ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT
Bài tiểu luận môn Luật quốc tế ĐỀ TÀI 6: ĐÔI ĐIỀU ĐÁNH GIÁ VỀ QUAN ĐIỂM CHO RẰNG: CHỦ THỂ
CỦA LUẬT QUỐC TẾ CÒN CÓ CÁ NHÂN, CÁC CÔNG TY XUYÊN QUỐC
GIA VÀ TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ

LỚP: K08501 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Thu Trang

TP Hồ Chí Minh, ngày 24/11/2010
THÖ VIEÄN ÑIEÄN TÖÛ TRÖÏC TUYEÁN
Bi tiu lun Lut Quc t

2

I HC QUC GIA THNH PH H CH MINH
TRNG I HC KINH T - LUT
Bi tiu lun mụn Lut quc t

TI 6: ễI IU NH GI V QUAN IM CHO RNG: CH TH
CA LUT QUC T CềN Cể C NHN, CC CễNG TY XUYấN QUC
GIA V T CHC PHI CHNH PH
LP: K08501

1.1.1.1 Cỏc yu t cu thnh quc gia. ...............................................................................9
1.1.1.2 Quyn nng ch th lut quc t ca quc gia ........................................................10
1.1.2. Dõn tc ang u tranh ginh quyn dõn tc t quyt ..............................................11
1.1.2.1. Khỏi nim ...............................................................................................................11
1.1.2.2. Quyn nng ch th lut quc t ca dõn tc ang u tranh ginh
quyn dõn tc t quyt ........................................................................................................12
1.1.3. T chc quc t liờn chớnh ph .................................................................................12
1.1.3.1. Khỏi nim ...............................................................................................................12
1.1.3.2 Quyn nng ch th lut quc t ca t chc quc t liờn chớnh ph .....................13
1.2. u nhc im ca quan im truyn thng. ..............................................................13
1.2.1. u im. ...................................................................................................................13
1.2.2. Nhc im. ..............................................................................................................14
2. QUAN IM HIN I ...............................................................................................14
2.1. Ch th ca lut quc t ngoi 4 loi trờn cũn cú thờm ...............................................14
2.1.1. Cỏ nhõn .....................................................................................................................14
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
Bài tiểu luận Luật Quốc tế

4

2.1.1.1. Khái niệm cá nhân .................................................................................................14
2.1.1.2. Đặc điểm chủ thể của cá nhân ................................................................................14
2.1.1.3 Quyền năng chủ thể luật quốc tế của cá nhân. ........................................................15
2.1.2. Pháp nhân (công ty xuyên quốc gia) .........................................................................16
2.1.2.1 Khái niệm ................................................................................................................16
2.1.2.2. Đặc điểm chủ thể của công ty xuyên quốc gia. ......................................................16
2.1.2.3. Quyền năng chủ thể luật quốc tế của các công ty xuyên quốc gia. ........................16
2.1.3. Các tổ chức phi chính phủ. .......................................................................................17
2.1.3.1 Khái niệm ................................................................................................................17
2.1.3.2 Đặc điểm chủ thể của tổ chức phi chính phủ. .........................................................17

Thc t trờn th gii hin nay ngoi quan im truyn thng cho rng quc gia,
cỏc dõn tc ang u tranh, t chc liờn chớnh ph, ch th c bit khỏc l ch th ca
lut thỡ cũn cú quan im (hin i) cho rng cỏ nhõn, cỏc cụng ty xuyờn quc gia, t
chc phi chớnh ph cng nờn c xem l ch th ca lut Quc T. õy l quan im
mi v cng c mt s nc trờn th cụng nhn. Hin ti Vit Nam mc dự cng cú
nhiu ý kin v vn mi ny nhng cha cú nhiu cụng trỡnh nghiờn cu sõu v quan
hin i. Cõu hi c t ra l: Chỳng ta cú suy ngh gỡ v vn ny? Cú nờn cụng
nhn quan nim hin i?
õy l ti c xem l khỏ mi m v cũn nhiu vn cn phi lm rừ nờn
chỳng ta cn phi nghiờn cu sõu hn tỡm ra li gii ỏp phự hp vi thc tin hin
nay.
ti ỏp dng phng phỏp thng kờ thu thp nhng bi vit cú liờn quan,
ng thi phõn tớch, so sỏnh, i chiu lm rừ cỏc vn cú liờn quan n ch th
ca Lut. Tng hp nhng nhn nh, ý kin ca nhiu ngi t ú a ra quan im
chung v vn ny.
Vic nghiờn cu s giỳp chỳng ta nm c nhng vn c bn v ch th ca
lut Quc T ng thi giỳp mi ngi tỡm ra c s khỏc bit gia ch th ca lut
Quc t vi cỏc ngnh Lut khỏc. Giỳp ngi c cú cỏi nhỡn rng hn v ch th ca
Lut Quc t, tip xỳc vi nhiu quan im, ý kin mi t ú cú cỏi nhỡn bao quỏt
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
Bài tiểu luận Luật Quốc tế

6

hơn. Việc nên hay không nên công nhận thêm các chủ thể khác vào Luật Quốc tế hiện
nay là chuyện rất dài và tốn nhiều thời gian.
Đề tài này mong muốn giúp đọc giả có được nhiều cách nhìn nhận hơn về chủ thể
của Luật Quốc Tế. Nếu có sự thay đổi đáng kể về chủ thể của luật có thể sẽ có nhiều
vấn đề được giải quyết hiệu quả hơn.


Di gúc lý lun khoa hc phỏp lý, xỏc nh c i tng ca Lut Quc
t cn phi da vo cỏc du hiu c bn sau:
Cú s tham gia vo quan h phỏp lut quc t do Lut Quc t iu chnh.
Cú ý chớ c lp trong sinh hot quc t.
Cú y quyn v ngha v riờng bit i vi cỏc ch th khỏc thuc phm vi
iu chnh ca Lut Quc t.
Cú kh nng gỏnh vỏc nhng trỏch nhim phỏp lý quc t do nhng hnh vi m
ch th gõy ra.
Cựng vi quỏ trỡnh phỏt trin khỏch quan ca xó hi thỡ s tn ti v phỏt trin ca
Lut Quc t cng ó tri qua nhiu giai on lch s, do ú trong tng giai on lch s
m phm vi iu chnh ca Lut Quc t cú s thay i dn ti ch th ca Lut Quc
t cng cú s khỏc nhau nht nh. Trong giai on chim hu nụ l thỡ ch th ca
Lut Quc t l cỏc quc gia ch nụ, cỏc liờn on chớnh tr tụn giỏo ca cỏc quc gia
thnh th. Trong thi k phong kin, ch th Lut Quc t l cỏc quc gia phong kin,
cỏc nh th thiờn chỳa giỏo. n giai on t bn ch ngha thỡ ch th ca Lut Quc
t l cỏc quc gia cú ch quyn v cỏc t chc quc t ( Mt s vn lý lun c bn
v Lut Quc t, Nxb Chớnh tr quc gia 1994, tr 30).
T nhng c s trờn, chỳng ta cú th nh ngha tng quỏt khỏi nim ch th ca
Lut Quc t nh sau: ch th ca Lut Quc t l nhng thc th ang tham gia hoc
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
Bài tiểu luận Luật Quốc tế

8

có khả năng tham gia vào quan hệ pháp luật quốc tế một cách độc lập, có đầy đủ quyền
và nghĩa vụ quốc tế và khả năng gánh vác trách nhiệm pháp lý quốc tế từ những hành vi
mà chính chủ thể thực hiện.
2. ĐẶC ĐIỂM:
Xét về vị trí, tính chất, vai trò chức năng và bản chất pháp lý… thì các chủ thể của
Luật Quốc tế có sự khác nhau, tuy nhiên chúng bao giờ cũng có chung các đặc điểm cơ

t.
Cỏc t chc quc t liờn chớnh ph, õy l ch th phỏi sinh ca Lut Quc t,
c hỡnh thnh bi s hp tỏc ca cỏc quc gia trờn nhiu lnh vc hng n li ớch
ca cỏc quc gia v li ớch chung ca cng ng.
Cỏc ch th c bit khỏc.
Tuy nhiờn trong trong thi i ton cu húa ngy nay, vai trũ ca cỏc cỏ nhõn, tp
on, cụng ty a quc gia, cỏc hip hi phi chớnh ph trong quan h quc t ngy cng
tng cho nờn vic tha nhn cỏc ch th cú s tham gia vo mt s quan h phỏp lut
quc t mt s lnh vc nht nh, do ú cú quan im cho rng õy cng l ch th
ca Lut Quc t.

CHNG II CC QUAN IM V CH TH CA LUT QUC T V
NH GI.
1. QUAN IM TRUYN THNG:
1.1. Ch th ca lut quc t bao gm 4 loi:
1.1.1. Quc Gia:
1.1.1.1. Cỏc yu t cu thnh quc gia:
Quc gia l mt khỏi nim a lý v chớnh tr, tru tng v tinh thn, tỡnh cm v
phỏp lý, ch v mt lónh th cú ch quyn, mt chớnh quyn v nhng con ngi ca
cỏc dõn tc cú trờn lónh th ú, h gn kt vi nhau bng lut phỏp, quyn li, vn húa,
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
Bài tiểu luận Luật Quốc tế

10

ngôn ngữ, tôn giáo… họ cùng nhau xây dựng một tương lai chung trên vùng lãnh thổ có
chủ quyền. Những yếu tố chính dẫn đến sự hình thành quốc gia:
Có lãnh thổ xác định: đây là yếu tố cơ bản để hình thành nên quốc gia. Nếu không
có lãnh thổ thì sẽ đồng nghĩa với việc không có quốc gia. Lãnh thổ được coi là cơ sở vật
chất cho sự tồn tại và phát triển của quốc gia, nó cũng là ranh giới để xác định chủ

 Quyền được tham gia vào các quy phạm của Luật Quốc tế.
 Quyền được tự do quan hệ với các chủ thể khác của Luật Quốc tế.
 Quyền được trở thành hội viên của tổ chức quốc tế phổ biến.
Các nghĩa vụ quốc tế cơ bản của quốc gia bao gồm:
 Nghĩa vụ tôn trọng chủ quyền của các quốc gia khác.
 Nghĩa vụ tôn trọng sự bất khả xâm phạm lãnh thổ của các quốc gia khác.
 Nghĩa vụ không dùng sức mạnh và đe dọa dùng sức mạnh trong quan hệ quốc tế.
 Nghĩa vụ không can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác.
 Nghĩa vụ tôn trọng nguyên tắc bình đẳng trong quan hệ quốc tế.
 Nghĩa vụ tôn trọng những quy phạm mang tính chất mệnh lệnh và những cam kết
quốc tế.
Các quốc gia có thể thực hiện các quyền và nghĩa vụ cơ bản trong sinh hoạt quốc tế một
cách độc lập theo ý chí của mình hoặc bằng cách hợp tác với các quốc gia khác.
1.1.2. Dân tộc đang đấu tranh giành quyền dân tộc tự quyết:
1.1.2.1. Khái niệm:
Từ “ dân tộc” ở đây được hiểu là bộ phận dân tộc đại diện cho một quốc gia chứ
không phải dân tộc là chủng tộc hay một sắc tộc đơn lẻ. Dân tộc đang đấu tranh giành
quyền dân tộc tự quyết là dân tộc mới có chủ quyền dân tộc chứ chưa có chủ quyền
quốc gia. Khi tham gia vào quan hệ quốc tế và thực hiện các chức năng chính trị của
mình, các dân tộc đang đấu tranh giành quyền tự quyết được Luật Quốc tế hiện đại thừa
nhận là những chủ thể đang trong giai đoạn quá độ để tiến lên thành một quốc gia độc
lập, có chủ quyền. Tuy vậy nhưng nó vẫn là chủ thể được bình đẳng với các quốc gia
khác về mặt pháp lý.
THÖ VIEÄN ÑIEÄN TÖÛ TRÖÏC TUYEÁN
Bi tiu lun Lut Quc t

12

1.1.2.2. Quyn nng ch th Lut Quc t ca dõn tc ang u tranh ginh quyn dõn
tc t quyt: