B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH CHUYÊN THC TP TT NGHIP
TÊN TÀI
PHÂN TÍCH CÁC YU T V MÔ
QUYT NH LM PHÁT TI VIT NAM
BNG MÔ HÌNH NG PHILLIPS MI
GVHD: ThS Trn Bá Th
SVTH: Nguyn Công Toàn
LP: Kinh t hc ậ K35
TP. H CHÍ MINH – 2013
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan chuyên đ tt nghip ắPhơn tích các yu t v mô quyt đnh lm
phát ti Vit Nam bng mô hình đng Phillips mi” là công trình nghiên cu ca
riêng cá nhân tôi.
Các s liu trong đ tƠi nƠy đc thu thp và s dng mt cách trung thc. Kt qu
nghiên cu đc trình bày trong khóa lun không sao chép ca bt c nghiên cu
nƠo vƠ cng cha đc trình bày hay công b bt c công trình nghiên cu nào
khác trc đơy.
TP.HCM, ngày 16 tháng 03 nm 2013
Tác gi khóa lun
Nguyn Công Toàn
i MC LC
MC LC i
DANH MC CÁC KÝ HIU CH VIT TT iii
DANH MC CÁC BNG iv
DANH MC CÁC HÌNH iv
PHN M U 1
1. t vn đ 1
2. i tng, phm vi và mc tiêu nghiên cu 1
3. ụ ngha khoa hc và thc tin ca đ tài 2
4. Kt cu đ tài 2
PHN NI DUNG 3
TÀI LIU THAM KHO 43
PH LC 1: B LC HODRICK-PRESCOTT (HP) 45
PH LC 2: S LIU S DNG TRONG NGHIÊN CU 46
PH LC 3: PHNG PHÁP HI QUY GMM 48
PH LC 4: BNG C LNG NKPC LAI CHO VIT NAM 52 iii
DANH MC CÁC KÝ HIU CH VIT TT
Ch
vit tt
Tên đy đ ting Vit
Tên đy đ ting Anh
ADF
Kim đnh ADF
Augmented Dickey-Fuller
CPI
Ch s giá tiêu dùng
Consumer Price Index
FDI
u t trc tip nc ngoài
Foreign Direct Investment
FII
u t gián tip nc ngoài
Foreign Indirect Investment
GMM
Phng pháp hi quy momen tng
quát
Generalized method of moments
DANH MC CÁC BNG
Bng 3.1: Thng kê mô t d liu
Bng 3.2: Tng trng cung tin rng M2 và GDP thc hƠng nm (1995-2009)
Bàng 3.3: Kt qu kim đnh nghim đn v
Bng 3.4: Kt qu c lng mô hình NKPC lai cho Vit Nam
DANH MC CÁC HÌNH
Hình 2.1: T l lm phát hƠng nm ca Vit Nam 1980-2010
Hình 2.2: Lm phát hàng quý Vit Nam giai đon 1995-2009
Hình 3.1: Cung tin rng M2 t 1995-2009 (t VN)
Hình 3.2:Ch s giá thc phm và du thô danh ngha hƠng quý t 1995-2009 (USD)
Hình 3.3: GDP hàng quý ca Vit Nam giai đon 1995-2009
Hình 3.4: Chui GDP sau khi loi b yu t mùa v
Hình 3.5: Chui GDP tim nng vƠ GDP thc t hàng quý
Hình 3.6: T l lm phát và tng trng cung tin rng M2 (%/quý)
1
PHN M U
1. t vn đ
Lm phát là mt vn đ tn ti Vit Nam và cn phi phát trin tt mt mô hình
thc nghim đ có th nm bt các yu t chính lƠm đng lc thúc đy lm phát ti
Vit Nam. Nhng nguyên nhân ca s gia tng lm phát trong giai đon sau nm
1995 đƣ gơy tranh cƣi. Mt s nhà kinh t cho rng s gia tng nàày là h qu ca
vic m rng chính sách tin t, trong khi s khác li lp lun rng lý do đn t các
yu t ngoi sinh, chng hn nh giá du tng cao trên th trng th gii. Tuy
nhiên, nhng lp lun đc da trên phân tích lý thuyt ch không phi là nghiên
cu thc nghim. Nh vy, điu này dn đn nhu cu cn pi xâây dng mt mô
hình thc nghim đc phát trin tt đ có th nm bt các lc quan trng nhm
phân tích yu t quyt đnh lm phát ti Vit Nam.
