GATS-camket 1
Phát triển giáo dục đại học vn
trong bối cảnh nước ta
gia nhập wto

TSKH Phạm Đỗ Nhật Tiến
Vng Tu, ngay 14/4/2010
GATS-camket 2
Phát triển gdđh vn trong bối
cảnh nước ta gia nhập wto
1. Quốc tế hoá giáo dục và GATS
2. Hiện trạng cam kết về GATS trong giáo dục
3. Cam kết của VN về GATS trong g/dục
4. Cơ hội và thách thức
5. Bài toán đối với GDĐH VN khi tham gia GATS
6. Chuyển động của GDĐH VN sau khi gia nhập
WTO
7. Một số vấn đề cần chuẩn bị trong thời gian tới
GATS-camket 3
I. Quèc tÕ ho¸ gi¸o dôc vµ GATS
Quèc tÕ ho¸ gi¸o dôc lµ qu¸ tr×nh tÝch hîp c¸c
yÕu tè liªn v¨n ho¸ vµ quèc tÕ vµo tæ chøc vµ
ho¹t ®éng gi¸o dôc
ChiÒu ®o néi t¹i:thay
®æi trong ph¹m vi
mét n­íc
ChiÒu ®o bªn ngoµi:
gi¸o dôc xuyªn biªn
giíi
GATS-camket 4
I. Quốc tế hoá giáo dục và GATS

Các cách tiếp cận trong GD xuyên biên giới
T/T Cách tiếp cận Công cụ chính sách Xu thế
1
Vì sự tăng cường
hiểu
biết lẫn nhau
Hợp tác quốc tế, các chương
trình trao đổi
2
Nhằm thu hút người
tài
Chương trình học bổng để
thu hút sinh viên
3
Nhằm tạo nguồn thu
Nhà trường được khuyến
khích h/động như d/nghiệp
4 Nhằm t/cường nănglực
Chương trình học bổng để
gửi s/viên đi học nước ngoài
Chuyển từ
v/trợ để p/triển
sang v/trợ để
thương mại,
Chuyển giáo
dục q/tế thành
một thị trường
cạnh tranh về
nhân tài và
nguồn lực

5. dịch vụ giáo dục
6. dịch vụ môi trường
7. dịch vụ tài chính
8. dịch vụ sức khoẻ
9. dịch vụ du lịch
10. dịch vụ văn hoá
11. dịch vụ vận tải
12. dịch vụ khác
GATS-camket 9
I. Quèc tÕ ho¸ gi¸o dôc vµ GATS

Tù do ho¸ th­¬ng m¹i dÞch vô gi¸o dôc
bao gåm tù do ho¸ 4 ph­¬ng thøc cung
øng:
1. Cung øng xuyªn quèc gia
2. Tiªu thô ngoµi n­íc
3. HiÖn diÖn th­¬ng m¹i
4. HiÖn diÖn thÓ nh©n
GATS-camket 10
I. Quốc tế hoá giáo dục và GATS

Tự do hoá thương mại dịch vụ giáo dục đư
ợc thực hiện ở mọi cấp học và trình độ đào
tạo:
1. Giáo dục tiểu học
2. Giáo dục trung học
3. Giáo dục đại học
4. Giáo dục người lớn
5. Các dịch vụ giáo dục khác
GATS-camket 11

nước thành viên khác sự đối xử không kém
ưu đãi hơn so với sự ưu đãi đã dành cho
dịch vụ và nhà cung ứng dịch vụ tương ứng
của nước mình.
GATS-camket 14
I. Quốc tế hoá giáo dục và GATS

Quy tắc tuần tự tự do hoá
GATS, Điều 19: Để thực hiện các mục tiêu
của Hiệp định này, các nước thành viên có
trách nhiệm tham gia các vòng đàm phán
không chậm hơn 5 năm sau ngày Hiệp định
có hiệu lực, sau đó là các đàm phán định
kỳ, nhằm đạt mức độ tự do hoá ngày một
cao hơn.
GATS-camket 15
I. Quốc tế hoá giáo dục và GATS

Vì sao giáo dục được đưa vào phạm vi
điều chỉnh của GATS?
1. Cách giải thích của WTO: vì thị trường
giáo dục đã hình thành tại nhiều nước và
thị trường này đang phát triển
2. Cách giải thích của một số nhà bình luận:
do áp lực rất lớn của các công ty xuyên
quốc gia muốn được cung ứng dịch vụ
giáo dục tự do hơn trên thị trường thế giới
GATS-camket 16
I. Quốc tế hoá giáo dục và GATS


GATS
24/112 nước cam kết về GD
2001 Các đề nghị
đàm phán
Mỹ, úc, New Zealand, Nhật đưa ra các đề
nghị đàm phán
6/2002 Các kiến nghị
tiếp cận thị trư
ờng
34/145 nước đưa ra kiến nghị, trong đó Mỹ
có yêu cầu tối đại về giải quy
(deregulation)
3/2003 Các lời mời tiếp
cận thị trường
20/145 nước và lãnh thổ đưa ra lời mời
Đến
nay
Tiếp tục trong
vòng đàm phán
Đôha
Hiện có 51/153 nước cam kết về giáo dục.
Nhìn chung tiến triển chậm và không đáng
kể
GATS-camket 19
2. Hiện trạng cam kết về GATS trong
giáo dục (các đề nghị đàm phán)
Các nước Vai trò
của CP
Sự cần thiết và lợi ích của tự do
hoá thương mại dịch vụ giáo

tạo và nghiên cứu KH, nhưng
cần bảo vệ người học
Mỹ: giáo
dục tư thục
bổ sung
cho giáo
dục công
lập.
TSĩ: c/lập
và tư thục
cùng
chung
sống
GATS-camket 20
2. Hiện trạng cam kết về GATS trong
giáo dục (các loại kịch bản)

Hiện có 51/153 nước cam kết

Các loại kịch bản:
1. kịch bản chủ động: các nước phát triển
2. kịch bản chờ xem: phần lớn các nước đang
phát triển tham gia WTO năm 1995
3. kịch bản bị ép cam kết: các nước đang
phát triển tham gia WTO sau 1995
4. kịch bản nhằm thu hút đầu tư: một số nước
kém phát triển
GATS-camket 21
2. Hiện trạng cam kết về GATS trong
giáo dục (kiến nghị và lời mời)

triÓn
(7nc)
4 n­íc
g/h¹n
trg TT
Cam kÕt
kh«ng
h¹n chÕ
(trõ NhËt)
Cam kÕt
kh«ng h¹n
chÕ (trõ
NhËt)
Cam kÕt kh«ng
h¹n chÕ (trõ
NhËt)
Ch­a cam
kÕt, trõ c¸c
cam kÕt
chung
Ch/
®æi
(16)
4 n­íc
g/h¹n
trg TT
Kh«ng
h¹n chÕ
Kh«ng h¹n
chÕ

GATS-camket 24
2. Hiện trạng cam kết về GATS trong
giáo dục (các loại cam kết)
Ngành và phân
ngành
Hạn chế tiếp cận thị trư
ờng
Hạn chế đối xử quốc gia Cam kết bổ sung
Nhật
Dịch vụ
giáo
dục do
các cơ
sở giáo
dục
chính
quy ở
Nhật
cung
cấp
(1) Chưa cam kết#
(2) Chưa cam kết#
(3) Các cơ sở giáo
dục chính quy
phai do pháp
nhân trường
học thành
lập##
(4) Chưa cam kết
(1) Chưa cam kết#

thục
(1) Không hạn chế
(2) Không hạn chế
(3) Không hạn chế
(4) Chưa cam kết, trừ
các cam kết chung
(1) Không hạn chế
(2) Không hạn chế
(3) Chưa cam kết
(4) Chưa cam kết, trừ
các cam kết chung

Trích đoạn Chuyển từ giáo dục khép kín sang giáo dục 6.Chuyển động trong giáo dục VN sau khi nước ta gia nhập WTO

---