ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KỲ 2 MÔN VĂN
(
I :phân tích đoạn 1 trong đại cáo bình ngô
 !"#$%&'()*+,-./+01&2("34(
05678'#9::9;<*-1=*88>+?@14A0
=B1C*>D/=EF%8(G36<A-(GHI
-(J-(8:BKD/=EF%8L*+MC9N?D+8.=O*+4
#,H01P*QR4AKD/=LA*A+'#'Q8B?)N(C
:$+K#9S0L=:,TR(*+,#=:U(SV011
:M*-0+02NW3M?D+8:Q0N0+8.8:X !(.M.
NH"3<Y3*Q:P*Q(>,88+:Q1:M*-(4R(Z,/?
0ND/=:F878[8\M[0BVH6)8\0N,]^)(
M[0S,A&*-(BMW=,8M&(M4.A5:F*#
":N"HW3M(=,H>8+W3?8:B(H*_*+X:XC0>*`$
3  a  :Q  [  A  _  +b

            
            

3a*+$R:F8RD/=:F8(*+c#N:T0=S80+
#  *#
RM.$a'd?e:X,+8T:Q*-:1&a:#?0-0A
3aR$:3*+K#W3L0+K6,F8L?f#W3&*+gW3BMHT
8(Fg(0-W3B#/>>9:2(>[:Q?:0+8K#W3L
:[.h:2:F8*`K*TW3*+HL*+"*-TN85:F\W3*+ZH(*++
(*+iF(.&RM"H?-+/.-0+.+
=0T:1H*_T?@A3aN78&*+K6,F8L(,F8&*+"3+<(,5
+#:+N3W3?D5h+F(>,B(0SW-W3804
hR4:.9?Kf#W3L(K6,F8L(0A+$.*FT*#"(0/
N.=#W3T6,F8.B#(g:QTF0+N+S*g(HT0>
?G3:N4#9(8T8W3j:Va0>0AN:T::9.kS

6*g.L8+8.A/:+8jB(3*:7:H0>^(^.k
+8(>+8H&EF@A?6NH#(:."X8+WA
011:M*-RM"H?d80>KGHd)+LR'`oA(D/=:F8
-4(:X:R(8+WA01MWj$Y#H?8+(:[T
F:M*-R>(ZpWc0N:=>0+GHb01,
_(8c\>,](011:F\,H1:F2R80>,H1
:FRGHS3++8jB:is.=1.Ug?t#H
:8F(:pWc16^O&T[#0HB.#_4VFR
EF@AbK6>L(K:*3L(K:L(Kj.L:*+iNc*#T,M?A
-+=TR:8FM\j*+,+8\&*+[0,1q:Q+.
A:[?rXZ*FR:8F:X*+i>:[.h:21:M*-(01MN>
:3  0>    DP  8  *2  p  g  :1  T  ,F  *+  i  >  .h  :2  _  Tb

$;C
7  D  0  )    E  
5  5  8    F    $?
DG  <A05G  /  (  5  !)
@)  .  !H    >  I  J&
  "  "K0  "L
DM  M  N  ?

e:8F+(:8T^N=8*ARW3M8M
.NH"3Y3*Q(^/4W8R9"H?%#Wqi_+(c[,]
^**uPP(+8S([A14+8(4=W3M?@+j&F:3`iW3
MR:0>MX8>?#c[(_+6N=8*A
R"30+W3bK)+pL(KDFE]L(??#0+8:B*+4Y7(U:H0>4T
,FR^.kY3*Q.=,N4*QibK'%??=L(KANv&*>L(
8E=(n<(Tg:1N?E8F:M*X^.h:2]bEF@A*+
M"HB:M*-(4R(B3+(B>s(h.U/,TiM"H+8?
DTi.k+8B`H=&(Y3*Q:12.N",F?%MNH*F

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”
Đối với Nguyễn Trãi, việc trước hết là “trừ bạo” để nhân dân có được một cuộc sống yên ổn, ấm no,
hạnh phúc. Ông cho rằng nếu muốn trị vì thiên hạ thì việc phải nghĩ đến đầu tiên chính là “nhân nghĩa”.
Những câu thơ tiếp theo tác giả muốn nói về nước Đại Việt của chúng ta:
“Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
…
Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau
Song hào kiệt đời nào cũng có”
Trong những câu thơ trên Nguyễn Trãi cho rằng “nhân nghĩa” đã có từ lâu đời ở nước ta, đồng thời
khẳng định chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của dân tộc được thể hiện ở việc núi sông bờ cõi đã được
phân chia rõ ràng. Vì đã được phân chia nên việc hình thành những phong tục tập quán cũng có nhiều
khác biệt tuy nhiên vẫn có điểm chung là sự tồn tại song song của các triều đại lịch sử. Lời thơ như một
lần khẳng định lại nội dung của “Nam quốc sơn hà” – được coi như bản tuyên ngôn đầu tiên của dân
tộc:
“Sông núi nước Nam vua Nam ở
Rành rành định phận tại sách trời
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm
Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời”
Chính vì đã có những hành động xâm chiếm nước ta nên họ phải chuốc lấy hậu quả:
“Lưu Công tham công nên thất bại
Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong
Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô
Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã”
Những kết cục như thế này đều tự do chính họ chuốc lấy vì thông qua bài tuyên ngôn đầu tiên đã như
một lời cảnh cáo nhưng họ vẫn cố tình thực hiện.
Ở phần thứ hai, tác giả đã nêu ra những tội ác của giặc và vạch rõ bộ mặt thật của giặc đằng sau lớp vỏ
ngụy tạo “phù Trần diệt Hồ”:
Từ việc:
“Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn

quân giành được nhiều chiến thắng vang dội “Đánh một trận sạch không kinh ngạc/ Đánh hai trận tan
tác chim muông”, còn giặc Minh thì phải chấp nhận những thất bại liên tiếp và những tên tướng đều có
kết thúc thật bi thảm:
“Ngày mười tháng tám, trận Chi Lăng
Liễu Thăng thất thế
Ngày hai mươi, trận Mã Yên
Liễu Thăng cụt đầu
Ngày hăm lăm, bá tước Lương Minh đại bại tử vong
Ngày hăm tám, thượng thư Lý Khánh cùng kế tự vẫn”
Tác giả đã ghi lại chi tiết từng mốc thời gian như những mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc nhưng lại
là vết nhơ, nỗi nhục nhã đối với giặc Minh.
Mặc dù tội ác của giặc mãi mãi không thể rửa sạch nhưng quân ta vẫn trợ cấp cho giặc để về nước khi
đã bại trận:
“Mã Kỳ, Phương Chính, cấp cho năm trăm chiếc thuyền
Ra đến biển mà vẫn hồn bay phách lạc
Vương Thông, Mã Anh phát cho vài nghìn cỗ ngựa
Về đến nước mà vẫn tim đập chân run”.
Hành động này thể hiện truyền thống nhân nghĩa từ lâu đời của dân tộc ta, một lần nữa khẳng định lời
của Nguyễn Trãi:
“Lấy đại nghĩa để thắng hung tàn
Lấy chí nhân để thay cường bạo”
Phần cuối của tác phẩm đã nêu ra bài học lịch sử quý báu về ý thức độc lập chủ quyền và vấn đề nhân
nghĩa, đồng thời khẳng định sự thắng lợi của cuộc chiến tranh chính nghĩa:
“Xã tắc từ đây vững bền
Giang sơn từ đây đổi mới
…
Âu cũng nhờ trời đất tổ tong
Linh thiêng đã lặng thầm phù trợ”
Đọc áng thiên cổ hùng văn “Bình Ngô đại cáo”, người đọc như cảm nhận được sức mạnh to lớn của
dân tộc ta qua mỗi trang thơ của Nguyễn Trãi, càng tự hào bao nhiêu về dân tộc mình bao nhiêu thì

X+88H*W#R/(:B*+8W#87?a*+*+(o1:8
W#8g@3.=70=T06QOTY3?
sA#0>.(8WS*+7//j.=*+:1WW+?
)^(:3.=*+/#8"+:[10+:(.N:V3?
B$+#*#(.BB[:9?@3N/o1QP
@3:-*?
o1*30+8/N.BYpb.=B.=:Q+B/7F?D$N#+:P
:8>(,.8(-6V>H:QM3.N8+M
7jR*Zb
%-7(7B2*
V*#82*FVu?
'/0-{EB*+*72HW#0>+o?E12T-,T(,T
:H0>go1,$>:B+1a:N?dH(M:#iP(+
:3Ba:1++O:.9(W+0Z?6*gg@3iT0+R2
/o10cTM*+>bKE3V|%=7+B[g/BQ
/L?E12Tj,T:H0>g@3,$B0=S"5(>:N
M:(-**TM*+V:3BWW+(:-MB"+{
@-W40+8:3+go1W:`.N:MMT0+XM4Ug@3
-*{%aB$WT*+/?%27(]7u7*?%2
j,N*+72(.=w`2?%Z7(h[:X:=3A
8*F-/2#2m8.9R:/(*F::
YB0/HW#:i?:8F#WS.27N,+(Pj:T[N*Z
2?
1PPF8go1.=WS6+*FWS6-{o=WS6
-+*FWS62{%&0/^6TBM4.,A.0?E;0+8
m-(.=^3:A3l:(.=:5$^iTR3^+
Z*+:"]"F.BBRo1(:`a4(pPRM
T*Z:8A05(`a$0+8/M2?}^20+-
/WZB0T:14A.=4A^?-*BMW4
A(Z2*//OBM4+U-0+.=-.=:Q?

