6.Tình hình đӝng đҩt ӣ ViӋt Nam:
Đӝng đҩt trên lãnh thә ViӋt Nam thuӝc nhóm
đӝng đҩt kiӃn tҥo, phân bӕ dӑc theo các đӭt gãy khu
vӵc và các đӭt gãy phân nhánh, do vұy tұp trung
thành các đӟi đӝng đҩt phân bӕ dӑc theo các đӟi phá
hӫy sâu.
Trung bình mӛi năm có khoҧng hơn 10 chҩn
đӝng vӟi cưӡng đӝ xҩp xӍ 3 đӝ richter.
Trên lãnh thә ViӋt Nam có 10 đӟi phát sinh
đӝng đҩt gҳn liӅn vӟi các đӟi đӭt gãy chính:
` Đӟi Lai Châu- ĐiӋn Biên: hoҥt đӝng đӝng đҩt mҥnh, đã có trên 10 trұn
đӝng đҩt có M= 4,6- 5,0 và hai trұn có M= 5,1- 5,5.
` Đӟi Cao Bҵng- Lҥng Sơn: phương TB- ĐN, đã ghi nhұn đưӧc 3 trұn đӝng
đҩt có M= 4,6 ± 5,5.
` Đӟi Đông TriӅu- Cҭm Phҧ: dҥng cánh cung, chҥy tӯ Tuyên Quang đӃn Bҳc
Giang- Đông TiӅu- Cҭm Phҧ. Đã ghi nhұn đưӧc 9 trұn đӝng đҩt có M= 4,6
-5,0 và 3 trұn đӝng đҩt có M= 5,1- 6,0.
` Đӟi Sông Hӗng: phương TB- ĐN, dài khoҧng 500 km, chӫ yӃu phát triӇn
dӑc theo đӭt gãy sông Hӗng và đӭt gãy sông Chҧy. Đӝng đҩt mҥnh nhҩt
đưӧc ghi nhұn trong đӟi này có M= 5,1- 5,5.
` Đӟi đӝng đҩt Sơn La: phương TB- ĐN, phát triӇn dӑc theo hӋ thӕng đӭt
gãy Sơn La và đӭt gãy sông Đà. Đã ghi nhұn đưӧc 30 trұn đӝng đҩt có M>
4,5, đһc biӋt là đӝng đҩt Yên Đӏnh (1935) có M= 6,7 và đӝng đҩt Tuҫn
Giáo (1983) có M= 6,7.
` Đӟi đӝng đҩt Sông Mã: phương TB- ĐN, kéo dài tӯ ĐiӋn Biên đӃn Tĩnh
Gia (Tanh Hóa). Đã ghi nhұn đưӧc mӝt trong nhӳng trұn đӝng đҩt mҥnh
nhҩt ViӋt Nam, đӝng đҩt ĐiӋn Biên- 1935 cưӡng đӝ 6,5 đӝ richter.
` Đӟi Sông Cҧ-phương TB-ĐN: phát triӇn trong phҥm vi đӭt gãy sông Cҧ và
đӭt gãy Rào Nұy. đã ghi nhұn đưӧc 13 trұn đӝng đҩt có M>4,5, trong đó có
trұn đӝng đҩt mҥnh M= 6,0 (1821).
` Đӟi HuӃ-Đà Nҹng: đӝng đҩt xҧy ra không thưӡng xuyên như các đӟi vùng
Tên vùng
Đӝng đҩt cӵc đҥi (đӝ
Richter)
Tên vùng
Đӝng đҩt cӵc đҥi (đӝ
Richter)
Sơn La 6,8 Sông Mã-Fumâytun 6,5
Đông TriӅu 6,0 Sông Hӗng- Sông Chҧy 6.0
Sông Cҧ-Khe Bӕ 6,0 Rào Nҥy 5,5
Cao Bҵng-Tiên Yên 5,5 Đông Bҳc trũng Hà Nӝi 5,5
Cҭm Phҧ 5,5 Sông Lô 5,5
Phong Thә-Than Uyên
Mưӡng La-Chӧ Bӡ
5,5 Sông Đà 5,5
Mưӡng Nhé 5,5 Hҥ lưu sông Mã 5,5
Sông HiӃu 5,5 Khe Giӳa-Vĩnh Linh 5,5
Trà Bӗng 5,5 HuӃ 5,5
Đà Nҹng 5,5 Tam KǤ-Phưӟc Sơn 5,5
Sông Pô Cô 5,5 Sông Ba 5,5
Ba Tơ - Cӫng Sơn 5,5 Kinh tuyӃn 109,5 5,5
Tuy Hoà - Cӫ Chi 5,5 Thuұn Hҧi-Minh Hҧi 5,5
Vũng Tàu-Tôn Lê Sáp 5,5 Sông Hұu 5,5
Phú Quý 1 5,5 Phú Quý 2 5,5
Đӝ nguy hiӇm đӝng đҩt trên lãnh thә ViӋt Nam:
Đӝ nguy hiӇm đӝng đҩt đưӧc biӇu thӏ bҵng
cưӡng đӝ chҩn đӝng cӵc đҥi (cҩp đӝng đҩt, gia tӕc
và vұn tӕc dao đӝng nӅn, dӏch chuyӇn nӅn ) có khҧ
năng xҧy ra.
