Xử lý vấn đề vi phạm trong hoạt động quảng cáo thương mại hiện nay
LỜI NÓI ĐẦU
GVHD Phạm Mai Phương 29 SVTH Lai Ngọc Trí
Quảng cáo là hình thức tuyên truyền, giới thiệu thông tin về sản phẩm, dịch vụ, công ty
hay ý tưởng nhằm tác động tới hành vi, thói quen của người tiêu dùng hay khách hàng.
Trong thời buổi kinh tế thị trường hiện nay thì quảng cáo là xu thế tất yếu, do đó đa số
các doanh nghiệp sử dụng các phương tiện quảng cáo như là công cụ hữu hiệu để tiếp
cận thị trường. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện quảng cáo nảy sinh hiện tượng vi
phạm những quy định của pháp luật về hoạt động quảng cáo hay lợi dụng việc quảng cáo
để gièm pha bôi nhọa doanh nghiệp khác, nhưng hiện nay vấn đề xử lý chưa được quan
tâm đúng mức. Cho đến hiện nay đã có nhiều đề tài nghiên cứu về pháp luật hoạt động
quảng cáo thương mại nhưng người viết chưa tìm thấy công trình nghiên cứu chuyên
biệt nào về vấn đề xử lý vi phạm trong hoạt động quảng cáo thương mại, chính vì lẽ đó
người viết chọn đề tài này làm niên luận của mình.
Trong đề tài nghiên cứu này người viết sử dụng một số phương pháp chủ yếu: phương
pháp nghiên cứu tài liệu trên sách vở, phương pháp phân tích tổng hợp, phương pháp
phân tích luật viết.Thông qua đó người viết tập trung phân tích những quy định hiện
hành của pháp luật về quảng cáo thương mại để làm rõ nguyên nhân dẫn đến tình trạng
vi phạm, những mặt tồn tại và đề xuất một số giải pháp nhằm bổ sung hoàn thiện pháp
luật hiện hành.
Đề tài được bố cục làm ba chương:
Chương 1 khái quát chung về quảng cáo thương mại
Chương 2 phân tích một số quy định hiện hành của pháp luật về quảng cáo thương mại
Chương 3 phân tích thực tiễn quảng cáo thương mại hiện nay và đề xuất giải pháp hoàn
thiện pháp luật.

CHƯƠNG 1
KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUẢNG CÁO THƯƠNG MẠI
1.1 Khái niệm về quảng cáo thương mại:
“Quảng cáo là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân để giới thiệu với khách
hàng về hoạt động kinh doanh, hàng hoá, dịch vụ của mình” (Điều 102 Luật Thương

truyền thông chủ yếu dựa vào cơ chế phát tán tin đồn truyền miệng dần về sau thì ngày
càng phát triển hơn:thông báo, áp phích, biển quảng cáo.
Ngành quảng cáo chỉ thực sự phát triển khi cuộc cách mạng công nghiệp bùng nổ vào
thế kỷ 19. Nhiều máy móc được chế tạo ra và áp dụng vào trong sản xuất thay thế sức
lao động, hàng hóa làm ra ngày càng nhanh hơn, rẻ hơn, nhiều hơn . Sự cạnh tranh xuất
hiện khi có nhiều nhà sản xuất làm ra cùng một loại hàng hoá khiến cung vượt cầu.
Muốn bán được hàng thì phải quảng cáo là điều tất yếu.Và cho đến nay ngành quảng đã
trải qua một chặng đường dài với nhiều hình thức và phương pháp quảng cáo mới.
1.2.2 Lịch sử hình thành và phát triển quảng cáo ở Việt Nam
Trước năm 1986 Việt Nam là một nước kém phát triển với nền kinh tế bao cấp và mô
hình kinh tế Hợp Tác Xã và kinh tế quốc doanh là chủ yếu. Từ khâu sản xuất đến tiêu
dùng đều theo kế hoạch định sẳn, hàng hóa sản xuất ra không đủ đáp ứng nhu cầu vấn đề
phân phối bị kiểm soát bằng chế độ tem phiếu, vì vậy hoạt động quảng cáo chưa được
quan tâm. Từ sau đại hội Đảng toàn quốc lần VI (tháng 12 năm 1986) chủ trương chuyển
đổi nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Từ
đó kinh tế Việt Nam bước vào thời kỳ mới, thời kỳ công nghiệp hóa-hiện đại hóa, các
thành phần kinh tế ngoài quốc doanh dần được thừa nhận và tạo điều kiện hoạt động.
Sau một thời gian thực hiện chính sách mở cửa nền kinh tế đã có chuyển biến tích cực,
hoạt động sản xuất phát triển mạnh khoa học kỹ thuật được áp dụng vào trong sản xuất
ngày càng được chú trọng, sản phẩm làm ra càng nhiều và bắt đầu có sự cạnh tranh giữa
những nhà sản xuất cùng mặt hàng về vấn đề tiêu thụ sản phẩm.
Thị trường mua bán ngày càng được mở rộng hơn, hàng hoá nước ngoài thâm nhập vào
thị trường trong nước và ngược lại hàng hoá trong nước cũng đã mở rộng thị trường tiêu
thụ sang các nước. Sự cạnh tranh của các nhà sản xuất ngày càng trở nên căng thẳng và
để đẩy mạnh sức tiêu thụ sản phẩm các nhà sản xuất đã tìm cách quảng bá cho sản phẩm
của mình, chính vì vậy nhu cầu về quảng cáo ngày càng mạnh. Hiện nay hoạt động
quảng cáo ngày càng trở nên chuyên nghiệp hơn, sang tạo hơn, đa dạng hơn xuất hiện
ngày càng nhiều công ty dịch vụ quảng cáo với nhiều hình thức quảng cáo: ápphích, tờ
rơi, panô, biển hiệu…
1.2.3 Vai trò của hoạt động quảng cáo thương mại

