B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM Trn Nguyn Khánh Chi LUN VN THC S KINH T TP. H Chí Minh – Nm 2010
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM Trn Nguyn Khánh Chi


Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()

LỜI CAM KẾT
Tôi xin cam đoan luận văn này do chính tôi nghiên cứu và thực hiện. Các
thông tin và số liệu sử dụng trong luận văn hoàn toàn khách quan, trung thực và
nguồn gốc rõ ràng.

Hc viên
Trn Nguyn Khánh Chi – Cao hc 17

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
MC LC

Trang
M U 1
CHNG 1: TNG QUAN V VN LU NG VÀ CÁC NHÂN T NH
HNG N HIU QU S DNG VN LU NG 4
1.1. VN LU NG 4
1.1.1. Khái nim và đc đim vn lu đng 4
1.1.2. Qun tr vn lu đng 5
1.2. CÁC NGHIÊN CU V QUN TR VN LU NG 7
1.2.1. Các nghiên cu liên quan đn ch s đánh giá hiu qu s dng vn lu đng
7
1.2.2. Các nghiên cu v mi quan h gia qun tr vn lu đng và kt qu kinh
doanh 11
1.3. CHÍNH SÁCH QUN TR VN LU NG 13
1.3.1. Chính sách đu t tài sn lu đng 14
1.3.2. Chính sách tài tr tài sn lu đng 16
1.4. CÁC NHÂN T NH HNG N HIU QU S DNG VN LU NG

ngành 49
2.4.4.2. Qun tr tin mt 51
2.4.4.3. Qun tr hàng tn kho 54
2.4.4.4. Tín dng thng mi 60
CHNG 3: GII PHÁP TÀI CHÍNH NHM NÂNG CAO HIU QU S
DNG VN LU NG TI SAIGON CO.OP 63
3.1. CÁC GII PHÁP TÀI CHÍNH  CP  DOANH NGHIP 63
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
3.1.1. Nâng cao công tác lp k hoch s dng vn lu đng 63
3.1.1.1. Nhu cu vn lu đng 63
3.1.1.2. Nhu cu vn lu đng thng xuyên 64
3.1.2. y nhanh tc đ vòng quay tin mt 65
3.1.3. Chú trng đn vic đu t c s h tng nhm rút ngn thi gian vòng quay
vn lu đng, gim chi phí lu kho và chi phí vn chuyn 66
3.1.3.1. H tng công ngh thông tin 66
3.1.3.2. Phát trin chui cung ng 70
3.1.4. Gia tng sc nh hng ca mình đn nhà cung ng 72
3.2. MT S KIN NGH I VI CÁC NHÀ QUN LÝ CHÍNH SÁCH V MÔ 74
3.2.1. Hoàn thin c ch chính sách h tr cho các doanh nghip bán l 74
3.2.2. Gia tng vai trò ca chính ph trong vic h tr các doanh nghip bán l
trong nc 76
KT LUN 78
TÀI LIU THAM KHO
PH LC

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
DANH MC CÁC HÌNH V,  TH
Trang
Hình 1.1: S đ chu k luân chuyn vn lu đng 5
Hình 1.2: Mô hình qun tr chui cung ng 21

phi ca Saigon Co.op vào nm 2010 54
Bng 2.5: Các hình thc phân phi hàng hóa và chi phí cho hàng tn kho 56

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()

1

M U
1. Tính cp thit ca đ tài:
Vic gia nhp vào t chc kinh t th gii đem li rt nhiu c hi cho Vit Nam, mt
trong nhng c hi và cng là thách thc ln đó là vic Vit Nam phi thc hin cam
kt ca t chc kinh t th gii v m ca th trng dch v phân phi bán l.
Tht vy, hot đng dch v phân phi bán l có tm quan trng vi nn kinh t Vit
Nam bi lnh vc này đóng góp ti trên 15% vào Tng sn phm quc ni hàng nm.
Sau khi gia nhp vào t chc kinh t th gii, h thng phân phi bán l ca Vit Nam
đã có nhng thay đi mnh m và cn bn vi vic xut hin nhng nhà phân phi bán
l chuyên nghip có h thng bán hàng tin li, đáp ng ti đa nhu cu ca khách
hàng.
Thi gian qua, đã có nhiu tp đoàn, doanh nghip phân phi bán l ca Vit Nam
vn lên và phát trin mnh m, trong đó h thng siêu th Co.op Mart ca Saigon
Co.op là mt trong nhng đn v ni đa đi đu trong lnh vc kinh doanh siêu th. Bên
cnh đó, s có mt và kinh doanh thành công ca mt s doanh nghip phân phi bán
l nc ngoài ti th trng Vit Nam cng đã to ra mt môi trng kinh doanh hp
dn, kích thích các doanh nghip Vit Nam phát trin trong mt môi trng kinh doanh
bình đng tt c cùng có li.
Tuy nhiên, s hin din ca nhiu doanh nghip phân phi bán l nc ngoài đang đt
ra nhiu thách thc cho các doanh nghip Vit Nam. im yu ca nhiu doanh nghip

 Xác đnh v trí ca Saigon Co.op đi vi các doanh nghip bán l trong nc và
các quc gia trong khu vc.
 Phân tích và đánh giá kt qu hot đng kinh doanh cng nh hiu qu s dng
vn lu đng ti Saigon Co.op.
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()

3

 Qua phân tích, rút ra mt s gii pháp tài chính nhm nâng cao hiu qu s dng
vn lu đng ti Saigon Co.op.
3. i tng và phm vi nghiên cu:
 tài ch tp trung nghiên cu tình hình hot đng kinh doanh, công tác qun tr vn
lu đng và hiu qu s dng vn lu đng ti Saigon Co.op.
4. Phng pháp nghiên cu:
4.1. Phng pháp chuyên gia:
s dng thông qua trao đi, tham kho ý kin ca các
cán b qun lý ca Saigon Co.op và giáo viên hng dn các vn đ v lý lun và thc
tin ti đn v cng nh d báo v các vn đ kinh t, xu th phát trin ca th trng
bán l  Vit Nam.
4.2. Phng pháp thng kê phân tích:
nhm thu thp và đánh giá các thông tin bên
trong và bên ngoài ca Saigon Co.op nh các thông tin tài chính, th trng, đi th
cnh tranh… có liên quan đn hot đng kinh doanh và hiu qu s dng vn lu đng
ti Saigon Co.op.
5. Kt cu đ tài: Ni dung đ tài tr phn m đu và kt lun đc trình bày bao gm
ba chng chính sau:
Chng 1: Tng quan v vn lu đng và các nhân t nh hng đn hiu qu s
dng vn lu đng
Chng 2: Thc trng s dng vn lu đng ti Saigon Co.op
Chng 3: Gii pháp tài chính nhm nâng cao hiu qu s dng vn lu đng ti

còn đc s dng làm thc đo đo lng kh nng thanh toán n ngn hn ca
doanh nghip. Là mt b phn cu thành nên ngun lc tài chính ca doanh nghip,
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
5

vn lu đng không ch nh hng đn chi phí s dng vn ca doanh nghip, mà
còn trc tip nh hng đn s thành bi ca ch th kinh doanh.
Khác vi tài sn c đnh, tài sn lu đng chuyn toàn b giá tr ca chúng vào giá
tr ca hàng hóa và đc hoàn li toàn b sau mt chu k sn xut kinh doanh – chu
k luân chuyn vn lu đng – chu k luân chuyn tin mt.
1.1.2. Qun tr vn lu đng
Rt nhiu công trình nghiên cu  các nc phát trin cho thy do yu kém trong
qun tr vn lu đng, nhiu doanh nghip đã lâm vào b vc phá sn. Chng hn,
vào tháng 10/1975, doanh nghip bán l ln nht thi by gi ca M W.T.Grant đã
tuyên b phá sn, và s kin này đã tr thành ví d “kinh đin” v s tht bi trong
vic qun tr vn lu đng. Và nm 1994, nhà bán l ln nht th gii Wal-mart và
Kmart đu cùng mt c cu vn lu đng nh nhau; tuy nhiên, tc đ vòng quay
tin mt ca Kmart là 61 ngày, còn Wal-mart ch có 40 ngày. S chênh lch v tc
đ vòng quay tin mt này đã làm cho Kmart mi nm phi tiêu tn thêm 200 triu
đô la M v chi phí vn; nhng yu kém trong khâu qun tr vn lu đng không
ngng gia tng áp lc tài chính cho Kmart, dn đn v phá sn mang tính lch s
trong ngành bán l.
[14]
Vào nm 2003, Kmart, doanh nghip bán l đng hai trên th
gii và đã có hàng trm nm lch s  M, do không đ tin mt đ chi tr mt tun
tin hàng mua chu cho nhà cung ng thc phm ln nht ca mình là Fleming
Companies và doanh nghip này đã quyt đnh tm thi không bán hàng cho Kmart.
Quyt đnh này đã tr thành “tm gng” cho nhiu nhà cung ng khác và cui
cùng dn đn vic Kmart phi np đn xin bo h phá sn.
Mt ví d khác, đó là công ty kinh doanh các mt hàng kim loi Ferro China ca

tâm nhiu hn ca các nhà qun tr cp cao. Tiêu biu là công ty máy tính Dell và
nhà bán l ln nht th thi Wal-mart đu xem nng lc qun tr vn lu đng ca
h nh mt trong nhng u th kinh doanh ca mình và u th này ngày càng đc
cng c thêm.
[22]
Bên cnh đó, nhm nêu bc vai trò trng yu ca qun tr vn lu
đng, bt đu t nm 1997, hàng nm, công ty t vn qun lý REL ca M đã phi
hp vi tp chí CFO ca Anh tin hành điu tra tình hình s dng vn lu đng ca
1,000 công ty ln nht  Châu Âu. Trong đó đc bit chú trng đn bn ch tiêu nh
chu k chu chuyn tin mt, tc đ vòng quay hàng tn kho, h s thanh toán và
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
7

chu k ca các khon phi thu đ tin hành xp hng nng lc qun tr vn lu đng
ca các doanh nghip.
Nhiu nm qua, v phng din hc thut, các nghiên cu v qun tr vn lu đng
và đc bit là các nghiên cu v mi quan h gia qun tr vn lu đng và kt qu
kinh doanh cha nhn đc s quan tâm đúng mc ca các nhà nghiên cu. T khi
lý thuyt MM ra đi và qua đó chng minh mi quan h gia c cu vn và giá tr
ca doanh nghip, các nghiên cu trong lnh vc qun tr tài chính phn ln đu tp
trung vào khía cnh qun tr ngun vn dài hn ca doanh nghip. Tuy nhiên, thi
gian gn đây, các nghiên cu v qun tr vn lu đng không ngng gia tng, điu
này chng t các nhà nghiên cu ngày càng ý thc rõ hn vai trò ca qun tr vn
lu đng đi vi s phát trin ca doanh nghip.
[10]

1.2. CÁC NGHIÊN CU V QUN TR VN LU NG
1.2.1. Các nghiên cu liên quan đn ch s đánh giá hiu qu s dng vn lu
đng
Qun tr vn lu đng bao gm vic tìm ra mc đ ti u cho tin mt, chng

[13]
, Richard V.D và E.J.Laughlin (1980)
[21]
đã s dng chu k luân
chuyn tin mt đ tin hành phân tích. Các nhà nghiên cu này đã đnh ngha chu
k luân chuyn tin mt là khong thi gian đc xác đnh ngay khi công ty tr tin
mua nguyên vt liu, tin hành sn xut kinh doanh và cho đn khi thu hi các
khon phi thu. Công thc tính chu k luân chuyn tin mt đc xác đnh nh sau:
K luân chuyn
tin mt
=
K luân chuyn
hàng tn kho
+

K thu tin
bình quân
-
K thanh toán
khon phi tr

(1.1)
quay vòng hàng tn kho thành tc đ quay vòng nguyên vt liu, tc đ quay vòng
bán thành phm và tc đ quay vòng ca sn phm. Và sau đó gán cho các ch s
này các trng s khác nhau da trên mc đ quan trng ca các giai đon này trong
vic to ra tin mt ca công ty. Mc dù khái nim chu k luân chuyn tin mt gia
quyn giúp nhà qun lý hiu rõ hn tình hình vn lu đng ca doanh nghip và
đc nhiu nhà nghiên cu đánh giá cao, nhng do gp phi nhng khó khn nht
đnh trong quá trình thu thp đy đ các s liu liên quan đn chng loi cng nh
s lng nguyên vt liu, sn phm d dang và thành phm ca công ty nên phng
pháp đánh giá này rt khó áp dng trong thc t.
Kamath (1989)
[15]
, Soenen (1993)
[24]
, Shin và Soenen (1998)
[14]
đã s dng ch
tiêu chu k kinh doanh đ đánh giá hiu qu qun tr vn lu đng ca doanh
nghip. Công thc ca ch tiêu này đc xác đnh nh sau:
Chu k kinh doanh = (Các khon phi thu + Hàng tn kho – Các khon phi tr) x
365/Doanh thu (1.2)
Nm 1999, nhm nghiên cu hiu qu qun tr vn lu đng trong lnh vc kinh
doanh bán l, Jane M. Cote và Claire Kamm Latham đã điu chnh ch s chu k
luân chuyn tin mt và đ xut ch tiêu chu k thng mi (Merchandising Days)
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
10

nhm đánh giá tác đng đng thi t khâu thu mua nguyên vt liu, tiêu th sn
phm và các hot đng chi tiêu đi vi quá trình qun tr vn lu đng. Công thc
ca ch tiêu này đc xác đnh nh sau:
Chu k thng mi = [Bình quân các khon phi thu x (1 – T l lãi gp) + Bình

