PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ BỀN VỮNG – NHỮNG BÀI HỌC KINH
NGHIỆM CỦA THỦ ĐÔ HÀ NỘI, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH –
THÀNH PHỐ HUẾ VÀ HƯỚNG TỚI CỦA CÁC ĐÔ THỊ VIỆT NAM
GS.TS. Nguyễn Lân
Tổng Thư ký Hiệp hội các đô thị Việt Nam

Theo báo cáo Toàn cầu về Định cư con người năm 2009, lần đầu tiên trong lịch sử
(năm 2008) hơn một nửa dân số thế giới sống trong các đô thị và đến năm 2050, con số
này sẽ tăng lên khoảng 70%. Trong quá trình đô thị hóa, các thách thức chính đối với
những thành phố lớn của các nước đang phát triển trong thế kỷ 21 là: Những thách thức
về môi trường chịu tác động của biến đổi khí hậu và sự phụ thuộc quá lớn của các thành
phố vào phương tiện cơ giới sử dụng nhiên liệu hóa thạch; những thách thức về vấn đề
phát triển không gian đô thị, đặc biệt sự phát triển lộn xộn ở đô thị, vấn đề đô thị hóa
vùng ven và sự mở rộng về quy mô không gian của các thành phố thiếu quy hoạch;
những thách thức thể chế liên quan đến quản trị đô thị, sự thay đổi vai trò của chính
quyền địa phương và những thách thức về tăng trưởng kinh tế nóng gắn với cuộc khủng
hoảng tài chính toàn cầu,v.v…. Những thách thức nêu trên sẽ là những cản trở lớn đến sự
phát triển bền vững của các đô thị. Ở nước ta, hàng năm, dân số đô thị tăng thêm gần một
triệu người và tỷ lệ đô thị hóa đã lên tới 29,6% vào năm 2009. Theo Định hướng Quy
hoạch tổng thể phát triển hệ thống đô thị Việt Nam đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm
2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đến năm 2020, dân số Việt Nam sẽ lên tới
hơn 101,6 triệu người, trong đó 45% sẽ sống trong các thành phố, còn theo UN-
HABITAT con số này là 34,7% (tương đương với 35,2 triệu người). Nhiều thành phố lớn
sẽ gia tăng và nhiều vấn đề mới sẽ nảy sinh tạo nên những sức ép lớn trong quá trình
phát triển đô thị.
Nhân dịp kỷ niệm 50 năm 3 thành phố kết nghĩa, kỉ niệm 35 năm ngày Giải phóng
miền Nam, thống nhất đất nước, chào mừng Ngày sinh nhật Bác và chào mừng 1000 năm
Thăng Long - Hà Nội, hôm nay tại thành phố Hồ Chí Minh - thành phố của sự năng động
và sáng tạo, UBND TP.Hà Nội, TP.Huế và TP.HCM đồng phối hợp tổ chức hội thảo với
chủ đề “Phát triển đô thị bền vững”. Là một sáng kiến hay và có ý nghĩa thiết thực. Hiệp
hội các đô thị Việt Nam xin nhiệt liệt chào mừng và chúc Hội thảo thu được nhiều kết

Nâng cao chất lượng quy hoạch, xây dựng hệ thống, hạ tầng hoàn chỉnh, đáp ứng
nhu cầu của người dân tốt nhất.
Tài chính lành mạnh:
Công tác quản lý tài chính có ý nghĩa quyết định đến sự phát triển ổn định bền
vững của đô thị. Tài chính lành mạnh là một nền tài chính với cơ chế rõ ràng, công khai,
minh bạch, đảm bảo sự cân bằng thu chi và đảm bảo điều kiện cho phát triển của kinh tế
xã hội phục vụ tốt cuộc sống của người dân.
Quản lý tốt:
Là sự hoạt động có hiệu quả của công tác điều hành đô thị là làm tốt công tác
quản trị hành chính đô thị. Để quản lý đô thị tốt cần có một chính quyền mạnh một đội
ngũ cán bộ công chức có trình độ năng lực quản lý và trách nhiệm công việc mà chúng ta
vẫn nói là “có Tâm và có Tầm”, phải huy động tốt sự tham gia của nhân dân.
Nói tới các vấn đề trên là để mỗi đô thị chúng ta nhìn nhận những thuận lợi, khó
khăn và nhiệm vụ trong việc phát triển đô thị theo mục tiêu phát triển bền vững.
- Vai trò đầu tàu của ba thành phố trong sự phát triển chung của hệ thống đô thị
Việt Nam:
Ba thành phố nằm ở 3 miền của đất nước, mỗi thành phố có những nét đặc
trưng riêng biệt. Riêng hai thành phố loại đặc biệt là thành phố Hà Nội và thành phố Hồ
Chí Minh, tỷ lệ đô thị hóa được dự kiến 55 - 65% vào năm 2020. Các chuyên gia nhận
định, thành phố Hồ Chí Minh sẽ dẫn đầu cả nước về tỷ lệ đô thị hóa và gia nhập hàng ngũ
các thành phố có dân số lớn hơn 10 triệu người của thế giới. Thành phố Hà Nội sau khi
có quyết định hợp nhất với tỉnh Hà Tây đã trở thành Thủ đô có diện tích lớn với nhiều
tiềm năng nhưng cũng nhiều thách thức, tuy đã được mở rộng nhưng giải pháp gì cho vấn
đề tắc nghẽn giao thông tại thành phố trung tâm, vấn đề ngập úng khi mưa lớn, vấn đề ô
nhiễm khói bụi,v.v… TP.Huế đã được UNESCO công nhận 2 lần là di sản thế giới nhưng
quá trình phát triển phải đảm bảo hài hòa giữa phát triển và bảo tồn.
Những đặc thù đó là những yếu tố rất cần được quan tâm trong định hướng, chiến
lược và giải pháp để đảm bảo phát triển bền vững của mỗi đô thị. Hiệp hội các đô thị Việt
Nam là ngôi nhà chung của các đô thị. Hiệp hội rất quan tâm và trân trọng những kết quả
và thành tích đạt được của từng đô thị. Mỗi thành công sẽ là một kết quả góp phần vào sự

