Đề bài 08: Trọng tài thương mai – một hình thức giải quyết tranh chấp thương mại.
MỤC LỤC
Lời mở đầu …………………………………………………………………………………...1
Nội dung ……………………………………………………………………………………...1
I – Khái quát về tranh chấp thương mại và các hình thức giải quyết tranh chấp
thương mại …………………………………………………………………………………...1
1. Tranh chấp thương mại …………………………………………………………….1
2. Các hình thức giải quyết tranh chấp thương mại …………………………………2
II – Trọng tài thương mại – một hình thức giải quyết tranh chấp thương mại………….2
1. Khái niệm trọng tài thương mại…………………………………………………….2
2. Thẩm quyền của trọng tài thương mại……………………………………………..2
3. Đặc trưng của giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại………………...3
4. Các hình thức trọng tài thương mại………………………………………………..3
5. Các nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại……………….5
6. Trình tự giải quyết tranh chấp tại trọng tài thương mại………………………….8
7. Ưu điểm và nhược điểm của phương thức giải quyết tranh chấp bằng
trọng tài thương mại ………………………………………………………………….12
III – Giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại ở nước ta hiện nay…………….13
1. Thực trạng giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại ở nước ta
hiện nay……………………………………………………………………………..13
2. Một số phương hướng để phát triển hoạt động trọng tài trong giải quyết
tranh chấp thương mại ……………………………………………………………15
Kết luận ………………………………………………………………..…………………….16
Danh mục tài liệu tham khảo ………………………………………………………………16
1
Lời mở đầu
Trong quá trình các bên tiến hành hoạt động kinh doanh, thương mại không tránh khỏi
phát sinh những mâu thuẫn, bất đồng, tranh chấp. Đặc biệt trong điều kiện kinh tế phát triển,
hoạt động thương mại ngày càng đa dạng thì các tranh chấp về kinh doanh, thương mại cũng
phát sinh ngày càng nhiều, đa dạng và phức tạp hơn. Để giải quyết các tranh chấp thương mại
các bên có thể lựa chọn nhiều hình thức khác nhau trong đó có hình thức giải quyết tranh

phát sinh nhằm bảo vệ quyền và các lợi ích hợp pháp của các chủ thể kinh doanh.
Trên thế giới cũng như ở Việt Nam, tồn tại bốn phương thức giải quyết tranh chấp
thương mại cơ bản, bao gồm:
- Thương lượng;
- Hòa giải;
- Trọng tài thương mại;
- Tòa án.
Thương lượng, hòa giải và trọng tài thương mại là các phương thức giải quyết tranh
chấp thương mại không mang ý chí quyền lực nhà nước mà chủ yếu được giải quyết dựa trên
nền tảng ý chí tự định đoạt của các bên tranh chấp hoặc phán quyết của bên thức ba độc lập
(được các bên lựa chọn) theo thủ tục linh hoạt, mềm dẻo. Trong khi đó tòa án lại là phương
thức giải quyết tranh chấp thương mại mang ý chí quyền lực nhà nước được tòa án tiến hành
theo thủ tục nghiêm ngặt, chặt chẽ.
II – Trọng tài thương mại – một hình thức giải quyết tranh chấp thương mại.
1. Khái niệm trọng tài thương mại.
Theo khoản 1 Điều 3 Luật trọng tài thương mại 2010 thì “Trọng tài thương mại là
phương thức giải quyết tranh chấp do các bên thỏa thuận và được tiến hành theo quy định của
Luật này”.
Tranh chấp được giải quyết bằng trọng tài nếu trước hoặc sau khi xảy ra tranh chấp các
bên có thỏa thuận trọng tài. Tùy theo sự lựa chọn của các bên, việc giải quyết tranh chấp có
thể được tiến hành tại Hội đồng trọng tài do trung tâm trọng tài tổ chức hoặc tại Hội đồng
trọng tài do các bên thành lập theo trình tự, thủ tục pháp luật quy định.
2. Thẩm quyền của trọng tài thương mại.
Trọng tài thương mại được thành lập để giải quyết các tranh chấp thương mại. Nhưng
tranh chấp thương mại cũng chỉ có thể thuộc thẩm quyền giải quyết của trọng tài thương mại
nếu các bên tranh chấp có thỏa thuận trọng tài và thỏa thuận trọng tài này có hiệu lực.
Như vậy một tranh chấp sẽ thuộc thẩm quyền giải quyết của trọng tài thương mại khi
có các điều kiện sau:
- Thứ nhất, tranh chấp được gửi đến trọng tài thuộc thẩm quyền giải quyết của trọng tài
được quy định tại Điều 2 Luật trọng tài thương mại 2010, bao gồm:

