1 2 mở đầu
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
Xây dựng và hoàn thiện Nhà nớc ta theo nhà nớc pháp quyền, hiện đại
có hiệu lực, hiệu quả nhằm phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn phụ thuộc vào
nhiều yếu tố, trong đó việc tuyển chọn và bổ nhiệm công chức luôn là vấn đề
cốt yếu, là mục tiêu quan trọng hàng đầu trong toàn bộ quá trình phát triển đất
nớc. Tuy nhiên, đây là vấn đề nan giải và khó khăn, vì có nhiều yếu tố khách
quan, chủ quan và quan điểm chính trị của giai cấp cầm quyền hiện tại tác
động, nên trong thời gian vừa qua, chúng ta đã không thực hiện tốt những yêu
cầu khoa học và các cơ chế khách quan trong việc lựa chọn ngời có đức, có
tài, dẫn đến có nhiều công chức yếu kém, thiếu năng lực, thiếu đạo đức vào bộ
máy nhà nớc.
Mặt khác, việc quá chú trọng vào phẩm chất chính trị mà cha coi trọng
trình độ chuyên môn và cha có phơng pháp nào có hiệu quả để đánh giá
đợc phẩm chất chính trị của công chức, do đó đã không ít kẻ cơ hội lợi dụng
đặc điểm này để chui vào hàng ngũ lãnh đạo.
Thực tế, hệ thống pháp luật của nớc ta cha đồng bộ, còn thiếu những
qui định cụ thể trong quá trình tuyển chọn và bổ nhiệm công chức. Do đó
muốn có đợc đội ngũ công chức tốt thì trớc hết phải có đợc hệ thống văn
bản pháp lý trong đó qui định đợc những vấn đề quan trọng nh nguyên
tắc, điều kiện và phơng pháp tuyển chọn và bổ nhiệm công chức và những
cơ chế, chế tài quan trọng trong việc xử lý nhng sai phạm. Ngoài ra, về chất
lợng, hiệu lực của các văn bản pháp lý đó cũng phải dần đợc nâng cao và
phải phản ánh đợc tính khách quan của hoạt động tuyển chọn và bổ nhiệm
công chức.
Hiện nay, hệ thống văn bản pháp luật về tuyển chọn và bổ nhiệm công
chức đã đợc hình thành bao gồm các qui định về công tác thi tuyển về tiêu
chuẩn ngạch bậc, về nội dung thi tuyển về qui trình đánh giá bổ nhiệm về tiêu

nghiên cứu về tình hình thực hiện pháp luật trong tuyển chọn và bổ nhiệm
công chức nh: Vai trò của pháp luật trong tuyển chọn và bổ nhiệm công
chức, kết quả tuyển chọn công chức, thực trạng về pháp luật trong tuyển
chọn và bổ nhiệm công chức sẽ góp phần xây dựng hệ thống pháp luật đồng
3 4 bộ đầy đủ và cụ thể chặt chẽ nhằm nâng cao chất lợng tuyển chọn công
chức ngày càng tốt hơn.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
ở nớc ta hiện nay, vấn đề công chức là vấn đề nhạy cảm và là mối quan
tâm không chỉ của nhà nớc, nhân dân mà còn đợc các giới các ngành và đặc
biệt là các nhà khoa học nghiên cứu đề cập trong các công trình khoa học của
mình. Đã có nhiều công trình cấp nhà nớc và một số bài viết, tổng kết và đề
tài khoa học của một số cơ quan nhà nớc cũng nh một số nhà khoa học tập
trung nghiên cứu về công chức dới nhiều góc độ khác nhau nh vai trò của
công chức trong hoạt động của nhà nớc, sự hình thành và phát triển của đội
ngũ công chức từ khi thành lập nớc đến nay, chế độ tiền lơng của đội ngũ
công chức... Tuy nhiên, về góc độ tuyển chọn và bổ nhiệm thì việc đề cập còn
khiêm tốn và lẻ tẻ cha có một công trình nào đề cập một cách toàn diện về vấn đề
tuyển chọn và bổ nhiệm công chức đặc biệt dới góc độ luật pháp. Qua nghiên
cứu các công trình cho thấy việc đi sâu và trực tiếp vào lĩnh vực tuyển chọn và bổ
nhiệm công chức trớc hết là vấn đề nhạy cảm đồng thời là một vấn đề khó vì thực
chất đó là việc nghiên cứu về con ngời để tìm ra bản chất và năng lực của họ
trong mối quan hệ với quyền lực từ đó mới có những đề xuất về pháp luật để
điều chỉnh nhằm làm cho việc tuyển chọn và bổ nhiệm ngày càng tốt hơn. Có
nhiều nhà quản lý và nhiều nhà khoa học (luật học, hành chính học) ở trong
nớc và nớc ngoài quan tâm và đã có nhiều công trình nghiên cứu về các khía
cạnh khác nhau của những vấn đề này, nh về đánh giá cán bộ, về luân chuyển
cán bộ và về một số vấn đề lý luận của công tác tuyển chọn và bổ nhiệm công

nhiên, cũng không thể áp dụng một cách máy móc những vấn đề đợc đề cập
trong cuốn sách vì những điều kiện và hoàn cảnh của nớc ta hoàn toàn khác
với những nơi mà trong cuốn sách đề cập, ngay cả những vùng khác của Trung
Quốc cũng chỉ lấy đó làm căn cứ để nghiên cứu. Công trình của tác giả Nguyễn
Văn Tâm về "Đổi mới và hoàn thiện pháp luật về công chức nhà nớc" đã
nghiên cứu về việc hoàn thiện luật pháp về công chức nói chung nhng không
đi sâu phân tích về lĩnh vực tuyển chọn và bổ nhiệm công chức.
Một nhóm đề tài, bài viết về thực trạng hoạt động của đội ngũ công chức
của các tác giả nh PGS.TS Nguyễn Trọng Điều về "Vài suy nghĩ về xây dựng
đội ngũ công chức hành chính nhà nớc"; của TS. Bùi Tiến Quý về "Mấy vấn
đề xây dựng đội ngũ công chức hành chính - nền hành chính nhà nớc"; của
Tô Tử Hạ về "Đổi mới và hoàn thiện chế độ công chức Việt Nam trong giai
5 6 đoạn hiện nay"; của Lê Tuấn Sơn về "Thực hiện chế độ công vụ công chức
mới, một nhiệm vụ cấp bách của cải cách một bớc nền hành chính nhà
nớc"; của tác giả Hà Thị Bàn về "Hoàn thiện pháp luật công chức - nội dung
cơ bản của cải cách hành chính nhà nớc"; của tác giả Phạm Minh Triết về
"Hoàn thiện pháp luật công chức Hành chính nhà nớc ở Việt Nam hiện nay";
của tác giả Phạm Hồng Thái về "Công vụ và công chức nhà nớc" Những
công trình nêu trên đã có sự nghiên cứu tổng thể trên nhiều phơng diện về
công chức nhng cha có công trình nào chỉ thẳng vào vấn đề tuyển chọn và
bổ nhiệm công chức đặc biệt là vấn đề luật pháp điều chỉnh hoạt động tuyển
chọn và bổ nhiệm công chức. Trong những công trình của mình các tác giả đã
chỉ ra những bất cập về nhiều lĩnh vực nh đào tạo, bồi dỡng, chế độ sử dụng,
đãi ngộ công chức. Tuy nhiên, những vấn đề về tuyển chọn và bổ nhiệm công
chức thì các tác giả cũng chỉ đề cập có tính khái lợc và cha đa ra giải pháp
để hoàn thiện về lĩnh vực tuyển chọn và bổ nhiệm công chức.
Đặc biệt có một số công trình nghiên cứu ở ngoài nớc đã đợc công bố

3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
Trên cơ sở phân tích làm sáng tỏ những vấn đề cơ bản về thực trạng pháp luật
về tuyển chọn và bổ nhiệm công chức của nớc ta trong giai đoạn hiện nay, mục
đích của luận án là đề xuất và kiến nghị các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật
về tuyển chọn và bổ nhiệm công chức ở nớc ta, cung cấp những luận cứ khoa
học cho việc hoàn thiện pháp luật về tuyển chọn và bổ nhiệm công chức.
Để có thể đạt mục đích của luận án, trong phạm vi nghiên cứu đợc giới
hạn trong hoạt động tuyển chọn và bổ nhiệm công chức hành chính là chủ yếu,
luận án có các nhiệm vụ sau đây:
- Làm rõ về mặt lý luận khái niệm công chức, tuyển chọn và bổ nhiệm
công chức;
- Xác định những yếu tố ảnh hởng tới việc hoàn thiện pháp luật tuyển
chọn và bổ nhiệm công chức;
- Đánh giá về thực trạng pháp luật về tuyển chọn và bổ nhiệm công chức
trong giai đoạn hiện nay và tình hình đội ngũ công chức từ năm 1945 đến nay;
- Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về tuyển chọn và bổ
nhiệm công chức góp phần cho công tác tuyển chọn công chức ngày càng có
chất lợng hiệu quả.
7 8 4. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đây là đề tài chủ yếu nghiên cứu trên lĩnh vực luật pháp về tuyển chọn
và bổ nhiệm công chức và chủ yếu đi sâu vào hoạt động tuyển chọn ngời từ
công dân thành công chức nhà nớc, việc tuyển vào dới hình thức tổ chức
thi để bổ vào ngạch, nâng ngạch và chuyển ngạch và các chức danh lãnh
đạo luận án không đi sâu nghiên cứu mà chỉ có tính khái lợc. Có thể nói,
pháp luật về công chức là một lĩnh vực tơng đối rộng vì nó điều chỉnh mọi
mặt của toàn bộ hoạt động của đội ngũ công chức và các chế độ chính sách
về công chức. Hơn nữa đối tợng là công chức cũng cha có sự thống nhất

yêu cầu của sự nghiệp trong giai đoạn hiện nay.
Thứ ba, kiến nghị các nguyên tắc và giải pháp về việc hoàn thiện pháp
luật về tuyển chọn và bổ nhiệm công chức ở nớc ta.
Luận án có ý nghĩa:
Thứ nhất, góp phần hình thành và hoàn thiện pháp luật về tuyển chọn và
bổ nhiệm công chức, bớc đầu giải quyết căn bản một số vấn đề lý luận về
công chức và tuyển chọn công chức, về vai trò và đặc điểm của pháp luật trong
hoạt động tuyển chọn và bổ nhiệm công chức, tạo tiền đề cho việc thực hiện
tuyển chọn đội ngũ công chức ở nớc ta.
Thứ hai, trên cơ sở xây dựng đợc một số khái niệm cơ bản góp phần tạo
điều kiện quan trọng cho việc tiếp tục nghiên cứu về những vấn đề có liên
quan, nh
: tác động của pháp luật vào hoạt động tuyển chọn và bổ nhiệm công
chức, các phơng pháp và nguyên tắc tuyển chọn và bổ nhiệm công chức.
Thứ ba, tạo cơ sở lý luận để xây dựng các văn bản qui phạm pháp luật
làm căn cứ trong việc ứng dụng vào thực tiễn xây dựng đội ngũ công chức ở
nớc ta, vào việc đào tạo sử dụng công chức nớc ta.
Thứ t, góp phần cung cấp một số kiến thức về việc tuyển chọn và bổ
nhiệm công chức và những yêu cầu của pháp luật về lĩnh vực này trong việc
giảng dạy và nghiên cứu.
7. Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung
của luận án gồm 3 chơng, 8 tiết.
9 10 nội dung cơ bản của luận án
Chơng 1
Những vấn đề lý luận về pháp luật
Tuyển chọn v bổ nhiệm công chức ở việt nam

tuyển chọn và bổ nhiệm công chức. 2- Là cơ sở bảo đảm chọn đợc đúng ngời
đúng việc và chọn đợc nhiều ngời tài vào bộ máy công chức của nhà nớc.
3- Góp phần thiết lập trật tự khách quan trong việc tuyển chọn công chức.
Qua phân tích cho thấy pháp luật có vai trò to lớn trong việc điều chỉnh toàn
bộ các hoạt động về tuyển chọn và bổ nhiệm công chức đó là pháp luật là công cụ
quan trọng của nhà nớc, thể chế hoá đờng lối của Đảng và nhà nớc về tuyển
chọn cán bộ công chức, đồng thời pháp luật là công cụ hữu hiệu để điều chỉnh các
hoạt động tuyển chọn và bổ nhiệm công chức, tạo ra môi trờng cạnh tranh lành
mạnh, công bằng và dân chủ đồng thời qui định đợc các phơng pháp và nguyên
tắc cũng nh các qui trình cụ thể để có thể tuyển chọn khách quan những công
dân có đủ điều kiện vào bộ máy nhà nớc trở thành công chức.
Ngoài ra, tác giả cũng chỉ rõ những nội dung cơ bản của pháp luật về
tuyển chọn và bổ nhiệm công chức bao gồm việc tạo ra các qui định và qui
trình, các nguyên tắc nh cạnh tranh, công khai công bằng, các kế hoạch
tuyển chọn công chức, qui định tiêu chuẩn điều kiện và toàn bộ các phơng
pháp, thẩm quyền trong quá trình tuyển chọn và bổ nhiệm công chức.
1.3. Các yếu tố ảnh hởng và mục tiêu hoàn thiện pháp luật về tuyển
chọn và bổ nhiệm công chức ở Việt Nam
Việc tuyển chọn và bổ nhiệm công chức rất phức tạp một mặt là do cha
có hệ thống pháp luật đầy đủ và trong các văn bản pháp luật cha qui định chi
tiết và toàn diện các vấn đề liên quan đến pháp luật về tuyển chọn và bổ nhiệm
công chức, mặt khác do các yếu tố tác động đến việc tuyển chọn và bổ nhiệm
công chức quá nhiều hệ lụy phát sinh từ công tác tuyển chọn và bổ nhiệm
công chức. Chính vì thế mà trong chơng này, tác giả đã phân tích và chỉ ra
đợc các yếu tố tác động đến pháp luật tuyển chọn và bổ nhiệm công chức
đồng thời chỉ ra những mục tiêu cần hoàn thiện pháp luật về tuyển chọn và bổ