Đẹp” cũng sẽ góp phần vào mục tiêu phát triển đô thị bền vững. Ban chấp hành Hiệp hội
đã có nghị quyết thông qua vào tháng 2/2010 và đến nay đã có nhiều đô thị đăng ký tham
gia. Đây cũng là những đóng góp thiết thực vào định hướng phát triển hệ thống đô thị
Việt Nam đã được thủ tướng phê duyệt Hiệp hội các đô thị Việt Nam mong rằng ba thành
phố sẽ có nhiều sáng kiến đóng góp cho Hiệp hội trong phong trào có ý nghĩa này.
Thời gian qua Hiệp hội cũng đã tổ chức các cuộc hội thảo, các lớp đào tạo, thực
hiện các dự án nhằm cung cấp cho các đô thị những kiến thức và kỹ năng cần thiết trong
công cuộc xóa nghèo đô thị như xây dựng mạng lưới quỹ phát triển cộng đồng hợp tác
với Liên minh quyền nhà ở châu Á, trong nâng cao năng lực lãnh đạo của chính quyền
các đô thị như dự án “Tăng cường sự tham gia của người dân trong quản lý đô thị ở các
thành phố Việt Nam thông qua Hiệp hội các đô thị Việt Nam”, dự án “Hợp tác vì quản trị
đô thị dân chủ ở khu vực Đông Nam Á” do EU tài trợ, trong phòng chống những ảnh
hưởng xấu của việc biến đổi khí hậu như dự án “Đô thị hóa và biến đổi khí hậu ở Việt
Nam” hợp tác giữa Hiệp hội các đô thị Việt Nam và Viện khoa học Xã hội Việt Nam với
Viện khoa học Canada và Liên đoàn đô thị Canada. Tất cả những dự án đó đều góp phần
phát triển bền vững các đô thị.
Ngày 07/04/2009 Thủ tướng chính phủ ký quyết định số 445/QĐ-TTg Phê duyệt
điều chỉnh định hướng Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống đô thị Việt Nam đến năm
2025 và tầm nhìn đến năm 2050. Mục tiêu của Định hướng đã nêu rõ:
Từng bước xây dựng hoàn chỉnh hệ thống đô thị Việt Nam phát triển theo mô hình
mạng lưới đô thị; có cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội phù hợp, đồng bộ, hiện đại;
có môi trường và chất lượng sống đô thị tốt; có nền kiến trúc đô thị tiên tiến, giàu bản
sắc; có vị thế xứng đáng, có tính cạnh tranh cao trong phát triển kinh tế - xã hội quốc
gia, khu vực và quốc tế, góp phần thực hiện tốt hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng Xã
hội chủ nghĩa và bảo vệ Tổ quốc.”
Đối với nước ta đang trong quá trình Công nghiệp hóa và Đô thị hóa vì vậy xây
dựng các đô thị phát triển bền vững là một mục tiêu phải hướng tới và cần có những tiêu
chí cụ thể để các đô thị phấn đấu xây dựng. Vai trò của Chính quyền đô thị là rất lớn
trong việc lãnh đạo điều hành để đảm bảo tốt được vấn đề phát triển đô thị bền vững.
TP.Hà Nội, TP.Huế và TP.HCM là các trung tâm phát triển của 3 miền Bắc, Trung, Nam