Trêng THSC Vò L¨ng Gi¸o viªn: D¬ng ThÞ Xun
Bài 1: văn bản
TƠI ĐI HỌC
(Thanh Tịnh)
Tuần: 01 Ngày soạn: 22/08/09
Tiết: 01 Ngày dạy: 24/08/09
A./ MỤC TIÊU
1.Kiến thức.
-Cốt truyện,nhân vật,sự kiện trong đoạn trích Tơi đi học.
-Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một văn bản tự
sự qua ngòi bút Thanh Tịnh
2.Kĩ năng.
-Đọc-hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
-Trình bày những suy nghĩ,tình cảm về một sự việc trong cuộc sơng của
bản thân.
3. Th¸i ®é : Gi¸o dơc ý thøc t×nh c¶m gia ®×nh , cã t×nh c¶m víi ngêi th©n,
gióp ®ì nh÷ng ngêi nghÌo khã , cã t×nh th¬ng yªu ®ång lo¹i .
B CHUẨN BỊ
- Gi¸o viªn: Bµi so¹n, th¬ Thanh TÞnh
- Häc sinh: So¹n bµi, ®å dïng.
C KIỂM TRA SỰ CHUẨN BỊ Ở NHÀ CỦA HỌC SINH
- kiểm tra việc soạn bài của học sinh
D TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
giới thiệu bài(3’) Trong cc ®êi mçi con ngêi nh÷ng kØ niƯm ti häc trß
thêng ®ỵc lu gi÷ bỊn l©u trong trÝ nhí. §Ỉc biƯt lµ nh÷ng kØ niƯm vỊ bi ®Õn tr-
êng ®Çu tiªn. Ngµy ®Çu tiªn ®i häc MĐ dç dµnh yªu th“ … ¬ng . Trun ng¾n”
T«i ®i häc ®· diƠn t¶ nh÷ng kØ niƯm m¬n man b©ng khu©ng cđa mét thêi th¬ Êu“ ”
(Hồi đầu năm lớp 7 , học bài Cổng trường mở ra , hẳn mỗi chúng ta
không thể quên tấm lòng người mẹ biết bao bồi hồi xao xuyến trong ngày đầu
dẫn con đi học . Người mẹ ấy bồi hồi xao xuyến vì đang được sống lại ngày
đầu tiên cắp sách đến trường :” Hằng năm cứ vào cuối thu … Mẹ tôi âu yếm
nhiều lần nay tự nhiên thấy
lạ . Cảnh vật chung quanh
tôi đều thay đổi , vì chính
lòng tôi đang có sự thay đổi
lớn : Hôm nay tôi đi học , vi
sao nhân vật co cảm giác
quen mà lạ?
(?)Chi tiết tôi không lội qua
sông thả diều như thằng
( sgk)
giọng chậm , dòu , hơi buồn ,
lắng sâu , chú ý những câu nói
của nhân vật Tôi
C©u chun ®ỵc kĨ theo tr×nh
tù thêi gian cđa bi tùu trêng
(theo dßng håi tëng cđa nv ''
t«i'')
Trun ®ỵc kĨ theo ng«i thø I .
Ng«i kĨ nµy gióp cho ngêi kĨ
chun dƠ dµng béc lé c¶m
xóc , t×nh c¶m cđa m×nh mét
c¸ch ch©n thùc nhÊt .
- từ đầu buổi sáng hôm ấy
đến trên ngọn núi
- tiếp theo đến được nghỉ
cả ngày nữa
- đoạn còn lại
Thời gian : buổi sáng cuối
thu ; Không gian : trên con
đường làng dài và hẹp- C¶nh
nhận thức bản
thân cậu bé
2
Trêng THSC Vò L¨ng Gi¸o viªn: D¬ng ThÞ Xun
Quý và không đi ra đồng nô
đùa như thằng Sơn nữa có ý
nghóa gì ?
(?) Có thể hiểu gì về nhân
vật “ tôi” qua chi tiết “ Ghì
thật chặt hai quyển vở mới
trên tay và muốn thử sức
mình tự cầm bút thước?
(?) Trong những cảm nhận
mới mẻ trên con đường làng
đến trường , nhân vật tôi đã
bộc lộ đức tính gì của
mình ?
(?) Khi nhớ lại ý nghó chỉ có
người thành thạo mới cầm
nổi bút thước , tác giả viết :
ý nghó ấy thoáng qua trong
trí tôi nhẹ nhàng như một
làn mây lướt ngang trên
ngọn núi”. Hãy phát hiện và
phân tích ý nghóa và biện
pháp nghệ thuật được sử
dụng trong câu văn trên ?
? KØ niƯm vỊ bi tùu trêng
®ỵc diƠn t¶ theo tr×nh tù nµo ?
T×m nh÷ng tõ ng÷ diƠn t¶ t©m
kém bạn
3
Trờng THSC Vũ Lăng Giáo viên: Dơng Thị Xuyến
- Dặn dò: tiết sau học tiếp
phần còn lại của bài
Bi 1: vn bn
TễI I HC (tt)
(Thanh Tnh)
Tun: 01 Ngy son: 22/08/09
Tit: 02 Ngy dy: 24/08/09
A. Mục tiêu
1.Kin thc.
-Ct truyn,nhõn vt,s kin trong on trớch Tụi i hc.
-Ngh thut miờu t tõm lớ tr nh tui n trng trong mt vn bn t
s qua ngũi bỳt Thanh Tnh
2.K nng.
-c-hiu on trớch t s cú yu t miờu t v biu cm
-Trỡnh by nhng suy ngh,tỡnh cm v mt s vic trong cuc sụng ca
bn thõn.
3. Thái độ : Giáo dục ý thức tình cảm gia đình , có tình cảm với ngời thân,
giúp đỡ những ngời nghèo khó , có tình thơng yêu đồng loại .
B. CHUN B
- Giáo viên: Bài soạn, thơ Thanh Tịnh,
- Học sinh: Soạn bài, đồ dùng
4
Trêng THSC Vò L¨ng Gi¸o viªn: D¬ng ThÞ Xun
C. KIỂM TRA SỰ CHUẨN BỊ Ở NHÀ CỦA HỌC SINH
- kiểm tra việc soạn bài của học sinh
D. TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ho¹t ®éng cđa gi¸o viªn Ho¹t ®éng cđa häc sinh
thường gặp ở nước ta , bộc lộ
tình cảm sâu nặng của tg đvới
mái trường tuổi thơ
- Họ như con chim non đứng
bên bờ tổ ,nhìn quãng trời
rộng muốn bay , nhưng còn
ngập ngừng e sợ )
- miêu tả sinh động hình ảnh và
tâm trạng của các em nhỏ lần
đầu tới trường học , đề cao sức
hấp dẫn của nhà trường
ThËt ra th× ch¼ng cã g× ®¸ng
khãc c¶ . Chóng ta cã thĨ th«ng
c¶m v× ®ã chØ lµ c¶m gi¸c nhÊt
thêi cđa mét ®øa bÐ nhót nh¸t Ýt
khi ®ỵc tiÕp xóc víi ®¸m ®«ng
mµ th«i khi ph¶i rêi tay mĐ , cËu
bÐ c¶m thÊy hơt hÉng lo sỵ cho
II, Đọc – Tìm
hiểu
văn
bản
2. cảm nhận
của “ tôi”lúc
ở sân trường
- rất đông
người , người
nào cũng đẹp
- ngôi trường
xinh xắn oai
vật “tôi” đối với lớp học của
mình ?
(?)Đoạn cuối có chi tiết “
một con chim liệng đến đứng
trên bờ cửa sổ …. Theo cánh
chim “; những tiếng phấn
của thầy tôi gạch mạnh ….
Đánh vần “ những chi tiết
đó nói thêmđiều gì về nhân
vật tôi ?
(?) Những cảm giác trong
sáng nảy nở trong lòng tôi là
những cảm giác nào ? Từ
đó em cảm nhận những
điều tốt đẹp nào từ nhân vật
nªn viƯc dói ®Çu vµo lßng mĐ
khãc nøc në lµ mét tÊt u sÏ
x¶y ra .
Vì tôi bắt đầu cảm nhận được
sự độc lập của mình khi đi học
Bước vào lớp học là bước vào
thế giới riêng của mình, phải tự
mình làm tất cả, không còn có
mẹ bên cạnh
tình cảm trong sáng , thiết tha
H/ ¶nh '' mét con chim non liƯng
®Õn '' cã ý nghÜa tỵng trng sù
ni tiÕc qu·ng ®êi ti th¬ tù do
n« ®ïa , th¶ diỊu ®· chÊm døt ®Ĩ
bíc vµo giai ®o¹n míi ®ã lµ lµm
gắn bó thân
thiết với mình
bây giờ và mãi
mãi
6
Trêng THSC Vò L¨ng Gi¸o viªn: D¬ng ThÞ Xun
“ tôi” cũng chính là tác giả
Thanh Tònh ?
? Em cã c¶m nhËn g× vỊ th¸i
®é cư chØ cđa nh÷ng ngêi lín
( «ng ®èc, thÇy gi¸o ®ãn nhËn
häc trß míi , c¸c bËc phơ
huynh ) ®èi víi c¸c em bÐ lÇn
®Çu ®i häc ?
