B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
õõõõõ

P
P
H
H


M
MT
T
H
H

T
T
H
H

TP.H CHÍ MINH – NM 2010 1
฀LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rng đây là công trình nghiên cu ca tôi, có s h tr t
Giáo viên hng dn là TS. Nguyn Tn Hoàng. Các ni dung nghiên cu
và kt qu trong đ tài này là trung thc và cha tng đc ai công b trong
bt c công trình nghiên cu nào trc đây. Nhng s liu trong các bng
biu phc v cho vic phân tích, nhn xét, đánh giá đc chính tác gi thu
thp t các ngun khác nhau có ghi trong phn tài liu tham kho. Ngoài ra,
đ tài còn s dng mt s nhn xét, đánh giá cng nh s liu ca các tác
gi, c quan t chc khác, và cng đc th hin trong phn tài liu tham
kho.
Nu phát hin có bt kì s gian ln nào tôi xin hoàn toàn chu trách nhim
trc Hi đng, cng nh kt qu lun vn ca mình.

TP.H Chí Minh, ngày 30 tháng 10 nm 2010

1.2. QUẢN TRỊ RỦI RO 14
1.2.1. Các khái nim 15
1.2.2. Mc tiêu ca qun tr ri ro 16
1.2.3. Các công c qun tr ri ro 17
1.3. NGUYÊN TẮC QUẢN TRỊ RỦI RO 20
1.3.1. Nguyên tc chp nhn ri ro 20
1.3.2. Nguyên tc điu hành ri ro cho phép 20
1.3.3. Nguyên tc qun lý đc lp các ri ro riêng bit 20
1.3.4. Nguyên tc phù hp gia mc đ ri ro cho phép và mc đ thu nhp 21
1.3.5. Nguyên tc phù hp gia mc đ ri ro cho phép và kh nng tài chính 21
1.3.6. Nguyên tc hiu qu kinh t 21
1.3.7. Nguyên tc hp lý v thi gian 22
1.3.8. Nguyên tc phù hp vi chin lc chung ca doanh nghip 22
1.3.9. Nguyên tc chuyn đy các loi ri ro không cho phép 22
1.4. MÔ HÌNH QUẢN TRỊ RỦI RO 23
1.5. KINH NGHIỆM QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG NGÀNH THUỶ SẢN
CỦA CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI 27
1.5.1. Thu sn Trung Quc 27
1.5.2. Thu sn Na Uy 28
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
3
1.5.3. Thu sn Thái Lan 29
1.5.4. Bài hc kinh nghim cho các DN thu sn VN 31
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 32

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ RỦI RO VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA
CÁC DN THUỶ SẢN VN 33
2.1. TỔNG QUAN VỀ SỰ PHÁT TRIỂN NGÀNH THUỶ SẢN VN 33
2.2. QUY ĐỊNH PHÁP LÝ VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGÀNH
THUỶ SẢN 34


Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
6
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Hình 1.1: Mô hình qun tr ri ro trang 25
Hình 1.2: Mt s chin lc và minh ho các trang 26
phng pháp đi phó ri ro thng gp
Hình 2.1: Bng tng hp các ch s v cu trúc ngun vn trang 38
Hình 2.2: Bng tng hp các ch s v kh nng thanh toán trang 42
Hình 2.3: Bng tng hp các ch s v kh nng sinh li trang 46
8
na, nu xy ra ri ro, tn tht trên din rng  các DN này thì s gây tn
tht ln cho quc gia c v kinh t và xã hi.
T nhng nhn đnh trên, tác gi đã thc hin cuc “nghiên cu nâng cao
hiu qu qun tr ri ro cho các doanh nghip thu sn  Vit Nam” nhm
mc tiêu:
1. Mục tiêu nghiên cứu
 Tìm hiu, xác đnh nhng ri ro gây ra các khon thit hi v tài
chính mà các DN thu sn  VN thng phi đi din trong hot
đng ca mình.
 Trên c s đó, đa ra các gii pháp hành đng hiu qu, thit thc
hn nhm h tr tt hn cho các DN thu sn  VN trong vic ch
đng t bo v mình trc các tác đng tiêu cc, bt n ca nn
kinh t, đ phòng nga, né tránh, loi tr hoc gim thiu nhng
thit hi mà nhng ri ro có th gây ra.
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
c thù các DN thu sn VN thng phi đi din vi rt nhiu loi ri ro
trong quá trình hot đng, các ri ro này hu ht đu có mi liên h vi nhau
và hu qu ca nó đu dn đn các khon thit hi tài chính. Do vy đ tài
nghiên cu tng th các yu t ri ro thng gp đi vi các DN thu sn 
VN và các chính sách qun tr ri ro thích hp cho các DN này.
3. Phương pháp nghiên cứu
Trên c s các lý thuyt qun tr ri ro và mc tiêu nghiên cu đc xác
đnh, tác gi s dng ch yu các phng pháp nghiên cu sau:
 Phng pháp thng kê, mô t: tp hp các s liu và thông tin ca các
DN thu sn tiêu biu nhm đánh giá thc trng và có cái nhìn tng
quan v nhng ri ro ca các DN thu sn VN.
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
9
 Phng pháp phân tích, tng hp, so sánh gia các phng thc qun