r,/aWS*&*u3&A(:[7[+,]*Zg?
>*BB*&(B/NRo1?g@3OZ,N*;*P70+
NBa*+T-?EN:3(go1>l*Z?+*T.O0-/#^/
0+o5887?
%N0+0>,i3
#+/^(0-+R
N$:8F#(o1.[H/R/877,]5:AH*T0k,/
a/:N*g8*F.O0-87(+T/:TN#.=[./U
:Q/-^?,P:X*#N?+Bb%N0+0>,i30q
,]5:AH^0k,/(:N3b#+/^(0-+R/
7:BNTl+8?#+*+W#^g@30>o5(i
X+.[N?#2*+:8*F87(.O0-+Y78BM
XR2(B*+R?•_+*&&,M+Wi/0>+o/
R+/.=[?
%B:1:;,A]$T^^0+R?%^^.=Ba*+8h+O
:87^M€Z^R/"_(B[A3*&B&,*+o1
.=:+*Z8*F87?^^:B[A/#Ro10>o5*+
TV+(3P?#(o10q8W#87(is8/#0+0/
#(o1::;FgR/#*##N?
<H/:X8(5+8T(,mH,8"#("#*+8:Q{tp
P*Fg/8.O0-+0-|}^M:O:(o10qHR?d:B(o1
:[;8/=+?
Phân tích 'Nỗi thương mình' trích Truyện Kiều
Nỗi thương mình" (truyện Kiều)là một đoạn trích thể hiện khá rõ tài năng nghệ thuật độc đáo, cái nhìn vượt thời
đại và đặc biệt tinh thần nhân đạo mới mẻ của đại thi hào nguyễn Du. Đoạn trích chỉ vỏn vẹn hai mươi câu, từ câu
1229 đến câu 1248, cho thấy tâm trạng đau đớn, tủi nhục, nỗi cô đơn, thương thân trách phận và ý thức sâu sắc
về thân phận bất hạnh của Thúy Kiều ở chốn lầu xanh.
Từ lúc gia đình gặp biến cố, phải bán mình chuộc cha,
trao duyên lại cho em là Thúy Vân, Kiều đã trải qua 15
năm lưu lạc, trong 15 năm ấy, Kiều gặp phải bao sự

ước lệ tượng trưng. Trong chốn lầu xanh ấy Kiều phải tiếp khách mua vui cho “biết bao” người mà nàng không thể
nào nhớ đươc hay là đếm được, bởi lẻ một điều rằng hằng ngày Kiêu tiếp khách làng chơi triền miên “suốt đêm,
sớm đưa, tối tìm” những từ ngữ ấy đã cho ta thấy đươc sự nhộn nhịp của chốn lầu xanh , nơi mà Tú Bà ăn nên
làm ra.
Bằng những hình ảnh ẩn dụ : bướm lả ong lơi, cuộc say đầy tháng, trận cười suốt đêm” và các điển tích điển cố:
“lá gió cành chim”, “Tống Ngọc, Trường Khanh” – chỉ chung cho loại khách làng chơi phong lưu Nguyễn Du cho
thấy tình cảnh của Thúy Kiều tuy sống trong cảnh lầu xanh tưởng như thanh tao, phong nhã nhưng thực chất đó
chỉ là giả tạo, hằng ngày Kiều phải làm công việc nhơ nhuốc, tiếp đủ các loại khách đến mua vui.
Điều này cho ta thấy rõ hơn về nỗi bất hạnh và tình cảnh trớ trêu của Thúy Kiều. Bút pháp ước lệ giúp Nguyễn Du
không tránh né số phận thực tế của Kiều mà vẫn giữ được chân dung cao đẹp của nàng. Qua đó ta thấy được thái
độ trân trọng, cảm thông của tác giả đối với nhân vật.
Ông đã tái hiện cái hoàn cảnh của Thúy Kiều bằng những sự đối lập nghiệt ngã: một bên là nước mắt Thúy Kiều
– một bên là những cơn say, trận cười triền miên. Do vậy ở bốn câu thơ đầu, mặc dù chưa được miêu tả trực tiếp,
người đọc vẫn thấy Kiều đang bị cuốn đi trong một cơn lốc vô hình, bị buộc vào cảnh sống nhơ nhớp nơi nhà
chứa. Hiện thực nghiệt ngã mà nhân vật phải trải qua, hé mở thân phận bẽ bàng của người kỹ nữ. Nguyễn Du đã
mỹ lệ hóa cho cảnh sống ấy bằng một thứ ngôn ngữ ước lệ rất tài tình: ước lệ theo thành ngữ dân gian, ước lệ
theo điển tích làm cho sự hồi tưởng kiếp sống đớn đau của Kiều trở nên tao nhã hơn. Bởi vì chỉ có hồi tưởng mới
diễn tả hết sức sống chân thật của nội tâm nhân vật, mới thể hiện đúng nỗi đau, mới nổi bật được phẩm giá và sự
chịu đựng giày vò đáng thương của nhân vật. Đằng sau những câu thơ ấy là tấm lòng cảm thông, trân trọng mà
tác giả dành cho Thúy Kiều.
Bốn câu thơ đầu đã đặt ra một tình thế của tâm trạng. Ở lầu xanh có nhiều kĩ nữ, họ có thể bình thản coi việc làm
của mình rất đỗi bình thường , trớ trêu thay Kiều lại có một nhân phẩm quá đỗi cao đẹp, một tâm hồn trong trắng,
một bông hoa từ cảnh sống “êm đềm trướng rủ màn che” bỗng nhiên bị ném vào bùn nhơ, hai câu tiếp nói về tâm
trạng của Kiều trong những ngày tủi nhục , nỗi ê chề , sự ép buộc , đày đọa mà Kiều phải chịu đựng:
“Khi tỉnh rượu, lúc tàn canh
Giật mình mình lại thương mình xót xa”
Ở nơi lầu xanh đầy “cuộc say, trận cười” thì chỉ “khi tỉnh rượu lúc tàn canh” Kiều mới có một khoẳng khắc hiếm hoi
để sống thực với chính mình và cũng là hoàn cảnh Kiều tỉnh táo nhất đối diện với con người mình. Thời gian và
không gian thật vắng lặng như gợi lên nỗi niềm xót xa. Nhịp thơ có sự thay đổi giữa hai câu thơ trên từ nhịp 3/3
chuyển sang nhịp 2/4/2. Hai chữ “giật mình” kết hợp với cách ngắt nhịp ấy đã diễn tả sự biến đổi đột ngột trong

Hai câu thơ day dứt một tiếng thở dài tuyệt vong của một cô gái vốn tài sắc hơn người, khát khao hạnh phúc
nhưng bậy giờ đã chán ngán tất cả:
“Mặc người mưa Sở mây Tần
Những mình nào biết có xuân là gì?”
Sống trong cảnh lầu xanh suốt ngày phải mua vui cho người khác hành hạ bản thân mình, lặp đi lặp lại hằng ngày
ai cũng sẽ thấy chán chường muốn bỏ bê tất cả và Kiều cũng vậy. Sự đối lập giữa người – khách làng chơi (số
nhiều) với chính mình – Kiều (số ít) như thể hiện tột cùng nỗi cô đơn của nàng. Từ ''xuân'' ở đây ý chỉ niềm vui
được hưởng hạnh phúc lứa đôi nhưng với Thúy Kiều sống làm vợ khắp người ta thì làm gì còn có mùa xuân, chỉ
thấy trong đó là sự nhục nhã, lẻ loi, trơ trọi và cô đơn của cuộc đời người kĩ nữ mua vui. Từ ''mặc'' ở đây lại chỉ sự
bất lực, mặc cho mọi thứ muốn tới đâu thì tới, dằn vặt nặng nề đay nghiến của Thúy Kiều nhưng không làm sao
khác được.
“Đòi phen gió tựa hoa kề
Nửa rèm tuyết ngậm bốn bề trăng thâu
Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu
Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ
Đòi phen nét vẽ câu thơ
Cung cầm trong nguyệt nước cờ dưới hoa
Vui là vui gượng kẻo là
Ai tri âm đó, mặn mà với ai.”
Bức tranh thiên nhiên tươi đẹp hiện lên, có đủ cả: phong – hoa – tuyết – nguyệt, cảnh đẹp bốn mùa hội tụ vào nơi
đây, gió xuân vi vu thổi, hoa hạ đua nhau khoe sắc ngát hương, trăng thu sáng vằng vặc, tuyết đông phủ kín cả lầu
tất cả đều rất thực, rất sinh động như vẽ nên bức tranh đầy màu sắc, âm thanh của lầu xanh và trong đó có đủ
những thú vui của con người: cầm – kì – thi – họa càng tô điểm cho bức tranh ấy thêm phần nhộn nhịp, sống động
hơn bao giờ hết. Nhưng nêu lên những cảnh thiên nhiên đẹp đẽ, tao nhã, nên thơ ấy lại như một sự giễu cợt, mỉa
mai, chua chát. Vì dù ngụy trang khéo đến mấy, cũng không thể che đậy nổi cái bản chất nhơ nhớp, bẩn thỉu bên
trong của chốn “buôn thịt bán người”. Đoạn thơ vì thế đồng thời hướng vào tâm trạng Kiều: Kiều luôn phải tách
mình thành hai nửa: một con người bề ngoài vui gượng, giả tạo và một con người thực, sống để xót xa mỗi lúc
canh tàn.
Cảnh không thể vui vì lòng người nặng trĩu nỗi tê tái Khi gió tựa hoa kề, khi cung cầm thi họa, lúc nào nỗi đau
cũng dâng đầy và nghẹn ứ trong lòng nàng. Ý thức về nhân phẩm một khi trỗi dậy là lại bị giày xéo, khiến nàng

Nguyễn Du
Nhắc đến đại thi hào dân tộc Nguyễn Du, ta không thể nào không nhắc đến “Truyện Kiều” – một tác
phẩm chứa đựng tinh thần nhân đạo sâu sắc, đề cao giá trị con người và lên tiếng tố cáo xã hội phong
kiến thối nát.
Đoạn trích “Chí khí anh hùng” trích trong “Truyện Kiều”, Nguyễn Du đã dành những lời thơ của mình để
nói về Từ Hải – người anh hùng lí tưởng có những phẩm chất cao đẹp, phi thường.
Có thể nói trong đoạn trích này, Nguyễn Du đã xây dựng một hình tượng nhân vật Từ Hải hoàn toàn
mới so với hình tượng nhân vật này trong “Kim Vân Kiều truyện” của Thanh Tâm Tài Nhân, ở “Truyện
Kiều” của Nguyễn Du, hình tượng Từ Hải giống như một tướng cướp đã bị lược bỏ, thay vào đó là một
hình tượng Từ Hải như một vị anh hùng tuyệt đẹp, phi thường. Hình tượng này là sự hợp nhất của hình
tượng nhân vật có tính ước lệ – là nghệ thuật miêu tả nhân vật đặc sắc của Nguyễn Du và hình tượng
con người vũ trụ với nét vĩ đại, lớn lao.
Sau khi bị mắc bẫy và rơi vào chốn lầu xanh lần thứ hai, Kiều luôn sống trong tâm trạng đau khổ, giày
vò. Giữa lúc ấy, Từ Hải xuất hiện như một vị cứu tinh giúp Kiều thoát khỏi chốn lầu xanh đầy nhơ nhớp
ấy. Nhưng tình yêu giữa Thúy Kiều và Từ Hải vẫn không thể nào che khuất đi ước mơ gây dựng một sự
nghiệp lớn lao ở con người này. Đó chính là lí do mà khi mối tình của họ vừa chớm nở được “nửa năm”
thì Từ Hải đã tiếp tục lên đường với khát khao cháy bỏng gây dựng sự nghiệp của mình:
Nửa năm hương lửa đương nồng
Trượng phu thoắt đã động lòng bốn phương
Trông vời trời bể mênh mang
Thanh gươm yên ngựa lên đường thẳng rong
Mặc dù trong thời gian sáu tháng, tình yêu của họ luôn nồng nàn, cháy bỏng nhưng với chí lớn và khát
khao công danh nghiệp lớn Từ Hải thoắt đã “động lòng bốn phương”. “Lòng bốn phương” ở đây là hình
ảnh tượng trưng, ước lệ cho chí nguyện lập công danh, sự nghiệp của Từ Hải. Hình ảnh “trời bể mênh
mang” cũng mang ý nghĩa tương tự như vậy. Chúng như một sự ước lệ tạo nên một tầm vóc lớn lao,
phi thường cho Từ Hải. Có thể nói tình yêu hay bất cứ một cái gì cũng không đủ sức để ngăn cản được
bước chân của chàng. Trong cả một tác phẩm dài, Nguyễn Du chỉ dành duy nhất một từ “trượng phu”
cho Từ Hải như thể khẳng định một chí khí lớn ở chàng. Hình ảnh “thanh gươm yên ngựa lên đường
thẳng rong” diễn tả một phong thái ung dung của người “trượng phu” trên con đường gây dựng sự
nghiệp ấy.

Đành lòng chờ đó ít lâu
Chầy chăng là một năm sau vội gì.
Cách chia tay của Từ Hải rất khác biệt ở chỗ những lời chia tay được thay bằng những lời hứa vào một
chiến thắng không xa, sự quyến luyến được thay bằng một quyết tâm vào tương lai.
Quyết lời dứt áo ra đi
Gió mây bằng đã đến kì dặm khơi
Chàng dứt khoát ra đi với một quyết tâm sắt đá như cánh chim bằng khi đã cất cánh tung bay trên bầu
trời thì phải bay thật xa mới nghỉ cũng như Từ Hải khi đã chiến thắng, thành công thì mới quay trở về.
@>:8F&K%&.&SL(:Y3W4:QM/QS*&
$8+8+>?%B[B:44+=.Y3W4/Q30-
+&,]+A-[A$4F8:M:80+4:#0R/?
Phân tích Tình c nh l loi c a ng i chinh ph trong Chinh ph ngâm c a ng ả ẻ ủ ườ ụ ụ ủ Đặ
Tr n Cônầ
Chinh ph ngâm c vi t b ng ch Hán, do tác gi ng Tr n Côn sáng tác vào kho ng n a u th ụ đượ ế ằ ữ ả Đặ ầ ả ử đầ ế
k XVIII. ây là th i kì vô cùng r i ren c a xã h i phong ki n. Chi n tranh x y ra liên miên, h t Lê-M c ỉ Đ ờ ố ủ ộ ế ế ả ế ạ
ánh nhau n Tr nh-Nguy n phân tranh, t n c chia làm hai n a. Ngai vàng c a nhà Lê m c ru ng. đ đế ị ễ đấ ướ ử ủ ụ ỗ
Nông dân b t bình n i d y kh i ngh a kh p n i. Nhân dân s ng trong c nh lo n li n i da n u th t, cha ấ ổ ậ ở ĩ ở ắ ơ ố ả ạ ồ ấ ị
m xa con, v xa ch ng. V n h c th i kì này t p trung ph n ánh b n ch t tàn b o, ph n ng c a giai ẹ ợ ồ ă ọ ờ ậ ả ả ấ ạ ả độ ủ
c p th ng tr và n i au kh c a nh ng n n nhân trong ch th i nát y. Tác ph m Chinh ph ngâm ấ ố ị ỗ đ ổ ủ ữ ạ ế độ ố ấ ẩ ụ
c a ng Tr n Côn ra i ã nh n c s ng c m r ng rãi c a t ng l p Nho s . Nhi u b n d ch ủ Đặ ầ đờ đ ậ đượ ự đồ ả ộ ủ ầ ớ ĩ ề ả ị
xu t hi n, trong ó b n d ch sang ch Nôm c a bà oàn Th i m c coi là hoàn h o h n c , th ấ ệ đ ả ị ữ ủ Đ ị Đ ể đượ ả ơ ả ể
hi n thành công l n tr n i dung và ngh thu t c a nguyên tác.ệ ẫ ị ộ ệ ậ ủ

N i dung Chinh ph ngâm ph n ánh thái oán ghét chi n tranh phong ki n phi ngh a, c bi t là ộ ụ ả độ ế ế ĩ đặ ệ đề
cao quy n s ng cùng khao khát tình yêu và h nh phúc l a ôi c a con ng i. ó là i u ít c nh c ề ố ạ ứ đ ủ ườ Đ đ ề đượ ắ
n trong th v n tr c ây.đế ơ ă ướ đ

Ng i chinh ph v n dòng dõi trâm anh. Nàng ti n ch ng ra tr n v i mong mu n ng i ch ng s l p ườ ụ ố ễ ồ ậ ớ ố ườ ồ ẽ ậ
c công danh và tr v cùng v i vinh hoa, phú quý. Nh ng ngay sau bu i ti n a, nàng s ng trong đượ ở ề ớ ư ổ ễ đư ố
tình c nh l loi, ngày êm xót xa lo l ng cho ch ng. Th m thìa n i cô n, nàng nh n ra tu i xuân c a ả ẻ đ ắ ồ ấ ỗ đơ ậ ổ ủ

Trong rèm d ng ã có èn bi t ch ng ?ườ đ đ ế ă
èn có bi t d ng b ng ch ng bi t?Đ ế ườ ằ ẳ ế
Lòng thi p riêng bi thi t mà thôi.ế ế
Bu n r u nói ch ng nên l i,ồ ầ ẳ ờ
Hoa èn kia v i bóng ng i khá th ng!đ ớ ườ ươ

Nàng l ng l D o hiên v ng th m gieo t ng b c trong n i cô n ang tràn ng p tâm h n. Nh p th ặ ẽ ạ ắ ầ ừ ướ ỗ đơ đ ậ ồ ị ơ
ch m g i c m giác nh th i gian ng ng ng.ậ ợ ả ư ờ ư đọ

Gi a không gian t ch m ch, ti ng b c chân nh gieo vào lòng ng i âm thanh l loi, cô c. N i nh ữ ị ị ế ướ ư ườ ẻ độ ỗ ớ
nhung s u mu n và kh c kho i mong ch khi n b c chân ng i chinh ph tr nên n ng tr u. Nàng ầ ộ ắ ả ờ ế ướ ườ ụ ở ặ ĩ
b n ch n ng ng i không yên, h t buông rèm xu ng r i l i cu n rèm lên, s t ru t mong m t ti ng chim ồ ồ đứ ồ ế ố ồ ạ ố ố ộ ộ ế
th c báo tin vui mà ch ng th y.ướ ẳ ấ

Nàng khát khao có ng i ng c m và chia s tâm tình. Không gian im ng, ch có ng n èn i di n ườ đồ ả ẻ ắ ỉ ọ đ đố ệ
v i nàng. Lúc u, nàng t ng nh ng n èn bi t tâm s c a mình, nh ng r i l i ngh : èn có bi t ớ đầ ưở ư ọ đ ế ự ủ ư ồ ạ ĩ Đ ế
d ng b ng ch ng bi t, b i nó là v t vô tri vô giác. Nhìn ng n èn chong su t n m canh, d u ã c n, ườ ằ ẳ ế ở ậ ọ đ ố ă ầ đ ạ
b c ã tàn, nàng ch t liên t ng n tình c nh c a mình và trong lòng r ng r ng n i th ng thân t i ấ đ ợ ưở đế ả ủ ư ư ỗ ươ ủ
ph n: Hoa èn kia v i bóng ng i khá th ng!ậ đ ớ ườ ươ

Hình nh ng i chinh ph th m gieo t ng b c ngoài hiên v ng và su t n m canh ng i m t mình bên ả ườ ụ ầ ừ ướ ắ ố ă ồ ộ
ng n èn chong, không bi t san s n i ni m tâm s cùng ai ã miêu t c tâm tr ng cô n t t ọ đ ế ẻ ỗ ề ự đ ả đượ ạ đơ ộ độ
c a ng i chinh ph .ủ ườ ụ
Tác gi c t c m giác cô n c a ng i chinh ph trong tám câu th . ó là c m giác lúc nào và ả đặ ả ả đơ ủ ườ ụ ơ Đ ả ở
âu c ng th y l loi: ban ngày, ban êm, ngoài phòng, trong phòng. N i cô n tràn ng p không gian vàđ ũ ấ ẻ đ ỗ đơ ậ
kéo dài vô t n theo th i gian luôn deo ậ ờ đC nh v t xung quanh không th san s mà ng c l i nh c ng ả ậ ể ẻ ượ ạ ư ộ
h ng v i n i s u miên man c a ng i chinh ph , khi n nàng càng n au, s u t i:ưở ớ ỗ ầ ủ ườ ụ ế đớ đ ầ ủ