Ngoài 2 phn m đu và kt lun, các danh mc và ph lc; ni dung nghiên cu
bao gm 4 chng. Chng 1 trình bƠy c s lý thuyt v lm phát, các mô hình
đng Phillips và gi đnh ban đu. Chng 2 trình bày tng quan lm phát ti Vit
Nam giai đon 1980-2009. Chng 3 tin hành nghiên cu NKPC lai trong giai
đon 1995-2009; kt qu thc nghim. Chng 4 tóm tt, tho lun kt qu nhn
đc; và t đó gi ý mt s chính sách thích hp.
3
PHN NI DUNG
CHNG 1: TNG QUAN CÁC Lụ THUYT V LM PHÁT VÀ
NG PHILLIPS.
Chng này s trình bày tng quan c s lý thuyt đc s dng trong bài nghiên
cu. Mc 1.1 trình bày tng quan v lm phát và mc 1.2 s tho lun xem xét li
các lý thuyt v đng Phillips trc đây.
1.1. Tng quan v lm phát
1.1.1. Khái nim lm phát
Lm phát là mt khái nim lơu đi và cn bn ca kinh t hc. Tuy nhiên, cho đn
tn ngày nay vn cha có mt đnh ngha hoƠn toƠn thng nht trong cng đng
khoa hc v khái nim này. Trong lch s ca kinh t hc, đƣ có không ít trng
phái n lc đ gii thích v lm phát và cách tip cn ca mi trng phái cng có
nhiu khác bit. Say đơy s đim qua mt vƠi quan đim ca các trng phái ni bt
v đnh ngha lm phát:.
Trng phái ắlu thông tin t” đi din là Milton Friedman cho rng lm phát là
do đa nhiu tin tha bt k là kim loi hay tin giy vào lu thông lƠm cho giá c
hƠng hoá tng lên. John. M. Keynes và các nhà kinh t theo trng phái ca ông phê
phán ý ngh v lm phát ca hc thuyt nƠy lƠ quá đn gin khi cho rng nhu cu v
tin ca nn kinh t là mt t l c đnh ca GDP theo giá hin hƠnh. Trng phái
Keynes lp lun rng trong thc t không phi bt c s lng tin nƠo tng lên
trong lu thông cng đu là lm phát vì hàm cu v tin ph thuc không ch vào
là mt tín hiu d thy ca lm phát nhng có lúc tng giá li tr thành nguyên nhân
ca lm phát. Lm phát không phi ch đn thun là tng giá, vì vy quan đim ca
trng phái nƠy đƣ ln ln gia hin tng và bn cht, lƠm cho ngi ta d ng
nhn gia tng giá vƠ lm phát.
Trên đơy lƠ các quan đim ca các trng phái kinh t hc chính. Nói chung các
quan đim đu cha hoƠn chnh, nhng đƣ nêu đc mt s mt c bn ca lm
phát. Bàn lm phát là vn đ rng vƠ đ đnh ngha đc nó đòi hi phi có s
nghiên cu sâu và k càng. Trong thc t, thng ch có th nhn din ra lm phát
qua du hiu hàng hoá, dch v tng giá. Vì nhng nguyên nhơn nƠy mƠ đa s các
nhà kinh t hc đƣ đng nht t l lm phát vi t l tng giá
2
. Vit Nam và nhiu
nc khác quan nim nƠy tng đi ph bin. Tóm li, đnh ngha lm phát còn rt
nhiu vn đ đ các nhà kinh t có th tip tc tìm hiu mt cách nghiêm túc.
Nhng khi xy ra lm phát thì tác đng ca nó s nh hng trc tip ti đi sng
kinh t xã hi.
1
Cuc cách mng giá c bùng lên sau nhng cuc phát kin đa lí do kim loi quý nh vƠng, bc đ vào châu
Âu nhiu cha tng có: ngi Tây Ban Nha t 1493 ậ 1600 đƣ ch v nc mình 276.000 kg vàng và tr
lng vƠng chơu Âu tng t 550.000 kg lên 1.192.000 kg và bc tng t 7 triu kg lên 21 triu kg. Vàng bac
đc tung ra đ mua hàng, nên giá c tng lên vùn vt: Anh, Pháp, c trung bình giá tng t 2 ậ 2,5 ln
vào th k XVI, Tơy Ban Nha tng t4 ậ 5 ln. c bit, hàng xa x tng cao: len tng 38% (1500 ậ 1586)
2
N. Gregory Mankiw (2010), Macroeconomics (7th Edition), Worth Publishers, chng 6 trang 155
5
1.1.2. o lng lm phát
Lm phát đc đo lng bng cách theo dõi s thay đi trong giá c ca mt lng
ln các hàng hoá và dch v trong mt nn kinh t (thông thng da trên d liu
hi đoái. Nhc đim chính ca ch s giá này là không th hin đc s thay đi
ca cht lng hàng hoá khi tính toán t l lm phát và ch s không phn ánh đc
s bin đng giá c trong tng tháng.
6
Vit Nam trong nhng nm qua cng s dng ch s giá tiêu dùng (CPI) đ tính t
l lm phát và s dng nó cho mc đích điu hành chính sách tin t. Ngoài nhng
nhc đim nh phơn tích trên, ch s này không phn ánh đc tình hình lm
phát khi mƠ nó thng xuyên dao đng. S dao đng trong ngn hn không có liên
quan gì đn áp lc lm phát cn bn trong nn kinh t và vic s dng ch s này
làm mc tiêu điu hành chính sách tin t có th làm chch hng chính sách. Vi
mc tiêu là n đnh tin t trung hn, chính sách tin t nên tp trung vƠo xu hng
tng giá thay vì s dao đng ca giá. Hin nay trên th gii cng có s đng thun
là nên có mt ch s giá mà nó không b tác đng ca nhng cú sc tm thi đ làm
c s cho hoch đnh cng nh đánh giá hot đng ca chính sách tin t. "Lm
phát c bn" (core inflation) đc xây dng đ đáp ng yêu cu này. Eckstein
(1981) cho rng lm phát c bn là s gia tng mc giá tng quát xy ra khi nn
kinh t đt đc trng thái toàn dng. Bryan (1994) cho rng lm phát c bn là lm
phát "tin t" mà nó xy ra là do cú sc cung tin. Nhìn chung, ta có th hiu lm
phát c bn là mt phn ca lm phát mà nó có th đc kim soát bi Ngân hàng
Trung ng. Vn đ còn li là lm phát c bn đc tính toán nh th nào? Trong
nhng nm qua mt s nc tính toán da vƠo phng pháp thng kê mà nó tìm
cách loi nhng loi nhng hàng hoá có mc giá dao đng mnh nh giá nng
lng, giá thc phm. Thc t đòi hi phi có mt khung lý thuyt lƠm c s cho
vic tính lm phát c bn. Mankiw vƠ Ries (2002) đa ra mt cách tính gi là ch s
giá n đnh da vào khung lý thuyt tin t ca chu k kinh t. Ch s giá này là ch
s giá trung bình có trng s, mà nu đa v mc tiêu thì hot đng kinh t s n
đnh. Trng s đc s dng tính toán trong ch s đi vi giá c ca các khu vc
khác nhau ngoài vic phi da vƠo c cu chi tiêu ca h gia đình còn phi da vào
mc đ nhy cm ca tng khu vc đi vi chu k, tc đ mà giá trong mi khu
gim phát. Vì vy, hu ht các quc gia đu thc hin chính sách tin t ni lng đ
chng suy thoái kinh t và gim phát. Chính sách nƠy đƣ đt đc nhng thành
công nht đnh. Tuy nhiên, nu chính sách tin t ni lng b lm dng quá mc,
không phù hp vi hoàn cnh kinh t s khin thâm ht ngân sách kéo dài, lm phát
tng cao vƠ có th dn đn nguy c khng hong kinh t.
1.1.4. Các nguyên nhân gây lm phát
Xác đnh nguyên nhân gây ra lm phát là rt quan trng trong vic đa ra các nhơn
t v mô quyt đnh lm phát. Trong thc t, lm phát có th đc gây ra bi nhiu
yu t khác nhau. VƠ các t tng ca trng phái khác nhau cho thy cái nhìn
khác nhau v nhng gì thc s gây ra lm phát. T nghiên cu lý thuyt v lm phát
ca các trng phái khác nhau; nhƠ kinh t hc Paul Samuelson cho rng lm phát
có th xut phát t các nguyên nhơn sau: Do cu kéo (do các cú sc v nhu cu hàng
hoá tiêu dùng); hoc do chi phí đy (do các cú sc v phía cung); s gia tng cung
tin; nguyên nhân xut phát t tâm lý k vng v lm phát tng mnh trong tng
lai.
1.1.4.1. Lm phát do cu kéo
Trái ngc vi trng phái tin t; Keynes và các nhà kinh t theo trng phái ca
ông cho rng lm phát không phi do yu t tin t gây nên mà do tng cu ca nn
kinh t luôn vt quá tng cung mc toàn dng lao đng. Nguyên nhơn gơy tng
giá bt ngun t các yu t ca tng cu bao gm: tiêu dùng ca h gia đình vƠ
8
chính ph; tng đu t; xut khu (nhu cu ca bên ngoài). Các nhà kinh t gi lm
phát do cu vt quá cung gây nên là lm phát cu kéo.
Nn kinh t M vào na cui nhng nm 1960 cho mt ví d đin hình v lm phát
cu kéo. VƠo nm 1965, nn kinh t M gn mc toàn dng lao đng, tht nghip
gim xung còn 4,1 %, mc giá gn nh n đnh. Trong nm 1966, do chin tranh
Vit Nam chi tiêu cho hàng hoá và dch v vì mc đích quơn s tng ti 11 t ôla,
chi tiêu tng vt đy nn kinh t vào vòng xoáy ca lm phát và dai dng ti đu
nhng nm 1970.
là GDP tim nng ca nn kinh t trong nm t
1.1.4.2. Lm phát do chi phí đy
Lý thuyt lm phát chi phí đy da trên hin tng thc t là mt s nhà sn xut có
kh nng tng giá bán sn phm, công đoƠn đi din cho ngi lao đng có kh
nng đòi tng tin lng (giá tr ca dch v lao đng) cao hn giá thc ca nó trong
th trng cnh tranh. Lm phát chi phí đy bt ngun t các yu t bên tng cung
và nh hng ti toàn b nn kinh t. Lm phát chi phí đy không th xut hin
trong nn kinh t có th trng cnh tranh lành mnh. Hin tng lm phát loi này
có th bt ngun t nguyên nhân không thuc nn kinh t. Có các dng lm phát chi
phí đy sau: Lm phát do tin lng đy xy ra khi các nghip đoƠn đòi tng lng
cho ngi lao đng đôi khi không h liên quan ti nhu cu thc t v lao đng dn
đn gia tng chi phí cho doanh nghip. Lm phát do li nhun đy: loi lm phát
nƠy gơy nên do các công ty đc quyn dùng ắsc mnh” đc quyn đ tng li
nhun khi đt giá bán sn phm ca h cao hn giá do th trng hàng hoá quyt
đnh. Lm phát do giá hàng nhp khu đy, d thy nht s tng lên ca giá xng
du nhp khu hay các hàng hóa th gii khác nh thc phm. Lm phát do thu
đy: tng thu làm cho giá sinh hot tng, lƠm cho mc giá chung ca nn kinh t
tng. Lm phát do ngun tài nguyên cn kit
Gii thích nguyên nhân gây lm phát trong nn kinh t hin đi khó có th tách bit
rõ ràng gia lm phát cu kéo hay lm phát chi phí đy. Nu giá c ca hàng hoá và
tin lng thay đi linh hot trong nn kinh t, khi đó thay đi tng cu làm cho giá
c thay đi, trong trng hp này các nhà kinh t cho rng cu kéo là nguyên nhân
c bn gây nên lm phát. Nghiên cu này s phân tích yu t chi phí đy thông qua
đánh giá nh hng ca giá du vƠ lng thc th gii đn lm phát ca Vit Nam.
