B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM
x(y
NGUYN TRNG LU
THC TRNG S DNG PHNG PHÁP SO SÁNH
VÀ PHNG PHÁP CHI PHÍ TRONG THM NH GIÁ
BT NG SN TI THÀNH PH H CHÍ MINH Chuyên ngành: Kinh t phát trin
Mã s: 60.31.05
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:
TS. NGUYN NGC VINH
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
Ký hiu,
t vit tt
Din gii
AVA : Hip hi thm đnh giá ASEAN (ASEAN Valuation
Association)
BS : Bt đng sn
BTC : B Tài chính
CTXD : Công trình xây dng
CVT : Chuyên viên thm đnh
DN : Doanh nghip
đ : ng (đn v tin Vit Nam)
FDI : Vn đu t trc tip nc ngoài (Foreign Direct Investment)
GDP : Tng sn phm quc ni (Gross Domestic Product)
GTHL : Giy t hp l
IVSC : U ban tiêu chun thm đnh giá quc t (International
Valuation Standards Committee)
m
2
: Mét vuông
N : Ngh đnh
P. : Phng
PP : Phng pháp
PPCP : Phng pháp chi phí
PPSS : Phng pháp so sánh
Q. : Qun
Bng s liu Trang
Bng 1.1: S lng doanh nghip hot đng thm đnh giá 24
Bng 2.1: Tc đ tng trng GDP ca Vit Nam và ca TPHCM 29
Bng 2.2: T l s dng các PP thm đnh giá ti các DN 32
Bng 2.3: C cu lao đng bình quân ti các DN TG TPHCM 34
Bng 2.4: Bng điu chnh các yu t so sánh 40
Bng 2.5: Các yu t so sánh đc sp theo trt t 42
Bng 2.6: H s
phân b giá tr quyn s dng đt cho các tng 49
Bng 3.1: Các yu t so sánh đc điu chnh theo trình t 67
Bng 3.2: Các yu t so sánh đc điu chnh bng cách cng dn 68
Bng 3.3: Các bt đng sn so sánh cp 71
Bng 3.4: Các bt đng sn so sánh cp tip theo 72
MC LC
PHN M U 1
Chng 1: C S LÝ LUN 4
1.1.
Bt đng sn và th trng bt đng sn 4
1.1.1. Khái nim bt đng sn: 4
1.1.2. Thuc tính ca bt đng sn: 4
1.1.3. Phân loi bt đng sn 4
1.1.4. Th trng bt đng sn 5
1.1.4.1. Khái nim: 5
1.1.4.2. Nhng đc trng ca th trng bt đng sn 5
1.2. Thm đnh giá và thm đnh giá bt đng sn: 6
1.2.1. Thm đnh giá. 6
2.1.1. Tng quan v kinh t - xã hi thành ph H Chí Minh 29
2.1.2. Nghip v thm đnh giá BS ti thành ph H Chí Minh 31
2.2.1 Vai trò ca phng pháp so sánh và phng pháp chi phí trong thm
đnh giá bt đng sn ti TPHCM 31
2.2. H thng các doanh nghip thm đnh giá ti thành ph H Chí Minh 33
2.3. Thc trng s dng phng pháp so sánh ti thành ph H Chí Minh 36
2.3.1. Kho sát, thu thp thông tin th trng 36
2.3.2. Phân tích, điu chnh thông tin th trng 37
2.4. Thc trng s dng phng pháp chi phí trong TG BS ti TPHCM 51
2.4.1. Xác đnh chi phí xây dng mi (tái to, thay th) 52
2.4.2. Xác đnh hao mòn và c tính giá tr hao mòn ly k 55
Tóm tt chng 2 58
Chng 3: NHNG XUT NHM HOÀN THIN NGHIP V KHI
S DNG PPSS VÀ PPCP TRONG TG BS TI TPHCM 59
3.1. Nhng đ xut chung đi vi ngành thm đnh giá 60
3.2. xut hoàn thin nghip v khi vn dng PPSS trong TG BS 65
3.3. xut hoàn thin phng pháp chi phí trong TG BS 75
3.4. Ý ngha và nhng hn ch ca đ tài. 78
Tóm tt chng 3 80
KT LUN 81
TÀI LIU THAM KHO 83
DANH MC PH LC 84
1 PHN M U
Lý do chn đ tài
Quá trình chuyn đi ca mt nn kinh t m đã to điu kin hình thành
ngành thm đnh giá tài sn ca Vit Nam, tuy quá trình phát trin còn ngn và
2 “Thc trng s dng phng pháp so sánh và phng pháp chi phí trong
thm đnh giá bt đng sn ti thành ph H Chí Minh” mong đóng góp mt
s ý kin cho s phát trin ca hot đng thm đnh giá bt đng sn nói riêng và
ca ngành thm đnh giá nói chung trong tin trình phát trin ca kinh t thành
ph.
