Giáo viên: nguyễn Thị Hải yến Trang 1 Trường THCS Nguyễn Công Trứ
Phương pháp tích hợp môi trường trong giảng dạy môn Địa lý lớp 7
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KRÔNG BUK
TRƯỜNG THCS NGUYỄN CÔNG TRỨ
ﮬ ﮬ ﮬ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
&
“ PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG
GIẢNG DẠY MÔN ĐỊA LÝ LỚP 7”
**********

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hải Yến
Đơn vị công tác: Trường THCS Nguyễn Công Trứ

Năm học: 2010 – 2011
Giáo viên: nguyễn Thị Hải yến Trang 2 Trường THCS Nguyễn Công Trứ
Phương pháp tích hợp môi trường trong giảng dạy môn Địa lý lớp 7
PHẦN I: MỞ ĐẦU
I.1: Lí do chọn đề tài:
Năm học 2010 – 2011 là năm học tiếp tục thực hiện cuộc vận động “ Học tập
và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Nói không với tiêu cực và bệnh thành
tích trong giáo dục. Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo để
học sinh noi theo. Xây dựng trường học thân thiện và học sinh tích cực. Đổi mới
phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục, ứng dụng công nghệ thông tin.
Hiện nay, tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục đang được quan tâm.

tạo xây dựng và đưa vào giảng dạy tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong các
môn học, trong đó có môn Địa lý.
Đó là lý do vì sao tôi chọn đề tài: Một số phương pháp tích hợp giáo dục bảo vệ
môi trường trong giảng dạy Địa lý 7.
I.2: Mục đích nghiên cứu:
- Khi giảng dạy tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào bộ môn Địa lý giúp học
sinh hiểu và nắm vững nội dung học tập hơn.
- Học sinh hiểu được mối quan hệ qua lại giữa các động lực môi trườngvà các
nhân tố khác của chất lượng cuộc sống và những quyết định hợp lý.
- có những hiểu biết về những hành vi thuộc về lĩnh vực môi trường , nhằm cải
thiện chất lượng cuộc sống của bàn than mình và gia đình, rộng hơn nữa là cộng
đồng, quốc gia, quốc tế và thế giới.
- Hình thành cho học sinh niềm tin dựa trên cơ sở khoa học về khả năng của
con người nói chung và của chính bản thân mình nói riêng trong việc điều khiển quá
trình tái sản xuất con người.
- Hình thành cho học sinh ý thức tự giác, tự nguyện đề ra cho mình những
quyết định đúng đắn, có ý thức trách nhiệm, có thái độ và hành động hợp lý về môi
trường.
- Tránh sự trùng lặp, chồng chéo giữa các môn học. Do đó, tích hợp sẽ giúp cho
việc tiết kiệm được thời gian học tập và tránh sự nhàm chán trong học tập của học
sinh.
- Giúp học sinh phát triển tư duy, năng lực hành động, năng lực vận dụng kiến
thức kỹ năng vào thực tế một cách có hiệu quả trên cơ sở hiểu bản chất của vấn đề.
- Làm cho nội dung học tập sinh động, hấp dẫn hơn.
- Giúp học sinh nhận thức thế giới một cách tổng thể và toàn diện hơn.
Giáo viên: nguyễn Thị Hải yến Trang 4 Trường THCS Nguyễn Công Trứ
Phương pháp tích hợp môi trường trong giảng dạy môn Địa lý lớp 7


PHẦN II. NỘI DUNG
II.1: CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
II.1.1: Đặc điểm tình hình nhà trường.
1.1a: Thuận lợi:
Nhà trường luôn được sự quan tâm giúp đỡ của chính quyền địa phương, được
sự cộng tác giúp đỡ của các ban ngành, trường luôn được sự chỉ đạo sát sao của
Phòng giáo dục và đào tạo huyện Krông Buk.
Cơ sở vật chất phục vụ cho việc giảng dạy tương đối đầy đủ, đội ngũ giáo viên
có trình độ chuyên môn cao, có tâm huyết với nghề.
Hầu hết học sinh là người dân tộc kinh, có khả năng nắm băt kiến thức nhanh,
thuận lợi cho việc dạy và học của thầy và trò.
Các bậc phụ huynh rất quan tâm và kết phối hợp chặt chẽ với nhà trường để
giáo dục học sinh.
1.1b. Khó khăn:
Còn một số ích học sinh có ý thức học tập chưa tốt, tiếm thu bài chậm. Một số
gia đình chưa thực sự quan tâm đế việc học của con em mình.
Khoảng cách từ nhà đến trường của đa số học sinh xa từ 5km trở lên,đường xá
chưa thuận lợi.
II.1.2: Khảo sat chất lượng môn Địa lý khối 7 đầu năm học.
Ngay từ đầu năm học tôi Đã tiến hành kiểm tra khảo sát việc nắm bắt kiến
thức của học sinh, kết quả đạt được như sau:
Tổng số
học sinh
Giỏi Khá TB Yếu
Kém
T.số % T.số % T.số % T.số % T.số
%
81 5 6.2 20 24.7 35 43.2 11 13.6 10 12.3
Giáo viên: nguyễn Thị Hải yến Trang 6 Trường THCS Nguyễn Công Trứ

