1
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
oOo
BÙI TH NHT LAM NÂNG CAO NNG LC CNH TRANH CA
NGÂN HÀNG THNG MI C PHN
NGOI THNG VIT NAM
TRONG QUÁ TRÌNH HI NHP QUC T CHUYÊN NGÀNH : NGÂN HÀNG
MÃ S : 60.31.12
LUN VN THC S KINH T NGI HNG DN KHOA HC
PGS.TS TRN HOÀNG NGÂN

THÀNH PH H CHÍ MINH – 2010

hàng.
1.1.3 Các yu t góp phn to nên li th cnh tranh trong doanh nghip
Li th cnh tranh là mt trong nhng th mnh mà doanh nghip có hoc có
th huy đng đ có th cnh tranh thng li.  có th to đc li th cnh tranh, các
doanh nghip cn nghiên cu các yu t sau:
- Ngun gc s khác bit: So vi đi th cnh tranh, doanh nghip có gì vt
tri hn v mt giá c sn phm, cht lng sn phm hàng hóa, cht lng sn phm
dch v, mng li phân phi.
- Th mnh ca doanh nghip v c s vt cht, nhà xng, trang thit b k
tht.
- Kh nng phát trin sn phm mi, đi mi dây chuyn công ngh, h thng
phân phi.
- Cht lng ca sn phm.
- Kh nng đi ngoi: Kh nng liên kt vi các doanh nghiêp khác hoc liên
doanh vi nc ngoài, hoc s dng s tr giúp ca các t chc trong cnh tranh.
- Kh nng tài chính: Kh nng ca doanh nghip trong vic qun lý chi phí,
huy đng vn và thanh toán các ngha v tài chính.
- S thích nghi ca t chc: S mm do ca t chc đ thích ng vi s thay
đi ca môi trng. S thích nghi ca h thng quyn lc lãnh đo và t chc hành
chính trong lnh vc hot đng.
- Kh nng tip th: Nhiu doanh nghip thành công nh vào vic c gng cung
cp nhiu giá tr hn cho khách hàng, phát trin sn phm mi, nâng cao cht lng
dch v, phc v và phân phi sn phm.
1.2 NNG LC CNH TRANH CA NHTM.
1.2.1 Khái nim chung v nng lc cnh tranh ca NHTM.
4
Trong bài vit “ánh giá nng lc cnh tranh ca các NHTM Vit Nam trong
quá trình hi nhp quc t” tác gi  Th Minh c đã đa ra khái nim nng lc
cnh tranh ca các NHTM nh sau : “Nng lc cnh tranh ca mt NHTM là kh nng
to ra và s dng hiu qu các li th so sánh đ giành thng li trong quá trình cnh

tranh ca chính các ngân hàng đó là ai (các sn phm, dch v thay th), kh nng thâm
nhp ca các đi th nh th nào, mc đ cnh tranh gia các đi th hin ti s ra sao,
các ngun lc mà ngân hàng có đ thích ng vi nhng thay đi th nào, chin lc mà
các ngân hàng s dng có phù hp không, ngân hàng có kh nng thay đi chin lc
cnh tranh ca mình không, có điu kin ca môi trng v mô s tác đng nh th nào
đn kh nng đó ca các ngân hàng trc nhng thách thc và c hi mi.
Di đây là mt s ch tiêu đánh giá nng lc cnh tranh ni ti ca các NHTM:
S đ 1.1 : H thng ch tiêu phn ánh sc cnh tranh ni ti ca NHTM
SC
CNH
TRANH

Cht lng nhân s :
- Cht lng nhân viên
- Th tc giao dch
-  an toàn chính xác
Tim lc tài chính :
- Vn t có

đc phân tích thông qua nhng ch tiêu c th nh : giá tr tuyt đi ca li nhun sau
thu, tc đ tng trng và c cu li nhun; t sut li nhun trên vn ch s hu
(ROE); t sut li nhun trên tng tài sn có (ROA); các ch tiêu v mc sinh li trong
mi tng quan vi chi phí, . .
- Kh nng thanh khon : Nó đc th hin thông qua các ch tiêu nh kh nng
thanh toán tc thì, kh nng thanh toán ngay, đc bit là kh nng qun lý ri ro thanh
khon ca các NHTM.
1.2.2.2 Nng lc v công ngh
Trong lnh vc ngân hàng, công ngh ngày càng đóng vai trò nh là mt trong
nhng ngun lc to ra li th cnh tranh quan trng nht ca mi ngân hàng. Công
ngh ngân hàng không ch bao gm nhng công ngh mang tính tác nghip nh h
7
thng thanh toán đin t, h thng ngân hàng bán l, máy rút tin t đng ATM,… mà
còn bao gm h thng thông tin qun lý (MIS – Managerment Informtics System), h
thng báo cáo ri ro, . . trong ni b ngân hàng. Kh nng nâng cp và đi mi công
ngh ca các NHTM cng là ch tiêu phn ánh nng lc công ngh ca ngân hàng. Nh
vy, nng lc công ngh không ch th hin  s lng, cht lng công ngh hin ti
mà còn bao gm c kh nng đi mi ca công ngh hin ti v mt k thut cng nh
kinh t.
1.2.2.3 Ngun nhân lc
Ngun nhân lc là ngun lc quan trng và không th thiu ca bt k ngân
hàng nào. Nhân s ca mt ngân hàng là yu t mang tính kt ni các ngun lc ca
ngân hàng, đng thi cng là cái gc ca mi ci tin và đi mi. Nng lc cnh tranh
v ngun nhân lc đc th hin qua mt s tiêu chí nh : trình đ đào to, trình đ
thành tho nghip v, đng c phn đu, mc đ cam kt gn bó vi ngân hàng.
Trình đ, hay k nng ca ngi lao đng là nhng ch tiêu quan trng th hin
cht lng ca ngun nhân lc. Quá trình tuyn dng và đào to mt chuyên viên ngân
hàng thng rt tn kém c v thi gian và công sc. Hiu qu ca chính sách nhân s,
đc bit là chính sách tuyn dng và c ch thù lao là mt ch tiêu quan trng đánh giá
kh nng duy trì đi ng nhân s cht lng cao ca mt ngân hàng.

nhánh rng khp vn rt quan trng, đc bit là trong điu kin sn phm, dch v
truyn thng ca ngân hàng vn còn phát trin.
Mc đ đa dng hoá các dch v cng là mt ch tiêu phn ánh nng lc cnh
tranh ca mt ngân hàng. Mt ngân hàng có nhiu loi hình dch v cung cp phù hp
vi nhu cu ca th trng s là mt ngân hàng có li th cnh tranh. S đa dng hoá
các dch v mt mt to cho ngân hàng phát trin n đnh hn, mt khác cho phép ngân
hàng phát huy li th nh quy mô. Tuy nhiên, s đa dng hoá các dch v cn phi thc
9
hin trong tng quan so vi các ngun lc hin có ca ngân hàng. Nu không, vic
trin khai quá nhiu dch v có th làm cho ngân hàng kinh doanh không hiu qu do
dàn tri quá mc các ngun lc.
1.2.2.6 Mc đ cnh tranh và kh nng hp tác gia các ngân hàng thng mi
trong nc
Cnh tranh gia các ngân hàng trong nc có ý ngha rt quan trng đi vi vic
nâng cao nng lc cnh tranh ca h thng ngân hàng. S cnh tranh lành mnh và hp
tác hiu qu gia các ngân hàng trong nc là nn tng đ to sc mnh ca h thng
ngân hàng và quyt đnh nng lc cnh tranh quc t ca các NHTM trong nc.
ánh giá v vn đ cnh tranh và hp tác gia các ngân hàng trong nc cn
làm rõ nhng không gii hn  nhng ni dung sau :
- Chính sách v cnh tranh và các quy đnh pháp lý v cnh tranh gia các ngân
hàng trong nc là điu kin ht sc quan trng đ đm bo s bình đng và lành mnh
trong cnh tranh. S bình đng và lành mnh trong cnh tranh đn lt mình li là nn
tng to đng lc vn lên mnh m cho tng ngân hàng trong nc nhm khng đnh
mình, đng thi thôi thúc các ngân hàng khác cng vn lên.
- ánh giá v s lng các ngân hàng trong nc trong tng quan vi quy mô
ngành là mt phân tích cn thit cho thy s lng các ngân hàng hin có là nhiu hay
ít so vi quy mô ca ngành.
- c đim v cnh tranh gia các ngân hàng là yu t quan trng hn quyt
đnh s lành mnh ca môi trng cnh tranh. c đim v cnh tranh th hin  s đa
dng ca chin lc cnh tranh ca các ngành trong nc, các phng pháp và phng

1.4 BÀI HC KINH NGHIM T TRUNGQUC VÀ KHU VC
11
Chính ph Trung quc đã đa ra mt tin trình hi nhp quc t ngành ngân
hàng mt cách t t đc h tr bng các chng trình ci cách nhm cng c khu vc
ngân hàng.
Phng pháp hi nhp quc t “t t” ca Trung Quc bng cách: gim dn các
hn ch đi vi s tham gia và hot đng ca các NHNNg thông qua vic cho phép
thành lp “mi” các ngân hàng 100% vn nc ngoài và thong qua vic mua li c
phiu ca đi tác chin lc. M ca cho phép các NHNNg tham gia vào th trng
trong nc vi xu hng cho phép các ngân hàng con tham gia nhiu hn các chi
nhánh.
 hi nhp thàng công, Trung Quc luôn xác đnh ngoài vic đa ra các chính
sách to điu kin cho hi nhp, cn to mt môi trng trong nc tht hp dn đ tt
c các ngân hàng (trong nc và ngoài nc) cùng phát trin. Quá trình hi nhp “t
t” nhng đng b và toàn din ca Trung Quc chc chn s giúp đt nc này có
mt h thng ngân hàng lành mnh và hi nhp quc t.
Vit Nam và Trung Quc có nhiu đim tng đng trong quá trình ci cách,
m ca, hin đi hóa đt nc theo con đng xã hi ch ngha nht là trong quá trình
hi nhp kinh t th gii. Vit Nam và Trung Quc đu là nhng quc gia đang phát
trin, lc lng kinh t, trình đ vn hóa, h thng lut pháp còn có nhng hn ch so
vi các nc phát trin; hai nc đu va phi tri qua thi k thc hin kinh t k
hoch tp trung, quá trình ci cách th ch kinh t theo hng kinh t th trng mi
bt đu; hai nc đu va phi tri qua thi k đóng ca tng đi v kinh t, giao lu
kinh t đi ngoi mi thc s bt đu t ngày chuyn sang ci cách m ca, cha nhiu
kinh nghim trong quan h quc t v kinh t… do vy , nhng kinh nghim ca Trung
Quc trong quá trình hi nhp rt có ý ngha tham kho đi vi Vit Nam trong nhiu
lnh vc, trong đó có lnh vc ngân hàng.
Các bài hc kinh nghim cho Vit Nam trong hi nhp quc t v ngân
hàng.
12

tng vn t có, cn tng vn t có lên mc ngang bng vi các ngân hang trong khu
vc (trên 1 t USD). Tuy nhiên, vic nâng vn t có ca các ngân hàng phi phù hp
vi chin lc tài chính ca mình.
- Gim t l n xu bng cách các ngân hàng phi thc hin cht ch quy trình
cho vay, chn chnh và thng xuyên kim tra, x lý kp thi ri ro tín dng, thc hin
các nghip v phái sinh phòng nga ri ro hu hiu. Song song vi vic phân loi n,
cn nhanh chóng phi hp vi các công ty mua bán n ca các ngân hàng và công ty
mua bán n ca B tài chính đ nhanh chóng làm sch bng cân đi. ây là cách mà
các NHTM Trung Quc đã thc hin và đt đc kt qu.
- Hin đi hóa công ngh ngân hàng đ theo kp vi trình đ công ngh ca các
nc trong khu vc và th gii. Vic hin đi hóa công ngh ngân hàng s làm tit
gim đc thi gian, lao đng phc v vic qun tr, điu hành, tác nghip cng nh
phc v khách hàng nhanh chóng, thun tin hn, đng thi phát trin đc nhiu sn
phm dch v ngân hàng hin đi.
- M rng và nâng cao cht lng danh mc sn phm dch v. Cho phép các
ngân hàng thc hin không hn ch các nghip v ngân hàng đu t và kinh doanh tin
t mi, đc bit là các nghip v phái sinh tin t, lãi sut, t giá trên th trng tài
chính trong nc và quc t nhm ti đa hóa c hi đu t và gim thiu ri ro.
- Nâng cao nng lc qun tr điu hành ca NHTM, tng cng t chc các
khóa đào to dành riêng cho cán b qun lý theo tng cp, la chn cán b qun lý cp
cao đi đào to thc tp  các ngân hàng nc ngoài, đi mi mô hình t chc và quy
ch điu hành theo hng tng quyn lc qun lý ca hi đng qun tr, nâng cao hn
na quyn t ch tài chính cho các NHTM.
1.5 PHNG PHÁP NGHIÊN CU
1.5.1 Quy trình nghiên cu
14


cnh tranh ca VCB thông qua
tài liu th cp

Ly thông tin vào bng câu hi

Thit k bng câu hi đ phng vn
 xut các gii pháp và kin ngh
Nhp s liu và x lý s liu trên
phn mm SPSS

Kt lun và nhn xét t phân tích, x
lý s liu

Ni dung x lý d liu
- Kim đnh thang đo
- o lng sc cnh
tranh
- Phân tích hi quy đ
xác đnh trng s cho
t
ng nhóm bin

15
tranh ca NHTM đ xây dng nên các yu t nh hng đn sc cnh tranh ca
NHTM.
Các ý kin đc tp hp và hoàn chnh đ đa vào bng câu hi tp trung vào các
mng ln nh sau :
1. Tim lc tài chính & hiu qu kinh doanh
2. Sn phm dch v đa dng tho mãn khách hàng
3. Cht lng nhân s và trình đ chuyên nghip trong qun lý và điu hành NH

Tim lc tài chính là yu t đu tiên nh hng đn sc cnh tranh ca NHTM.
Trong lnh vc ngân hàng tim lc v vn t có và hiu qa kinh doanh s tác đng
đn uy tín và lòng tin ca khách hàng cng nh đm bo kh nng thanh toán, m rng
và an toàn cho vic phát trin kinh doanh.
- Sn phm dch v đa dng tho mãn khách hàng
Trong kinh doanh ngân hàng, s tho mãn ca khách hàng là yu t rt quan
trng bi ch có khách hàng mi bit đc cht lng sn phm, dch v ca ngân hàng
nh th nào. Và điu này cng to nên uy tín ca ngân hàng
- Cht lng nhân s và trình đ chuyên nghip trong qun lý & điu hành NH
 có th tho mãn khách hàng, trình đ chuyên nghip ca đi ng nhân s
cng nh kh nng điu hành ngân hàng là yu t rt quan trng. Hin nay, đ có th
nâng cao kh nng cnh tranh gia các ngân hàng thì yu t nhân s s quyt đnh li
th cnh tranh.
- Công ngh tiên tin và kh nng khai thác sn phm mi t công ngh
17
ây là yu t đánh giá v kh nng cung cp các loi sn phm mi ca ngân
hàng ra th trng, cng nh kh nng ng dng công ngh tiên tin vào trong quá
trình kinh doanh ca ngân hang.
 đánh giá v nng lc cnh tranh ni ti ca VCB chúng tôi đã s dng mt
bin v nng lc cnh tranh tng th ca ngân hàng

KT LUN CHNG 1
Chng 1 ca lun vn đã đ cp đn các khái nim v cnh tranh, nng lc
cnh tranh và các yu t nh hng đn kh nng cnh tranh ca các ngân hàng thng
mi trong bi cnh toàn cu hoá v dch v tài chính, đng thi trình bày phng pháp
nghiên cu ca đ tài. Trong chng này cng xác đnh các nhân t nh hng đn sc
cnh tranh ca NHTM thông qua c s lý lun và ý kin ca các chuyên gia trong lnh
vc ngân hàng. T đây, tác gi đã xây dng thang đo Likert 5 bc và thc hin vic
nghiên cu vi kích thc mu n = 204. Trong chng tip theo, tôi s tng hp kt qu
nghiên cu ca vn đ và phân tích thc trng nng lc cnh tranh ca VCB.

Autobank vi 11.183 máy ATM và đim chp nhn thanh toán th (POS) trên toàn
quc. Hot đng ngân hàng còn đc h tr bi mng li 1.300 ngân hàng đi lý ti
100 quc gia và vùng lãnh th.
Vi b dày kinh nghim và đi ng cán b tinh thông nghip v, đc đào to
bài bn v lnh vc tài chính, ngân hàng, có kin thc v kinh t th trng, trình đ
ngoi ng, có kh nng thích nghi nhy bén vi môi trng kinh doanh hin đi và
mang tính hi nhp cao…, Vietcombank vn luôn là s la chn hàng đu cho các tp
đoàn ln, các doanh nghip trong và ngoài nc cng nh ca hn 4 triu khách hàng
cá nhân.
Nm 2009 đánh du mt bc phát trin đt phá trong hot đng ca Ngân hàng
TMCP Ngoi thng Vit Nam, hn 1 nm k t khi chuyn sang hot đng theo c
ch c phn, Vietcombank đt mc li nhun k lc k t khi thành lp đn nay (li
nhun trc thu đt 5.004 t đng). Hot đng qun tr điu hành ca Vietcombank
cng ngày càng linh hot và quyt lit hn, đa ngân hàng phát trin theo hng hin
đi, chuyên nghip và hiu qu.
Mt nm đã đi qua vi bao bin đng, vi muôn vàn gian khó nhng cng đã
mang đn không ít nhng thành công.
Tip ni đà suy thoái ca nm 2008, nhiu nn kinh t ln trên th gii đã tip
tc suy gim sâu trong na đu nm 2009 nhng ri đã gng dy và dn hi phc
trong na cui nm. Nn kinh t Vit Nam đã khá thành công khi đt đc mc tng
trng tng đi cao so vi các nc trong khu vc (5,32%) trong khi vn gi đc
lm phát  mc thp (6,52%), FDI cam kt và gii ngân vn đt mc cao, đi sng xã
hi n đnh, … Gói kích thích kinh t ca Chính Ph mà trng tâm là chng trình h
tr lãi sut đã mang li nhng hiu ng tích cc cho hot đng ngân hàng; nhng
20
nhng din bin phc tp ca lãi sut, t giá, thanh khon,… cng khin hot đng ca
các ngân hàng gp không ít khó khn.
Thc hin phng châm “An toàn – Cht lng – Tng trng – Hiu qu”,
nm qua Vietcombank đã tip tc khng đnh v th là mt ngân hàng có truyn thng
lâu đi, hàng đu ti Vit Nam và nh hng ngày càng tng trên trng quc t.