Mc tiêu nghiên cu
tài tìm hiu phân tích thc trng s dng phng pháp so sánh và
phng pháp chi phí trong thc tin thm đnh giá bt đng sn ti thành ph H
Chí Minh, trên c s đó đ xut nhng gi ý có th góp phn xây dng và hoàn
thin vic vn dng phng pháp so sánh trc tip và phng pháp chi phí trong
thc tin thm đnh giá bt đng sn hin nay trên đa bàn.
i tng và phm vi nghiên cu
- Lý lun v phng pháp so sánh và phng pháp chi phí trong thm đnh
giá b
t đng sn.
- Thc tin ng dng phng pháp so sánh đi vi bt đng sn và phng
pháp chi phí đi vi bt đng sn là công trình xây dng trong thm đnh
giá bt đng sn ti các doanh nghip thm đnh giá trên đa bàn thành
ph H Chí Minh.
Phng pháp nghiên cu
Phng pháp thng kê mô t đc s dng trong quá trình nghiên cu và
đc c th hóa qua các b
c nh:
- Thu thp thông tin, tài liu, tham kho ý kin chuyên gia t các t
chc thm đnh giá trên đa bàn nghiên cu .
- Tp hp, thu thp và x lý tài liu, kt hp vi kin thc đã hc và
thc tin đ thc hin ni dung đ tài.
Chng 1:
C S LÝ LUN
1.1. Bt đng sn và th trng bt đng sn
1.1.1. Khái nim bt đng sn:
Theo pháp lut Vit Nam: “bt đng sn là nhng tài sn không di di
đc bao gm: t đai; Nhà, công trình xây dng gn lin vi đt đai, k c các
tài sn gn lin vi nhà; công trình xây dng đó; Các tài sn khác gn lin vi
đt đai; Các tài sn khác do pháp lut quy đ
nh”.
Theo Tiêu chun thm đnh giá quc t nm 2000 “Bt đng sn bao gm
đt đai t nhiên và nhng gì con ngi to ra gn lin vi đt. ó là nhng vt
hu hình, có hình th vt cht có th nhìn thy hay s nn thy, nm trên b mt,
trong không trung hay di lòng đt”.
Thut ng bt đng sn trong thm đnh giá bt đng sn đc hiu là đt
đai và các tài sn gn lin vi đt (công trình xây dng trên và di mt đt).
1.1.2. Thuc tính ca bt đng sn:
t đai là mt tài sn và là mt tài sn đc bit nên v c bn bt đng sn
(đt đai và các tài sn gn lin vi đt) có nhng thuc tính đc trng c bn sau:
• Tính bt đng
•
Tính không đng nht
• Tính khan him
• Tính bn vng, đi sng kinh t dài
1.1.3. Phân loi bt đng sn
Có nhiu cách phân loi bt đng sn khác nhau nh phân loi da trên
tính hu dng ca bt đng sn trên th trng, phân loi da vào kh nng đu
t khai thác bt đng sn, phân loi da vào đa đim ca bt
đng sn. Tuy
1.1.4. Th trng bt đng sn
1.1.4.1. Khái nim:
Th trng bt đng sn là tng th các giao dch v bt đng sn da trên
các quan h hàng hóa, tin t din ra trong mt không gian và thi gian nht đnh.
Các giao dch v bt đng s
n có th là mua, bán, trao đi, chuyn
nhng, góp vn, cho thuê, th chp, bo him…
1.1.4.2. Nhng đc trng ca th trng bt đng sn
Th trng BS có nhng đc trng c bn sau:
- Th trng BS ch yu là th trng giao dch các quyn
6 - Th trng mang tính đa phng
- Th trng nhy cm vi các bin đng kinh t, chính tr.
