Sáng kiếm kinh nghiệm
I. Đặt vấn đề
1. Lí do chọn:
1.1 Cơ sở lí luận:
Từ xa dân gian ta đã có câu:"Bé không vin, cả gãy cành." hoặc Bác Hồ
nhà cách mạng lỗi lạc của dân tộc- một danh nhân văn hoá thế giới đã từng
nói:
" Hiền, dữ đâu phải là tính sẵn
Phần nhiều do giáo dục mà nên".
Nghị quyết trung ơng 2 lần thứ 8 cũng chỉ rõ: "Giáo dục là quốc sách
hàng đầu". Hơn thế nữa trong luật giáo dục cũng quy định:" Giáo dục tiểu học
nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng
đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để
học sinh tiếp tục học trung học cơ sở".
Đặc điểm của các em học sinh tiểu học là hiếu động, dễ nhớ, mau quên.
Nhất là các em học sinh mới bớc vào lớp 1, các em chuyển từ hoạt động vui
chơi sang hoạt động học tập. Tất cả mọi thứ ở trờng tiểu học đều là mới lạ đối
với các em. Lần đầu tiên các em phải thực hiện mọi hoạt động học tập có nề
nếp. Dới sự dạy dỗ của thầy, trẻ nắm đợc khối lợng tri thức và các hành vi
chuẩn mực đạo đức đồng thời có thể ghi nhớ đợc rất lâu. Mặt khác khả năng
bắt chớc của các em cũng rất lớn, nếu tập dợt nhiều sẽ dễ thành thói quen.
Những thói quen tốt đợc hình thành trong thời kì này có thể đợc lu giữ khá
bền vững. Do đó nếu xây dựng tốt nền tảng ở tiểu học nói chung và lớp1 nói
riêng có vai trò rất quan trọng cho sự phát triển của trẻ sau này.
Vậy trong quá trình hoạt động học tập cũng nh các hoạt động khác trong
các nhà trờng tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng đòi hỏi phải có
tính khoa học và tính nghệ thuật. Mỗi trẻ em ở lứa tuổi này đều tiềm tàng khả
năng phát triển, các em phát triển bằng hoạt động của chính mình nhờ thực
hiện hoạt động học tập và các hoạt động khác. Để các em phát triển một cách
toàn diện, tiếp thu đầy đủ các môn học theo quy định một cách vừa sức,
không quá căng thẳng và mệt mỏi so với khi học ở trờng mầm non là một việc

1. Điều tra thực trạng:
2
Sáng kiếm kinh nghiệm
Qua quá trình giảng dạy và qua nghiên cứu về tâm sinh lý lứa tuổi học
sinh bậc Tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng, tôi thấy học sinh từ
6-7 tuổi nhiều quá trình tâm lý cha hoàn thiện, khả năng t duy và tởng tợng
còn non nớt, cha phát triển, chủ yếu là t duy cụ thể. Nhất là khả năng chú ý
còn hạn chế. ở các em chủ yếu là chú ý không có chủ định, khả năng chú ý
có chủ định còn rất ngắn. Các em rất thích:" Học mà chơi, chơi mà học".
Chính vì vậy việc tổ chức rèn luyện nề nếp, thói quen tốt cho học sinh lớp 1
cần phải có những biện pháp sáng tạo, phù hợp, không thể dập khuôn theo
một mẫu hình định sẵn nào. Trong những năm qua ở lớp 1 tôi làm chủ nhiệm
cho thấy: việc rèn luyện nề nếp, thói quen tốt cho các em có nhiều điểm tốt,
đáng khích lệ song cũng còn vớng mắc, hạn chế cha đợc giải quyết. Kết quả
một số tiết dạy cũng nh một số hoạt động khác cha đợc nh mong muốn, khả
năng tự quản của các em cha cao. Do đó qua các đợt sơ kết, tổng kết thi đua
của trờng kết quả hoạt động của lớp cha đồng đều. Nhng qua việc thực hiện
đầy đủ việc rèn luyện nề nếp, thói quen tốt cho học sinh thì kết quả có tiến bộ
rõ rệt .