hi. K tip, có 21 ngi trong đ tui 36-45 tham gia phng vn. 19 ngi  đ tui
di 25 và 9 ngi nhóm tui trên 46.
- V b phn làm vic
Trong tng s 204 ngi đc hi, khi dch v chim 47,5%, khi tín dng chim
28,9%, các phòng đim giao dch 8,8%, khi qun lý ni b chim 6,4% và b phn
khác chim 8,3%.
- V thâm niên công tác
T 5-10 nm chim t l 35,8%, có 73 ngi tr li
T 3-5 nm có 64 ngi tr li, chim 31,4%
Di 3 nm có 41 ngi tr li, chim 20,1%
Trên 10 nm có 26 ngi tr li, chim 12,8%
- V trình đ chuyên môn
V trình đ hc vn, s ngi đc phng vn
Ph thông : 17 ngi, chim 8,3%
Trung cp, cao đng : 21 ngi, chim 10,3%
i hc : 141 ngi, chim 69,1%
Trên đi hc : 25 ngi, chim 12,3%
2.2.1.2 Kt qu làm sch d liu
22
Phng pháp thc hin : s dng bng tn s đ rà soát li tt c các bin quan
sát nhm tìm ra các bin có thông tin b sai lch hay thiu sót bng công c phn mm
SPSS.
Lnh : Analyze -> Descriptive Statistics -> Frequencies
Kt qu thc hin : sau khi thc hin lnh cho kt qu , thy không có bin quan
sát nào b sai lnh hoc thiu. Vy, d liu có th tin hành các phân tích và kim đnh.
2.2.2 Các kt qu kim đnh
2.2.2.1 Kim đnh thang đo
Mc tiêu và phng pháp thc hin:
- Mc tiêu : xác đnh mc đ nh hng ca các bin quan sát ti các bin tim
n đ loi b nhng bin không đt yêu cu đ thang đo có đ tin cy tho mãn điu

Các bin có trng s nh hn 0,5 s tip tc b loi (Othman & Owen, 2002).
Phng pháp tính h s s dng Principal Components vi phép quay Quatimaxs và
đim dng khi trích các yu t Eigenvalue=1. Thang đo đc chp nhn khi tng
phng sai trích phi bng hoc ln hn 50%. Kt qu phân tích EFA , c th :
Vi tng s 18 bin đc lp (ký hiu t c.1 đn c.18) sau khi thc hin Factor.
Kt qu đc EFA gom li thành 05 nhóm nhân t, vi giá tr tng phng sai trích là
55,886%.
T kt qu phân tích EFA, vi 05 nhân t và 18 bin đt yêu cu, đc điu chnh
mô hình li nh sau (ph lc 2 ):
(1) Nhân s & điu hành (8 bin): c.10, c.12, c.13, c.14, c.15, c.16, c.17, c.18
(2) Tim lc tài chính (4 bin) : c.1, c.2, c.3, c.4
(3) Sn phm dch v (2 bin) : c.7, c.8
(4) Hình nh thng hiu (2 bin) : c.5, c.6
24
(5) Giá c & liên kt (2 bin) : c.9, c.11 S đ 2.1 : Mô hình lý thuyt đc điu chnh theo EFA
Các gi thuyt trong mô hình :
H
1

4
*thuonghieu+

5
*giaca

Trong đó :
Nhân s & điu hành
Sn phm dch v
Tim lc tài chính
Giá c & liên kt
Hình nh thng hiu
Nng lc cnh tranh
Các bin kim soát :
- gii tính
- tui
- b phn làm vic
- thâm niên công tác
- trình đ
25
NLCT : Nng lc cnh tranh ni ti ca VCB (đc xem là bin ph thuc)
Các bin đc lp là :chatluong (Cht lng nhân s và qun lý điu hành);
taichinh (tim lc tài chình và hiu qu hot đng kinh doanh); sanpham (Sn phm đa
dng và khác bit); thuonghieu (hình nh thng hiu ni ting); giaca (giá c ca sn
phm dch v).
2.2.2.2 Kt qu kim đnh mô hình
Phng pháp thc hin : s dng công c hi quy tng quan trong phn mm
SPSS đ xác đnh mi quan h gia các bin đc lp và bin ph thuc.
Lnh : Analyze -> Regression – Linear
- Kt qu thc hin: