Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008
211
SỰ TIẾP BIẾN VĂN HOÁ TRUNG HOA Ở TRIỀU TIÊN
(CỔ TRUNG ĐẠI)
CHINESE ACCULTURATION IN KOREA
(ANCIENT TIME AND MIDDLE AGES )

SVTH: NGUYỄN THỊ PHƢƠNG DUNG
Lớp: 05LS, Trường đại học Sư Phạm.
GVHD: NGUYỄN VĂN ĐOÀN
Khoa Lịch Sử, trường Đại học Sư Phạm

TÓM TẮT
Sự tiếp biến văn hoá Trung Hoa ở Triều Tiên là một quá trình lâu dài và liên tục. Đề tài tìm
hiểu sự tiếp biến đó trên một số lĩnh vực văn hoá: chữ viết, văn học, nghệ thuật, khoa học –kĩ
thuật, tôn giáo- tư tưởng, tổ chức nhà nước, chế độ ruộng đất. Đồng thời, bước đầu thử so
sánh sự tiếp biến văn hoá Trung Hoa ở Triều Tiên với ở Nhật Bản và Việt Nam, nhằm rút ra
những điểm tương đồng, dị biệt ở mỗi nước và những bài học cho sự tiếp biến văn hóa ở
nước ta ngày nay.
ABSTRACT
The Chines acculturation in Korea is a long and continuous process. Therefore, the paper is to
study this acculturation in Korea on some cultural areas: handnriting, art and literature, science
and technology, religion and ideology, state organization, cultivated land policies. At the same
time, the paper goes to make a comparision of this acculturation in Korea and in Japan and
Vietnam so as to work out the differences and similarities in different countries.

A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
Thời kỳ cổ trung, Trung Hoa có một nền văn hóa lớn, ảnh hƣởng đối với nhiều quốc
gia trong đó có Triều Tiên. Tuy nhiên, Triều Tiên đã biết tiếp biến văn hóa Trung Hoa, tạo ra
những thành tựu văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc mình.

5. Đóng góp của đề tài.
Đề tài có thể góp phần làm phong phú hiểu biết về văn hóa Triều Tiên cũng nhƣ các
dân tộc trên thế giới, là một tài liệu tham khảo bổ ích cho học tập, tìm hiểu văn hóa, để rút ra
những bài học cho thời đại ngày nay.
6. Cấu trúc đề tài.
Ngoài phần mở đầu, kết luận và phụ lục gồm có hai chƣơng:
Chƣơng 1. Tổng quan về Triều Tiên và sự tiếp biến văn hóa
Chƣơng 2. Sự tiếp biến văn hóa Trung Hoa ở Triều Tiên
B. PHẦN NỘI DUNG
Chương 1: Tổng quan về Triều Tiên và sự tiếp biến văn hóa.
1.1. Tổng quan về Triều Tiên.
1.1.1. Điều kiện tự nhiên.
Triều Tiên là một bán đảo nằm ở vùng Đông Bắc Á, có ba mặt giáp biển, phía Bắc tiếp
giáp với Trung Hoa và Nga. Triều Tiên có điều kiện tự nhiên hết sức phong phú, đa dạng,
trong đó nổi bật hai yếu tố núi- biển, là điều quan trọng ảnh hƣởng đến sự ra đời và quá trình
tiếp biến văn hóa.
1.1.2. Nguồn gốc và tính cách dân tộc Triều Tiên
Nguồn gốc dân tộc Triều Tiên. Có nhiều ý kiến khác nhau về nguồn gốc dân tộc Triều
Tiên . Song nhiều nhà nghiên cứu đồng ý rằng ngƣời Triều Tiên ngày nay là sự hòa hợp giữa
cƣ dân bản địa và cƣ dân thuộc nhóm ngôn ngữ Alatic từ phía Bắc di cƣ vào trong thời kỳ đồ
đá mới. Cho đến nay, họ vẫn luôn tự hào là một dân tộc “thuần chủng”.
Tính cách dân tộc Triều Tiên. Ngƣời Triều Tiên có ý thức dân tộc mạnh mẽ, họ sống
mãnh liệt, thẳng thắn và có phần bƣớng bỉnh. Bên cạnh đó, họ còn thích sống gần gũi, hòa
đồng với thiên nhiên.
1.1.3. Khái quát diễn trình lịch sử Triều Tiên cổ trung đại.
Các nhà khảo cổ đã phát hiện bằng chứng về sự tồn tại của con ngƣời ở Triều Tiên
cách đây nửa triệu năm. Ngƣời Triều Tiên đã xây dựng nền văn hóa bản đại đầu tiên – văn hóa
Chulmun (6000-2000TCN). Khoảng 2000 năm TCN, Triều Tiên bƣớc vào thời kỳ đồng thau,
đến thế kỷ IV thì quá độ sang thời kỳ đồ sắt.
Cổ đại: trong khoảng thế kỷ IV-III TCN, ở bán đảo bắt đầu xuất hiện những nhà nƣớc

chữ của Triều Tiên. Song họ đã biến đổi, rồi sáng tạo ra chữ viết cho riêng mình. Quá trình
này đƣợc biểu hiện qua:
2.2.1. Chữ Hán du nhập vào Triều Tiên.
2.2.2. Chữ IDu: là chữ Hán đƣợc cải tiến đọc theo âm Hàn ra đời thế kỉ VII.
2.2.3. Chữ Hangul: ra đời năm 1446, có bảng chữ cái hoàn chỉnh kết hợp ghi lại âm
Hàn, nó độc lập hoàn toàn với chữ Hán. Loại chữ này đƣợc ngƣời Triều Tiên sử dụng chính
thức ngày nay.

Bảng chữ cái Hangul
2.3. Văn học
2.3.1. Tiếp biến về mặt hình thức. Ngƣời Triều Tiên sử dụng chữ Hán, các thể loại thơ,
truyền kỳ, tiểu thuyết Trung Hoa để sáng tác, nhƣng họ cũng sáng tạo ra các thể thơ Sijo và
Kasa để biểu hiện cảm xúc tinh tế của mình.
2.3.2. Tiếp biến về mặt nội dung. Ngƣời Triều Tiên đã sử dụng khuôn mẫu, hình tƣợng
văn học Trung Hoa để sáng tác với hai đề tài chủ đạo là lịch sử và phong cảnh tự nhiên. Song
điều đáng nói là văn học Triều Tiên dám bứt phá, nói lên những ƣớc vọng khát khao chân thực
theo kiểu “bình cũ rƣợu mới”.
Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008
214
2.4. Nghệ thuật
2.4.1. Hội họa. Trên cơ sở sử dụng những kĩ thuật và lí thuyết hội họa Trung Hoa, các
họa sĩ Triều Tiên đã vẽ nên bức tranh tuyệt đẹp, đặc biệt là các bƣớc tranh trong phong cách
tranh sinh hoạt (Minh va).
2.4.2. Điêu khắc. Nghệ thuật điêu khắc Triều Tiên gắn liền với hình ảnh đức Phật.
Nghệ nhân Triều Tiên đã học hỏi kĩ thuật điêu khắc Trung Hoa để tạo nên một nền điêu khắc
riêng biệt về cả chất liệu và phong cách.
2.4.3. Kiến trúc. Những lí thuyết thuật phong thủy, kĩ thuật xây dựng, cấu trúc, cánh
bài trí Trung Hoa đƣợc Triều Tiên sử dụng triệt để xây dựng nhiều công trình độc đáo, mang
tính thầm kín, cổ truyền ( nhƣ các công trình : đền Bulgakra, Changdeokguy, Kyongbokhung)
2.4.4. Nghệ thuật biểu diễn ( gồm âm nhạc nhạc và múa). Triều Tiên ảnh hƣởng từ

quản lý quỹ đất công.
2.9. So sánh sự tiếp biến văn hóa Trung Hoa ở Triều Tiên và Việt Nam, Nhật Bản
2.91. Bối cảnh tiếp biến văn hóa. Cả ba nƣớc Triều Tiên, Việt nam, Nhật Bản tiếp biến
văn hóa Trung Hoa trong một bối cảnh chung và riêng về điều kiện tƣ nhiên, điều liện lịch sử -
xã hội, thái độ và cách tiếp biến văn hóa của mỗi dân tộc.
Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008
215
2.9.2. Những điểm tƣơng đồng và dị biệt. Thuật ngữ “thế giới Hoa hóa”, “khu vực văn
hóa Hán” khá phổ biến theo quan điểm của các nhà nghiên cứu phƣơng Tây, đã nói lên sự
tƣơng đồng văn hóa của ba quốc gia. Tuy nhiên, mỗi dân tộc đều xây dựng một nền văn hóa
mang nét độc đáo riêng. Đề tài điểm qua một số lĩnh vực cơ bản về chữ viết, văn học, nghệ
thuật, khoa học – kĩ thuật, tôn giáo – tƣ tƣởng, bộ máy nhà nƣớc.
C. KẾT LUẬN
Triều Tiên tiếp thu văn hóa Trung Hoa vì sự ngƣỡng mộ, nể phục, nhƣng lại có khi
chấp nhận văn hóa Trung Hoa nhƣ một biện pháp tự vệ. Qua hàng ngàn năm lịch sử, các yếu
tố văn hóa ngoại lai đã đƣợc họ biến đổi, góp phần làm phong phú văn hóa Triều Tiên
Qua đây, chúng ta có thể rút ra một số bài học:
- Tiếp biến văn hóa nƣớc ngoài luôn phải đặt trên cơ sở cái nền văn hóa dân tộc.
- Phải biết kế tục đi đôi với đổi mới truyền thống.
- Chú trọng xây dựng nguồn lực nhân văn làm nguồn lực phát triển kinh tế, văn hóa, xã
hội.
D. PHỤ LỤC

TÀI LIỆU THAM KHẢO.

[1] Cơ quan thông tin hải ngoại Hàn Quốc (1995), Hàn Quốc - Lịch sử và văn hóa, NXB
chính trị quốc gia.
[2] Kim Văn Học (Dƣơng Thu Ái, Nguyễn Kim Hạnh dịch) (2004), Tìm hiểu Trung Quốc,
Nhật Bản, Hàn Quốc, NXB Văn Hoá – Thông Tin.
[3] Nguyễn Văn Hồng (2003) “Giao lƣu văn hoá Trung Quốc, Nhật Bản, Korea, Việt Nam