nhận thấy là khi thời gian nhàn rỗi tăng lên thì nhân dân cũng sẽ
dành thời gian đi du lịch nhiều hơn vào dịp: các dịp lễ, ngày nghỉ cuối tuần.
- Điều kiện kinh tế phát triển :
15
Nguyễn Thị Mai Hương Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Nền kinh tế phát triển là tiền đề cho sự phát triển của ngành du lịch. Nền
kinh tế phát triển, chất lượng cuộc sống nâng cao; khi những nhu cầu về ăn,
mặc, ở... được thoả mãn người dân sẽ có những nhu cầu cao hơn: tìm hiểu, học
hỏi, thẩm nhận cái đẹp... từ đó nảy sinh tự nhiên nhu cầu du lịch.
Thu nhập bình quân trên người tăng lên thì khả năng chi trả cho những nhu cầu
cũng tăng, vì thế khả năng chi trả cho nhu cầu du lịch cũng liên tục tăng.
Bảng 1: Tổng sản phẩm trong nước chia theo ngành 1999 – 2002
Đơn vị tính: Tỷ đồng
Năm 1999 2002
Nông - Lâm - xây dựng 10374 132193
Công nghiệp - xây dựng 100004 241933

dinh dưỡng bữa ăn, vấn đề chăm sóc sức khoẻ nhân dân hết sức được chú
trọng. Hệ thống các cơ sở y tế, bệnh viện, phòng khám không ngừng đặt ở
những khu chung cư tập trung mà còn có mặt tại các điểm du lịch.
Khi con người có sức khoẻ họ mới mong muốn di du lịch để khám phá,
tận hưởng và thoả mãn các nhu cầu. Và cũng chính hoạt động du lịch sẽ làm
phục hồi sức khỏe, sức lao động cho người dân (du lịch nghỉ dưỡng, chữa
bệnh).
4. Các yếu tố tác động đến nhu cầu du lịch và du lịch cuối tuần.
- Do khả năng tài chính :
Để có thể đi du lịch cần có thời gian rỗi và ý chí (ý thích, nguyện vọng)
nhưng để tiêu dùng du lịch cần phải có những phương tiện vật chất, khả năng
tài chính đầy đủ. đó là điều kiện cần thiết để biến nhu cầu du lịch thành cầu du
lịch, tức là nhu cầu có khả năng thanh toán chi trả (trong hoạt động du lịch tiền
của khách du lịch là vấn đề số một). Các nhà nghiên cứu cho thấy: khi thu
nhập của người dân tăng thì nhu cầu du lịch tăng.
17
Nguyễn Thị Mai Hương Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- Do ảnh hưởng từ bạn bè đồng nghiệp :
Ấn tượng về một tour du lịch, về sản phẩm và dịch vụ du lịch, về giá cả,
về điểm du lịch... rất dễ trở thành kinh nghiệm được truyền đạt vời người tiêu
dùng du lịch. Trong một tập thể, một nhóm bạn thân, cơ quan mà cá nhân làm
việc chỉ cần một cá nhân truyền đạt lại những ấn tượng tốt về một tour hay một
điểm du lịch nó sẽ nhanh chóng lan sang các thành viên khác, sẽ kích thích trí
tò mò và mong muốn đi du lịch của cả tập thể. Mặt khác đi du lịch sẽ tạo điều
kiện kết thân, củng cố tình bạn bè, tình đồng nghiệp trong một nhóm người,
một cơ quan với nhau và tạo các mối quan hệ mới với các khách du lịch khác.
Vì vậy yếu tố bạn bè có tác động khá lớn tới nhu cầu du lịch và du lịch cuối
tuần.
- Do thị hiếu, do mốt :
Trong cùng một thời gian, một hoạt động một hiện tượng đi du lịch được