2. Phơng pháp nghiên cứu:
Việc nghiên cứu để rèn luyện nề nếp, thói quen tốt cho học sinh Tiểu
học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng là việc làm hết sức cần thiết, giúp
cho các em tiếp thu kiến thức và kỹ năng một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất.
Ngoài những kinh nghiệm qua giảng dạy tích luỹ đợc tôi đã dự giờ, điều
tra giáo viên và học sinh qua các hoạt động học tập cùng các hoạt động khác.
Tôi tiến hành nghiên cứu chủ yếu về tâm, sinh lý lứa tuổi ở học sinh tiểu học,
nghiên cứu kỹ các quá trình tâm lý từ: cảm giác, tri giác đến sự chú ý , tởng t-
ợng, t duy, ngôn ngữ ở học sinh lớp 1. Nhng điều quan trọng hơn cả là tôi
quan tâm tới việc hớng sự tập trung chú ý của học sinh vào học tập cũng nh
các hoạt động khác trong ngày.

Với t duy cụ thể là chính, mỗi thao tác, cách làm mẫu của giáo viên và
các bạn bè là cả một sự hiểu biết sâu sắc của học sinh.
Ví dụ: Có em giơ bảng cha đúng cách, cô mời các bạn giơ bảng đúng lên
làm mẫu, cho các bạn làm sai làm theo và động viên các em giơ bảng đúng
nh bạn. Hoặc có em ngồi học cha ngay ngắn, giáo viên cần đa ra 2 tờ tranh: 1
4
Sáng kiếm kinh nghiệm
tờ có bạn ngồi ngay ngắn, một tờ có bạn ngồi không ngay ngắn và cho các em
nhận xét xem bạn nào ngồi đúng t thế, em cần học tập bạn nào. Giáo viên nói
thêm: nếu ngồi học, ngồi viết không ngay ngắn sau này dễ bị vẹo cột sống, dễ
bị gù lng, xấu lắm. Ngoài ra giáo viên ngồi cũng cần luôn đúng t thế để học
sinh bắt chớc. Em nào thực hiện tốt, giáo viên cần động viên; em nào làm cha
tốt giáo viên không mắng phạt mà phải nhẹ nhàng chỉ bảo bằng đợc mới thôi.
Tất cả các tiết học theo quy định đều có giải lao giữa tiết 5 phút và có 5
phút chuyển tiết, tôi thấy hoàn toàn phù hợp với khả năng chú ý của học
sinh.Thời gian chuyển tiết tôi hớng dẫn học sinh th giãn bằng những bài hát
ngắn, những điệu múa hoặc một số động tác thể dục nhịp điệu thích hợp. Cuối
mỗi tiết học, tôi đều hớng dẫn học sinh những trò chơi đơn giản phù hợp với
môn học để làm tan bầu không khí căng thẳng, tạo bầu không khí vui vẻ, hồn
nhiên cho các em ở những giờ học tiếp theo. Một điều mà chắc chắn ngời
giáo viên nào cũng hiểu rõ nhng lại khó thực hiện. Đó là việc sử dụng đồ
dùng dạy học trong các tiết học. Với tôi- những tiết học nào có thể sử dụng đồ
dùng dạy học đợc, tôi đều cố gắng thực hiện triệt để. Điều này cũng yêu cầu
ngời giáo viên phải có đức tính cần cù, chịu khó, đào sâu suy nghĩ, chuẩn bị
đồ dùng cũng nh lời lẽ thuyết trình, đàm thoại sao cho phù hợp.
Ví dụ: Dạy tiết toán: Phép cộng trong phạm vi 6.
Giáo viên cần chuẩn bị bảng phụ, que tính, mẫu vật: 6 bông hoa hay là 6
bạn thỏ, 6 bạn gà chẳng hạn.
