1

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
TRN THANH THÚY NGC
T CHC CÔNG TÁC K TOÁN QUN TR
TI TRNG CAO NG KINH T TP.HCM
Chuyên ngành: K toán
Mã s: 60.34.30

LUN VN THC S KINH T

Mc dù có nhiu c gng trong tìm tòi hc hi và nghiên cu, song lun vn
không tránh khi nhng thiu sót. Kính mong nhn đc s thông cm sâu sc và
đóng góp ý kin t Quý Thy Cô cùng các anh ch đng nghip, bn bè, đc gi đ
tôi có th hoàn thin hn na v kin thc chuyên môn ca mình.

3

LI CAM OAN

Lun vn vi đ tài "T chc công tác k toán qun tr ti trng cao đng
Kinh t TP.HCM” là do tôi nghiên cu thc hin. Các s liu trích dn trong lun
vn là nhng s liu thu thp thc t ti đn v. Tôi xin chu trách nhim hoàn toàn
v li cam đoan ca mình.

Tp. H Chí Minh, ngày tháng… nm 2010

BNG CH VIT TT

1. CB-CNV: Cán b - Công nhân viên
2. CVP (Cost – Volumm – Profit): Chi phí – Khi lng – Li nhun
3. GV: Ging viên
4. HS: Hc sinh
5. NSNN: Ngân sách nhà nc
6. SV: Sinh viên
7. TCCN: Trung cp chuyên nghip
6

DANH MC CÁC PH LC

Ph lc 1- Quyt toán thu – chi ngun NSNN, ngun khác
Ph lc 2- Thuyt minh Báo cáo tài chính
Ph lc 3- Bng Cân đi tài khon
Ph lc 4- Báo cáo tng hp tình hình kinh phí và quyt toán kinh phí đã s dng
Ph lc 5- Báo cáo tình hình thc hin d toán
Ph lc 6- D toán thu, chi ngân sách
Ph lc 7- Phiu tính giá thành sn phm đào to
Ph lc 8a- D toán thu nhp
Ph lc 8b- D toán chi phí
Ph lc 8c- D toán tin mt
Ph lc 9- Bng phân tích C-V-P
Ph lc 10- Bng phân tích kt cu đào to

2. MC ÍCH NGHIÊN CU:
 H thng hóa lý lun v k toán qun tr vi nhng ni dung phù hp vào các
trng hc.
 ánh giá thc trng v t chc công tác k toán và k toán qun tr ti trng
cao đng Kinh t TP.HCM.
 a ra nhng gii pháp t chc công tác k toán qun tr cho trng cao
đng Kinh t TP.HCM.
8

3. I TNG VÀ PHM VI NGHIÊN CU:
H thng k toán và k toán qun tr ti trng cao đng kinh t TP.HCM và
đ xut gii pháp t chc công tác k toán qun tr cho trng. Lun vn không đi
vào trình bày phn chng t, tài khon, s sách k toán.
4. PHNG PHÁP NGHIÊN CU:
Phng pháp ch yu vn dng trong nghiên cu đ tài là phng pháp duy
vt bin chng và duy vt lch s. Ngoài ra, lun vn còn kt hp s dng các
phng pháp phân tích, tng hp, so sánh, kt hp gia phân tích lý lun vi thc
tin đ làm sáng t vn đ cn nghiên cu.
5. KT CU LUN VN:
Ngoài phn m đu, kt lun, các bng biu, s đ, ph lc và danh mc tài
liu tham kho, đ tài đc trình bày gm ba chng:
Chng mt: C s lý lun v k toán qun tr.
Chng hai: Thc trng v t chc công tác k toán và k toán qun tr ti
trng cao đng kinh t TP.HCM.
Chng ba: T chc công tác k toán qun tr ti trng cao đng Kinh t
TP.HCM.


Theo nhóm tác gi Atkinson, Banker, Kaplan và Mark Young, k toán qun tr
là “mt s ci tin liên tc v hoch đnh, thit k, đo lng và điu hành h thng
thông tin tài chính và phi tài chính đ hng dn hot đng qun tr, thúc đy cách
c x và to nên các giá tr vn hóa cn thit đ đt đc chin lc, chin thut và
mc tiêu hot đng ca t chc” [12, 5].
Theo đnh ngha ca Vin k toán viên qun tr Hoa K, k toán qun tr là
“quá trình nhn din, đo lng, phân tích, din gii và truyn đt thông tin trong
quá trình thc hin các mc đích ca t chc. K toán qun tr là mt b phn thng
nht trong quá trình qun lý, và nhân viên k toán qun tr là nhng đi tác chin
lc quan trng trong đi ng qun lý ca t chc” [3, 28].
Nh vy, tt c các khái nim trên đu tp trung vào vic xác đnh ni dung,
mc đích ca k toán qun tr, phân đnh ranh gii gia k toán qun tr và k toán
tài chính. Mc đích ch yu ca k toán qun tr là cung cp thông tin cho các nhà
qun tr trong ni b t chc đ đánh giá, kim soát quá trình hot đng. 10

