ánh giá tác đng ca GT xe buýt đn DGTHH nhiu xe máy
Nguyn Vn Li – K45
i
LI M U 1
1. t vn đ 1
2. Mc tiêu nghiên cu ca đ tài 1
3. Các mc tiêu c th 2
4. Phm vi nghiên cu ca đ tài: 2
CHNG I - C S LÝ LUN VÀ CÁC CH TIÊU ÁNH GIÁ TÁC NG CA
GIAO THÔNG XE BUÝT N DÒNG GT HN HP NHIU XE MÁY 3
1.1. Khái nim, phân loi và các quan đim nghiên cu dòng xe: 3
1.1.1. Khái quát v dòng xe: 3
1.1.2.Dòng giao thông hn hp nhiu xe máy 11
1.2. Khái quát v mng li giao thông đng b thành ph
Hà Ni và mng li giao thông
đng b bng xe buýt 19
1.2.1. Mng li giao thông đng b thành ph Hà Ni 19
1.2.2. Khái quát v mng li VTHKCC ca thành ph Hà Ni: 23
1.3. Phng pháp nghiên cu tác đng ca giao thông xe buýt đn DGTHH nhiu xe máy 24
1.3.1. Hng nghiên cu tác đng ca GT xe buýt đn DGTHH nhiu xe máy 24
1.3.2. Trình t nghiên cu DGTHH nhiu xe máy 24
CHNG II – PHÂN TÍCH VÀ ÁNH GIÁ HIN TRNG ON TUYN NGHIÊN
CU (IM U: 24 LÊ DUN – I
M CUI: 354 LÊ DUN) 26
2.1 Khái quát v tuyn đng Lê Dun và hin trng đon nghiên cu: 26
2.1.1 Khái quát v tuyn đng: 26
2.1.2 Hin trng đon nghiên cu (im đu: 24 Lê Dun; im cui: 354 Lê Dun) 27
2.1.3. La chn nhng v trí hn ch đ nghiên cu 35
2.2. Phng pháp điu tra, phân tích d liu 38
2.2.1. Phng pháp điu tra 38
Bng 2.2 Thng kê nút và t chc giao thông ti nút 29
Bng 2.3 Lu lng xe ti mt ct trên đng Lê Dun 32
Bng 2.4 C cu phng ti
n trên đon tuyn nghiên cu 34
Bng 2.5 Thng kê lu lng xe buýt trên đon tuyn nghiên cu 35
Bng 2.6 La chn nút giao thông đ nghiên cu 36
Bng 2.7 La chn đim dng nghiên cu đ tài 37
Bng 2.8 Thng kê các phng pháp điu tra đc s dng 38
Bng 3.1 Vn tc đim bình quân ti đim dng 43
Bng 3.2 Mc đ thay đi v
n tc ti đim dng khi xe buýt xut hin 43
Bng 3.3 vn tc đim ca các trng thái ti nút ( hng đi thng) 45
Bng 3.4 Mc đ thay đi vn tc DGT ti nút (hng đi thng) 46
Bng 3.5 Vn tc đim ca các các trng thái ti nút (hng r phi) 47
Bng 3.6 Mc thay đi vn tc DGT ti nút (hng r phi) 48
Bng 3.7 Thng kê lu lng phng tin đi qua mt ct ti đim dng Cty in đng st 50
Bng 3.8 Quy đi cng đ dòng xe cho các trng thái ca DX ti đim dng 51
Bng 3.9 Thng kê lu lng ti nút giao 7h30-7h45 (hng đi thng) 53
Bng 3.10 Quy đi cng đ dòng xe ti nút (hng đi thng) 53
Bng 3.11 Thng kê lu lng ti nút giao cho hng r phi 54
Bng 3.12 Bng quy đi cng đ cho hng r phi 55
Bng 3.13 Thng kê mt đ ti đim dng 56
Bng 3.14 Mc đ thay đi mt đ ti đim dng 57
Bng 3.15 Mt đ phng tin trc vch dng xe 58
Bng 3.16 Mc đ thay đi mt đ trc vch dng xe 59
Bng 3.17 Mt đ ph
ng tin trong nút giao 61
ánh giá tác đng ca GT xe buýt đn DGTHH nhiu xe máy
Nguyn Vn Li – K45
iv
Hình 1.3 Mô t các loi xung đt và mc đ nghiêm trng 9