Gà eo óc gáy s ng n m tr ng,ươ ă ố
Hòe ph t ph r bóng b n bên.ấ ơ ũ ố

th ng theo c n gió:ươ ơ

Lòng này g i gió ông có ti n ?ử đ ệ
Nghìn vàng xin g i n non Yên.ử đế
Non Yên dù ch ng t i mi n,ẳ ớ ề
Nh chàng th m th m ng lên b ng tr i.ớ ă ẳ đườ ằ ờ

Sau nh ng day d t c a m t tr ng thái b t c cao , ng i chinh ph ch t có m t ý ngh r t nên th : ữ ứ ủ ộ ạ ế ắ độ ườ ụ ợ ộ ĩ ấ ơ
nh gió xuân g i lòng mình t i ng i ch ng chi n tr ng xa, ang i u v i cái ch t mong ki mờ ử ớ ườ ồ ở ế ườ đ đố đầ ớ ế để ế
chút t c h u. Ch c ch n, chàng c ng s ng trong tâm tr ng nh nhung mái m gia ình v i bóng dáng ướ ầ ắ ắ ũ ố ạ ớ ấ đ ớ
thân yêu c a m già, v tr , con th :ủ ẹ ợ ẻ ơ

Non Yên dù ch ng t i mi n,ẳ ớ ề
Nh chàng th m th m ng lên b ng tr i.ớ ă ẳ đườ ằ ờ

Không gian xa cách gi a hai u n i nh c tác gi so sánh v i hình nh v tr vô biên: Nh chàng ữ đầ ỗ ớ đượ ả ớ ả ũ ụ ớ
th m th m ng lên b ng tr i. Th m th m n i nh ng i yêu, th m th m con ng n ch ng i ă ẳ đườ ằ ờ ă ẳ ỗ ớ ườ ă ẳ đườ đế ỗ ườ
yêu, th m th m con ng lên tr i. Câu th hàm súc v m t ý ngh a và cô ng v m t hình th c. ă ẳ đườ ờ ơ ề ặ ĩ đọ ề ặ ứ
Cách b c l tâm tr ng cá nhân tr c ti p nh th này c ng là i u m i m , hi m th y trong v n ch ng ộ ộ ạ ự ế ư ế ũ đ ề ớ ẻ ế ấ ắ ươ
n c ta th i trung i:ướ ờ đạ

Tr i th m th m xa v i khôn th u,ờ ă ẳ ờ ấ
N i nh chàng au áu nào xong.ỗ ớ đ đ

Hai câu th t ngôn ch a ng s t ng ph n sâu s c t o nên c m giác xót xa, cay ng. t tr i thì ấ ứ đự ự ươ ả ắ ạ ả đắ Đấ ờ
bao la, bát ngát, không gi i h n, li u có th u n i sinh li au n ang giày vò ghê g m cõi lòng ng i ớ ạ ệ ấ ỗ đ đớ đ ớ ườ
chinh ph này ch ng? Nói nh ng i x a: tr i thì cao, t thì dày, n i ni m u t c bi t kêu ai? bi t ng ụ ă ư ườ ư ờ đấ ỗ ề ấ ứ ế ế ỏ
cùng ai? B i v y nên nó càng k t t , càng cu n xoáy, gây nên n i n au cho th xác:ở ậ ế ụ ộ ỗ đớ đ ể

C nh bu n ng i thi t tha lòng,ả ồ ườ ế

Tr c hoa d i nguy t trong lòng xi t au!ướ ướ ệ ế đ

Ý th i t tinh n c nh r i l i t c nh tr v tình, c d i qua d i l i nh v y nh m th hi n rõ tâm ơ đ ừ đế ả ồ ạ ừ ả ở ề ứ ộ ộ ạ ư ậ ằ ể ệ
tr ng âu, lúc nào, làm gi… ng i chinh ph c ng chí vò võ m t mình m t bóng mà thôi!ạ ở đ ườ ụ ũ ộ ộ

T th c r t m nh trong câu M t hàng tiêu gió th c ngoài hiên báo hi u s chuy n sang m t tâm tr ng ừ ố ấ ạ ộ ố ệ ự ể ộ ạ
m i ng i chinh ph . C nh hoa – nguy t giao hòa khi n lòng ng i r o r c, khao khát h nh phúc l aớ ở ườ ụ ả ệ ế ườ ạ ự ạ ứ
ôi. Nh ng ng t dãi, l ng toát lên cái ý l a dôi qu n quýt g n g i, âu y m n ng nàn mà v n t nh , đ ữ độ ừ ồ ứ ấ ầ ũ ế ồ ẫ ế ị
kín áo.đ