Khi giảng đến phép cộng 5+1= 6
Giáo viên gắn lên bảng mẫu vật: 5 bông hoa và hỏi: Cô có mấy bông

Ví dụ: Thống nhất rèn cách ngồi học, ngồi viết cho học sinh, cách soạn
sách vở ( vì học kỳ 1 các em cha đọc đợc thời khoá biểu ). Hoặc khi viết bảng
cần viết ở dòng thứ hai và từ phía trái sang phía phải của bảng Hàng tháng
giáo viên ghi những tiến bộ, những hạn chế của từng em vào sổ liên lạc gửi về
gia đình và có thông tin ngợc lại. Thờng xuyên nh vậy việc thống nhất các
biện pháp giáo dục giữa gia đình và nhà trờng cũng góp phần quan trọng vào
việc rèn luyện nề nếp, thói quen tốt cho học sinh.
Ngoài những quy định về nề nếp học tập, việc học sinh có nề nếp, thói
quen tốt trong các hoạt động khác nh: hoạt động văn thể, nề nếp vệ sinh, nề
nếp thực hiện nếp sống văn minh, kính trên nhờng dới cũng là một công
6
Sáng kiếm kinh nghiệm
việc hết sức công phu. Thông qua các bài giảng của môn Đạo đức, Tự nhiên
xã hội, Tiếng việt bằng những hoạt cảnh nhỏ,những tình huống đơn giản phù
hợp với tâm lý lứa tuổi để hớng học sinh thực hiện tốt những nội dung của bài
học và liên hệ tới thực tế đời sống.
Ví dụ nh: nề nếp đi học đúng giờ, nề nếp vệ sinh cá nhân, vệ sinh lớp
học: thời gian đầu năm học các em thực hiện không đồng đều, nhiều lúc thực
hiện rất tốt song có lúc lại quên tôi sửa lại cho các em bằng cách nêu gơng
những em học sinh thực hiện tốt và nhắc những em khác tự so sánh xem mình
đã thực hiện giống bạn cha, mình phải làm gì để cũng thực hiện tốt nh bạn.
Mỗi một buổi học đều có 15 phút truy bài, để rèn cho các em có nề nếp, thói
quen truy bài tốt tôi thờng xuyên lên lớp truy bài cùng các em, hớng dẫn các
em sử dụng giờ truy bài vào việc ôn lại bài cũ hoặc đọc trớc bài mới; hay
những bạn học khá, giỏi kiểm tra, giúp đỡ những bạn học yếu cùng tiến bộ.
Cứ nh vậy sẽ hình thành cho các em thói quen tự quản, tự học trong giờ truy
bài. Hay nề nếp thể dục múa hát giữa giờ, giáo viên cần theo dõi sát sao, nhắc
nhở các em học tập các anh chị lớp trên, thi đua xem tổ nào xếp hàng nhanh
nhẹn ngay ngắn, tập các động tác đúng hơn. Giáo viên cũng cần trao đổi với
đồng chí tổng phụ trách cùng theo dõi và có biện pháp động viên, khen ngợi

Số HS
chú ý
Kết quả học tập (điểm)
1 - 2 3 - 4 5 - 6 7 - 8 9 - 10
29 2 27 0 0 8 11 10
100% 7% 93% 0% 0% 28% 38% 34%
Nh vậy, qua những biện pháp thực hiện cũng cho những kết quả nhất
định. Tuy số học sinh chú ý học tập trên lớp không đợc 100% song nếu tiếp
tục áp dụng và duy trì, hớng dẫn tỉ mỉ, chắc chắn rằng kết quả đạt đợc cao
hơn.