Hình 1.4 Mng li VTHKCC thành ph Hà Ni 23
Hình 2.1 ng Lê Dun và đon nghiên cu ca đ tài 26
Hình 2.2 Hình minh ha
đon tuyn nghiên cu 27
ánh giá tác đng ca GT xe buýt đn DGTHH nhiu xe máy
Nguyn Vn Li – K45
v
Hình 2.3 Các mt ct ngang đin hình ca đng Lê Dun 28
Hình 2.4 Mt bng nút Lê Dun – Nguyn Khuyn – Hai Bà Trng 30
Hình 2.5 S đ b trí pha đèn nút Lê Dun – Nguyn Khuyn - HBT 30
Hình 2.6 Mt bng nút Lê Dun – Khâm Thiên – Nguyn Thng Hin 31
Hình 2.7 S đ b trí các pha đèn tín hiu nút Lê Dun – Khâm Thiên – Nguyn Thng Hin
32
Hình 2.8 Nút Lê Dun – Khâm Thiên - Nguyn Thng Hin 35
Hình 2.9 im dng xe buýt (126 công ty in đng st) 37
Hình 3.1 Minh ha b trí đo tc đ ti đim dng 39
Hinh 3.2 Mô phng b trí đim đo tc đ ti nút 44
Hình 3.3 Minh ha đm lu lng ti đim dng
Hình 3.4 Minh ha thng kê mt đ ti đim dng: 56
Hình 3.5 Minh ha đon xác đnh mt đ trc vch dng xe. 58
Hình 3.6 Mô t đon phân tích mt đ ti nút 60
Hình 3.7 Minh ha đm chuyn làn: 62
ánh giá tác đng ca GT xe buýt đn DGTHH nhiu xe máy
Nguyn Vn Li – K45
vi
DANH MC CÁC T VIT TT
1. GTVT Giao thông vn ti
2. ATGT
ánh giá tác đng ca GT xe buýt đn DGTHH nhiu xe máy
Nguyn Vn Li – K45
1
LI M U
1. t vn đ
Trong nhng nm qua, trên c s ch trng khuyn khích phát trin vn ti HKCC
ca ng, Nhà nc và UBNDTP, h thng VTHKCC đã phát trin mnh m, mng li xe
buýt đã ph kín toàn TP góp phn ci thin b mt ca TP. Tuy nhiên, khi lng vc ca GT
xe buýt mi ch đáp ng đc 7% nhu cu đi li ca xã h
i; trên mt s phng tin truyn
thông cng đã ch ra nhng mt tiêu cc ca xe buýt nh: xe buýt là nguyên nhân gây ra ùn
tc GT, là mt yu t gây mt an toàn cho dòng GT thm chí còn dành tng cho xe buýt
nhng biêt danh “m miu” nh kiu: “hung thn” trong đô th, ”hòn đá tng“ trong GT đô th
…
Các đô th Vit Nam là nhng đô th ph thuc vào xe máy. Dòng GT đc trng
các đô th là dòng GT hn hp vi nhiu phng tin chuyn đng vi vn tc khác nhau
trong dòng GT. Mt s nghiên cu v DGTHH TP đã đa ra đc t l v c cu các loi
phng tin trong dòng GTHH, c th nh sau
Loi pt Xe đp Xe máy Xe buýt Ôtô con Xe ti
T l (%) 25,3 63,2 6,7 3,6 1,1
Câu hi đt ra trong giai đon này đó là: “liu có nên tip tc khuyn khích vn ti
hành khách công cng bng xe buýt trong hoàn cnh nn KT – XH nc ta còn kém phát trin
cha th xây dng trong mt sm mt chiu h thng c s h tng GTVT ti u cho Hà
Ni” – đ tr li cho câu hi này chúng ta phi phân tích đc nh hng ca VTHKCC bng
xe buýt đn toàn mng li VT ca TP đ
đa ra đc nhng nh hng tích cc & tiêu cc
ca VTHKCC đn toàn mng li. Mt khía cnh quan trng ca vn đ này đó là vic phân
đng Lê Dun mà không chu nh hng ca giao thông đng st.