Tác gi l a ch n và dùng t r t k , r t t: D o hiên v ng th m gieo t ng b c, S ng nh búa, b ả ự ọ ừ ấ ĩ ấ đắ ạ ắ ầ ừ ướ ươ ư ổ
mòn g c li u, Tuy t d ng c a, x héo cành ngô, M t hàng tiêu gió th c ngoài hiên… c bi t, tác gi ố ễ ế ườ ư ẻ ộ ố Đặ ệ ả
ã s d ng thành công hàng lo t t láy: eo óc, ph t ph , ng ng, d ng d c, mê m i, châu chan, đ ử ụ ạ ừ ấ ơ đằ đẵ ằ ặ ả
th m th m, au áu… v nh c i u, tác gi ã phát huy m t cách tài tình nh c i u du d ng c a th ă ẳ đ đ ề ạ đ ệ ả đ ộ ạ đ ệ ươ ủ ể
th song th t l c bát, gi ng nh nh ng t sóng d t dào, di n t tâm tr ng ng i chinh ph h t nh l i ơ ấ ụ ố ư ữ đợ ạ ễ ả ạ ườ ụ ế ớ ạ
th ng, h t th ng l i nh trong tình c nh l loi n chi c.ươ ế ươ ạ ớ ả ẻ đơ ế

B ng bút pháp ngh thu t iêu luy n, tác gi ã di n t c nh ng di n bi n phong phú, tinh vi các ằ ệ ậ đ ệ ả đ ễ ả đượ ữ ễ ế
cung b c tình c m c a ng i chinh ph . C nh c ng nh tình c miêu t r t phù h p v i di n bi n ậ ả ủ ườ ụ ả ũ ư đượ ả ấ ợ ớ ễ ế
c a tâm tr ng nhân v t.ủ ạ ậ

Thông qua tâm tr ng au bu n c a ng i chinh ph ang s ng trong tình c nh l loi vì ch ng ph i thamạ đ ồ ủ ườ ụ đ ố ả ẻ ồ ả
gia vào nh ng cu c tranh giành quy n l c c a các vua chúa, tác gi ã cao h nh phúc l a ôi và thữ ộ ề ự ủ ả đ đề ạ ứ đ ể
hi n tinh th n ph n kháng i v i chi n tranh phi ngh a. Tác ph m Chinh ph ngâm ã toát lên t t ngệ ầ ả đố ớ ế ĩ ẩ ụ đ ư ưở
ch o trong v n ch ng;m t th i, ó là t t ng òi quy n s ng quy n c h ng h nh phúc r t ủ đạ ă ươ ộ ờ đ ư ưở đ ề ố ề đượ ưở ạ ấ
chính áng c a con ng i.đ ủ ườ
ng, ám nh nàng.ẳ ả
Phân tích bài thơ Bạch Đằng giang phú của Trương Hán Siêu
văn 10
Trương Hán Siêu là một vị quan thời trần tính tình cương trực,học vấn uyên thâm vừa có tài về chính trị

trí bốn phương cảu “khách”
Đọc những câu thơ tiếp theo ta bất ngờ trước bút pháp tài tình của tác giả khi mà cảnh chiền trừng rùng
rợn một thời hiện ra mỗi luc một gần
“Bờ lau san sát
Bến lách đìu hiu
Sông chìm giáo gãy
Gò đầy xương khô”
Bờ lau,bến lách gợi tả không khí đìu hiu,hoang vu có phần ảm đạm của bãi chiến trường.Dòng sông kia
phải chăng đã chôn những giáo gươm vào trong lòng của nó,gò cao nhấp nhô còn rải đầy xương cốt
của lũ giặc phương Bắc.Đó là thảm cảnh của một trận chiến ác liệt đã diễn ra rất nhiều năm trước mà
sao hôm nay nhà thơ viết lên trận chiến diễn ra tại nơi này như mới hôm qua.Nhìn cảnh vật hiu hắt mà
buồn thay,tâm trạng của nhà thơ trào lên niềm xúc động
“Buồn vì thảm cảnh
Đứng lặng giờ lâu
Thương nỗi anh hùng đâu vắng tá
Tiếc thay dấu vết luống còn lưu”
Một tâm trạng buồn thương tiếc nuối “đứng lặng giờ lâu”,cảm giác buồn, thương tiếc các anh hùng liệt
sĩ đã hy sinh che phủ cả một không gian rộng lớn làm cảnh vật càng trở lên tĩnh lặng,bi thương.Đó là
lòng biêt ơn vô vạn của tác giả gửi đến các anh hùng đã chiến đấu hy sinh để bảo vệ độc lập tự do của
cả dân tộc
Giữa lúc khách đang hồi tưởng về quá khứ thì các bô lão xuất hiện kể cho khách nghe về những trận
đánh thủy chiến đã xảy ra ở nơi đây.Các bô lão đã nhắc lại hai chiến thắng lớn theo dòng hồi
tưởng,năm 1288 Trùng Hưng nhị thánh bắt Ô Mã,kể đến là chiến thắng của Ngô Quyền năm 938.Đọc
những câu tiếp theo ta như được trở về với trận chiến ,lúc đầu ta gia quân trong thế trận giằng
co,ngang tài ngang sức bất phân thắng bại báo hiệ một cuộc thủy chiến ác liệt
“Thuyền tàu muông đội…
Bầu trời chừ sắp đổi”
Kẻ thù xuất hiện với tư thế hung hăng kiêu ngạo cậy đông và mạnh có thể quét sạch cả nước ta
“Kìa…
Quét sạch Nam bang bốn cõi”