1.1.2 S ra đi và phát trin ca k toán qun tr
Quá trình tin hoá ca k toán qun tr có th mô t bng s đ sau:
Giai đon 1 – trc 1950, k toán qun tr ch yu quan tâm vào vic xác đnh
chi phí và kim soát tài chính, thông qua vic s dng các k thut d toán và k
toán chi phí.
Giai đon 2 – vào nhng nm 1965, s quan tâm ca k toán qun tr đã
chuyn vào vic cung cp thông tin cho hot đng lp k hoch và kim soát ca
nhà qun tr, thông qua vic s dng các k thut nh phân tích quyt đnh và k
toán trách nhim.
Giai đon 3 – vào nhng nm 1985, k toán qun tr tp trung quan tâm vào
vic làm gim hao phí ngun lc s dng trong các quá trình hot đng sn xut
kinh doanh, thông qua vic s dng các k thut phân tích quá trình và tái cu trúc

bên trong đn v trc tip điu hành hot đng.
 Mc đích:
K toán tài chính báo cáo v tình hình tài chính ca đn v. K toán qun tr
cung cp thông tin cho các nhà qun tr nhm kim soát tình hình hot đng ca đn v.
 Tính thi gian:
K toán tài chính có tính lch s, hng v quá kh, ghi nhn nhng s kin đã
xy ra. Mc dù k toán qun tr cng ghi nhn nhng s kin đã xut hin, nhng nó
nhn mnh vào vic cung cp thông tin cho các s kin tng lai đ các nhà qun tr 12

la chn các phng án, đ án d trù (lp d toán) và ra quyt đnh mt cách nhy
bén. Ví d, nhà qun tr không nhng mun bit v giá thành ca sn phm mà còn
mun bit giá thành k hoch ca sn phm đ lp d toán chi phí nguyên vt liu
và ra quyt đnh v giá…
 Tính pháp lnh:
S sách, báo cáo ca k toán tài chính phi lp theo ch đ k toán thng nht,
nu không đúng s không đc công nhn, do đó k toán tài chính có tính pháp
lnh. Tính cht ca hot đng kinh doanh, phng thc t chc và trình đ qun lý
kinh doanh ca tng b phn trong các đn v rt đa dng và phong phú, do đó s
sách và báo cáo ca k toán qun tr phi m cho phù hp đ cung cp thông tin
phc v cho vic ra quyt đnh hp lý. Vì vy k toán qun tr không có tính pháp lnh.
 Loi thông tin:
K toán tài chính ch s dng thc đo giá tr, k toán qun tr s dng c ba
loi thc đo: giá tr, hin vt và thi gian lao đng.
 c đim thông tin:
K toán tài chính phn ánh nhng s kin xy ra trong quá kh và tuân th
theo nhng nguyên tc k toán do đó thông tin k toán tài chính đòi hi phn phn
ánh mt cách trung thc các s kin kinh t đã din ra trong quá trình kinh doanh.

Mang tính lch s, quá kh Hng đn tng lai.
Tính pháp
lnh
Bt buc bi lut đnh, theo các
nguyên tc chung đc chp nhn.
Không bt buc theo lut đnh, h
thng và thông tin đc quy đnh bi
nhà qun tr đ phc v cho chin
lc và nhu cu hot đng.
Loi thông
tin
Th hin thông tin bng thc đo tài
chính.
Thc đo tài chính, hin vt, thi
gian lao đng.
c đim
thông tin
Khách quan, kim tra đc, đáng tin
cy, nht quán và chính xác.
Ch quan, linh hot, kp thi và phù
hp theo yêu cu qun tr.
Phm vi
Mang tính tng th, báo cáo tình
hình toàn b đn v.
Mang tính b phn, thông tin v các
quyt đnh b phn trong đn v.
Bng 1.1 im khác bit gia k toán tài chính và k toán qun tr
Nh đã nói, k toán qun tr và k toán tài chính là hai phân h ca h thng
k toán, ni dung ca h thng k toán qun tr đc lp bi nhu cu ca h thng
k toán tài chính. Báo cáo ca k toán qun tr và k toán tài chính đu s dng