- tr ca cung và cu bt đng sn ln hn so vi các hàng hóa
khác.
- Tính thanh khon thp.
- Th trng cnh tranh không hoàn ho.
1.2. Thm đnh giá và thm đnh giá bt đng sn:
1.2.1. Thm đnh giá.
1.2.1.1. Khái ni
m
Theo Giáo s Lim Lan Yuan, Trng Xây dng và Bt đng sn, i hc
quc gia Singapore: "Thm đnh giá là mt ngh thut hay khoa hc v c tính
giá tr cho mt mc đích c th ca mt tài sn c th ti mt thi đim, có cân
nhc đn tt c nhng đc đim ca tài sn cng nh xem xét tt c các yu t
kinh t cn bn ca th trng, bao gm các loi đu t la chn".
Giáo s W. Seabrooke (Anh): "Thm đnh giá là s c tính v giá tr ca
các quyn s hu tài sn c th bng hình thái tin t cho mt mc đích đã đc
- Bo toàn tài sn (TG phc v khu hao tài sn, TG phc v cho
bo him, bi thng hay đánh giá li tài sn)
- Mua bán, chuyn nhng tài sn
- Bin đng v quyn s hu ca tài sn (sát nhp, chia tách, chuyn
nhng)
- Nghip v tài chính.
- Tính thu
- Thu chp, thanh toán
- T vn, đu t
- Thm đnh theo yêu cu lut pháp.
- …
1.2.2. Thm đnh giá bt đng sn
1.2.2.1. Khái nim.
Thm đnh giá bt đng sn là s c tính giá tr ca các quyn s hu (s
dng) bt đng sn c th bng hình thc tin t cho mt mc đ
ích đã đc xác
đnh rõ trong nhng điu kin ca mt th trng nht đnh vi nhng phng
pháp phù hp.
Bt đng sn cng là mt tài sn, vì vy, v nguyên tc vic thm đnh giá
bt đng sn cng ging nh vic đnh giá các tài sn thông thng. Mt khác,
bt đng sn là mt tài sn đc bit, giá bt đng sn ngoài các yu t v không
gian, thi gian, kinh t, pháp lý chi phi nó còn b tác đng bi các yu t v tâm
lý, xã hi.
8 1.2.2.2. Nguyên tc chung v thm đnh giá bt đng sn
V c bn trong thm đnh giá BS có bn nhóm nguyên tc chính nh:
(1) Các nguyên tc da trên quan nim ca ngi s dng
(2) Các nguyên tc liên quan đn quá trình s dng BS
- D kin li ích
tng lai
Nguyên tc s dng
cao nht và ti u
Các nguyên tc liên
quan đn quá trình s
dng BS
- óng góp
- Cân bng
- Phân b
Các nguyên tc liên quan
đn th trng:
- Cung cu
- S hoà hp
- Thay đi trong môi
trng kinh t xã hi
9 1.2.2.3. C s giá tr trong thm đnh giá bt đng sn
Giá tr th trng: Giá tr th trng ca mt tài sn là mc giá c tính
s đc mua bán trên th trng vào thi đim thm đnh giá, gia mt bên là
ngi mua sn sàng mua và mt bên là ngi bán sn sàng bán, trong mt giao
dch mua bán khách quan và đc lp, trong điu kin thng mi bình thng
(TCTGVN s
01).
Hot đng thm đnh giá phn ln là da trên c s giá tr th trng, tuy
nhiên có nhng loi tài sn riêng bit, mc đích thm đnh giá riêng bit đòi hi
thm đnh giá phi da trên c s giá tr phi th trng.
Thu thp s liu thông tin th trng
Thu thp s liu v các tài sn có th so sánh
Bc 4: Phân tích s liu
Phân tích th trng
Phân tích s dng tài sn tt nht, hiu qu
nht (đt trng, công trình xây
dng)
Bc 5: Áp dng phng pháp thm đnh giá
Thc hin các bc tin hành ca các phng pháp TG đ đa ra ý kin
cui cùng v giá tr tài sn.
Bc 6: Báo cáo thm đnh giá
Báo cáo thm đnh giá thng gm nhng ni dung sau:
- Nhng thông tin c bn v tài sn
- Nhng cn c pháp lý đ thm đnh giá
-
Mô t đc đim tài sn v mt k thut, mt pháp lý.