G: Nh÷ng h/¶ vỊ ngêi lín cho
thÊy tr¸ch nhiƯm , tÊm lßng
cđa nhµ trêng , gia ®×nh ®èi
víi c¸c em h/s . §©y thùc sù
lµ nh÷ng dÊu Ên tèt ®Đp ,
nh÷ng kØ niƯm trong s¸ng ,
Êm ¸p kh«ng thĨ phai nhoµ
trong kÝ øc ti th¬ , gióp c¸c
em tù tin , v÷ng vµng h¬n .
§ã cßn lµ m«i trêng gi¸o dơc
Êm ¸p , n¬i nu«i dìng t©m
hån trÝ t vµ t×nh c¶m cđa
nh÷ng thÕ hƯ t¬ng lai cđa ®Êt
níc .
Ho¹t ®éng 3 (15’): Híng dÉn
h/s tỉng kÕt vµ lun tËp
thĨ , râ rµng nh÷ng c¶m gi¸c , ý
nghÜ cđa nh©n vËt ''t«i'' trong
bi ®Çu tien ®i häc , gãp phÇn
t¹o nªn chÊt th¬ man m¸c vµ
c¶m gi¸c nhĐ nhµng ªm dÞu cho
trun ng¾n .
* §Ỉc s¾c nghƯ tht :+ Trun
ng¾n ®ỵc bè cơc theo dßng håi t-
III, Tổng kết :
Ghi nhớ sgk
7
Trêng THSC Vò L¨ng Gi¸o viªn: D¬ng ThÞ Xun
hay ,cần có nhiều kỉ niệm
đẹp và giàu cảm xúc
? NhËn xÐt vỊ ®Ỉc s¾c nghƯ
tht vµ søc cn hót cđa t¸c
phÈm ?
lun tËp
? Yªu cÇu h/s lµm bµi tËp 1
? ViÕt bµi v¨n ng¾n ghi l¹i Ên
tỵng cđa em trong bi khai
gi¶ng lÇn ®Çu tiªn ?
* NhËn xÐt cđa Th¹ch Lam
“trun ng¾n nµo hay còng cã
chÊt th¬, bµi th¬ nµo hay còng
cã cèt trun”. Trun “t«i ®i
häc” ®Çy chÊt th¬ em cã ®ång
ý kh«ng? V× sao?
? Trong sù ®an xen cđa c¸c
ph¬ng thøc: Tù sù, miªu t¶,
kho¶ng kh«ng gian míi , mét
giai ®o¹n míi trong cc ®êi ®øa
trỴ . Dßng ch÷ chËm ch¹p ,
ngch ngo¹c ®Çu tiªn trªn trang
giÊy tr¾ng tinh lµ niỊm tù hµo ,
khao kh¸t trong ti th¬ cđa con
ngêi vµ dßng ch÷ còng thĨ hiƯn
râ chđ ®Ị cđa trun ng¾n nµy .
- ChÊt th¬:
+T×nh hng trun; kh«ng cã
cèt trun, h×nh ¶nh thiªn nhiªn
quen thc (mïa thu se l¹nh, l¸
rơng, c¶nh s©n trêng, häc trß bì
ngì ) => t©m tr¹ng tg…
+ Giäng nãi ©n cÇn, hiỊn tõ cđa
thÇy; lßng mĐ hiỊn th¬ng con;
h×nh ¶nh so s¸nh thi vÞ “T«i
quªn . c¸nh hoa t… ¬i ”…
Giäng v¨n nhĐ nhµng, giµu c¶m
8
Trêng THSC Vò L¨ng Gi¸o viªn: D¬ng ThÞ Xun
nhµng mµ thÊm thÝa.
GV : T/ngắn có sự kết hợp
hài hòa các p/ thức diễn đạt
kể, tả và biểu cảm,làm bài
văn tăng thêm chất trữ
tinh,trong trẻo,dòu êm,tha
thiết
.Ho¹t ®éng 3 Cđng cè - DỈn
dß (3’)
- Gi¸o viªn: bµi so¹n, b¶ng phơ.
- Häc sinh: So¹n bµi, ®å dïng.
C. KIỂM TRA SỰ CHUẨN BỊ Ở NHÀ CỦA HỌC SINH
D. TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
giới thiệu bài(3’) Ở lớp 7 , các em đã học về từ đồng nghóa và từ trái nghóa .
Bây giờ em nào có thể nhắc lại một số vd về từ đồng nghóa và từ trái nghóa ?