Đӝ nguy hiӇm đӝng đҩt đưӧc đánh giá chӫ
yӃu dӵa theo tҫn suҩt và đҥi lưӧng đһc trưng cӫa các
b.Các biӋn pháp giҧm thiӇu tәn thҩt do
tai biӃn đӝng đҩt:
c.Hành đӝng ӭng phó đӝng đҩt:
d.HӋ thӕng cҧnh báo đӝng đҩt:
e.Nhӳng hiӇu biӃt vӅ hiӇm hӑa đӝng đҩt:
a.Nhӳng kӃ hoҥch giҧm thiӇu tai biӃn đӝng đҩt:
Nâng cao hiӇu biӃt vӅ nguӗn gӕc đӝng đҩt: gӗm tính chҩt
vұt lý và bҧn chҩt cơ hӑc cӫa nhӳng sӵ đӭt gãy, phát triӇn nhiӅu
mô hình vұt lý vӅ quá trình đӝng đҩt.
Xác đӏnh khҧ năng xҧy ra đӝng đҩt: mô tҧ đһc điӇm
nhӳng khu vӵc có nguy cơ đӝng đҩt cao như là xác đӏnh tӕc đӝ
biӃn dҥng vӓ bên ngoài trái đҩt, tìm hiӇu hoҥt đӝng đӭt gãy, xác
đӏnh nhӳng đһc điӇm đӝng đҩt thӡi xưa, đӅ xuҩt chính xác nhӳng
dӵ báo trong thӡi gian dài, cuӕi cùng là phát hiӋn nhӳng phương
pháp trung gian và dӵ báo đӝng đҩt trong thӡi gian ngҳn.
Ӭng dөng nhӳng kӃt quҧ nghiên cӭu: tuyên truyӅn kiӃn
thӭc vӅ nhӳng tai biӃn đӝng đҩt cho mӑi ngưӡi, cӝng đӗng, khu
vӵc và quӕc gia.
b.Các biӋn pháp giҧm thiӇu tәn thҩt do tai biӃn
đӝng đҩt:
BiӋn pháp làm giҧm thiӇu sӵ sөp đә: ngoài viӋc chӑn
vұt liӋu có kӃt cҩu chӏu đӵng đưӧc sӵ rung đӝng thì viӋc thiét
kӃ công trình chӏu đӵng đưӧc sӵ dao đӝng là mӝt trong
nhӳng biӋn pháp quan trӑng. Ba nguyên tҳc cơ bҧn trong
thiӃt lұp công trình chӏu đưӧc dao đӝng là:
+Cô lұp công trình vӟi các sóng chҩn đӝng.
+Bә sung bӝ phұn giҧm chҩn hҩp phө năng
lưӧng.
+KiӇm soát chӫ đӝng.
BiӋn pháp làm giҧm thiӇu cháy nә: thiӃt kӃ van ngҳt tӵ
như gһp báo đӝng giҧ. ViӋc sӱ dөng hӋ thӕng này ӣ Nhұt cho thҩy sӕ lưӧng báo
đӝng giҧ có lӁ chiӃm ít hơn 5% nên hӋ thӕng báo đӝng còn thiӃu sót .
Nghiên cӭu gҫn đây vӅ hӋ thӕng báo đӝng sӟm ӣ California có mӝt hӋ
thӕng đưӧc xem là khҧ thi nhưng vӅ lӧi nhuұn kinh tӃ thì không đӫ chi phí cho
viӋc xây dӵng và hoҥt đӝng. Hҫu hӃt sӵ tiêu tӕn phí cho viӋc xây dӵng đưӧc ưӟc
tính tӯ 3 triӋu đӃn 6 triӋu USD, phí hoҥt đӝng hàng năm là tӯ 1,5 đӃn 2,5 triӋu
USD. Như vұy, thҧm hӑa tӯ trұn đӝng đҩt năm 1994 ӣ Northridge vӟi đӝ lӟn 6,7
đã vưӧt quá 30 tӍ USD.
e.Nhӳng hiӇu biӃt vӅ hiӇm hӑa đӝng đҩt:
Hҫu hӃt mӑi ngưӡi sӕng trong vùng có khҧ năng xҧy ra thiên tai đã
không có nhӳng hiӇu biӃt đҫy đӫ vӅ sӵ nguy hiӇm cӫa đӝng đҩt
Ngưӡi Nhұt đã không đưӧc đӅ phòng trong trұn đӝng đҩt Kobe năm
1995 và chính quyӅn bӏ chӍ trích vì đã không đưa ra nhӳng phҧn ӭng có hiӋu quҧ
và nhanh chóng. Bài hӑc cho toàn thӃ giӟi rút ra tӯ Northridge và Kobe là chung
mӝt nӛi mҩt mát lӟn. Xã hӝi hiӋn đҥi cӫa chúng ta có khҧ năng phҧi hӭng chӏu
nhӳng thҧm hӑa tӯ các trұn đӝng đҩt lӟn.
Nhӳng ngưӡi dân sӕng trong vùng ít có đӝng đҩt xҧy ra thì không nhұn
thҩy sӵ đe dӑa thұt sӵ cӫa đӝng đҩt nên không có sӵ phòng bӏ đӇ đӕi phó vӟi
đӝng đҩt, và cũng khó thӵc hiӋn viӋc di tҧn hӑ đӃn vùng an toàn.
Giҧm tӕi thiӇu sӵ tàn phá cӫa đӝng đҩt đӕi vӟi các công trình xây dӵng,
các kiӃn trúc sư phҧi thiӃt kӃ công trình có đӝ vӳng chҳc cao, làm giҧm mӭc đӝ
tәn thҩt khi mһt đҩt rung chuyӇn.