Vi mc tiêu, ni dung và phm vi nghiên cu ca đ tài nh trên, toàn b thuyt
minh đ tài ngoài phn m đu và kt lun đc kt cu thành 3 chng nh sau:
Chng I: C s lý lun và các ch tiêu đánh giá tác đng ca GT xe buýt đn
DGTHH nhiu xe máy
Chng II: Phân tích đánh giá hin trng đon tuyn nghiên cu (đim đu:24 Lê
Dun; đim cui: 354 Lê Dun)
Chng III: Phân tích tác đng ca giao thông xe buýt đn DGTHH nhiu xe máy
Do điu kin và kh nng còn hn ch, đ tài không th tránh khi nhng thiu sót, rt
mong nhn đc s góp ý ca thy cô đ đ tài đc hoàn thin hn.
Hà Ni, Tháng 5/2008
Chng I: C s lý lun và các ch tiêu đánh giá tác đng ca GT xe buýt đn DGTHH nhiu xe máy
Nguyn Vn Li – K45
3
CHNG I - C S LÝ LUN VÀ CÁC CH TIÊU ÁNH GIÁ TÁC NG CA
GIAO THÔNG XE BUÝT N DÒNG GT HN HP NHIU XE MÁY
1.1. Khái nim, phân loi và các quan đim nghiên cu dòng xe:
1.1.1. Khái quát v dòng xe:
a) Khái nim dòng xe
- Dòng xe: Là tp hp các phng tin tham gia giao thông trên đng theo cùng mt
hng chuyn đng trong mt không gian và thi gian nht đnh. Tính cht ca dòng xe bao
gm nhng nét chính nh sau:
+Tính hn tp:dòng xe gm nhiu loi phng tin khác nhau v chng loi (thô s,c
gii) tính nng cùng nhng ngi điu khin khác nhau (v gii tính, tui tác, trình đ nhn
thc và mc đ phn ng) đu tham gia giao thông. Vì th, s chuyn đng ca dòng xe mang
đng tng đi ngn.
Quan đim v mô nghiên cu dòng xe đông và liên tc. Quan đim vi mô nghiên cu
dòng xe gián đon, dòng xe ri rc, quãng cách gia các xe tha.
d) Các ch tiêu trong đánh giá dòng giao thông:
Trong phm vi nghiên cu ca đ tài, các ch tiêu đc s dng đ đánh giá dòng giao
thông s bao gm:
̇ Lu lng dòng giao thông
̇ Vn tc ca dòng giao thông
̇ Mt đ ca dòng giao thông
̇ S ln chuyn làn trong dòng giao thông
̇ S lng xung đt tim n trong dòng giao thông
Trong s các ch tiêu s dng đ đánh giá dòng giao thông thì ba ch tiêu v lu lng,
vn tc và m
t đ dòng giao thông là ba ch tiêu c bn (theo AASHTO – 94) đc s dng
ph bin trên th gii và Vit Nam đ nghiên cu dòng giao thông. Tuy nhiên, vi nhng
đc trng riêng ca mình thì nhng ch tiêu c bn nh vy là cha đ đ đánh giá chính xác
bn cht thc s ca DGTHH nhiu xe máy Vit Nam nói chung và Hà Ni nói riêng.
Di đây là nhng ni dung khái quát v 5 ch tiêu đã trình bày trên:
(1) L
u lng dòng giao thông
- Khái nim: Lu lng dòng xe là s lng phng tin chy qua mt mt ct ngang
đng ph trong mt khong thi gian xác đnh.
Nu gi N là s lng phng tin quan sát đc trong khong thi gian T thì lu
lng là: N/T
Hình 1.1 Minh ha đm xe ti mt ct
- Phân loi: Tùy thuc vào mc đích điu tra lu lng giao thông mà chia ra làm các
loi lu lng sau:
X Lu lng giao thông ngày
Trong đó: V - vn tc (km/h hoc m/s)
d – quãng đng đi li (km hoc m)
t – thi gian đi ht quãng đng d (gi hoc giây)
Trong s chuyn đng ca dòng giao thông, tng phng tin đi li vi vn tc khác
nhau. Do đó, dòng giao thông không có vn tc đc trng
đn gin và s phân b ca vn tc
cá nhân. T s phân b ca vn tc phng tin ri rc, ngi ta s dng giá tr trung bình đ
mô t dòng giao thông nh là mt khi thng nht.
- Phân loi vn tc trung bình ca dòng giao thông
Chng I: C s lý lun và các ch tiêu đánh giá tác đng ca GT xe buýt đn DGTHH nhiu xe máy
Nguyn Vn Li – K45
6
X Vn tc trung bình theo không gian và theo thi gian:
Vn tc trung bình có th đc xem xét theo hai cách:
+ Vn tc trung bình theo thi gian (
t
v
) đc đnh ngha là vn tc trung bình ca
toàn b phng tin qua mt mt ct ngang đng ph trong mt giai đon thi gian nht
đnh.
+ Vn tc trung bình theo không gian (
s
v ) đc đnh ngha là vn tc trung bình ca
tt c các phng tin đi ht chiu dài ca mt quãng đng trong mt giai đon thi gian
nht đnh.
Vn tc trung bình theo thi gian là giá tr vn tc đc đo lng qua mt đim còn
vn tc trung bình theo không gian có liên quan đn chiu dài ca quãng đng. C vn tc
trung bình theo không gian và vn tc trung bình theo thi gian đu đ
c tính toán t vic đo
lng mt chui thi gian và quãng đng đi li theo công thc sau:
- Thi gian đi li ca phng tin th i
X Vn tc đi li trung bình – vn tc phng tin chuyn đng trung bình
+ Vn tc đi li trung bình và vn tc xe chy trung bình là hai dng ca vn tc trung
bình theo theo không gian và thng đc s dng đ đo lng trong k thut giao thông. C
hai đu đc tính bng quãng đng chia cho thi gian trung bình đ đi li qua mt đon
đng. S khác nhau ch yu gia chúng là tng thi gian đc s dng đ tính toán hai loi
vn tc này.
+ Thi gian đi li đc hiu là toàn b thi gian đ đi qua mt đon đng cho trc.
Thi gian phng tin đi li đc hiu là toàn b thi gian mà vi khong thi gian này
phng tin hoàn toàn chuyn đng trong khi đi qua mt đon đng cho trc. S khác
nhau gia hai loi thi gian này chính là thi gian phng tin chuyn đng không bao gm
thi gian dng đ, trong khi thi gian đi li có bao gm. Vn tc đi li trung bình da vào
thi gian đi li trung bình trong khi vn tc phng tin chuyn đng trung bình da vào thi
Chng I: C s lý lun và các ch tiêu đánh giá tác đng ca GT xe buýt đn DGTHH nhiu xe máy
Nguyn Vn Li – K45
7
gian phng tin chuyn đng trung bình.
(3) Mt đ dòng giao thông (k):
Mt đ là s lng phng tin chy qua mt đn v đim chiu dài quãng đng
(đn v: phng tin/chiu dài quãng đng).
Gi N là s lng phng tin gia hai v trí quan sát cách nhau mt khong ti cùng
mt thi đim (biu th nh hình v)
Hình 1.2 Minh ha xác đnh s lng PT gia hai đim quan sát
Khi đó, mt đ:
N
k
X
=
th đánh giá đc vn đ an toàn nhng nút giao trong đô th (Hummer at al.1994).Xung
đt giao thông là nhng nghiên cu b xung v tai nn giao thông trên nhiu tuyn đng.S
quan trng ca vn đ ATGT mt khu vc c th có th đánh giá bi xung đt giao thông.
Nghiên cu ca Parkin và Harris (1968) có th xem nh s m đu cho lnh vc
nghiên cu v TNGT.T khi h gii thiu hc thuyt v vic s dng d liu v xung đt
giao thông nh mt công c làm thc đo thay th cho tai nn giao thông. Ông coi sut xy
xung đt thc s là các yu t đ đánh giá kh nng ri ro (sut xy ra tai nn)
- Phân loi: Xung đt giao thông trong dòng giao thông hn hp đc phân ra thành
các loi nh sau:
X âm t phía sau.
X i đu.
X Vuông góc.
X Chéo góc - i đu.
X Chéo góc – Cùng chiu.
X Va cnh cùng chiu.
X Va cnh ngc chiu.
X Mt điu khin.
X Va chm vi vt th c đnh.
Nguyên nhân gây ra các xung đt là chuyn đng(Moverment) ca phng tin.Các loi
xung đt, mc đ nghiêm trng ca xung đt, và các loi chuyn đng ca phng tin đc
mô t bi hình v sau:
Chng I: C s lý lun v cỏc ch tiờu ỏnh giỏ tỏc ng ca GT xe buýt n DGTHH nhiu xe mỏy
Nguyn Vn Li K45
9
Hỡnh 1.3 Mụ t cỏc loi xung t v mc nghiờm trng
ký
hiệu
Biểu t-ợng GiảI thích
Ký
V5
(Đ)
Xe đạp
A4 V6
(ĐB)
Đi bộ
V7
(K)
Xe khác
A5
chéo góc cùng
chiều
Chuyển động đúng
A6
CL
Rẽ trái Va cạnh cùng
chiều
CS
Rẽ trái sai 3 WL4
Rẽ trái sai 4
Mức độ nghiêm trọng
WR1 Rẽ phải sai 1 S1
Xuýt tai nạn
WR2 Rẽ phải sai 2 S2
Thiệt hại vật chất
WU
Quay đầu sai S3
Bị thơng nhẹ
WC
Đi ngang sai S4 Bị thơng nặng
WD
+ iu tra cc b: ch thu thp các thông tin mt s đn v th hin rõ nht các đc
đim cn nghiên cu ca đi tng nh vy không cn phi điu tra toàn b mà vn hiu rõ
đc bn cht ca đi tng nghiên cu.
+ iu tra chuyên đ: thu thp thông tin theo mt khía cnh nào đó cn quan tâm nht
ca đi tng.
+ iu tra chn mu: dng này rt quan trng vì nó có th thay th cho điu tra toàn
b, dng này ng
i ta điu tra trên mu đc chn t các đn v ca đi tng nghiên cu.
(2) Theo thi gian, bao gm hai phng pháp:
- iu tra thng xuyên: là cách tin hành ghi chép thu thp tài liu ban đu ca hin
tng mt cách liên tc.
- iu tra không thng xuyên: là cách tin hành ghi chép thu thp tài liu ban đu
ca hin tng mt cách không liên tc không gn lin vi quá trình phát sinh phát trin ca
hin tng.
(3) Theo hình th
c thu thp thông tin, gm 3 phng pháp:
- Phng pháp phân tích tài liu: đc áp dng trong trng hp cuc điu tra không
cn nhng thông tin mang tính thi s, nhà qun lý s tin hành nghiên cu nhng tài liu có
Chng I: C s lý lun và các ch tiêu đánh giá tác đng ca GT xe buýt đn DGTHH nhiu xe máy
Nguyn Vn Li – K45
11
sn hoc nhng kt qu đã đc tha nhn và công b ca các cuc điu tra đã thc hin hay
ca nhng lai hình điu tra khác.
- Quan sát: trong điu tra, quan sát là phng pháp thu thp thông tin s cp v đi
tng nghiên cu bng tri giác trc tip và ghi chép thng mi nhân t có liên quan đn đi
tng nghiên cu và có ý ngha trên quan đim mc đích nghiên c
u. Tính có h thng, tính
k hoch và tính có mc đích là nhng đc trng ca vic nghiên cu.
- Trng cu ý kin: là phng pháp thu thp thông tin s cp bng li da trên tác
đng qua li v mt tâm lý xã hi trc tip (phng vn) hoc gián tip thông qua bng hi.
S hu xe máy S xe máy/1000 dân >350
S hu phng
tin
S hu xe con cá nhân S xe con/1000 dân <150
Xe buýt S xe buýt/1000 dân <1 S có sn các
ptvt thay th cho
xe máy
Xe đp S xe đp/1000 dân <350
T l xe máy trong DGT
% xe máy trong DGT (tính theo s
lng phng tin)
>50%
Phân b chuyn đi bng xe
máy
% chuyn đi bng xe buýt >40%
Phân b chuyn đi bng
VTHKCC
% chuyn đi bng VTHKCC <20%
Phân b chuyn đi bng xe
con
% chuyn đi bng xe con <20%
Vic s dng xe
máy
Phân b chuyn đi bng PT
PCG
% chuyn đi bng phng tin phi c
gii
>40%
“Ngun: TS. Khut Vit Hùng, seminar b môn 2006”
b) Khái quát v các loi phng tin hot đng trong DGTHH nhiu xe máy:
mt chuyn đi. Sc ch ca nó cao hn xe đp (trung bình khong 1,5 ngi). c bit, xe
máy là phng tin c gii cá nhân giá thp (khong 1/10 giá xe ô tô). Vi nhng u vit đó
ca xe máy cng vi các đc đim riêng v c s h tng đô th và nhu cu đi li mà trong
khong 20 nm nay có s bùng n d di ca xe máy các thành ph Vit Nam.
Vn đ nan gii đt ra đi vi xe máy là nguy c d gây tai nn nguy him và gây ô
nhim môi trng.
(3) Ô tô con: Ô tô con có sc cha t 4-5 ngi. Ô tô con đc dùng đ vn chuyn
hành khách trong thành ph, gia thành ph vi khu vc vi ngoi thành hoc gia các thành
ph vi nhau. Trong thành ph, ô tô con đc dùng đ ch khách t nhà đn ni cn đn nh
nhà ga, bnh vin … ch khách ti ni GTCC, ch khách vào ban đêm khi không có giao
thông công cng.
(4) Ô tô ti:
xe ti là mt loi xe có đng c dùng đ vn chuyn hàng hoá. Các xe ti
có nhiu kích c, t kiu nh nh xe hi gi là xe bán ti (pickup truck) cho ti nhng loi xe
ti dùng các khu m (không chy trên đng quy c) hay các loi xe móc chy trên đng
cao tc. Hin nay Hà Ni, các xe ti hng nh đc s dng khá ph bin vì nó phù hp vi
mng li đng ca thành ph. Các xe ti hng nng b hn ch hot đng trong khu vc ni
thành trong khong thi gian ban ngày đ hn ch ùn tc giao thông trong thành ph.
(5) Xe buýt
Xe buýt là phng tin vn ti hành khách công cng ph bin nht hin nay. Xe buýt
đu tiên đc đa vào khai thác th đô Luân ôn (Anh) vào nm 1900. Mt đ ca các
tuyn xe buýt trong đô th cao hn mt đ tuyn ca các phng tin khác, thng t 2 –
3km
2
. Các tuyn xe buýt ca VTHKCC thng có khong cách vn chuyn ngn do
VTHKCC nhm thc hin vic giao lu hành khách gia các khu vc trong thành ph vi
Chng I: C s lý lun và các ch tiêu đánh giá tác đng ca GT xe buýt đn DGTHH nhiu xe máy
Nguyn Vn Li – K45
14
có chi phí nhiên liu ln vì nó phi dng đ nhiu nên gia tc ln dn đn tiêu hao nhiên liu
nhiu.
- Kh nng vt ti trong gi cao đim thp vì xe buýt s dng bánh hi.
- S dng đng c đt trong nên cng đ gây ô nhim cao vì: khí x, bi hoc nhiên
liu và du nhn chy ra. Bên cnh đó còn gây ting n ln và chn đng…
- Nng sut vn chuyn không cao, n
ng sut vn ti thp, tc đ phng tin thp…
Chng I: C s lý lun và các ch tiêu đánh giá tác đng ca GT xe buýt đn DGTHH nhiu xe máy
Nguyn Vn Li – K45
15
Tuy vy, đi vi nc ta vn ti xe buýt vn là loi hình vn ti thông dng nht trong
h thng VTHKCC. Nó đóng vai trò ch yu trong vn chuyn hành khách trong đô th ca
nc ta, phù hp vi c s h tng cha hoàn thin và đng nht ca nc ta.
X Vai trò ca vn ti hành khách bng xe bus
- Vn ti buýt là loi hình vn ti thông dng nh
t trong h thng vn ti hành khách
đô th. Nó đóng vai trò ch yu nhng vùng đang phát trin ca thành ph, nhng khu vc
trung tâm đc bit là nhng thành ph c.
- Ngoài chc nng vn chuyn đc lp, nh tính nng c đng, xe bus còn đc s
dng nh mt phng tin tip chuyn và vn chuyn kt hp vi các phng thc vn ti
khác trong h thng vn ti hành khách công cng cng nh h thng vn ti ca thành ph.
- Trong các thành ph có quy mô va và nh, xe bus góp phn to dng thói quen đi
li bng phng tin công cng cho ngi dân thành ph, to tin đ phát trin cho các
phng thc vn ti hành khách công cng cao hn, hin đi hn và có sc cha ln hn
trong t
ng lai.
- S dng xe bus góp phn tit kim chi phí chung cho toàn xã hi( chi phí đu t
phng tin, chi phí tin hành qun lý giao thông, chi phí thi gian do tc đng) so vi vic
s dng phng tin vn ti cá nhân. Ngoài ra có nhiu tác đng tích cc khác ti mi mt
ca đi sng xã hi.
u đim c bn ca xích lô là c đng, thích hp vi nhiu điu kin s dng và khai
thác, vn đu t ít.
Nhc đim: Xích lô là phng tin có tc đ chm hn c xe đp, có kích thc ln
(nht là khi ch hàng) nên gây cn tr giao thông nghiêm trng.
“Ngun: Bài ging QH GTVT T, V Hng Trng, 2001”
c) Các đc đim ca DGTHH nhiu xe máy :
Các đc đim đc trình bày di đây đc tp hp t mt s tài liu khác nhau trên c s
nhng đc đim và tính cht ca dòng xe:
- Th nht, đó là thành phn dòng xe: có nhiu loi phng tin cùng chuyn đng
trong dòng giao thông, bao gm: các phng tin phi c gii (xe đp, xích lô, xe đy t ch,
xe súc vt kéo …), các phng tin c gii (xe máy, ôtô con, xe ti và xe buýt). Trong s đó,
xe máy chim t l cao nht trên 50% s lng phng tin trong dòng xe (Qun lý giao thông
trong đô th ph thuc xe máy, TS. Khut Vit Hùng, 2007)
- Th hai, kh nng thông hành ca dòng xe là khá ln nh s linh hot ca xe máy.
Có ý kin hn ch xe máy, thay bng xe buýt đ gim ùn tc nhng v mt khoa hc là không
đúng. Ví d, trên đng Tôn c Thng, Hà Ni, đng mi chiu 6-7m, qua điu tra ngoài
ôtô có ti 7-8 ngàn xe máy/gi/hng. Nu vi s lng đó 50% chuyn sang đi xe buýt tc
là có 4000 HK/gi/hng thì không có loi xe nào có nng lc ln nh vy. (ng đô th và
t chc GT T.38, PGS. TS. Bùi Xuân Cy, 2006).
- Th ba, trong DGTHH nhiu xe máy tn ti nhiu nguy c mt an toàn dn đn tai
nn. Nguyên nhân ca hin tng này chính là do xe máy gây ra:
+ Vi đc đim là s linh hot và c đng ca xe máy, cùng s thiu ý thc trong điu
khin phng tin ca mt b phn ln ngi tham gia giao thông nên vic phóng nhanh vt
u thiu quan sát, đi sai làn đng điu khin phng tin trong tình trng không hoàn toàn
tnh táo do s dng cht kích thích (ru, bia, cht gây nghin…) là khá ph bin.
Theo thng kê ca CSGT Hà Ni, trong nm 2006, toàn thành ph xy ra 1000 v tai
nn cp đi mng sng ca 500 ngi và làm b thng 730 ngi. Bng sau th hiên nguyên
nhân ca các v TNGT:
Chng I: C s lý lun và các ch tiêu đánh giá tác đng ca GT xe buýt đn DGTHH nhiu xe máy
đ tiêu chun lu thông trên đng. ây chính là nguy c gây
mt an toàn cho DGTHH nhiu xe máy Vit Nam bt c lúc nào.
Hin nay, dòng xe lu thông trên hu ht các tuyn đng b Vit Nam là DGTHH
nhiu xe máy (tr mt s tuyn đng chuyên dng, đng khu công nghip…) vì vy mà
cùng vi s gia tng v s lng phng tin cng nh là chiu dài đng b hàng nm thì s
lng các v tai nn giao thông c tính cht nghiêm trng (gây cht ngi và thit hi ln v
tài sn) Vit Nam cng tng theo mi nm gây nh hng nghiêm trng đn trt t an toàn
xã hi và nn kinh t ca nc ta.
Bng 1.3 So sánh TNGT đng b Vit Nam và các nc Châu Á
T vong
Nc
Dân s
(000)
PT c gii
(000)
S v tai
nn
S ngi
TL1/10.000
dân
TL1/10.000
PT
Vit Nam
(2005)
81.994 14.151 16.911 11.739 1.4 8,3
Vit Nam
(2000)
78.500 6.964 22.486 7.500 1,0 10,8
Brunei 338 213 2.861 41 1,2 2.0
Cambodia 12.000 331 556 196 0,2 5,9
400
500
600
700
Ôtô Xe máy Xe đpNgi đi b
S v TN theo phng thc đi li
62%
14% qua
đng
bt cn
Chng I: C s lý lun và các ch tiêu đánh giá tác đng ca GT xe buýt đn DGTHH nhiu xe máy
Nguyn Vn Li – K45
19
1.2. Khái quát v mng li giao thông đng b thành ph Hà Ni và mng li giao
thông đng b bng xe buýt
1.2.1. Mng li giao thông đng b thành ph Hà Ni
Mng li GT đng b thành ph là mt thành phn ca h thng GT thành ph.
Cùng vi các mng li GT đng st, mng li GT đng thy và mng li GT đng
hàng không mng li GT đng b thành ph có nhim v
phc v nhu cu sn xut vt
cht, lu thông hàng hóa, nhu cu đi li ca nhân dân thành ph và khách du lch cng nh
vic giao lu ca thành ph và các vùng ph cn và các vùng khác ca đt nc.
Phân loi GT đng b thành ph:
- GT đi ngoi: Là tp hp các tuyn đng ni gia thành ph vi các vùng ph cn
và vi đa phng khác.
- GT đi ni: Là mng li các tuyn đng đm bo vic lu thông gia các khu vc
trong thành ph và thng đc gi là mng li GT đô th.
- Quan h gia GT đi ni và GT đi ngoi: Gia GT đi ni và giao thông đi ngoi
có quan h mt thit vi nhau, nó nh hng đn vic quy hoch và cu trúc ca mng li