9
Trêng THSC Vò L¨ng Gi¸o viªn: D¬ng ThÞ Xun
( Máy bay – phi cơ , đèn biển – hải đăng , trắng – đen ). Em có nhận xét gì về
mối quan hệ ngữ nghóa giữa các từ ngữ trong hai nhóm trên ? Các từ bình
đẳng về mặt ngữ nghóa cụ thể : các từ đồng nghóa trong nhóm có thể thay thế
có thể thay thế cho nhau được còn các từ trái nghóa trong nhóm có thể loại trừ
nhau khi lực chọn để đặt câu . Từ nhận xét đó hoàn toàn đúng . Hôm nay ,
chúng ta học bài mới : Cấp độ khái quát nghóa của từ
Ho¹t ®éng cđa gv Ho¹t ®éng cđa hs Néi dung
cÇn ®¹t
Ho¹t ®éng 1(17’)H×nh thµnh
k/n tõ ng÷ nghÜa réng, tõ ng÷
nghÜa hĐp
G treo b¶ng phơ ghi s½n s¬
®å trong SGK / 10 .
? NghÜa of tõ ®éng vËt réng
h¬n or hĐp h¬n nghÜa of tõ
thó, chim, c¸ why?
?NghÜa of tõ thó réng or hĐp
h¬n nghÜa cđa tõ ''voi, h¬u''.
Tõ chim réng or hĐp h¬n
nghÜa of tõ ''tu hó, s¸o''.Tõ c¸
réngor hĐp h¬n nghÜa of tõ
''c¸ r«, c¸ thu ''.why?
nghÜa hĐp h¬n tõ ''®éng vËt ''.
- Mét tõ ng÷ cã nghÜa réng khi
ph¹m vi nghÜa of nã bao hµm
ph¹m vi nghÜa cđa mét tõ ng÷
kh¸c
- Mét tõ cã nghÜa hĐp khi ph¹m vi
nghÜa ®ỵc bao hµm trong ph¹m vi
nghÜa of mét tõ ng÷ kh¸c
- Mét tõ ng÷ cã thĨ võa cã nghÜa
I.Tõ ng÷ nghÜa
réng tõ ng÷–
nghÜa hĐp.
1. T×m hiĨu bµi.
a. §éng vËt
réng h¬n thó,
chim, c¸.
b. Thó, chim, c¸
cã nghÜa réng
h¬n voi, h¬u, tu
hó, s¸o, c¸ r«,
c¸ thu.
c. Thó, chim, c¸
réng h¬n voi, h-
¬u, sao nhng
hĐp h¬n so víi
®éng vËt.
=> nghÜa cđa tõ
ng÷ cã thĨ réng
h¬n hc hĐp
h¬n nghÜa cđa tõ
Bài tập 4: Bỏ những từ ngữ
không phù hợp
Bài tập 5:
Bài tập bổ sung: Giải thích
sự khác nhau về phạm vi
nghĩa của cặp từ ngữ
. Hoạt động 3:Củng cố -
rộng , vừa có nghĩa hẹp vì tính
chất rộng , hẹp của nghĩa từ ngữ
chỉ là t ơng đối.
Hs đọc ghi nhớ .
học sinh vẽ sơ đồ mối qua hệ bao
hàm SGK, vòng tròn.
1. a. Y phục: quần, áo.
- Quần: quần dài, quần đùi.
- áo: áo dài, áo sơ mi.
b. Vũ khí: súng, bom.
- Súng: súng trờng, súng đại
bác.
- Bom: bom ba càng, bom bi.
2. a. Chất đốt. b. Nghệ thuật.
c. Thức ăn. d. Đánh.
3. a . xe cộ: ô tô,xe máy,xích lô,
công nông.
b. Kim loại: vàng, bạc,
đồng
c. Hoa quả: cam, táo,
d. Họ hàng: cô, dì, chú, bác
e. Mang: xách, khiêng
4. a. Thuốc lá. b. Thủ
HS: Tìm hiểu trớc phần tìm hiểu bài .
C. KIM TRA S CHUN B NH CA HC SINH
D. TIN TRèNH CC HOT NG DY HC
.Giới thiệu bài :Chúng ta đã đợc tìm hiểu rất nhiều vb. Vậy chủ đề trong văn bản
là gì ? Tại sao trong văn bản phải đảm bảo tính thống nhất về chủ đề. Để trả lời
cho những câu hoỉ ấy chúng ta cùng tìm hiểu bài học
Hoạt động của gv Hoạt động của hs Nội dung
cần đạt
Hoạt động 1 : Hớng dẫn h/s
tìm hiểu về chủ đề của văn
bản . (7)
GV y/cầu h/s đọc thầm
vb''Tôi đi học '' của Thanh
Tịnh
? Trong văn bản tác giả nhớ
lại những kỉ niệm sâu sắc
nào trong thời thơ ấu của
Hs đọc thầm văn bản .
- Tác giả nhớ lại kỉ niệm về buổi
đầu tiên đi học . Sự hồi tởng ấy
gợi lên cảm giác bâng khuâng ,
xao xuyến không thể nào quên
về tâm trạng náo nức , bỡ ngỡ
I. Chủ đề của
văn bản .
12
Trờng THSC Vũ Lăng Giáo viên: Dơng Thị Xuyến
mình ? Sự hồi tởng ấy gợi
lên những ấn tợng gì trong
lòng tác giả ?
văn bản nói về chuyện đi học .
+ Các câu đều nhắc đến những kỉ
niệm của buổi tựu trờng đầu tiên
trong đời
- Hôm nay tôi đi học .
- Hằng năm cứ vào cuối thu
lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm
mơn man của buổi tựu trờng.
- Hai quyển vở mới đang ở trên
tay tôi đã bắt đầu thấy nặng .
- Tôi bặm tay ghì thật chặt , nhng
một quyển vở cũng xệch ra và
chênh đầu chúi xuống .
*. Khi cùng mẹ tới trờng :
Con đờng quen đi lại lắm lần nay
thấy lạ , cảnh vật xung quanh đều
thay đổi thấy mình trang trọng và
đứng dắn trong bộ quần áo mới ,
cố làm ra vẻ nh một học trò thực
sự '' tay bặm ghì hai quyển sách,
đòi mẹ cầm bút thớc''
* Khi quan sát ngôi trờng : cao
ráo sạch sẽ hơn các nhà trong
làng , xinh xắn , oai nghiêm , sân
rộng đâm ra lo sợ vẩn vơ . Nghe
- Chủ đề của vb
là những vấn đề
chủ chốt đợc tác
giả nêu lên , đặt
ra trong vb.
Theo em có thể thay đổi trật
tự sắp xếp này đợc không ?
Vì sao ?
? Nêu chủ đề của văn bản
trên ?
? chủ đề ấy đợc thể hiện
trong toàn văn bản . Hãy
chứng minh ?
? Tìm các từ ngữ , các câu
tiêu biểu thể hiện chủ đề của
đề củavăn bản ?
trống thúc thấy chơ vơ , toàn thân
run run , đợc mọi ngời nhìn thì tỏ
ra lúng túng , nghe gọi tên mình
thì giật mình, lúng túng .
* Khi xếp hàng vào lớp ; thấy
nặng nề , dúi đầu vào lòng mẹ
khóc nức nở .
* Trong lớp học : cảm thấy xa mẹ
nhớ nhà .
- Vb có tính thống nhất về chủ đề
khi chỉ nói tới chủ đề đã xác
định , không xa rời hay lạc sang
chủ đề khác
- Để viết đợc một văn cần xác
định rõ chủ đề của vb. Chủ đề
của vb đợc thể hiện trong đề bài,
đề mục, trong quan hệ giữa các
phần của văn bản và ở các từ ngữ
then chốt lặp đi lặp lại .
Bài 1 .
Bài 2
14
Trờng THSC Vũ Lăng Giáo viên: Dơng Thị Xuyến
Yêu cầu thảo luận theo
nhóm
Gv yêu cầu thảo luận theo
nhóm
Hoạt động 4:Củng cố - Dặn
dò (3 )
- Học thuộc phần ghi nhớ .
- Chuẩn bị bài : '' Bố cục của
văn bản ''.
đề của vb, các ý miêu tả hình
dáng , sự gắn bó của cây cọ với
tuổi thơ tg, tác dụng của cây cọ và
tình cảm giữa cây với ngời
- Các từ ngữ lặp lại nhiều lần :
rừng cọ , lá cọ và các chi tiết
miêu tả về :
+ hình dáng của cây cọ .
+ sự gắn bó của cây cọ với tác
giả .
+ công dụng của cây cọ đối với
đời sống .
Hs thảo luận nhóm và cử đại
diện trình bày .
Căn cứ vào chủ đề của văn bản
thì ý b và d làm cho bài lạc đề vì
nó không phục vụ cho việc
A. MC TIấU
1. Kiến thức
- Học sinh bớc đầu hiểu đợc văn hồi ký .
- Cốt truyện , nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Trong lòng mẹ
-Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏng của nhân vạt . ý
nghĩa giáo dục ,những thành kiến cổ hủ nhỏ nhen , độc ác không thể làm khô héo tình cảm
ruột thịt sâu nặng , thiêng liêng .
2. Kỹ năng .
- Bớc đầu biết đọc hiểu một văn bản hồi ký.
- Vận dụng kiến thức về tự sự kết hợp các phơng thức biểu đạt trong văn bản tự sự để
phân tích tác phẩm truyện .
3. Thái độ : Giáo dục ý thức tình cảm gia đình , có tình cảm với ngời thân, giúp đỡ
những ngời nghèo khó , có tình thơng yêu đồng loại .