các doanh nghiệp đã quảng cáo gian dối lừa dối khách hàng gây phản cảm đến người
tiêu dùng và ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh. Có hành vi cạnh tranh không lành
mạnh, quảng cáo nhằm mục đích nói xấu, bôi nhọa danh dự, uy tín của doanh nghiệp
khác.
Sự tác động của quảng cáo là rất lớn, dù đó là tác động theo hướng tiêu cực hay tích cực
thì ảnh hưởng của nó đến nhà sản xuất và người tiêu dùng cũng không nhỏ. Do đó để
đảm bảo trật tự xã hội, lợi ích của nhà sản xuất, lợi ích của người tiêu dùng thì cần phải
có quy phạm pháp luật để điều chỉnh hoạt động quảng cáo, làm cho hoạt động này ngày
càng hoàn thiện và có hệ thống hơn.
1.3.2 Những quy định của pháp luật về quảng cáo thương mại
Tuy nhiên trong hoạt động quảng cáo thương mại vẫn còn tồn tại nhiều khuyết điểm cần
được khắc phục hoàn thiện.Đồng thời phát sinh những vấn đề mới: cạnh tranh không
lành mạnh, trật tự thị trường chưa được ổn định từ thực tế đó đòi hỏi cần thiết cần phải
có pháp luật điều chỉnh.
Trước khi ban hành Luật Thương Mại 1997, để giải quyết kịp thời những vấn đề phát
sinh trong hoạt động thương mại, đảm bảo sự quản lý của Nhà nước đối với hoạt động
quảng cáo thương mại Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản dưới luật. Đó là nghị định
194-CP ngày 31-12-1994 về hoạt động quảng cáo trên lãnh thổ Việt Nam. Đến năm
1995 Chính phủ ban hành “quy chế lưu hành, kinh doanh phim, băng đĩa hình, băng đĩa
nhạc; bán, cho thuê xuất bản phẩm; hoạt động văn hoá và dịch vụ văn hoá nơi công
cộng; quảng cáo, viết, đặt biển hiệu, quy định những biện pháp cấp bách bài trừ một số
tệ nạn xã hội nghiêm trọng” kèm theo nghị định 87/CP ngày 12 tháng 12 năm 1995 về
tăng cường quản lý các hoạt động văn hóa và dịch vụ văn hóa, đẩy mạnh bày trừ một số
tệ nạn xã hội nghiêm trọng.
Tuy đã ban hành nhiều văn bản điều chỉnh nhưng trong hoạt động xúc tiến thương mại
nói chung và quảng cáo thương mại nói riêng vẫn còn nhiều vướng mắc, bất cập.Cùng
lúc đó vào tháng 01 năm 1995 Việt Nam đã nộp đơn xin gia nhập WTO, điều này đã đặt
pháp luật Việt Nam trước những khó khăn. Trước tình hình đó ngày 23 tháng 5 năm
1997 Quốc hội đã ban hành Luật Thương Mại (có hiệu lực ngày01 tháng 01 năm
1998).Sau đó nhiều văn bản được ban hành để hướng dẫn thi hành:

phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa- thông tin.