Vit Nam hin nay
Chương 3: Gii pháp nâng cao hiu qu qun tr ri ro cho các doanh
nghip thu sn Vit Nam.
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
11
CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ RỦI RO VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO

ngành đó càng ln.
 Bn cht ca bt n trong chi phí: tính bt n trong chi phí ca các
nhp lng dùng đ sn xut ca mt doanh nghip càng cao, ri ro
kinh doanh ca doanh nghip đó càng ln.
 Cnh tranh trên thng trng: các doanh nghip có sc mnh th
trng ln, nh quy mô hay do cu trúc ca ngành, thng có nhiu
kh nng đ kim soát chi phí và giá thành sn phm ca h hn các
doanh nghip hot đng trong môi trng kém cnh tranh hn. Vì
vy, sc mnh th trng ca mt doanh nghip càng ln thì ri ro
kinh doanh ca doanh nghip càng nh. Khi đánh giá sc mnh th
trng ca mt doanh nghip, nên xem xét không ch yu t cnh
tranh hin ti doanh nghip đang phi đi phó mà nên xem xét c
tim nng cnh tranh tng lai, nht là cnh tranh có th phát sinh t
nc ngoài.
 u t tích lu mà DN đã thc hin qua thi gian
Ri ro tài chính là ri ro phát sinh t đ nhy cm ca các nhân t giá c th
trng nh lãi sut, t giá, giá c hàng hoá, chng khoán và nhng ri ro do
doanh nghip s dng đòn by tài chính – s dng vn vay – trong kinh
doanh, làm tác đng đn thu nhp ca doanh nghip.
Ri ro h thng không th đa dng hoá đc còn ri ro tài chính thì có th đa
dng hoá đc nên có th chuyn đi, mua bán đc.
1.1.2. Rủi ro và hoạt động của doanh nghiệp
Ri ro, t sut sinh li và quyt đnh đu t
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
13
T sut sinh li là thc đo bng s ca thành qu đu t. T sut sinh li
đi din cho t l phn trm gia tng trong tài sn ca nhà đu t t kt qu
đu t. Khi đu t, tt c các nhà đu t đu mong mun hot đng đu t
ca mình có t sut sinh li cao nht có th.
Trong kinh doanh, ri ro là bn đng hành ca t sut sinh li. Ri ro là s

càng tr thành mi quan tâm ln ca nhiu bên (DN, nhà đu t, ngân hàng,
…), do đó nh hng ln đn uy tín ca DN. DN nào có k hoch phòng
nga ri ro hiu qu thì s thun li hn trong vic huy đng vn và trong
các khon vay.
1.1.3. Các nhân tố gây ra rủi ro trong ngành thuỷ sản
 Môi trng vt cht: Rõ ràng, mt trong nhng ri ro c bn ca
ngành thu sn là môi trng vt cht. ng đt, hn hán, ma dm
đu có th dn đn tn tht ln cho ngành do đc thù ph thuc vào
điu kin t nhiên.
 Môi trng chính tr: chính sách thay đi có th nh hng nghiêm
trng lên các t chc (thay đi chính sách thu, ban hành các quy đnh
mi v an toàn VSTP, tài nguyên môi trng, x lý cht thi đc hi
…). Trên phng din quc t, môi trng chính tr còn phc tp hn
vì các chun mc lut pháp có th thay đi rt nhiu t ni này sang
ni khác. Do đó, môi trng chính tr cng là nhân t quan trng gây
ra ri ro cho các doanh nghip hot đng xut khu nhiu nh ngành
thu sn.
 Môi trng hot đng: do gn lin vi các yu t t nhiên nên quá
trình sn xut, nuôi trng thu sn có th đa công nhân đn các tn
hi vt cht, hay có th gây tn hi cho môi trng. Xut nhp khu
thu sn có th gp các ri ro do h thng vn chuyn không tin cy.
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
15
 Môi trng kinh t: tình trng lm phát, suy thoái, khng hong hin
nay là các yu t ca h thng kinh t mà không quc gia nào có th
kim soát ni, gây nh hng rt nhiu đn s phát trin ca đt nc
và hot đng ca các doanh nghip trong nc. Ngoài ra, xu hng
toàn cu hoá, c th là vic tham gia WTO và thc hin các tha
thun là c hi và thách thc ln đi vi các doanh nghip trong
nc, đc bit là các DN ch yu hot đng xut nhp khu nh thu