đng
=

Tng doanh thu tiêu th
Vn lu đng bình quân Thi gian mt vòng chu
chuyn vn lu đng
=

Thi gian ca k phân tích
S vòng quay vn lu đng trong k H s đm nhim vn lu
đng
=

Vn lu đng bình quân
Tng doanh thu tiêu th Sc sinh li ca vn lu
đng
=

Li nhun trc thu
Vn lu đng bình quân



Vòng quay tin mt =

Tng doanh thu tiêu th
Tin + CK ngn hn bình quân

Vòng quay hàng tn kho =

Tng doanh thu tiêu th
Hàng tn kho bình quân

Thi gian mt vòng quay
hàng tn kho
=

Thi gian k phân tích
S vòng quay hàng tn kho trong k 1.2.2. Các nghiên cu v mi quan h gia qun tr vn lu đng và kt qu
kinh doanh
Nhng nm gn đây, mt câu hi luôn thu hút s quan tâm ca nhiu nhà nghiên
cu đó là liu nng lc qun tr vn lu đng có tht s nâng cao kt qu kinh
doanh ca doanh nghip hay không?

và kéo dài k thanh toán các khon phi tr. Tuy nhiên, vic kéo dài thi hn thanh
toán đi vi các khon phi tr cn phi ht sc thn trng vì s nh hng đn mc
đ tín nhim ca các nhà cung ng đi vi doanh nghip. Cng cùng nm đó, các
nhà nghiên cu này đã la chn 5,892 doanh nghip t bn sàn giao dch chng
khoán  New York đ nghiên cu mi quan h gia vn lu đng, kh nng sinh li
và dòng tin t hot đng kinh doanh ca doanh nghip. Kt qu nghiên cu hoàn
toàn trái ngc vi các kt qu nêu trên, ngha là rút ngn tc đ quay vòng hàng
tn kho và kéo dài k thanh toán các khon phi tr s làm gim li nhun và dòng
tin t hot đng kinh doanh.
Cng cn lu ý, đó là mi quan h gia qun tr vn lu đng và kt qu kinh
doanh còn chu s chi phi mnh m bi ngành ngh mà doanh nghip đó hot
đng. Nm 1981, Nunn và Kenneth P.Jr đã thu thp 166 bin s liên quan đn vn
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
13

lu đng ca 1,700 công ty t nm 1971 – 1978 và t đó thit lp nên mt mô hình
hi quy gm 19 bin s, bao gm sn lng, doanh thu, li th cnh tranh và s
khác bit v ngành ngh kinh doanh đ tin hành phân tích; Kt qu nghiên cu cho
thy chính sách qun tr vn lu đng có s khác nhau mt cách rõ rt gia các
ngành ngh khác nhau, nói cách khác, chính sách qun tr vn lu đng mang tính
chuyên bit hóa gia các ngành.
[18]

Nm 1998, Herbert J. Weinraub và Sue Visscher đã nghiên cu tình hình qun tr
vn lu đng ca các doanh nghip thuc 10 ngành khác nhau; kt qu cho thy
chính sách qun lý tài sn lu đng và các khon n ngn hn luôn có s bin đng
gia các ngành ngh.
[25]

1.3. CHÍNH SÁCH QUN TR VN LU NG

nào đ luôn có th huy đng lng tin mt va đ, cng nh vic làm th nào đ
điu tit mt cách hài hòa gia ngun vn ngn hn và ngun vn dài hn ca
doanh nghip luôn là mi bn tâm ca các nhà qun lý.
1.3.1. Chính sách đu t tài sn lu đng
Xây dng chính sách đu t tài sn lu đng phù hp vi tình hình c th ca tng
doanh nghip nhm tha mãn đng thi hai nhu cu sau: duy trì kh nng thanh
toán và mang li hiu qu tài chính cao nht cho doanh nghip vi mc ri ro thp
nht. Nhìn chung, tài sn lu đng thng có t sut sinh li thp hn tài sn c
đnh, mc dù tài sn lu đng là mt phn trng yu trong toàn b chu k sn xut
kinh doanh ca doanh nghip, nhng ngoài các tài sn tng đng vi tin thì các
tài sn lu đng khác nh các khon phi thu, hàng tn kho… ch nhm mc đích
duy trì n đnh tình hình hot đng kinh doanh và không trc tip to ra li nhun
cho doanh nghip. Trong khi đó, giá tr ca các tài sn c đnh nh nhà xng, máy
móc, thit b s đc chuyn dn vào giá tr sn phm sn xut và trc tip to ra li
nhun cho ch th kinh doanh. Mt khác, nu xem xét t góc đ mi quan h gia
ri ro và li nhun, thì li nhun luôn t l thun vi ri ro. Vì tài sn lu đng có
tính thanh khon cao hn tài sn c đnh, nên ri ro mt giá ca các tài sn này
tng đi thp và vì vy t sut li nhun ca các tài sn này thng thp hn t
sut sinh li ca các tài sn c đnh. Do đó, trong quá trình ra quyt đnh la chn
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
15

chính sách đu t tài sn lu đng, các nhà qun lý luôn phi cân nhc và đng thi
có bin pháp cân bng c hai yu t: li nhun và ri ro.
Nhìn chung, khi tài sn lu đng chim t trng ln trong toàn b tài sn ca doanh
nghip và trong điu kin các khon n ngn hn không có s bin đng mnh, vn
lu đng càng di dào, kh nng thanh toán ca doanh nghip càng cao. Ngoài ra,
trong điu kin doanh thu không đi, tài sn lu đng càng ln thì ngun vn do
các tài sn này chim dng càng tng, nh hng đn li nhun ca doanh nghip.
Tuy nhiên, nu ch nhm mc đích ti đa hóa li nhun mà duy trì mc vn d tr

1.3.2. Chính sách tài tr tài sn lu đng
Mt chính sách tài tr tài sn lu đng phù hp s to điu kin cho doanh nghip
huy đng đc ngun vn lu đng vi chi phí s dng vn và ri ro thp nht.
Da vào vòng đi ca tài sn, có th phân chia ngun vn tài tr cho các tài sn ca
doanh nghip thành hai loi khác nhau: ngun vn ngn hn và ngun vn dài hn.
Ngun vn ngn hn thng đáp ng nhu cu v t bn trong thi gian ngn, di
mt nm, và ch yu đc tài tr bi hai ngun chính: tín dng thng mi và vay
vn t ngân hàng. Trong khi đó, vn dài hn thng đáp ng nhu cu v t bn
trong dài hn, ln hn mt nm, và ch yu đc tài tr bi các khon vay n dài
hn, vn huy đng t trái phiu, phát hành c phiu hoc t li nhun gi li. Nhìn
chung, chi phí s dng vn dài hn thng ln hn chi phí s dng vn ngn hn,
vì ngoài c phiu, thi gian đáo hn ca các khon tài tr khác nh n dài hn có
thi gian đáo hn tng đi dài nên các t chc tài tr thng yêu cu mt mc lãi
sut khá cao đ tránh ri ro mt giá ca đng tin. Mt khác, do ngun vn dài hn
thng kém linh hot, chng hn nh vn vay, mt khi đã huy đng dù cha s
dng đn vn phi chi tr lãi vay.
Khi xem xét  gc đ vay n, có th thy rng đi vi các doanh nghip nói chung,
mc dù ngun vn ngn hn có li th hn ngun vn dài hn v mt chi phí s
dng vn, nhng nó cng mang li không ít ri ro cho doanh nghip. Thi gian đáo
hn ca các khon vay n càng ngn, ri ro mt kh nng thanh toán lãi vay và n
gc càng cao. ó là do dòng tin ròng ca doanh nghip và k thanh toán các khon
n đn hn thng không trùng khp vi nhau. Do đó, mt khi đã đn hn thanh
toán mà doanh nghip vn cha th huy đng đc lng tin mt cn thit trong
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()

Trích đoạn CÁC G II PHÁP TÀI CHÍNH CP DOANH NGH IP Ht ng cơng ngh thơng tin Phát tr in chu i cung ng M TS KIN NGHI VI CÁC NHÀ Q UN LÝ CHÍNH SÁCH V MƠ

---