CHƯƠNG 2
MỘT SỐ QUY ĐỊNH HIỆN HÀNH VỀ HOẠT ĐỘNG QUẢNG CÁO THƯƠNG
MẠI
2.1.Những quy định chung của pháp luật về quảng cáo thương mại
2.1.1 Chủ thể quảng cáo thương mại
Có nhiều chủ thể tham gia vào hoạt động quảng cáo thương mại với mục đích, cách
thức và mức độ khác nhau. Đó có thể là thương nhân (người quảng cáo), thương nhân
kinh doanh dịch vụ quảng cáo, người phát hành quảng cáo, người cho thuê phương tiện
quảng cáo.
* Người quảng cáo
Người quảng cáo là tổ chức, cá nhân có nhu cầu quảng cáo về hoạt động kinh
doanh, hàng hoá, dịch vụ của mình. Quảng cáo là hoạt động giới thiệu đến khách hàng,
người tiêu dùng về hàng hóa, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, tuy nhiên không
phải ai cũng có quyền quảng cáo. Thương nhân việt Nam, Chi nhánh của thương nhân
nước ngoài được phép hoạt động thương mại tại Việt Nam có quyền quảng cáo về hoạt
động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ của mình hoặc thuê thương nhân kinh doanh dịch vụ
quảng cáo thực hiện việc quảng cáo thương mại cho mình; Văn phòng đại diện của
thương nhân không được trực tiếp thực hiện hoạt động quảng cáo thương mại. Trong
trường hợp được thương nhân ủy quyền, Văn phòng đại diện có quyền ký hợp đồng với
thương nhân kinh doanh dịch vụ quảng cáo thương mại để thực hiện quảng cáo cho
thương nhân mà mình đại diện
1
.
Riêng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài muốn quảng cáo thương mại tại Việt
Nam cần phải thuê thương nhân kinh doanh dịch vụ quảng cáo thương mại Việt Nam
thực hiện.
* Thương nhân kinh doanh dịch vụ quảng cáo
2

lưu thông và phải thuộc phạm vi đăng ký kinh doanh của doanh nghiệp. Đối với hàng
hóa chưa nhập khẩu hay chưa lưu thông trên thị trường cũng như đối với hàng hóa, dịch
vụ chưa được thực hiện trong kinh doanh thương mại ở Việt Nam mà muốn quảng cáo
thì phải là hàng hóa, dịch vụ không thuộc danh mục hàng hóa cấm kinh doanh theo pháp
luật Việt Nam.
Thương nhân quảng cáo hàng hóa, dịch vụ liên quan đến thuốc thú y, thuốc bảo
vệ thực vật, phân bón, thức ăn chăn nuôi, giống vật nuôi cây trồng phải tuân thủ theo
quy định của pháp luật có liên quan và không được khẳng định về tính an toàn, tính
không độc hại nhưng không có cơ sở khoa học, sử dụng tiếng nói, chữ viết hoặc hành vi
vi phạm quy trình và phương pháp sử dụng thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật. Các sản
phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ trước khi đưa ra thị trường đều phải được công bố
tiêu chuẩn sản phẩm tại Bộ Y Tế
1
(Cục an toàn vệ sinh thực phẩm).
Việc quảng cáo các loại sữa dùng cho trẻ từ trên 12 tháng tuổi đến 24 tháng tuổi
phải tuân thủ các điều kiện quy định, quảng cáo trên báo hình mà chỉ có hình ảnh không
có lời nói thì nội dung "Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sức khoẻ và sự phát triển toàn
diện của trẻ nhỏ" phải được thể hiện rõ ràng bằng chữ với thời lượng đủ để người xem
có thể đọc được. Nếu quảng cáo dùng cả hình ảnh và lời nói thì nội dung " Sữa mẹ là
thức ăn tốt nhất cho sức khoẻ và sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ " phải được thể hiện
bằng chữ và được nói rõ ràng, mạch lạc để người xem có thể đọc và nghe được. Quảng
cáo trênbáo nói thì phải nói rõ, mạch lạc: " Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sức khoẻ và sự
phát triển toàn diện của trẻ nhỏ " để người nghe có thể nghe được. Quảng cáo trên báo
in, báo điện tử, xuất bản phẩm, bảng, biển hoặc trên các phương tiện quảng cáo khác
phải thể hiện rõ nội dung " Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sức khoẻ và sự phát triển toàn
diện của trẻ nhỏ " để người xem có thể đọc được.
2.1.3 Sản phẩm và phương tiện quảng cáo thương mại
* Sản phẩm quảng cáo
Sản phẩm quảng cáo thương mại gồm những thông tin bằng hình ảnh, hành động,
âm thanh, tiếng nói, chữ viết, biểu tượng, màu sắc, ánh sáng chứa đựng nội dung quảng

thành công hay không của chiến lược kinh doanh . Phương tiện quảng cáo bao gồm tất
cả các phương tiện có khả năng truyền tải thông tin đến công chúng bao gồm:
- Các phương tiện thông tin đại chúng
- Các phương tiện truyền tin
- Các loại xuất bản phẩm
- Các loại bảng, biển, băng, pa-nô, áp-phích, vật thể cố định, các phương tiện giao thông
hoặc các vật thể di động khác
- Các phương tiện quảng cáo thương mại khác
Các phương tiện thông tin đại chúng
Hiện nay hình thức quảng cáo trên phương tiện truyền thông khá phổ biến bao gồm: tạp
chí, báo chí, các phương tiện nghe nhìn( truyền thanh, truyền hình).
Trong các phương tiện thông tin đại chúng báo chí đóng vai trò đặc biệt quan trọng, là
phương tiện phản ánh kịp thời và sinh động các sự kiện diễn ra hàng ngày ở trong nước