Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Lời mở đầu
Trong xu th ton cu hoỏ hin nay, thng mi quc t ngy cng phỏt
trin mnh m, quan h gia cỏc nc ngy cng c m rng. Quỏ trỡnh
trao i hng hoỏ gia cỏc quc gia din ra vi nhiu hỡnh thc a dng v
phong phỳ.Ngi tiờu dựng c s dng vi nhiu chng loi hng húa sn
phm a dng v mu mó , tớnh nng s dng vi cht lng ngy cng c
nõng cao, sn phm c a n tn tay ngi tiờu dựng.một trong những
sảm phẩm đợc sử dụng phổ biên và phong phú nhât đó là hàng hóa của nghành
dệt may.
Sau hn 20 nm ci cỏch, m ca, phỏt trin nn kinh t theo c ch th
trng nh hng xó hi ch ngha, ngnh cụng nghip dt may Vit Nam ó
tr thnh ngnh kinh t mi nhn hng ra xut khu v ngy cng khng
nh vai trũ khụng th thiu trong i sng kinh t - xó hi. c bit k t
khi Vit Nam chớnh thc l thnh viờn Th 150 ca WTO thỡ ó t ra cho
ngnh dt may Vit Nam nhiu c hi v thỏch thc .Mt s thng hiu
hng dt may va Vit Nam ó v ang ni ting th trng quc t nh:
May 10,May Thăng Long, May Việt Tiến...Ng nh D t May hin nay c coi
l ngnh kinh t ch cht, thu hỳt mt lng ln lc lng lao ng trong xó
hi, l ngnh cú doanh thu xut khu ng th hai ch sau du thụ.C nc ó
cú n gn 2000 doanh nghip ln nh,s dng khong 1,1triu lao ng
chim khong 20% lao ng cụng nghip.Vi vic s dng mt lc lng ln
lao ng nh vy,do ú vn giỏi quyt vic lm cho phự hp vi ngi lao
ng l vn ht sc quan trng i vi cỏc doanh nghiờp.Ngnh dt may
mun phỏt trin mng thỡ mt trong nhng vn cn c quan tõm v xem
xột ú l vn phỏt trin ngun nhõn lc,vn vic lm,nht l khi chỳng
ta ó bc vo thi k hi nhp WTO.Chớnh vỡ vy m i vi tng doanh
nghip núi chung v doanh nghip dt may núi riờng cn phi cú nhng
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
chính sách việc lam,chính sách phát triển nguồn nhân lực hợp lý cho người
đặc trng cơ bản của nó.Đó là :
1.1.1 Công nghiệp dệt may là ngành công nghiệp mà sản phẩm của nó là loại không thể
thay thế đợc.
Khác với ngành công nghiệp dệt may thì sản phẩm của hầu hết các ngành
công nghiệp khác là loại thay thế đợc.Ví dụ đối với các sản phẩm của điện dân
dụng thì ,thay vì phảI dùng quạt điện thì ngời ta có thể dùng quạt nan,thậm chí
không cần dùng quạt.Hay nh đối với sản phảm điện tử thì thay thế việc sử dụng
tivi (nghe và nhìn ) ngời ta có thể chỉ sử dụng radio (nghe).Còn đối với ngành
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
dệt may thì sản phẩm của nó là loại không thay thế đơc.Ngời ta chỉ có thể thay
việc mặc loại vảI này bằng loại vảI khác chứ không thể không mặc gì.
Đây là đặc trng cơ bản nhất của công nghiệp dệt may.Nhờ đặc trng này mà
sản phẩm dệt may trở thành một trong những sản phẩm thiết yếu đối với con
ngời.Đặc trng này cũng chi phối toàn bộ hoạt động của ngành công nghiệp dệt
may,từ đó xác định nhiệm vụ quan trọng nhất của ngành là phảI ngày càng đáp
ứng tốt hơn nhu cầu của đời sống con ngời.
1.1.2 Công nghiệp dệt may là ngành công nghiệp mà sản phẩm của nó có vòng đời
ngắn .
Trong số các sản phẩm tiêu dùng , sản phẩm của công nghiệp dệt may th-
ờng có vòng đời ngắn ,khác hẳn với các loại sản phẩm của các ngành công
nghiệp tiêu dùng khác.Sở dĩ có sự khác biệt nh vậy là do sản phẩm dệt may
mang tính thời trang cao.Con ngời ta sử dụng sản phẩm dệt may không phải chỉ
là vật che thân mà sản phẩm dệt may còn góp phần làm tôn thêm vẻ đẹp trang
trọng, lịch sự của ngời sử dụng nó.Tâm lý của con ngời là thích đổi mới, sáng
tạo ,thậm chí là độc đáo và gây ấn tợng.Do vậy sản phẩm dệt may cũng phải
luôn thay đổi để đáp ứng nhu cầu này.
Ngoài ra sản phẩm dệt may còn bị chi phối bởi các yếu tố nh văn hóa
,phong tục tập quán ,tôn giáo,khí hậu,giới tính tuổi tác và đặc biêt yếu tố thời
vụ của công nghiệp dệt may rất cao, sản phẩm của mùa này khó có thể tiêu thụ
hàng hóa quốc tế và nó cũng trải qua nhiều lần chuyển dịch sản xuất giữa các n-
ớc và các khu vực trên thế giới.Công nghiệp dệt may xuất hiện và phát triển
sớm nhất ở nớc ANH sau đó chuyển dịch sang các nớc Châu Âu khác.Tiếp đó
là đến Nhật Bản và đến các nớc Châu A với sự thành công của các nớc công
nghiệp mới.Hiện nay ngành công nghiệp dệt may đang trong quá trình chuyển
dịch sang các nớc kém phát triển hơn nh Trung Quốc,Việt Nam, Thái Lan
Trong nội bộ từng nớc ,công nghiệp dệt may cũng đợc chuyển dịch từ vùng
này sang vùng khác .Ban đầu công nghiệp dệt may thờng đợc phát triển tập
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
trung ở các vùng đô thị,nhờ lợi thế về cơ sở hạ tầng ,trình độ lao động .Sau đó
do mất lợi thế về giá nhân công,để tiếp tục giữ đợc lợi thế so sánh ,công nghiệp
dệt may buộc phải chuyển dịch dần về các vùng đô thị kém phát triển hơn,thậm
chí cả vùng nông thôn,nhằm tìm kiêm một chi phí nhỏ nhất. Sự chuyển dịch này
diễn ra một cách tự nhiên và tất yếu.
1.1.5. Công nghiệp dệt may là ngành công nghiệp nhậy cảm ,sản phẩm của nó thờng đợc
bảo hộ cao.
Trong quá kh ,hiện tại và tơng lai ,công nghiệp dệt may luôn là một ngành
công nghiệp nhạy cảm ,các sản phẩm của nó thờng đợc bảo hộ ở mức cao.Sự
bảo hộ này không phải chỉ xuất hiện ở những quốc gia xuất khẩu hàng dệt
may ,thờng đợc bảo hộ sản xuất trong nớc ,nh mọi ngời vẫn thờng thấy ,mà các
rào cản còn xuất hiện ở ngay cả những cờng quốc mà tại đó công nghiệp dệt
may không phát triển hoặc đã từng có thời kỳ phát triển ,nay đã chuyển dịch ra
các khu vực và các nớc khác trên thế giới ,nh Mỹ và các nớc EU.
Đây là một đặc trng quan trọng mà các nớc muốn tham gia vào thị trờng
xuất khẩu hàng dệt may phải quan tâm để có những đối sách phù hợp.
1.2. Vai trò của ngành công nghiệp dệt may
1.2.1. Cụng nghờp dt may thng gi vai trũ ch o trong phỏt trin kinh t xó hi ca
cỏc nc giai on u cụng nghip hoỏ.
Trong giai on u ca thi k cụng nghip hoỏ, cỏc nc thng ũi
Việt Nam 0.33 0.55 0.85 1.15 1.50 1.45
Ngoài ra các nước ở giai đoạn đầu công nghiệp hoá ,thường bị sức ép về
cung lao động,phát triển công nghiệp dệt may lại đáp ứng được nhu cầu giải
quyết việc làm,góp phần ổn định tình hình kinh tế xã hội của đất nước.Mốt số
số liệu sau minh hoạ cho vai trò công nghiệp dệt may:
-Lao động trong ngành dệt may Trung Quốc lên tới 15 triệu người
-Tại Pakistan ,ngành dệt may được thành lập từ năm 1949 và luôn là
ngành trụ cột trong nền kinh tế quốc dân .Số lượng các nhà máy dệt của nước
này chiếm khoảng 67% số lượng các nhà máy thuộc các ngành kinh tế
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Và thu hút được khonảg 38% lực lượng lao động cả nước .