hin toàn din các chc nng qun tr.
- K toán qun tr giúp nhà qun tr có tài liu v mc tiêu hot đng sn xut
kinh doanh ca tng b phn, ca doanh nghip trong tng thi k. T đó, nhà qun
tr thit lp đnh hng cho sn xut kinh doanh đ khai thác có hiu qu các ngun
lc kinh t ca đn v.
- K toán qun tr giúp nhà qun tr bit tình hình t chc, thc hin  tng b
phn,  đn v đ kp thi b sung, điu chnh nhng vn đ cn thit cho hot đng
ca đn v.
- K toán qun tr giúp nhà qun tr nhn bit đc tình hình thc hin, bin
đng trong thc hin đ đa ra phng pháp khai thác, kim soát, gii pháp điu
chnh và đánh giá đúng v trách nhim ca tng b phn. 15

- K toán qun tr giúp nhà qun tr đa ra các quyt đnh qun tr khoa hc,
khai thác đc tim nng kinh t, tài chính và đm bo mc tiêu ca đn v.
1.2.3 Nhng ni dung ch yu ca k toán qun tr
Nh đã trình bày, k toán qun tr là mt b phn ca h thng k toán nhm
cung cp cho các nhà qun lý thông tin v chi phí đ giúp h thc hin các chc
nng qun tr. Các chc nng c bn ca qun tr là hoch đnh, điu hành, kim
soát vic thc hin k hoch và ra quyt đnh. ây là mt quy trình khép kín  tt c
các khâu. Ra quyt đnh không phi là mt chc nng đc lp ca qun lý mà nó là
mt phn không th tách ri ca các chc nng hoch đnh, hoch đnh và kim soát
vic thc hin k hoch, trong mi chc nng đó đu đòi hi nhà qun lý phi đa
ra các quyt đnh.
Chc nng ra quyt đnh yêu cu các nhà qun lý cn la chn mt gii pháp
hp lý nht trong s các gii pháp đ xut. Vi chc nng hoch đnh các nhà qun
lý cn xây dng các mc tiêu chin lc cho t chc và vch ra các bc c th đ
thc hin các mc tiêu đó. Vi chc nng điu hành các nhà qun lý cn quyt đnh

th đa ra quyt đnh đúng đn trong quá trình t chc điu hành hot đng ca nhà
qun tr.
1.2.3.1.2 Phân loi chi phí
Chi phí đc phân loi da trên nhiu ngun gc khác nhau, nhng cui cùng
cng không nm ngoài mc đích: qun tr hot đng đn v.
 Phân loi theo ni dung kinh t:

- Chi phí sn xut: là nhng khon chi phí phát sinh theo chui các hot đng
trong khâu sn xut, bt đu bng vic cung ng nguyên liu và kt thúc bng vic
hoàn thành sn phm sn sàng đa vào kho cha thành phm, bao gm chi phí
nguyên vt liu trc tip, chi phí nhân công trc tip và chi phí sn xut chung.
- Chi phí ngoài sn xut: là nhng chi phí phát sinh ngoài quá trình sàn xut
liên quan đn vic qun lý chung và tiêu th sn phm, bao gm chi phí bán hàng và
chi phí qun lý doanh nghip.
 Phân loi theo mi quan h gia chi phí vi các khon mc trên báo
cáo tài chính: 17

- Chi phí thi k: là nhng chi phí đc s dng đ to ra doanh thu trong k
hin hành và không liên quan đn quá trình sn xut. Chi phí thi k bao gm chi
phí bán hàng và chi phí qun lý doanh nghip.
- Chi phí sn phm: là nhng chi phí liên quan đn vic sn xut hoc mua sn
phm, hàng hóa. Chi phí sn phm đc dùng đ đánh giá thành phm, hàng hóa
tn kho cho đn khi chúng đc bán.
 Phân loi chi phí theo cách ng x ca chi phí:
- Bin phí: là nhng chi phí thay đi t l thun vi s thay đi ca mc đ
hot đng. Bin phí tính cho tng đn v hot đng không đi. Bin phí ch phát
sinh khi có hot đng, khi không có hot đng bin phí bng không.


- Chi phí thích hp – chi phí không thích hp:
+ Chi phí thích hp: là dòng tin phát sinh trong tng lai do h qu trc
tip t mt quyt đnh kinh doanh.
+ Chi phí không thích hp: là loi chi phí có th b qua khi xem xét chn
la phng án hành đng.
- Chi phí c hi: Trong hot đng kinh doanh, bt k mt khon mc chi phí
nào phát sinh đu đc phn ánh và theo dõi trên các s sách k toán. Tuy nhiên, có
mt loi chi phí hoàn toàn không đc phn ánh trên s sách k toán nhng li rt
quan trng, cn đc xem xét đn mi khi nhà qun lý la chn các phng án kinh
doanh, đu t. ó là chi phí c hi (opportunity cost). Chi phí c hi là giá tr ca
li ích ln nht chu hy sinh do chn phng án này thay vì phng án tt nht k cn.
- Chi phí chênh lch: Trong quá trình ra quyt đnh, nhà qun lý thng phi
so sánh nhiu phng án khác nhau. Tt nhiên, s phát sinh các chi phí gn lin vi
phng án đó. Các nhà qun lý thng so sánh các chi phí phát sinh trong các
phng án khác nhau đ đi đn quyt đnh là chn mt phng án. Có nhng khon
chi phí hin din trong phng án này nhng li không hin din hoc ch hin din
mt phn trong phng án khác. Nhng chi phí này đc gi là chi phí chênh lch
(differential cost). Nh vy, chi phí chênh lch là khon tin khác nhau ca chi phí
gia hai phng án hành đng. Mc tng v chi phí ca phng án này so vi
phng án khác gi là chi phí gia tng (incremental cost). 19

- Chi phí chìm: là chi phí đã phát sinh trong quá kh. Chi phí chìm không nh
hng gì đn các chi phí trong tng lai và không th b thay đi vì bt k hành
đng nào trong hin ti hay trong tng lai. Vì vy, trong vic la chn các phng
án khác nhau, chi phí này không đc đa vào xem xét, nó không thích hp cho
vic ra quyt đnh.

Bin đng chi phí là chênh lch gia chi phí thc t và chi phí tiêu chun (đnh
mc chi phí). Bin đng chi phí đc tách thành hai thành phn là bin đng v giá
và bin đng v lng nhm phc v cho vic kim soát chi phí.
Bin đng v giá = Lng thc t X (Giá thc t

- Giá đnh mc)
Kt qu có đc v s bin đng đc đánh giá nh sau:
- Nu bin đng dng, ngha là chi phí thc t > chi phí đnh mc: bin đng
không thun li.
- Nu bin đng âm hoc bng 0, ngha là chi phí thc t < chi phí đnh mc:
bin đng thun li (nu nh cht lng sn phm, dch v vn đc đm bo).
Bin đng xy ra do nhiu nguyên nhân, va ch quan va khách quan. Các
nhà qun lý xác đnh đúng các nguyên nhân gây ra bin đng thì mi đa ra đc
các bin pháp đúng đn và kp thi đ chn chnh hoc phát huy các bin đng đó
theo hng có li cho đn v.
Các nhà qun lý không có nhiu thi gian đ kim tra và xác đnh nguyên nhân
ca tt c các bin đng. Phng pháp qun lý theo ngoi l (management by
exception) s giúp nhà qun lý tp trung thi gian và n lc vào vic kim soát các
bin đng có ý ngha. Khi nào mt bin đng cn đc kim soát, khi nào thì b
qua?
-  ln ca bin đng: Nhà qun lý thng quan tâm đn nhng bin đng
có giá tr ln v c s tuyt đi ln s tng đi. S tng đi ca bin đng cung
cp thông tin tt hn cho nhà qun lý trong vic kim soát.
- Tn sut xut hin bin đng: Nhng bin đng lp đi lp li liên tc cn
đc kim soát cht ch hn nhng bin đng thnh thong mi phát sinh.
- Xu hng ca bin đng: Nhng bin đng có xu hng tng dn theo thi
gian là nhng bin đng cn xác đnh nguyên nhân và kim soát.
Bin đng v lng = Giá đnh mc X (Lng thc t - Lng đnh mc) S đ 1.1 Quy trình lp d toán
K hoch
Kim soát
S liu, thông
tin quá kh
Thông tin
hin hành
S liu
d toán
S liu
thc t
Báo cáo
bin đng
Hành đng
hiu chnh 22

Khâu k hoch:
Nhân viên k toán qun tr s đc yêu cu cung cp thông tin ca các k
trc. Các s liu, thông tin trong quá kh s đc kt hp vi thông tin hin hành
đ lp d toán.
Khâu kim soát:
Khi các hot đng đc tin hành, các s liu thc t đc ghi nhn và s
đc so sánh vi s liu d toán. Các chênh lch s đc nhân viên k toán qun tr
tính toán và ghi nhn. Các n lc hiu chnh s đc thc hin nhm hng theo
các mc tiêu ca d toán. ng thi, các chênh lch này đc s dng đ xem li

chính xác hn có kt hp nhng thông tin mi nht.
S bt li ca ngân sách điu chnh liên tc là quy trình lp k hoch có th
tn quá nhiu thi gian. Hn na, nu mt đn v thng xuyên xem li ngân sách
ca mình (ít nht là mi quý cho ngân sách mt nm), phân tích các phng sai
quan trng và thc hin bt c hành đng điu chnh nào cn thit, thì ngân sách c
đnh thc s không cng nhc nh nó vn đc hình dung.
D toán ngân sách tnh và d toán ngân sách linh hot (static budgeting &
flexible budgeting)
D toán ngân sách tnh là d toán ngân sách đc lp theo mt mc đ hot
đng nht đnh. D toán tnh đc lp tng đi gin đn, tính toán cân đi ít. Tuy
nhiên, nó không cung cp đ thông tin đ ng phó vi các tình hung khác nhau,
nht là khi có s điu chnh v quy mô, mc đ hot đng đ thích ng vi tình
hình thc t ca đn v.
D toán ngân sách linh hot là d toán ngân sách đc lp tng ng vi
nhiu mc đ hot đng khác nhau. D toán linh hot đc lp theo mi quan h
vi quá trình hot đng giúp đn v xác đnh các chi phí tng ng vi các mc đ,
phm vi hot đng khác nhau. Thông thng d toán linh hot đc lp  ba mc
đ c bn là mc đ hot đng bình thng, mc đ hot đng kh quan nht, mc
đ hot đng bt li nht. Do đó, d toán linh hot giúp nhà qun tr có nhiu thông
tin hn đ ng phó vi các tình hung khác nhau.
24

D toán ngân sách ly tin và d toán ngân sách da trên c s s 0
(incremental budgeting & zero-based budgeting)
Ngân sách ly tin ngoi suy t nhng d liu trc đây. Các nhà qun tr nhìn
vào ngân sách ca thi k trc và kt qu thc t cng nh kt qu mong mun
trong tng lai khi xác đnh ngân sách cho thi k tip theo. Ví d, mt bn d toán

Kaizen là trit lý kinh t Nht ni ting đã đc ng dng đc bit thành công
trong c doanh nghip va và nh trên tt c các lnh vc  phng Tây. Kaizen đã
cung cp mt phng pháp mi đi vi tt c mi ngi trong mt t chc.Kaizen
là mt t ting Nht có ngha là ci thin liên tc.
Xut phát t suy ngh rng "trc trc" có th ny sinh liên tc  bt k thi
đim nào, b phn nào ca t chc trong quá trình hot đng, ngi Nht đ ra trit
lý qun lý Kaizen vi ni dung 5S (nm nguyên tc bt đu bng ch S trong ting
Nht) đ khc phc các "trc trc" này:
- Seiri - Sàng lc (Sort - ting Anh): Nhm loi b tt c mi th không cn
thit, không có giá tr ra khi công vic, t chc
- Seiton - Sp xp (Simply - ting Anh): Phân loi, h thng hoá đ bt c th
gì cng có th "d tìm, d thy, d ly, d kim tra, d tr li".
- Seiso - Sch s (Shine - ting Anh): Thc cht là lau chùi, quét dn, v sinh,
kim tra xem mi th có đc sp xp đúng ni quy đnh.
(Ba nguyên tc nêu trên thc cht ch là vic sàng lc, sp xp phân loi khoa
hc h thng nhà xng, máy móc, công c sn xut và tng v sinh t chc).
Hai nguyên tc tip theo:
- Seiketsu - Sn sóc (Standardize - ting Anh): nhm "Tiêu chun hoá", "quy
trình hoá" nhng gì đã đt dc vi ba nguyên tc nêu trên đ mi thành viên ca
doanh nghip tuân theo mt cách bài bn, h thng.
- Shitsuke - Sn sàng (Sustain - ting Anh): Giáo dc, duy trì và ci tin bn
nguyên tc nêu trên trong bt k mi hoàn cnh nào và trong sut quá trình hot
đng ca doanh nghip.
D toán ngân sách Kaizen là loi d toán trong đó kt hp s ci thin liên tc
vào quy trình hoch đnh ngân sách. S gim chi phí đc đa vào ngân sách trên
c s ly tin đ liên tc có nhng n lc gim chi phí theo thi gian. Nu không

Trích đoạn 1.2 Mơ hình l pd tốn thơng tin 1 xu ng 1.4 Mơ hình l pd tốn thơng tin 1 lên 1 xu ng 1.7 Mơ hình t ch c cơng tác k tốn qu ntr tiVit Nam

---