3.3 Những kết quả đạt đợc:
Bằng nhiều phơng pháp giáo dục phù hợp với tâm, sinh lý của lứa tuổi
học sinh lớp 1 và do kiên trì trong việc tổ chức rèn luyện nề nếp, thói quen tốt
cho các em nên trong học kì I vừa qua lớp 1 do tôi làm chủ nhiệm đã đạt đợc
những kết quả đáng phấn khởi. Mọi hoạt động trong học tập cũng nh các hoạt
động khác đều hơn hẳn so với những năm học trớc.
- Về học tập:
Học sinh biết các phơng pháp học tập để đạt kết quả cao nhất. Qua kiểm
tra khảo sát giữa kỳ 2 tôi thấy: Môn Toán và môn Tiếng việt có 83% số bài
đạt loại khá và giỏi, còn lại 17% số bài đạt loại trung bình. Các môn khác đạt
kết quả cao và đồng đều.
-Về các hoạt động khác:
Qua các đợt thi đua : Nhà trờng đều nhận xét lớp tôi có nhiều thành tích
nổi bật nh nề nếp truy bài đầu giờ, xếp hàng ra vào lớp, vệ sinh trờng lớp
8
Sáng kiếm kinh nghiệm
các hoạt động tập thể nh thể dục giữa giờ, múa hát sân trờng lớp tôi đều
thực hiện tốt. Kết quả thi đua của đoàn đội tuần nào lớp tôi cũng xếp thứ nhất.
Một điều làm tôi phấn khởi nhất là ý thức tự quản của học sinh trong giờ học
cũng nh trong các hoạt động khác các em đều thực hiện tốt.

dạy, rèn luyện mọi nề nếp cho học sinh lớp mình đã đạt những kết quả nhất
định.
Tôi thấy vấn đề này có thể áp dụng trong tất cả các lớp 1 đại trà ( cũng
có thể cho những lớp lớn hơn ở trờng tiểu học). Với học sinh lớp 1 hiếu động,
thích động viên, dễ nhớ ,chóng quên; muốn có kết quả cao phải áp dụng ngay
từ những ngày khai giảng đầu tiên để học sinh đợc làm quen với những nề
nếp, thói quen tốt đó.
Nếu từng lớp thực hiện tốt thì cả khối, cả trờng sẽ thực hiện tốt. Nh vậy,
chắc chắn sau này các em sẽ là lớp ngời có tri thức, lý tởng tốt đẹp để xây
dựng một nớc Việt Nam giàu mạnh, sánh vai với các cờng quốc trên thế giới.
4. Những vấn đề cần kiến nghị:
Nhà trờng nên tổ chức chuyên đề hội thảo: Làm thế nào để rèn luyện nề
nếp, thói quen tốt cho học sinh lớp 1 nói riêng và học sinh tiểu học nói chung.
Nhà trờng cần kết hợp chặt chẽ giữa gia đình và xã hội để công tác xã
hội hoá giáo dục đợc tăng cờng và đạt hiệu quả hơn. Từ đó cũng góp phần rèn
luyện nề nếp, thói quen tốt cho học sinh.
Công tác Đội trong nhà trờng cần đổi mới trong mọi hoạt động, có hình
thức sinh hoạt Đội, sao nhi đồng phù hợp và hấp dẫn, khéo léo lôi cuốn các
em vào các hoạt động tập thể một cách tự giác hơn.
* Trên đây là một số kinh nghiệm của việc tổ chức rèn luyện nề nếp thói
quen tốt cho học sinh lớp 1. Tuy nhiên việc làm của tôi còn có điểm hạn chế.
Kính mong đợc sự góp ý của cấp trên và các bạn đồng nghiệp để bản kinh
nghiệm của tôi đợc hoàn thiện và áp dụng có hiệu quả hơn, góp phần vào sự
nghiệp trồng ngời nh lời Bác Hồ đã dạy:
" Vì lợi ích mời năm trồng cây,
10
Sáng kiếm kinh nghiệm
Vì lợi ích trăm năm trồng ngời".
Tôi xin trân trọng cảm ơn!