B. CHUN B
- Giáo viên: Giáo án, chân dung tác giả, tác phẩm.
- Học sinh: Soạn bài
C. KIM TRA .
? Hãy phân tích tâm trạng cảm giác của nhân vật Tôi khi nhớ về ngày
tựu trờng đầu tiên?
? Hãy nêu những nét chính về nghệ thuật văn bản Tôi đi học ?
D. TIN TRèNH CC HOT NG DY HC
.Giới thiệu bài (2) Nguyên Hồng là một trong những nhà văn có thời thơ ấu thật
cay đắng, khốn khổ. Những kỉ niệm ấy đã đợc nhà văn viết lại trong tập tiểu
thuyết tự thuật: Những ngày thơ ấu . Kỉ niệm về ng ời mẹ đáng thơng qua cuộc
trò chuyện với bà cô và cuộc gặp gỡ bất ngờ là một trong những chơng truyện
cảm động nhất.
Hoạt động của gv Hoạt động của hs Nội dung cần đạt
*Hoạt động 1: Đọc chú
thích.(15 )
GV: Đọc chậm, tình cảm
*Hoạt động 2: (20 ) Tìm
hiểu văn bản.
? Xét về thể loại xếp vb
thuộc loại nào?
Nhân vật chính?
? Nhận xét bố cục văn bản?
? Tóm tắt nội dung chính
của văn bản?
? Theo dõi phần đầu vb cho
biết: cảnh ngộ bé Hồng có gì
đặc biệt?
?? Cảnh ngộ ấy tạo nên thân
phận bé Hồng ntn?
? Theo dõi cuộc đối thoại
giữa ngời cô và bé Hồng hẫy
cho biết n/vật ngời cô hiện
lên qua những chi tiết nào?
? Qua đó em thấy mục đích
hỏi của bà cô là gì? Bé Hồng
năm trớc CM, sau hòa
bình (1954) gđ ông
chuyển về Hà Nội,Yên
Thế,Bắc Giang, ông vẫn
gắn bó với Hải Phòng. Là
nhà văn rất bình dị trong
sinh hoạt và giàu tình
cảm, dễ xúc động. Là
nhà văn of phụ nữ, nhi
đồng, of những ngời
khốn khổ
của Nguyên Hồng.
4. Chú thích.
II.Tìm hiểu nội dung văn
bản.
1. Cuộc đối thoại giữa bà
cô và bé Hồng.
- Cảnh ngộ: Cha chết cha
đoạn tang, mẹ đi tha hơng
cầu thực => sống trong sự
ghẻ lạnh của họ nội.
Bà cô bé Hồng
lạnh
lùng, tàn
ác, tâm
địa xấu
xa là ng-
ời đàn bà
cay
nghiệt,
già dặn
vô cảm
sắc lạnh
đến ghê
rợn.
=> h/ảnh
mang ý
im lặng, lòng
đau nh cắt, khóe
mắt cay cay, n-
ớc mắt
? Hãy tìm những chi tiết bộc
lộ cảm nghĩ của bé Hồng đối
với ngời cô?
? ở đây phơng thức biểu đạt
nào đợc vận dụng? Tác
dụng?
? Em hiểu gì về chi tiết:
Giá những cổ tục
? Có thể hiểu gì về bé Hồng
từ trạng thái tâm hồn đó của
em?
? Cảm xúc của em khi đọc
những tâm sự đó của bé
Hồng?
? Khi kể về cuộc đối thoại of
ngời cô và bé Hồng tg đã
s/dụng nt tơng phản? Hãy
chỉ ra phép tơng phản này và
cho biết ý nghĩa
- Cô độc đau khổ, luôn
khao khát tình thơng
của mẹ.
- Cô tôi gọi c ời hỏi:
Không?
- Sao lại không vào?
- Mày dại quá thăm
em bé chứ.
=> Mục đích: bé Hồng
ruồng rẫy khinh bỉ me,
gieo rắc những hoài
nhẫn khô
héo cả
tình máu
mủ của
xã hội
thực dân
nửa pk,
cái xã hội
mà ở đó:
Chuông
nhà thờ
chỉ rung
lên trớc
những kẻ
nhà giàu
khệnh
khang bệ
vệ và
đóng sầm
trớc mặt
những kẻ
nh bé
Hồng.
mẹ, không
muốn t/yêu th-
ơng và kính
trọng mẹ bị rắp
tâm tành bẩn
xâm phạm đến.
Căm thù cổ tục
Nguyờn Hng
Tun: 02 Ngy son: 28/08/09
Tit: 06 Ngy dy: 31/08/09
A. MC TIấU
1. Kiến thức
- Học sinh bớc đầu hiểu đợc văn hồi ký .
- Cốt truyện , nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Trong lòng mẹ
-Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏng của nhân vạt . ý
nghĩa giáo dục ,những thành kiến cổ hủ nhỏ nhen , độc ác không thể làm khô héo tình cảm
ruột thịt sâu nặng , thiêng liêng .
2. Kỹ năng .
- Bớc đầu biết đọc hiểu một văn bản hồi ký.
- Vận dụng kiến thức về tự sự kết hợp các phơng thức biểu đạt trong văn bản tự sự để
phân tích tác phẩm truyện .
3. Thái độ : Giáo dục ý thức tình cảm gia đình , có tình cảm với ngời thân, giúp đỡ
những ngời nghèo khó , có tình thơng yêu đồng loại .
B. CHUN B
- Giáo viên: Giáo án, chân dung tác giả, tác phẩm.
- Học sinh: Soạn bài
C. KIM TRA .
19
Trờng THSC Vũ Lăng Giáo viên: Dơng Thị Xuyến
? nhn xột v ngh thut xõy dng tớnh cỏch nhõn vt phn u
on trớch trong lũng m?
D. TIN TRèNH CC HOT NG DY HC
Hoạt động của gv Hoạt động của hs Nội dung cần đạt
*Hoạt động 1: (25 )
-HS đọc đoạn văn còn lại.
? Khi chợt thoáng thấy ngời
ngồi trên xe giống mẹ bé Hồng
ớc mắt: dỗi hờn mà hạnh
phúc, tức tởi mà mãn
nguyện.
=>phản ứng của bé
Hồng rất tự nhiên, bật ra
tất yếu nh một quy trình
dồn nén tình cảm mà lí
trí không kịp phân tích
và kiểm soát.
- Và sai lầm đó sa
mạc
=>miêu tả ngắn gọn tinh
tế hợp lí.
- Mẹ tôi và em Quế.
- Mẹ tôi cầm nón
- Mẹ tôi còm cõi xơ xác
lạ th ờng.
=> Cụ thể, sinh động,
I. Đọc Chú thích.
II.Tìm hiểu nội dung
văn bản.
1.Cuộc đ/t giữa bà cô và
bé Hồng
2.Cuộc gặp gỡ của bé H
với mẹ
- Đuổi theo gọi bối rối,
thở hồng hộc trán đẫm
mồ hôi. => ríu cả chân
lại => ào lên khóc rồi
cứ thế nức nở.
là hồi kí?
? Chứng minh văn Nguyên
Hồng giàu chất trữ tình?
? Qua tìm hiểu trên hãy nêu
nội dung của truyện?
Hoạt động 3:Củng cố - Dặn
dò (2)
- Củng cố:
? Chơng hồi kí trong lòng
mẹ kể về điều gì? Nêu suy
nghĩ của em về nội dung văn
bản?
? Phân tích tâm trạng bé H khi
ở trong lòng mẹ?
? Trình bày suy nghĩ của em về
nghệ thuật viết truyện của
Nguyên Hồng?
- Dặn dò: - Hoàn chỉnh câu
6.
gần gũi, hoàn hảo. Bộc
lộ tình con yêu thơng
quý trọng mẹ.
Phải bớc lại và lăn
Tôi ngồi trên xe mơn
man khắp da thịt.
-Thể hiện xúc động,
khơi gợi xúc cảm mãnh
liệt ở ngời đọc.
=>từ đây chú bé Hồng
đang bồng bềnh trôi
- Chất trữ tình: tình
huống và nội dung
chuyện hoàn cảnh bé
Hồng.
+ Cách thể hiện kết
hợp biểu cảm miêu tả
=>lời văn phù hợp tâm
trạng nhân vật.
+ Lời lẽ nhiều khi mê
say trong dòng cảm
xúc mơn man dạt dào.
2.Nội dung.
*Ghi nhớ: SGK.
21
Trờng THSC Vũ Lăng Giáo viên: Dơng Thị Xuyến
- Học thuộc và phân tích nội
dung, nghệ thuật.
- Soạn: tức nớc vỡ bờ.
Bi 02 : Ting vit : TRNG T VNG
Tun: 02 Ngy son: 30/08/09
Tit: 07 Ngy dy: 03/09/09
A. MC TIấU
1 Kiến thức :
- Học sinh hiểu khái niệm truờng từ vựng là gì ?
2. Kỹ năng ;
-Tp hp cỏc t cú chung nột ngha vo cựng mt trng t vng.
-Vn dng kin thc v trng t vng c hiu v to lp vn bn.
2. Thái độ : Coi trọng hiểu biết những từ loại đã học cho đúng nghĩa
B. CHUN B
- Giáo viên: Giáo án, bng ph
- Nằm trong những câu văn cụ
thể có ý nghĩa xác định.