- Nhng gi thit và hn ch trong thm đnh giá tr tài sn
- Kt qu kho sát thc đa (thm đnh hin trng)
- Các PP thm đnh giá áp dng và nhng tính toán trong quá trình TG
- Nhng lp lun v mc giá cui cùng.
- Nhng quyn li và li ích cá nhân (nu có) ca TV đi vi TS
- Ch ký ca thm đnh viên
1.2.2.5. Các phng pháp thm đnh giá bt đng sn
Có nhiu cách tip cn trong vic thm đnh giá BS, tuy nhiên mt s
phng pháp c bn sau thng s dng đ tin hành thm đnh giá bt đng sn
trong nn kinh t:
11 a) Phng pháp so sánh
t. Kh nng to ra thu nhp là mt yu t c bn đi vi tài sn. Tài sn ti ra
thu nhp cao thì giá tr th trng ca nó càng cao và ngc li. Phng pháp thu
Giá tr thng d BS
Giá tr phát trin gp
ca công trình phát
trin (d kin)
Chi phí phát trin, bao
gm c li nhun ca
nhà đu t phát trin
=
-
12 nhp s dng đ phân tích kh nng to ra dòng thu nhp trong tng lai ca mt
tài sn sau đó vn hóa dòng thu nhp này đ tìm ra giá tr hin ti ca tài sn.
C s lý lun ca phng pháp này là giá tr th trng ca mt tài sn
bao gm giá tr hin ti ca tt c các khon li nhun tng lai có th nhn
đc t tài sn.
Chit khu dòng tin:
GT
=
n
CF
t
∑
+
V
pháp đu t.
Tóm li, trong vic s dng các phng pháp trên đ tin hành thm đnh
giá, không có phng pháp nào là phng pháp chính xác riêng r, mà ch có
phng pháp phù hp nht, còn các phng pháp khác có th đc s dng đ
kim tra kt qu ca phng pháp phù hp nht. Vic xác đnh phng pháp thích
GT
=
TNR
r
13 hp nht ph thuc vào các yu t nh: thuc tính ca tài sn, đc đim th trng,
mc đích và mc tiêu ca vic thm đnh giá…
1.3. Phng pháp so sánh trong thm đnh giá bt đng sn
Phng pháp so sánh đc s dng gn nh ph bin trong thm đnh giá
cng là phng pháp ch yu và cn bn ca thm đnh giá vì nh
ng lý do sau:
- Là phng pháp hu nh ít gp khó khn v k thut.
- Nó th hin s đánh giá v giá tr ca th trng, vì vy nó có c s đ
các bên liên quan tha nhn.
- C s cho nhiu phng pháp TG khác.
1.3.1. Ni dung:
Phng pháp so sánh da trên lý lun cho rng giá tr th trng ca mt
tài sn có quan h mt thit v
i các giá tr ca các tài sn cùng loi đã đc giao
dch trên th trng.
Ni dung ca phng pháp so sánh là tìm kim các tài sn đã đc giao
dch trên th trng tng đng vi tài sn thm đnh giá, và tin hành nhng
Hình 1.2. Các bc thc hin phng pháp so sánh
(1) Nghiên cu th trng: Nghiên cu th trng đ có thông tin v giá giao
dch, giá niêm yt hoc giá chào bán và các yu t so sánh ca nhng tài sn
tng t vi tài sn cn thm đnh giá, đã giao dch thành công hoc đang mua,
bán trên th
trng.
(2) Kim tra thông tin: Thu thp, kim tra thông tin, s liu v các yu t so sánh
t các tài sn cùng loi hoc tng t có th so sánh đc vi tài sn cn thm
đnh giá đã giao dch thành công hoc đang mua, bán trên th trng vào thi
đim cn thm đnh giá hoc gn vi thi đim cn thm đnh giá.
nhn din rõ các yu t so sánh c
n phân tích k các giao dch th
trng. Mc đích ca vic đánh giá các giao dch th trng nhm tìm ra nhng
giao dch tho mãn lý thuyt “ngi bán t nguyn và ngi mua t nguyn” và
càng có kh nng so sánh vi tài sn mc tiêu đc xem xét thì hiu qu ca vic
phân tích và điu chnh càng cao
(3) Chn d liu so sánh thích hp: Chn đn v so sánh thích hp vi đc đim
ca tài sn và th trng khu vc (m
2
, m
3
, cn h, phòng, ging bnh…). Xây
dng bng phân tích, so sánh đi vi mi đn v so sánh.
(4) So sánh và điu chnh: Cn c và kt qu kho sát tài sn thm đnh giá, cn
c vào thông tin th trng (nhng tài sn so sánh) thu thp trên, tin hành
phân tích đ làm rõ nhng đc đim ging nhau và khác nhau gia BS cn đnh
giá và các TSSS. Nhng yu t so sánh đc s dng ph
bin theo trt t sau:
Nghiên cu th trng
o Phân tích theo cp
o Phân tích s liu thng kê: phân tích hi quy và tham kho thng
kê đc s dng phi hp vi các phng pháp khác.
o Phân tích đ th: kt lun đa ra da trên c s s hin th nhng s
liu thành đ th.
o Phân tích xu hng: rt hu ích khi có nhiu s liu th tr
ng tài
sn
o Phân tích các yu t liên quan đn chi phí.
o Phân tích s liu th yu, b sung.
16 K thut phân tích cht lng:
o Phân tích so sánh tng quan
o Phân tích sp xp
Thng s dng lng ghép: xác đnh các yu t so sánh, so sánh s
đóng góp ca mi yu t, rút ra s điu chnh cho mi yu t, tin
hành so sánh rút ra mc giá ch dn.
Mt s hình thc điu chnh:
- iu chnh theo t l phn trm
-
iu chnh theo s tin tuyt đi
Khi tin hành điu chnh theo t l phn trm cn tin hành theo trình t sau:
X Quyn tài sn
X iu kin bán
X iu kin tài chính
X iu kin th trng
X Các đc đim k thut, đc đim vt lý ca tài sn: v trí, hình d
ng,
càng tt. Tuy nhiên, trong mt s trng hp đ tin cy ca tiêu chí
này cn xem xét khi mà tng s tin điu chnh âm và chnh dng đu
khá ln trong khi mc điu chnh ròng li nh.
X Các tiêu chí khác: T l điu chnh gp trên giá bán, Tình trng thông
tin, tính tng thích gia TSSS và TST…
Kt lun v mc giá cui cùng th hin giá tr TS cn thm đnh. Mc giá
cui cùng có th là mt mc giá (mt con s c th), hoc trong mt khon giá tr.
1.3.4. Nhng hn ch và các điu kin ca phng pháp so sánh
Nhng hn ch:
- thc hin đc PPSS cn thit phi có thông tin th trng.
- Các d liu thng mang tính cht lch s: Trong điu kin th trng
bin đng, nhng thông tin này s tr nên lc hu trong vòng mt thi
gian ngn, nh hng đn thi hn ca kt qu thm đnh.
Các điu kin cn thit phi có đ thc hin đc phng pháp so sánh
- Cht lng ca thông tin phi cao: Thông tin c
n phi phù hp, kp
thi, chính xác, có th kim tra đc, đy đ và đáng tin cy.
- Thông tin thu nhp đc là có th so sánh đc: Trong trng hp
nhng cuc mua bán có th so sánh đc li không ging nhau lm vì
tính đc bit ca tài sn đc xem xét, điu này s gây nh hng đn
tính chính xác ca phng pháp này.
- Th trng cn phi n đnh.
18 1.4. Phng pháp chi phí trong thm đnh giá bt đng sn
1.4.1. C s lý lun
Phng pháp chi phí dùng cho thm đnh giá đc da trên c s lp lun
là mt ngi mua tim nng có đy đ thông tin hp lý thì s không bao gi tr
giá cho mt tài sn ln hn chi phí b ra đ mua mt tài sn hoc xây dng mt
d) Cng giá tr đt và tng chi phí xây dng công trình đã tr đi hao
mòn tích lu đ có đc giá tr ca bt đng sn.
GT
BS
= GT
đt
+ GT
CTXD
GT
CTXD
= GT
CTXDmi
- KH
TL
Trong đó:
GT
BS
: Giá th trng ca BS thm đnh
GT
đt
: Giá th trng hin ti ca lô đt trng
GT
CTXD
: Giá tr ca công trình xây dng
GT
CTXDmi
: Giá tr ca công trình xây dng mi ti thi đim thm đnh
KH
TL