- Mục 2: Làm ruộng thâm canh lúa nước
5 Bài 9:Hoạt động sản xuất nông
nghiệp ở đới nóng.
Mục 1: Đặc điểm sản xuất nông nghiệp
6 Bài 10: Dân số và sức ép dân số
tới tài nguyên môi trường ở đới
nóng.
- Mục 1: Dân số
- Mục 2: Sức ép của dân số tới tài
nguyên môi trường
Giáo viên: nguyễn Thị Hải yến Trang 7 Trường THCS Nguyễn Công Trứ
Phương pháp tích hợp môi trường trong giảng dạy môn Địa lý lớp 7
7 Bài 11: Di dân và sự bùng nổ đô
thị ở đới nóng
- Mục 2: Đô thị hóa
8 Bài 15: Hoạt động công nghiệp ở
đới ôn hòa.
- Mục 2: cảnh quan công nghiệp
9 Bài 16: Đô thị hóa ở đới ôn hòa. - Mục 2: Các vấn đề của đô thị
10 Bài 17: Ô nhiễm môi trường ở đới
ôn hòa
- Mục 1: Ô nhiễm không khí
- Mục 2: Ô nhiễm nước
11 Bài 18: thực hành - Bài tập 3
12 Bài 20:Hoạt động kinh tế của con
người ở hoang mạc
- Mục 2: Hoang mạc đang ngày càng
là cốt lõi của phương pháp đàm thoại.
Ví dụ: Dạy Mục 2: Đô thị hóa, các siêu đô thị: Bài 3:Quần cư. Đô thị hóa.
Câu hỏi: Quá trình phát triển tự phát của các siêu đô thị và đô thị mới đã gây nên
những hậu quả xấu gì cho môi trường?
Hình 11.2 - Khu nhà ổ chuột ở Ấn Độ

Từ đó học sinh thấy những tác hại đến môi trường và sức khỏe con người và
mức độ ảnh hưởng ngày càng lớn .Sau đó cho học sinh nhận xét. Giáo viên tổng hợp
ý kiến và kết luận chuẩn kiến thức.
*: Phương pháp sử dụng tranh, ảnh Địa lý.
Việc sử dụng tranh ảnh có nội dung về Môi trường giúp học sinh có thể dễ
dàng nhận biết được những vấn đề của môi trường như hiện tượng ô nhiễm không
khí, ô nhiễm nước, hiện tượng xói mòn đất ở những vùng đất trống, đồi trọc
Cùng với những bức tranh sách giáo khoa, trong khi dạy địa lý giáo viên nên sử
dụng những ảnh minh hoạ có nội dung phù hợp và sắp xếp theo từng chủ đề.
Khi hướng dẫn học sinh quan sát, trước hết giáo viên cần xác định mục đích,
yêu cầu của việc quan sát tranh. Sau đó, yêu cầu học sinh nêu tên của bức tranh để
xác định xem bức tranh đó thể hiện hiện tượng gì, vấn đề gì, ở đâu và mô tả hiện
tượng. Cuối cùng gợi ý học sinh nêu nguyên nhân và hậu quả của hiện tượng.
Ví dụ; Hình 17.2. gợi cho em suy nghĩ gì về vấn đề ô nhiễm không khí?
Giáo viên: nguyễn Thị Hải yến Trang 9 Trường THCS Nguyễn Công Trứ
Phương pháp tích hợp môi trường trong giảng dạy môn Địa lý lớp 7
Hình 17.2 - cây cối bị chết khô vì mưa axit
Hình 17.2. Nhận xét về tai hoạ do mưa axit gây ra?
Học sinh thảo luận và đưa ra kết quả, giáo viên nhận xét bổ sung.

*: phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề.
Phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề trong dạy học tích hợp
bảo vệ môi trường cần thực hiện và áp dụng như sau:
Ví dụ : dạy bài Hoạt động nông nghiệp ở đới ôn hòa (bài 14) hoặc Hoạt động
công nghiệp ở đới ôn hòa (bài 15) Địa lí 7.
Giáo viên: nguyễn Thị Hải yến Trang 11 Trường THCS Nguyễn Công Trứ
Phương pháp tích hợp môi trường trong giảng dạy môn Địa lý lớp 7
- Bước 1: Giáo viên nêu vấn đề, tạo tình huống có vấn đề:
Hình thức làm nương rẫy với kỹ thuật sản xuất lạc hậu ở một số nước đang
phát triển đã làm suy thóai đất và suy giảm diện tích rừng.Vậy hoạt dộng kinh tế ở
các nước phát triển với việc áp dụng kĩ thuật tiên tiến sẽ có ảnh hưởng như thế nào
đến môi trường?

Hình 8.1 - Đốt rừng làm nương rẫy
- Bước 2: Giải quyết vấn đề.
Học sinh có thể đưa ra các giả thuyết: trong sản xuất nông nghiệp, các nước
phát triển đã sử dụng nhiều phân hóa học và thuốc trừ sâu; các nước phát triển là
những nước có nền công nghiệp hiện đại phát triển đòi hỏi sử dụng nhiều nhiên liệu,
đã làm tăng lượng chất thảI từ các nhà máy xí nghiệp…
Giáo viên: nguyễn Thị Hải yến Trang 12 Trường THCS Nguyễn Công Trứ
Phương pháp tích hợp môi trường trong giảng dạy môn Địa lý lớp 7
Khói bụi do hoạt động của xe cộ và khu công nghiệp thải ra
- Bước 3: Kết luận: khí thải, chất thải từ các nhà máy, xí nghiệp và lượng phân
bón, thuốc trừ sâu dư thừa đã làm ô nhiễm không khí, đất và nước


+ Đối với con người: gia tăng các bệnh về đường hô hấp, gây ảnh hưởng đấn
Giáo viên: nguyễn Thị Hải yến Trang 14 Trường THCS Nguyễn Công Trứ
Phương pháp tích hợp môi trường trong giảng dạy môn Địa lý lớp 7
sức khỏe do bấc xạ tia cực tím, phá hủy các công trình xây dựng do mưa axit, …
II.1.3. Minh hoạ Dạy một bài có nội dung tích hợp bảo vệ môi trường.
BÀI 10: DÂN SỐ VÀ SỨC ÉP DÂN SỐ
TỚI TÀI NGUYÊN, MÔI TRƯỜNG Ở ĐỚI NÓNG
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức: Học sinh biết được:
- Đới nóng đông dân, có sự bùng nổ dân số.
- Những hậu quả của sự gia tăng dân số nhanh đối với sự phát triển kinh tế, nâng
cao chất lượng cuộc sống và tài nguyên, môi trường.
2. Kĩ năng:
- Biết phân tích biểu đồ,bảng số liệu để tìm kiến thức.
3. Thái độ:
- ý thức được sự cần thiết phải có quy mô gia đình hợp lívà bảo vệ môi trường.
II. Phương pháp dạy học:
- Quan sát, phân tích biểu đồ, bảng biểu số liệu tìm kiến thức mới.
- Hoạt động nhóm.
III. Đồ dùng dạy học:
- Biểu đồ mối quan hệ giữa dân số và lương thực ở Châu Phi.
- Tranh ảnh về hậu quả của gia tăng dân số nhanh tới chất lượng cuộc sống và môI
trường ở các nước trong đới nóng.
- Bản đồ phân bố dân cư và đô thị thế giới hoặc dân cưcác châu lục.
IV. Hoạt động dạy học:
1. Ổn định tổ chức . (1’)

Hoạt động 2: Thảo luận về sức ép của
dân số lên tài nguyên, môi trường.
(20’)
(HS làm việc theo cặp hoặc nhóm 4HS)
Bước 1:
HS thảo luận về vấn đề hậu quả của dân
số đông, gia tăng dân số nhanh ảnh
hưởng tới đời sống , tài nguyên và môi
trường ở đới nóng theo dàn ý sau:
- Tài nguyên (đất, khoáng sản, rừng)
- Bình quân lương thực theo đầu người.
- Ô nhiễm môi trường.
- Biện pháp giải quyết.
GV gợi ý HS về cách phân tích biểu đồ
Mối quan hệ giơã dân số và lương thực ở
Châu Phi và bảng số liệu Mối tương
quan giữa dân số và diện tích rừng ở khu
- Chiếm gần 50% dân số thế giới.
- Dân tập trung đông đúc ở Đông Nam
Á, Nam Á,Tây Phi, Đông Nam Braxin.
- Bùng nổ dân số, gây khó khăn cho đời
sống và phát triển kinh tế.
2. Sức ép của dân số.
Giáo viên: nguyễn Thị Hải yến Trang 16 Trường THCS Nguyễn Công Trứ
Phương pháp tích hợp môi trường trong giảng dạy môn Địa lý lớp 7
vực Đông Nam Á, trang 34 SGK.
Bước 2:

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU - KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
* Phương pháp nghiên cứu:
Để nghiên cứu tốt bộ môn này, tôi sử dụng một số phương pháp sau đây:
- Phương pháp tham khảo tài liệu: Các tài liệu có liên qua đến đề tài như giáo
dục bảo vệ môi trường qua địa lý nhà trường : Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho
Giáo viên: nguyễn Thị Hải yến Trang 17 Trường THCS Nguyễn Công Trứ
Phương pháp tích hợp môi trường trong giảng dạy môn Địa lý lớp 7
giáo viên THCS chu kỳ 3: Các tạp chí…
- Phương pháp thực nghiệm: Đối chiếu kết quả điều tra, đánh giá.
-Phương pháp quan sát: Thông qua dự giờ đồng nghiệp nhằm kiểm tra các nội
dung liên quan.
- Xây dung kế hoạch, tích lũy tư liệu, số liệu.
- Điều tra.
- Khảo sát.
- Phân tích.
- Sử dụng tranh,ảnh, lược đồ, bảng, biểu số liệu.
* Kết quả nghiên cứu.
Qua quá trình thực hiện chuyên đề trong học kỳ I tôi đã bước đầu đạt được kết
quả như sau:
Tổng số
học sinh
Giỏi Khá TB Yếu Kém
T.số % T.số % T.số % T.số % T.số
%
81 6 7.4 25 30.9 40 49.4 7 8.6 3 3.7
Qua quá trình giảng dạy ở học kỳ I và kết quả đạt được như trên tôi thấy
chuyên đề có khả thi nên tôi tiếp tục thực hiện chuyên đề vào giảng dạy ở học kỳ II.

Qua đó, giáo viên và học sinh sẽ có trách nhiệm và hành vi đúng đắn hơn đối
với việc bảo vệ môi trường.
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân tôi trong việc áp dụng “một số
phương pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong giảng dạy Địa lý lớp 7
trường THCS Nguyễn Công Trứ”.
III.2. Kiến nghị.
Giáo dục bảo vệ môi trường là một hoạt động giáo dục liên bộ môn. Bởi vậy
tôi mong ngành Giáo dục cung cấp nhiều tài liệu về môi trường để đưa vào dạy học
tích hợp Giáo dục bảo vệ môi trường trong nhà trường có hiệu quả hơn.
Vì quĩ thời gian ít và khả năng có hạn nên đề tài còn nhiều thiếu sót. Rất mong
được sự đóng góp, chia sẻ của đồng nghiệp và của các cấp quản lý giáo dụcGiáo viên: nguyễn Thị Hải yến Trang 19 Trường THCS Nguyễn Công Trứ
Phương pháp tích hợp môi trường trong giảng dạy môn Địa lý lớp 7
IV. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
-Tài liệu: Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Địa lý Trung học cơ sở.
Tác giả: Nguyễn Hải Hà- Nguyễn Việt Hùng- Phan Thị Lạc- Trần Thị Nhung-
Phạm Thu Phương- Nguyễn Minh Phương.
- Tài liệu: lý luận dạy học Địa lý.
Tác giả: Nguyễn dược, Nguyễn Trọng Phúc.
-Tài liệu: Bồi dưỡng thường xuyên chu kỳ III
- Tạp chí: Thế giới trong ta.
- SGK và SGV Địa lí lớp 7.
- Hướng dẫn phân phối chương trình môn Địa lý 7 .
Pơngdrang, ngày 20 tháng 12 năm 2010
Người viết

III.2. Kiến nghị. Trang 18
IV. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Trang 19
PHẦN ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC Trang 19

Giáo viên: nguyễn Thị Hải yến Trang 21 Trường THCS Nguyễn Công Trứ
Phương pháp tích hợp môi trường trong giảng dạy môn Địa lý lớp 7