BẤT BÌNH ĐẲNG TRONG PHÂN PHỐI
THU NHẬP
I.BẤT BÌNH ĐẲNG XÃ HỘI
1. Khái niệm:
Bất bình đẳng xã hội là sự không ngang bằng về cơ hội hoặc lợi ích
giữa các nhóm người hay giữa các cá nhân trong xã hội.
2. Phân loại :
Gồm 2 loại chính:
Bất bình đẳng trong phân phối thu nhập.
Bất bình đẳng giới.
II. BẤT BÌNH ĐẲNG TRONG PHÂN PHỐI THU NHẬP
Khái niệm
- Bất bình đẳng về thu nhập là để chỉ sự chênh lệch về thu nhập giữa các cá
nhân hay nhóm người trong xã hội. Bất bình đẳng về thu nhập trở thành một
vấn đề của phát triển.
- Ví dụ: sự chênh lệch trong thu nhập giữa các vùng: giữa thành thị với nông
thôn, giữa đồng bằng với miền núi…
Hiện nay, ở hầu hết các nước trên thế giới đều xảy ra tình trạng bất bình
đẳng trong phân phối thu nhập, từ những nước đang phát triển và có tiềm
năng phát triển như Malaysia, Trung Quốc… hay đến những nước phát triển
hàng đầu thế giới như Mỹ, Anh, Đức… thì tình trạng bất bình đẳng cũng
không thể tránh khỏi và có xu hướng ngày càng tăng. Bên cạnh đó cũng có
những nước phát triển có tốc độ tăng trưởng cao, lại vừa giảm được bất bình
đẳng thu nhập như Thụy Điển… Vậy ở Việt Nam, trong những năm gần đây
thì tình trạng bất bình đẳng diễn ra theo chiều hướng như thế nào, đặc biệt
trong giai đoạn khi chúng ta tham gia vào nền kinh tế thị trường, và sau khi
gia nhập tổ chức WTO? Bên cạnh đó, chúng tôi sẽ đưa ra những nguyên
nhân, và những giải pháp kiến nghị để giảm tình trạng bất bình đẳng.
III. THỰC TRẠNG BẤT BÌNH ĐẲNG Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN
2001- 2010
Để có cái nhìn tổng quan về bất bình đẳng trong phân phối thu nhập ở
3, Tỷ số Kuznets
Tỷ số Kuznets là một thước đo bất bình đẳng xác định bởi tỷ số giữa tỷ trọng
thu nhập của nhóm 20% giàu nhất trong tổng dân số so với tỷ trọng thu nhập
của 20% nghèo nhất trong tổng dân số.
Nguồn: gso.gov.vn
Nhận xét: Từ bảng số liệu trên ta có thể thấy tỷ số Kuznets qua các năm
đang có xu hướng tăng dần (năm 2002 là 8,1; năm 2004 là 8,3; năm 2006 là
8,4; năm 2008 là 8,9 và năm 2010 là 9,2). Nhìn chung sự bất bình đẳng
trong thu nhập ở mức chấp nhận được.
IV, TÁC ĐỘNG CỦA BẤT BÌNH ĐẲNG TRONG PHÂN PHỐI THU
NHẬP
1. Tích cực
Bất bình đẳng thu nhập trong một chừng mực nào đó lại chính
là một dấu hiệu của tăng trưởng kinh tế. Bởi vì luôn có sự đánh
đổi giữa tăng trưởng kinh tế và bình đẳng xã hội.
2. Tiêu cực
Làm trầm trọng thêm sự phân hóa giàu nghèo.
Mâu thuẫn xung đột trong xã hội dễ nảy sinh gây bất ổn trong
chính trị.
Giảm hiệu quả trong các chính sách của nhà nước.
V. NGUYÊN NHÂN CỦA BẤT BÌNH ĐẲNG TRONG PHÂN PHỐI THU
NHẬP.
Sự bất bình đẳng về thu nhập cá nhân có nguồn gốc thu nhập từ lao
động, thu nhập từ tài sản, thu nhập từ kinh doanh. Ngoài ra, còn phải
kể đến nguyên nhân từ phía chính phủ trong việc thiết lập cơ chế để
chuyển giao một phần thu nhập từ nhóm người giàu sang nhóm người
nghèo.
Việt Nam đã chọn mô hình trăng trưởng và cơ chế phân bổ nguồn lực
chưa hợp lý. Việc định hướng ưu tiên phân bổ nguồn lực cho doanh
nghiệp FDI đã trở thành đối thủ cạnh tranh với doanh nghiệp nhà
nước trên thị trường lao động, đặc biệt là lao động có trình độ.
Kết luận: Như vậy, trong ngắn hạn, làn sóng FDI sau khi VN gia nhập
WTO có thể làm tăng sự bất bình đẳng về thu nhập không chỉ ở khu vực
thành thị, mà cả giữa khu vực thành thị và nông thôn. Mức lương cao hơn ở
khu vực thành thị sẽ kích thích làn sóng nhập cư từ nông thôn, trong khi thu
nhập của lao động ở nông thôn không được cải thiện.
V, GIẢI PHÁP
Thực hiện các chính sách tăng trưởng kinh tế đi đôi với công bằng xã
hội.
Đầu tư phát triển vốn nhân lực.
Khuyến khích đầu tư vào những khu vực kém phát triển.
Thiết lập cơ chế phân phối lại thu nhập: xây dựng hệ thống thuế thu
nhập lũy tiến và thuế đánh vào tài sản thừa kế…
Chính phủ phải có biện pháp nâng cao chất lượng dịch vụ công.
Chính phủ tiến hành trợ cấp kịp thời công bằng cho những đối tượng
khó khăn.
Nhà nước cũng phải nâng cao chất lượng quản lý đầu tư công.