1.2.2. Phát triển công nghiệp dệt may sẽ góp phần đáp ứng tốt hơn nhu cầu tiêu dùng trong
nước.
Trong thời kì đầu mới công nghiệp hoá ,các nước thường rất tiết kiệm
ngoại tệ trong việc nhập khẩu hàng hoá tiêu dùng.Do vậy song song với việc
thực hiện chiến lược hướng ngoại,họ luôn luôn quan tâm tới việc sản xuất các
mặt hàng thay thế nhập khẩu.Công nghiệp dệt may cũng luôn giữ vai trò đó.
Hiện nay ở thị trường Trung Quốc,hàng dệt may với chất lượng của mình
đã đáp ứng được cơ bản thị hiếu tiêu dùng về kiểu dáng,mầu sắc,thoả mãn
những yêu cầu cao về may mặc,phù hợp với mức sống đang được nâng
cao.Việc tăng mức tiêu thụ bình quân tính theo đàu người về sợi từ 4.2 kg lên
5.3kg đã đáp ứng yêu cầu về mức sống tương đói sung túc .Tỷ lệ quần áo may
sẵn bán trong nước đã tăng từ 30% (năm 1987) lên 50%(năm 1994) và 80%
(vào những năm cuối thế kỷ) .
1.2.3. Công nghiệp dệt may phát triển góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành kinh tế kỹ
thuật khác.
Sự phát triển của ngành dệt may có liên quan đến nhiều ngành kinh tế,kỹ
thuật khác.Cụ thể là:
Đối với công nghiệp cơ khí chế tạo:
nht.Hu ht cỏc nc trờn th gii u cú trao i buụn bỏn hng dt
may.Nh trao i hng dt may m quan h kinh t i ngoi ca nhiu nc
cú iu kin phỏt trin.
1.3 V trớ ca ngnh cụng nghip dt may
Nh trên đã nói ,sự phát triển của nghành công nghệ dệt may luôn gắn liền
với sự phát triển của loài ngời. Theo thống kê của WTO (Tổ chức thơng mại thế
giới), kim ngạch buôn bán hàng dệt may thế giới mỗi năm đạt khoảng 300-350
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
tỷ USD, chiếm hơn 6% tổng kim ngạch mậu dịch hàng công nghiệp thế giới. Tỷ
trọng buôn bán quốc tế hàng dệt may chiếm hơn 8% trong tổng kim ngạch hàng
xuất khẩu hàng công nghiệp. Con số này có xu hớng tiếp tục gia tăng và hàng
dệt may đợc xếp vào một trong số các mặt hàng tiêu dùng có kim ngạch buôn
bán quốc tế lớn nhất. Tuy nhiên, ở mỗi nớc trong những điều kiện kinh tế xã hội
nhất định, công nghiệp dệt may lại có những vị trí khác nhau. Trình độ phát
triển kinh tế của một nớc, các lợi thế so sánh của nó, bao gồm trình độ công
nghệ, nguồn nhân lực, khả năng cung ứng nguên, vật liệu là những yếu tố
quan trọng chi phối vị trí của công nghiệp dệt may trong nền kinh tế của mỗi
quốc gia. Điều đó có nghĩa là, vị trí của công nghiệp dệt may không phải là bất
di bất dịch trong nền kinh tế quốc dân và trong cơ cấu công nghiệp của mỗi n-
ớc. Nó có thể từ một ngành kinh tế mũi nhọn trở thành một ngành ít đợc chú ý.
Ngợc lại, từ một vị trí thứ yếu, nhờ biết phát huy những lợi thế so sánh, nó lại
trở thành một ngành quan trọng, thậm chí là rờng cột của nền kinh tế.
2. c im ca ngnh dt may Vit Nam
2.1 Mt s nột chung ca ngng dt may
-Chim t trng 10-12% sn xut cụng nghip.
-Chim 17-18% kim ngch xut khu,nhiu nm ng th 2 ch sau du
khớ,hin ng th 16 trong s cỏc nc xut khu hng dt may ton th gii.
-S dng 1,1 triu lao ng cụng nghip,chim gn 20% lao ng cụng
nghip,nu tớnh c cỏc ngnh ph tr s lao ng lờn ti 2 triu ngi.
2.2.1 Đặc điểm về sản xuất hàng dệt may
Với một quốc gia,khi có nền công nghiệp phát triển thì ngành công
nghiệp dệt may không đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tế mà các ngành
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368