ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA LỊCH SỬ
---------------
TIỂU LUẬN
PHONG TỤC THỜ CÚNG TỔ TIÊN Ở VIỆT NAM
1
Theo tôi đây là một phong tục tốt đẹp của con người. Chỉ có con
người mới biết thể hiện lòng biết ơn của mình với tổ tiên bằng hành động
thờ cúng.
Về thời gian xuất hiện tục thờ cúng:
Không có tài liệu nào ghi chính xác tục thờ cúng của người Việt
Nam xuất hiện từ khi nào. Chỉ biết rằng: nó đã có từ rất lâu. Các nhà Sử
học cho rằng tục thờ cúng có từ thời vua Hùng Vương. Như vậy là tục thờ
cúng đã có từ lâu. Và ngày nay người ta vẫn thờ vua Hùng - được coi là
ông tổ của Việt Nam.
Thờ cúng tổ tiên là việc làm để bày tỏ lòng thành kính và biết ơn
của con cháu đối với cha mẹ, ông bà, cụ kỵ… đã khuất.
Tục Thờ cúng tổ tiên diễn ra ở đâu?
Người Việt Nam chỉ Thờ cúng tổ tiên ở nhà. Người Việt Nam chuẩn
bị đồ ăn rồi cúng tổ tiên ngay tại nhà, trên bàn thờ nhà mình. Bàn thờ là
nơi đặt đồ cúng lễ và hương nhang. Bàn thờ của người Việt Nam ngày xưa
thường được đặt trong một gian phòng riêng, là nơi chuyên dành để thờ
cúng tổ tiên. Nhưng ngày nay vì đất ngày càng ít nên không có chỗ riêng
dành cho việc thờ cúng. Vì vậy, bàn thờ thường đặt cùng với các phòng
khác như phòng khách, phòng ngủ. Bàn thờ của người Việt Nam thường
để ở đó quanh năm và cứ vào các ngày lễ tết, người ta lại quét dọn bàn
thờ sạch sẽ.
Trong mỗi gia đình người Việt Nam thường có bàn thờ tổ tiên, họ
tin rằng vong hồn người đã khuất luôn ngự trị trên bàn thờ. Qua việc thờ
cúng tổ tiên, giới vô hình và giới hữu hình như có một sự liên lạc mật

tổ chức hội hè đình đám không phải kiêng tang.
*Giỗ thường: Là ngày giỗ người chết từ năm thứ 3 trở đi, đến hết
năm đời.
4. Gửi giỗ:
3
Là vào ngày giỗ người chết mà người nhà, hoặc con cháu không về
được, thường con cháu hay gửi giỗ bằng tiền, hoặc bằng đồ lễ có giá trị:
gạo, con lơn… con gà, cân hoa quả… bó hoa và vàng hương.
5. Thờ vọng:
Những con cháu ở xa quê, ít có điều kiện để về quê vào dịp giỗ tết,
họ lập bàn thờ vọng để thờ ông bà, cha mẹ tổ tiên. Trước khi lập bàn thờ
vọng, phải về quê báo cáo lại tổ tiên tại bàn thờ chính rồi xin phép chuyển
bát hươg phụ hoặc một vài chân hương đến bàn thờ vọng.
6. Ngày tiên thường:
Là ngày hôm trước của ngày giỗ, vào ngày tiên thường, bàn thờ
được dọn dẹp lau chùi sạch sẽ để cúng. Mọi người gửi giỗ vào ngày tiên
thường và chuẩn bị làm giỗ vào ngày hôm sau.
7. Ngày giỗ chính:
Là ngày mất của người được giỗ, trong cỗ cúng giỗ là nhất định
phải có bát cơm úp và một quả trứng luộc, tuỳ theo từng gia đình mà việc
cúng giỗ có sự khác nhau, nhà giàu thì mời khách khứa đến đông làm cỗ
to, nhiều… nhà nghèo thi có khi chỉ có chén nước, nén hương, bát cơm,
quả trứng, đĩa muỗi.
Nhớ đến ngày giỗ của tổ tiên, ông bà là quan trọng thể hiện lòng
thành với người đã chết, chứ không quan trọng là làm giỗ to hay giỗ nhỏ.
8. Hoá vàng: Là đem hết những vàng giấy, vàng mã mà con cháu
dâng cúng. Vàng mã đã hoá xong thì không cần tiếp tục thắm hương, đèn
trên bàn thờ nữa.
9. Săn sóc mộ phần:
Trước ngày tết và ngày giỗ hàng năm, con cháu đi viếng mộ tổ tiên