1.1.4.3. Lm phát do gia tng cung tin
Các nhà kinh t thuc trng phái tin t cho rng nên kinh t thc là khá n đnh
nhng có th đc bt n do nhng bin đng trong cung tin và vì vy chính sách
tin t có ý ngha quan trng. H lý lun rng s gia tng không tính toán trc
trc ca cung tin s lƠm tng tc đ tng trng kinh t (cao hn so vi d đoán)
dn đn gim t l tht nghip (đnh lut Okun), vƠ do đó lƠm tng lm phát thông
hình kinh t hc truyn thng. khía cnh thc nghim, tình trng đình lm
(stagflation) ca nn kinh t M trong sut nhng nm 1970 khin ngi ta tìm
kim nhng lý thuyt khác đ gii thích cho s tht bi ca đng cong Phillips.
Vào cui nhng nm 1980, nhng nhn đnh ca trng phái k vng hp lý đƣ
thách thc s phát trin ca kinh t hc v mô. Trng phái kinh t này vi đi din
bi R. Lucas và T. Sargent, các tác gi cho rng trong kinh t v mô, trng phái
Keynes đƣ b qua tác đng ca k vng đn hành vi. Trng phái nƠy cng cho
rng con ngi hình thƠnh ắk vng” mt cách hp lý nht có th da trên nhng
thông tin mà h có đc. Mô hình ca trng phái nƠy tính đn tác đng ca k 3
Tình trng mà các cá nhân phn ng đi vi các giá tr danh ngha hn so vi các giá tr thc
11
vng hp lý trong hành vi ca con ngi và doanh nghip trên th trng thông qua
các hƠnh vi ắđng” bên trong lý thuyt trò chi.
K vng lm phát trong tng lai đc coi là mt yu t quan trng quyt đnh lm
phát vƠ điu nƠy đƣ ngƠy cƠng đc công nhn bi các nhà kinh t và các nhà hoch
đnh chính sách trong nhng nm gn đơy. ó lƠ cái nh hng đn hành vi theo
cách tác đng lơu dƠi đi vi lm phát. Nu lm phát đc k vng, mi ngi tìm
cách đ đm bo rng h có đc mt mc tng lng thc s. iu nƠy lƠm tng
chi phí ca công ty và có th t nó gây ra lm phát.
Mi ngi hình thành k vng ca h da trên các thông tin có liên quan trong quá
kh, đc bit là t l lm phát trong quá kh. iu nƠy đc xây dng quán tính
trong t l lm phát có xu hng tn ti mc tng t trong mt thi gian cho đn
khi nhng cú sc nh thay đi trong tng cu, thay đi giá hàng hoá, bin đng t
giá hi đoái, gơy ra nó đ di chuyn lên hoc xung. Hn na, mi ngi có th
ch đn gin s dng thông tin trong hin ti đ đa ra đánh giá vƠ các mc k vng
lm phát trong tng lai. Ví d, nu ngi ta tin rng s gia tng cung tin ch đn
nhân s ngay lp tc điu chnh tng t l lm phát k vng (đng cong Phillips
dch chuyn lên trên) và chính sách s không có hiu qu gì ngoài vic làm t l lm
phát tng cao hn.