vic đt đc mc tiêu ca doanh nghip”.
1.2.2. Mục tiêu của quản trị rủi ro
Kim soát ri ro
Mc tiêu đu tiên và quan trng nht ca qun tr ri ro là phi kim soát
đc ri ro. i vi mt quyt đnh đu t hay giao dch kinh doanh c th,
có nhiu ri ro tim tàng cùng đe da xy ra. Các ri ro này có th xy ra,
nhng cng có th không xy ra, tác đng ca chúng có th dao đng t rt
ln đn rt nh. Chúng có th ch là đe da, nhng cng có th làm cho
doanh nghip b tn tht nng n. Do vy vn đ  đây là làm th nào kim
soát đc ri ro, gii hn tác đng ca nó trong phm vi cho phép.
Bin ri ro thành li th, c hi thành công.
Ri ro không hoàn toàn ch có ngha là thua l hoc tht bi, mà ri ro cng
có th to ra c hi đ kim đc li nhun. Do vy mt mc tiêu quan
trng khác ca qun tr ri ro là cn phi giúp doanh nghip nhn thc đúng
thc trng ri ro và kh nng chuyn đi ri ro thành li th. Trên c s
nhn thc này, doanh nghip sn sàng s dng các ngun lc đ bin các ri
ro thành li th, c hi thành công.  đt đc mc tiêu này, doanh nghip

1
Hi đng các t chc tài tr y ban Treadway
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
17
phi n lc nâng cao nng lc, ch đng xây dng đc d án đu t phù
hp vi nng lc ca mình và ch đng phòng nga ri ro ngay t khi bt
đu trin khai k hoch kinh doanh. Doanh nghip cn xây dng nhiu kch
bn, t tt nht đn xu nht, đ luôn gi đc kh nng ch đng ng phó
trong mi trng hp.
1.2.3. Các công cụ quản trị rủi ro
Công c qun tr ri ro hot đng: s dng mt trong các các quy trình sau
đ d đoán và kim soát các ri ro, đa ra nhng quyt đnh quan trng.

4. Kim tra gi đnh: chuyn nhng gi đnh thành kin thc
5. Qun lí nhng đim mc: đa ra k hoch kim tra các gi đnh
6. Tính toán: Gi cho chi phí ngày càng gim ti khi gi đnh đc kim
tra hoàn tt
ây là quy trình ngn hn đc xây dng đ mã hóa nhng suy ngh ca
ngi làm kinh doanh. Mc đích là kim tra nhng gi đ đa ra nhng la
chn mang tính thc t và chc chn hn. iu này giúp nhà qun tr phn
ng vi nhng gi đnh kinh doanh sai lm. Công c này đc s dng hiu
qu nht trong vic kim tra nhng d án hay ý tng mi trong nhng giai
đon đu trc khi đa ra quyt đnh đu t.
Công c qun tr ri ro tài chính: các loi công c phái sinh khác nhau bao
gm:
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
19
 Hp đng quyn chn: là mt tho thun gia hai bên, ngi mua và
ngi bán, trong đó yêu cu giao mt hàng hoá ti mt thi đim
trong tng lai vi giá c đã đng ý ngày hôm nay.
 Hp đng k hn: là mt tho thun gia hai bên, ngi mua và ngi
bán, đ mua hoc bán tài sn vào mt thi đim trong tng lai vi
giá c đã tho thun ngày hôm nay.
 Hp đng giao sau: là mt hp đng k hn đã đc tiêu chun hoá,
chúng đc giao dch trên mt sàn giao dch và đc điu chnh theo
th trng hng ngày trong đó khon l ca mt bên đc chi tr cho
bên còn li.
 Quyn chn trên hp đng giao sau: là mt tho thun gia hai bên,
ngi mua và ngi bán, đ mua hoc bán quyn đc mua hoc bán
mt hp đng giao sau vào mt ngày trong tng lai vi giá c đã c
đnh vào ngày hôm nay.
 Hoán đi: là mt hp đng trong đó hai bên đng ý hoán đi dòng
tin.

vy thì các nhà qun tr mi có th s dng tt c nhng “v khí”, “ngh
thut” ca mình đ điu tit chúng. Ngoài ra, đi vi các loi ri ro không có
kh nng “điu chnh” cn phi đc chuyn sang các công ty bo him.
1.3.3. Nguyên tc qun lý đc lp các ri ro riêng bit
Mt trong nhng nguyên lý c bn ca lý thuyt qun tr ri ro là các loi ri
ro khá đc lp vi nhau và s thit hi do mt loi nào đó trong “gói ri ro
cho phép” gây nên không nht thit s làm tng xác sut xy ra vi các loi
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
21
ri ro khác. Nói cách khác, v nguyên tc s thit hi đi vi doanh nghip
do các loi ri ro khác nhau gây nên là khá đc lp vi nhau và quá trình
qun lý chúng cn phi đc điu tit riêng bit, không th gp các loi ri
ro khác nhau vào mt nhóm đ đa ra cùng mt phng pháp điu hành.
1.3.4. Nguyên tc phù hp gia mc đ ri ro cho phép và mc đ thu
nhp
Nguyên tc này là nn tng ca lý thuyt qun tr ri ro. Các doanh nghip
trong quá trình hot đng ca mình ch đc phép chp nhn các loi, mc
đ ri ro mà thit hi khi chúng xy ra  mc không đc cao quá mc thu
nhp phù hp. Có ngha rng, tt c các loi ri ro có mc đ ri ro cao hn
mc đ thu nhp mong đi cn phi đc loi b.
1.3.5. Nguyên tc phù hp gia mc đ ri ro cho phép và kh nng tài
chính
Giá tr thit hi mà doanh nghip mong mun t nhng khon ri ro phi
phù hp vi phn vn mà ngân hàng có th trích d phòng cho nhng thit
hi khi chúng xy ra. Khi ri ro xy ra, nó kéo theo s thit hi thu nhp,
gim tim nng li nhun và nhp đ phát trin ca doanh nghip trong
tng lai. Do đó, giá tr thit hi phi phù hp vi mc vn d phòng ca
doanh nghip và doanh nghip phi xác đnh đc mc đ (d báo) phù
hp, bao gm c nhng khon ri ro không th chuyn đc sang cho đi
tác hay các công ty bo him bên ngoài.

nghip và nó đòi hi phi xây dng đc mt h thng phòng chng t xa,
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
23
đa ra đc gii pháp nhm điu tit các tác đng xu đn tình hình tài
chính ca DN.
1.4. MÔ HÌNH QUẢN TRỊ RỦI RO
Mô hình qun tr ri ro là nhng hot đng và chin lc chin thut tác
nghip, các k hoch tác nghip liên quan đn các hot đng hàng ngày và
lâu dài ca các nhà qun tr,
Mô hình qun tr ri ro theo tiêu chun quc t mi ISO 31000:2009, qun
tr ri ro - Các nguyên tc và các hng dn, cung cp các nguyên tc,
khuôn kh và x lý hình thc qun lý ri ro bt k mt cách minh bch, có
h thng và đáng tin cy trong mi phm vi hoc ng cnh. Bao gm nhng
công vic ch yu sau:
Bc 1: Nhn din ri ro: bc này đc thc hin nhm nhn din đc s
tn ti khách quan ca các loi ri ro
Bc 2: Phân tích ri ro: đánh giá c ch tác đng và mc đ tác đng ca
tng loi ri ro đ nm vng c ch vn hành ca tng loi ri ro, làm c s
đánh giá xem kh nng xy ra ca ri ro đó trong bi cnh hin ti và là c
s đ tìm ra công c cng nh thi đim can thip cn thit. Phân tích bi
cnh khách quan hin ti và tng lai (điu kin cn và đ) đ ri ro đó có
th tr thành hin thc. Phân hng th t u tiên- xp hng ri ro: da trên
c s đánh giá kh nng xy ra và mc đ tác đng cng nh kh nng
chúng ta có th ch đng can thip hay qun tr ri ro đó.
Bc 3: Kim soát ri ro: đ xut hoc thit k công c qun tr. Chi tit hoá
k hoch qun tr: ai, làm gì, thi đim nào, s dng công c theo dõi nào,
công c bo him nào đ qun tr ri ro- theo tng loi và theo tng th. ây
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()
24
là mt quyt đnh có tính chin lc bi nó yêu cu DN phân b ngun lc

u chnh


 xut

L
a chn

Th
c hin

Thông tin mi
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer ()

Trích đoạn SẢN CỦA CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚ ch c giám sát vic th chin các b in pháp ng phó n và tiêm chích hoá c ht vào nguyên l iu ch bi n:

---