I.Thế nào là trờng
từ vựng?
1. Khái niệm:
a. Ví dụ: mặt, mắt,
da, gò má, đùi,
đầu, cánh tay,
miệng
=> Chỉ bộ phận
trên cơ thể con ng-
ời.
* Ghi nhớ:
22
Trờng THSC Vũ Lăng Giáo viên: Dơng Thị Xuyến
GV: Chỉ định học sinh đọc
rõ ghi nhớ.
Bài tập nhanh:
Cho nhóm từ:cao,thấp,
lùn, lòng khòng, lêu nghêu,
gầy, béo, xác ve, bị thịt, cá
rô đực.
Nếu dùng nhóm từ trên để
miêu tả ngời thì trờng từ
vựng của nhóm từ là gì?
*Hoạt động 2: lu ý. (10 )
Đọc kĩ mục 2 trong SGK.
H: Trờng từ vựng mắt
bao gồm những trờng từ
vựng nhỏ nào?
- Ngời nói chung: bộ phận, tính
cách, trạng thái, hoạt động: trí
tuệ, giác quan, đầu, tay, chân.
Ví dụ: SGK.
- Trờng mùi vị: chát, thơm.
- Trờng âm thanh: the thé, êm
dịu
- Trờng thời tiết: hanh, ấm
=>từ ngời => động vật để nhân
hóa.
- Suy nghĩ của con ngời: tởng,
ngỡ, nghĩ.
- Hoạt động: vui, mừng, buồn
- Xng hô: Cô, cậu, tớ
- Trờng từ vựng là tập hợp
những từ có ít nhất một nét
chung về nghĩa trong đó các từ
có thể khác nhau về từ loại.
Ví dụ: Trờng từ vựng về cây: +
Bộ phận: thân, rễ, cành. + Hình
SGK/tr.20.
2. Lu ý:
a. một trờng từ
vựng có thể bao
gồm nhiều trờng từ
vựng nhỏ.
b. một trờng từ loại
gồm những từ khác
biệt nhau về từ loại
c. Do hiện tợng
loại.
Ví dụ:
+ Tốt (nghĩa rộng) - đảm đang
(nghĩa hẹp) tt
+ Bàn (nghĩa rộng) bàn gỗ
(nghĩa hẹp) dt
+ Đánh (nghĩa rộng) cắn
(nghĩa hẹp) - đt
Bài tập 5:
* Lới:
-Dụng cụ đánh bắt thủy sản: lới,
nơm, câu, vó
- Đồ dùng cho chiến sí: lới,
võng tăng bạt.
- Hoạt động săn bắt: lỡi bẫy,
bắn, đâm.
- Đồ đan bằng các loại sợi có
mắt hình dáng khác nhau: lới
sắt, thủng lới.
* Lạnh:
- Thời tiết và nhiệt độ: lạnh,
nóng, hanh, ẩm, ấm, mát.
- T/c thực phẩm: lạnh (đồ lạnh,
nóng).
- T/c tâm lí: lạnh lùng (không
vui vẻ), ấm (bên chị ấy thật ấm
áp).
* Phòng thủ:
- Bảo vệ bằng sức mạnh của
mình: phòng thủ, phòng ngự.
Thính giác: Tai,
nghe, thính, điếc rõ.
Bài tập 6: Những từ
in đậm chuyển từ tr-
ờng quân sự sang tr-
ờng nông nghiệp.
24
Trờng THSC Vũ Lăng Giáo viên: Dơng Thị Xuyến
Bi 02 : tp lm vn : B CC CA VN BN
Tun: 02 Ngy son: 30/08/09
Tit: 08 Ngy dy: 03/09/09
A. MC TIấU
1. Kin thc.
-B cc ca vn bn,tỏc dng ca vic xõy dng b cc.
2.K nng.
-Sp xp cỏc on trong vn bn theo b cc nht nh.
-Vn dng kin thc v b cc trong vic oc - hiu vn bn.
3.Thỏi .
-Cú ý thc xõy dng b cc trong khi to lp vn bn.
B. CHUN B
- Giáo viên: Giáo án, bng ph
- Học sinh: Soạn bài
C. KIM TRA .
? Chủ đề là gì? Cho ví dụ? Tính thống nhất về chủ đề của văn bản đợc
thể hiện ở những phơng diện nào? Muốn tìm tính thống nhất ta phải làm gì?
D. TIN TRèNH CC HOT NG DY HC
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
*Hoạt động 1: Hớng dẫn
hs tìm hiểu mục I. (10 )
- Gọi Hs đọc vb Ngời
phần:
+, Mở bài: Giới
thiệu
+, Thân bài: Triển
khai
25
Copyright: Tài liệu đại học ©