1.2. Các lý thuyt v đng Phillips
Trong vic phân tích các yu t v mô quyt đnh lm phát, không th không nói
đn lý thuyt v đng Phillips. Mô hình đng Phillips đu tiên đc phát trin
bi Phillips (1958) và Lipsey (1950) biu th mi quan h ngc chiu bn vng
gia t l lm phát và tht nghip. Tip đn, Friedman (1960) vƠ Phelps (1967) đƣ
b sung vai trò ca k vng v lm phát vào mô hình và phân bit gia đng
Phillips ngn hn vƠ đng Phillips dài hn.
Trong nhng nm 1970, các kt qu thc nghim li không ng h mô hình đng
Phillips ca trng phái tân c đin. Sargent (1971) và Lucas (1972) (nhng nhà
kinh t đi đu trong cuc cách mng v k vng hp lý) đƣ lên ting ch trích mô
hình đng Phillips. H cho rng không có s đánh đi h thng gia lm phát và
tht nghip. Và sau mt lot nhng phê phán, đng Phillips đƣ liên tc đc chnh
sa. Kt qu ca nhng điu chnh liên tip nƠy lƠ đng Phillips mi (NKPC) đƣ
đc xây dng vi các đc đim v k vng ngha lƠ lm phát đc quyt đnh bi
các các yu t k vng trong tng lai.
Tuy nhiên, NKPC đƣ li phi đc điu chnh li khi mt lot các bng chng đáng
tin cy cho thy rng t l lm phát hin ti còn ph thuc vào các t l lm phát
trong quá kh. Woodford (2003) và Christiano, Eichenbaum, và Evans (2005) là
nhng nhà nghiên cu gn đơy đa các giá tr quá kh ca lm phát vào mô hình
đng Phillips. Mô hình NKPC lai bao gm c nhng đc đim k vng tng lai
và nhng giá tr quá kh ca lm phát và c mt bin đo lng áp lc ca lm phát
do tn ti d cu trong nn kinh t. ơy cng chính lƠ mô hình trng tâm trong phân
tích nhân t quyt đnh lm phát đc s dng trong nghiên cu này.
1.2.1. ng cong Phillips ca trng phái Tân C in
Trong nhng nm 1960, khi k vng thích nghi thng đc gi đnh là hình thc
ca k vng lm phát
, gi đnh v k vng thích nghi đc s dng cho điu
đon t-1. S đánh đi gia lm phát và l hng sn lng ch xy ra khi các k
vng lm phát không chính xác. Vì vy, min là lm phát đƣ đc d kin mt cách
chính xác trc, điu chnh cung tin ca các ngơn hƠng trung ng không th đ
nh hng đn nn kinh t thc.
1.2.2. ng Phillips ca trng phái Keynes mi (NKPC)
Phn này s miêu t mt cách ngn gn mô hình NKPC, t đó khám phá ra ý ngha
ca nó đi vi hành vi lm phát.
Ngun gc bt k hình thc nào ca NKPC thng bt đu vi gi đnh ca các
công ty cnh tranh đc quyn phi đi mt vi hn ch v tn s điu chnh giá có
th đc thc hin đ đáp ng vi nhng cú sc. S cng nhc ca giá c và chin
14
lc giá c chênh lch gia các công ty phát sinh t hn ch nƠy. im khi đu là
mt công thc đc bit đn nh mc giá Calvo (1983), đt theo tên nhà kinh t
hc đu tiên gii thiu nó.
Các hình thc giá c cng nhc mà các công ty Calvo phi đi mt lƠ nh sau. Mi
giai đon, ch mt phn nh ngu nhiên
ca các công ty có th thit lp li
giá ca h, tt c các công ty khác gi giá ca h không thay đi. Khi các công ty
có đc đ thit lp li giá ca h, h phi xem xét đ chc rng mc giá đó có th
duy trì c đnh qua nhiu giai đon. Nghiên cu gi đnh rng h lƠm điu này bng
cách la chn mt bn ghi giá (log-prize) z
t
, đ mà gim thiu "hàm tn tht"
Hàm tn tht đc xem xét nh sau:
(5)
Trong đó nm trong khong t 0 đn 1, là k vng ca nhƠ điu hƠnh có điu
kin vào các thông tin có sn ti thi đim t, là s chit khu, và là log ca giá ti
umà công ty s thit lp trong giai đon t + k nu không có giá c cng nhc.
Vi phng trình (5), xác đnh giá tr ti u ca
(12)
Vit li phng trình (10), chúng ta th hin thit lp giá ti u:
(13)
Thay vƠo phng trình (12), ta có:
(14)
Vi t l lm phát . Sp xp li phng trình trên, ta có đc
phng trình NKPC thun tuý:
(15)
Nh vy có th thy lm phát là hàm bao gm 2 yu t:
- T l lm phát k vng cho giai đon tip theo:
. D dàng thy s khác bit
gia đng cong Phillips tân c đin và NKPC bng cách so sánh phng trình. (4)
vƠ phng trình. (15). Trong khi các đng cong Phillips tân c đin bao gm lm
phát k vng da vào quá kh thì NKPC da vào lm phát k vng trong tng lai.
- Chênh lch gia mc giá ti u mà không gây xích mích vi các doanh nghip
khác
vi mc giá hin ti . Nói cách khác, lm phát ph thuc cùng
chiu vào chi phí cn biên thc t,
.
Tóm li, NKPC thun tuý gii thích lm phát hin ti bng k vng lm phát trong 1
giai đon ti, điu kin v thông tin có sn ti thi đim t và bin chi phí biên thc
t.
Ký hiu:
(16)
Nh vy có th vit li NKPC nh sau:
(17)
16
tin hành NKPC thc nghim, cn phi có mt đo lng ca bin tim n, chi
phí biên thc t. nh ngha chính xác ca chi phí cn biên có th là mt vn đ
17
1.2.3. Mô hình NKPC lai
NKPC lai là mt ci tin ca NKPC đc đ xut bi Galí và Gertler (1999). NKPC
thun tuý đƣ lp lun rng hành vi lm phát đc quan sát không tng ng vi các
mô hình ca lm phát hoƠn toƠn hng ti tng lai. c bit, NKPC không nm
bt đc các quan sát thc t rng lm phát cao dai dng (Fuhrer và Moore, 1995).
Galí vƠ Gertler (1999) đ xut mt chi phí biên lai da trên đng Phillips, đó h
cho rng mt tp hp con ca các công ty đnh giá bng cách nhìn v mc giá c
quá kh, còn li s dng mt quy tc hng ti tng lai. Do đó, đ tr lm phát
đa vƠo mô hình đng Phillips nh mt bin đc lp.
Nh vy, mô hình NKPC lai đin hình có 2 s hng, c th là, mt thành phn lm
phát hng v quá kh phn ánh hiu ng quán tính ca giá c và mt lm phát k
vng tng lai nm bt điu chnh giá ti u:
(20)
Trong đó:
4
là h s ca lm phát hng đn tng lai,
là h s ca lm phát hng v quá kh,
S c lng ca NKPC lai có th gii thích các đng lc thúc đy lm phát ca
nn kinh t. Nó có th đc c lng thông qua GMM (Generalized Method of
Moments), k thut ML (Maximum Likelihood), hoc VAR (Vector Auto
regression),ầ Tuy nhiên, các kt qu thc nghim da vào nhng k thut khác
nhau này thì không hoƠn toƠn đng nht vi nhau. Ví d nh k thut GMM thì d
dùng và ít yêu cu các gi đnh ti thiu v các bin ngoi sinh, nhng nó cho
nhng kt qu b chch ít nhiu nu mu quá nh và s la chn các công c không
phi là mt nhim v d dàng