Trọng tài vụ việc có những đặc trưng cơ bản sau đây:
- Trọng tài vụ việc chỉ được thành lập khi phát sinh tranh chấp và tự chấm dứt hoạt động
(tự giải thể) khi giải quyết xong tranh chấp.
4
- Trọng tài vụ việc không có trụ sở thường trực, không có bộ máy điều hành và không có
danh sách trọng tài viên riêng. Trọng tài viên được các bên chọn hoặc chỉ định có thể là
người có tên trong hoặc ngoài danh sách trọng tài viên của bất cứ trung tâm trọng tài
nào.
- Trọng tài vụ việc không có quy tắc tố tụng dành riêng cho mình. Quy tắc tố tụng để
giải quyết vụ tranh chấp do các bên thỏa thuận xây dựng hoặc thỏa thuận lựa chọn bất
kỳ một quy tắc tố tụng phổ biến nào (thường là quy tắc tố tụng của các trung tâm trọng
tài có uy tín ở trong nước và quốc tế).
So với trọng tài thường trực, trọng tài vụ việc có một số ưu thế sau:
- Có thể giải quyết nhanh chóng vụ tranh chấp và ít tốn kém, với việc lựa chọn hình thức
trọng tài này các bên sẽ không phải trả thêm các khoản chi phí hành chính cho các
trung tâm trọng tài.
- Quyền lựa chọn trọng tài viên của các bên đương sự không bị giới hạn bởi danh sách
trọng tài viên sẵn có như hình thức trọng tài thường trực mà có thể lựa chọn bất kỳ
trọng tài viên nào trong và ngoài danh sách trọng tài viên của bất kỳ trung tâm trọng tài
nào.
- Các bên tranh chấp có quyền rộng rãi trong việc xác định quy tắc tố tụng để giải quyết
tranh chấp giữa các bên. Trong khi đó ở hình thức trọng tài thường trực, các bên chủ
yếu bị ràng buộc bởi quy tắc tố tụng của chính trung tâm trọng tài mà các bên lựa chọn.
b/Trọng tài thường trực.
Trọng tài thường trực là phương thức trọng tài hoạt động thường xuyên, liên tục với
hình thức tổ chức, trụ sở ổn định, có danh sách trọng tài viên và quy tắc tố tụng cố định. Ở
Việt Nam, trọng tài thường trực được tổ chức dưới dạng các trung tâm trọng tài. Các trung
tâm trọng tài có một số đặc trưng cơ bản sau:
- Thứ nhất, các trung tâm trọng tài là tổ chức phi chính phủ, không nằm trong hệ thống
các cơ quan nhà nước. Các trung tâm trọng tài không phải được thành lập bởi nhà nước

hình thức trọng tài vụ việc, nhiều đượng sự sẽ gặp khó khăn để có thể lựa chọn trọng
tài viên tham gia giải quyết tranh chấp
5. Các nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại.
Việc giải quyết tranh chấp thương mại bằng hình thức trọng tài thương mại phải tuân
theo những nguyên tắc sau:
a/ Nguyên tắc thỏa thuận trọng tài.
Thỏa thuận trọng tài là thỏa thuận giữa các bên về việc giải quyết bằng trọng tài các vụ
tranh chấp có thể phát sinh hoặc đã phát sinh trong hoạt động thương mại. Như vậy việc giải
quyết tranh chấp bằng trọng tài đòi hỏi phải có sự thỏa thuận của các bên. Các bên có thể thỏa
thuận trọng tài trước hoặc sau khi có tranh chấp. Thỏa thuận trọng tài có thể có thể được xác
lập dưới hình thức điều khoản trọng tài trong hợp đồng hoặc dưới hình thức thỏa thuận riêng
6