B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP H CHÍ MINH
PHM NH PHONG

CÁC GII PHÁP PHÁT TRIN NGÂN HÀNG
CÔNG THNG VIT NAM THÀNH TP
OÀN TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG CÔNG
THNG VIT NAM

Chuyên ngành: Kinh t - Tài chính - Ngân hàng
Mã s: 60.31.12 LUN VN THC S KINH T NGI HNG DN KHOA HC
GS.TS. DNG TH BÌNH MINH
TP. H CHÍ MINH – NM 2009MC LC
LI CAM OAN
DANH MC CÁC CH VIT TT

1.3.2. V s hu…………………………………………………………… 09
1.3.3. V ngành ngh và lnh vc kinh doanh………………………………. 09
1.3.4. V c cu t chc…………………………………………………… 10
1.4. Nhng li th và ri ro ca hình thc tp đoàn tài chính – ngân hàng…… 11
1.4.1. Nhng li th………………………………………………………… 11
1.4.2. Nhng ri ro có th gp phi đi vi các tp đoàn TC-NH…………… 12
1.5. Các mô hình tp đoàn tài chính - ngân hàng và c ch qun lý………………12
1.6. Khái quát v xây dng và phát trin tp đoàn tài chính - ngân hàng  mt s
nc trên th gii…………………………………………………………… 13
1.6.1. Xu th phát trin ca tp đoàn tài chính – ngân hàng……………… 13
1.6.2. Khái quát v xây dng và phát trin tp đoàn tài chính – ngân hàng  mt
s nc trên th gii…………………………………………………… 14
1.6.2.1.
M …………………………………………………………… 14
1.6.2.2. Singapore……………………………………………………… 15
1.6.2.3. Trung quc………………………………………………………16
1.6.3. Các bài hc kinh nghim v xây dng và phát trin tp đoàn tài chính –
ngân hàng…………………………………………………………………17
KT LUN CHNG 1……………………………………………………… 18
Chng 2 : Thc trng phát trin ngân hàng Công thng Vit nam thành tp
đoàn tài chính - ngân hàng.
2.1. Tng quát quá trình xây dng, phát trin và hot đng ca tp đoàn tài chính -
ngân hàng ti Vit Nam ………………………………………………………19
2.1.1. V ch trng, chính sách………………………………………………19

2.1.2. Quá trình xây dng, phát trin và hot đng ca tp đoàn tài chính - ngân
hàng ti Vit Nam………………………………………………………. 20
2.2. Thc trng hot đng kinh doanh ca ngân hàng Công thng Vit Nam… 21
2.2.1. Huy đng vn…………………………………………………………. 21
2.2.2. Cho vay nn kinh t…………………………………………………… 26

đoàn tài chính - ngân hàng Công thng Vit Nam.
3.1. Quan đim và đnh hng phát trin tp đoàn tài chính ngân hàng Công
thng Vit Nam đn nm 2015…………………………………………… 61
3.1.1. Quan đim…………………………………………………………… 61
3.1.2. nh h
ng phát trin…………………………………………………. 61
3.1.2.1. Mc tiêu…………………………………………………………61
3.1.2.2. Ni dung đnh hng……………………………………………62
3.1.2.3. L trình thc hin……………………………………………….63
3.2.  xut mô hình tp đoàn tài chính – ngân hàng Công thng Vit Nam… 65
3.3. Chin lc kinh doanh trong tp đoàn tài chính – ngân hàng Công thng Vit
Nam………………………………………………………………………… 68
3.4. C ch qun lý trong tp đoàn tài chính – ngân hàng……………………… 71
3.5. Các gii pháp h tr phát trin ngân hàng Công thng Vit Nam thành tp
đoàn tài chính - ngân hàng ………………………………………………… 73
3.5.1. i vi Nhà Nc, Chính Ph………………………………………. 73
3.5.2. i vi Ngân hàng Công thng Vit Nam……………………………76
KT LUN CHNG 3……………………………………………………… 78

KT LUN
TÀI LIU THAM KHO
PH LC

LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn này do chính tôi thc hin.
Tt c các thông tin, s liu trích dn có ngun gc đáng tin cy.
Tác gi

KHT : K hoch đu t
LNST : Li nhun sau thu
NHNN : Ngân hàng Nhà nc
NHNNVN : Ngân hàng Nhà nc Vit Nam
NHTM : Ngân hàng Thng mi
NHTMCP : Ngân hàng Thng mi c ph
n
NHTMNN : Ngân hàng thng mi Nhà Nc
TC – NH : Tài chính – ngân hàng
TCKT : T chc kinh t
TCTD : T chc tín dng
TNHH : Công ty trách nhim hu hn
TTQT : Thanh toán quc t
TTTM : Tài tr thng mi
VIETINBANK : Ngân hàng Công Thng Vit Nam
VCB : Ngân hàng TMCP Ngoi Thng Vit Nam
WTO : T chc thng mi th gii
DANH MC BNG BIU
Bng 2.1: C cu huy đng vn ca Vietinbank 22
Bng 2.2: Vay NHNNVN 23
Bng 2.3: Tin gi ca khách hàng 24
Bng 2.4: T l trích d phòng ri ro tín dng theo quy đnh ca NHNN Vit Nam 33
Bng 2.5: Mt s ch tiêu ch yu hot đng th trng vn 37
Bng 2.6: Mt s ch tiêu ch yu hot đng cho thuê tài chính 38
Bng 2.7: Kt qu hot đ
ng Công ty Bt đng sn và đu t tài chính Vietinbank VN
39

Hình 2.9: T l an toàn vn 2006-2008 32
Hình 2.10: Qu d phòng ri ro cho vay khách hàng 2006-2008 33
Hình 2.11: Phân loi n nm 2008 34
Hình 2.12: C cu đu t chng khoán đu t thi k 2006 – 2008 35
Hình 2.13: Doanh s mua bán ngoi t trong khu vc ni đa thi k 2006 – 2008 40
Hình 2.14: Tc đ tng phát hành th 42
Hình 2.15: Tng quan Tng tài sn và vn điu l ca Vietinbank vi các ngân hàng
khác nm 2008 49
Hình 2.16: Mng l
i hot đng ca Vietinbank và các ngân hàng khác 54
Hình 2.17: Li nhun sau thu và t l n xu ca Vietinbank và các ngân hàng khác
54 LI M U
1. Tính cp thit ca đ tài:

Tp đoàn tài chính ngân hàng là mt hình thc liên kt kinh t gia các thành
viên là các ngân hàng, doanh nghip, các công ty, có quan h vi nhau v công ngh và
li ích, hot đng nhiu ngành khác nhau  trong mt nc hay nhiu nc đ tin
hành hot đng kinh doanh thông qua s điu hành chung.
Tp đoàn tài chính ngân hàng có nhiu u th và có vai trò ht sc quan trng
trong vic tích t, tp trung vn, nâng cao kh nng cnh tranh, m rng kinh doanh đa
ngành và t

các tp đoàn tài chính - ngân hàng.
Nghiên cu thc trng phát trin tp đoàn tài chính - ngân hàng Công thng
Vit Nam, đ xut các gii pháp phát trin ngân hàng Công thng Vit Nam thành tp
đoàn tài chính - ngân hàng nhm nâng cao nng lc cnh tranh trong bi cnh hi nhp
kinh t toàn cu.
4. Phm vi nghiên cu:

i tng nghiên cu là ngân hàng Công thng Vit Nam trên toàn h thng.
Phm vi nghiên cu tp trung vào: Các nhân t nh hng, các tiêu chí hình
thành tp đoàn tài chính - ngân hàng Công thng Vit Nam, mô hình qun lý, chin
lc kinh doanh thi gian 2004 đn 2015.
5. Phng pháp nghiên cu:

 phù hp vi ni dung, yêu cu, mc đích ca đ tài đ ra, phng pháp đc
thc hin trong quá trình nghiên cu gm phng pháp so sánh, phân tích kt hp vi
h thng hoá. Bên cnh đó, đ tài cng vn dng kt qu nghiên cu ca các công trình
khoa hc liên quan đ làm phong phú và sâu sc hn các c s khoa hc và thc tin
ca đ tài.
6. Nhng đóng góp mi c
a đ tài:

 tài làm rõ nhng vn đ lý lun c bn v tp đoàn tài chính - ngân hàng,
đng thi cng đa ra mt s bài hc kinh nghim v xây dng và phát trin tp đoàn

tài chính - ngân hàng trên th gii đ nghiên cu áp dng phù hp vi điu kin c th
ca Vit Nam.
Khi các tp đoàn tài chính - ngân hàng ti Vit Nam đã hình thành, vn đ quan
trng là phi qun lý, giám sát các tp đoàn tài chính - ngân hàng nhm đm bo cho
nn kinh t đc vn hành tt.  tài đã đa ra, c ch qun lý đi vi các tp đoàn tài
chính - ngân hàng ti Vit Nam. ng th

c tip ca cuc cách mng
công nghip  các nc Tây Âu và Bc M. Nhiu công ty, doanh nghip vi nng lc
sn xut, nng sut lao đng khác nhau, dn ti qui mô và tc đ phát trin khác nhau
đã xut hin các hin tng chèn ép, thôn tính, hoc t nguyn tìm cách “chung sng
hoà bình vi nhau trên c s nhng liên minh hay t hp đ “phân chia” th trng và
khai thác nhng tim nng riêng có ca tng công ty, doanh nghip trong m
t “v bc”
vng chc hn bi mt liên minh rng hn. T đó, chúng ta đã tng nghe và đc đc
nhng danh t ch các tp hp nh vy ph bin t cui th k 19, đu th k 20 nh:
“Cartel”; “Association” và gn đây hn là các “Cheabol”; “Group” v.v tt c đu có
chung mt s ngha ch đo là: liên minh, liên kt, nhóm cùng tho thun tuân th
m
t s nguyên tc điu chnh chung nh: phi hp chin lc, góp vn, cung ng sn
phm; phân chia chim lnh th trng; thng nht phng thc, nguyên tc kim soát
ni b; có mt công ty đóng vai trò “thng hiu” trung tâm, có kh nng chi phi và
bo v các Công ty con hoc Công ty thành viên khác trong liên minh có th tránh khi
nguy c b chèn ép hoc thôn tính Tt c nhng “liên minh” nh th, khi nghiên cu
và d
ch ra ting Vit, thông thng chúng ta gi chung là: “Tp đoàn”. ây là mt
danh t rt gn gàng, rt chun v phng din ngôn ng, song đ hiu sâu v ni hàm
ca danh t mang tính cu trúc quan h kinh t này còn đang là mt vn đ rt nan gii
không ch  Vit Nam.
Xu th toàn cu hóa và s phát trin nh v bão ca khoa hc công ngh, đc
bit là công ngh thông tin và s
 ni lng các quy đnh pháp lý v TC – NH là nguyên

2
nhân chính thúc đy quá trình hình thành và phát trin ca các tp đoàn TC – NH. Khi
phát trin đn mc đ nht đnh và do nhu cu ca nn kinh t, các ngân hàng, công ty
bo him hay công ty chng khoán đu vn ra hot đng đa nng và hng ra toàn

1.1.2.2. Hot đng kinh doanh đa ngành, đa lnh vc
Chin lc sn phm và hng đu t luôn thay đi phù hp vi s phát trin
ca tp đoàn TC – NH và môi trng kinh doanh, nhng mi ngành đu có đnh
hng ngành ch đo, lnh vc đu t mi nhn vi nhng sn phm đc trng ca
tp đoàn TC – NH. Qua quá trình hot đng, phát trin, quy mô và c cu kinh doanh
ca tp đoàn TC – NH cng dn đc m rng, đa đng hóa các loi hình kinh doanh,
phù hp vi đòi hi ca th trng và s phát trin ca nn kinh t. Bên cnh ngành
ngân hàng làm ch đo, các tp đoàn TC – NH m rng các hot đng sang lnh vc
khác nh : bo him, chng khoán, bt đng sn, vàng, cho thuê tài chính
Tp đoàn TC – NH hot đng đa ngành,
đa lnh vc là đ phân tán ri ro, mo
him vào các lnh vc kinh doanh khác, bo đm cho tp đoàn TC – NH luôn đc
bo toàn và hiu qu, đng thi tn dng đc c s vt cht và kh nng lao đng
ca tp đoàn.
1.1.2.3. a dng v c cu t chc, v s hu, pháp nhân và th nhân
c trng quan trng nht là m
i công ty trong tp đoàn phi là mt pháp nhân
đc lp. Các công ty thành viên hoc công ty con có s hu tài sn riêng, tr s riêng,
th trng riêng và thm chí ngành ngh riêng. Chính vì vy, gia các công ty trong
cùng mt tp đoàn có mc thu nhp, tình trng ri ro và qui mô tài chính không ging
nhau. Vic hình thành mt tp đoàn TC – NH luôn theo nguyên tc t nguyn thông
qua đàm phán đ mua, bán, liên doanh, sáp nhp, cam kt, ký kt trong đó có mt
công ty khi xng đóng vai trò sáng lp đu tiên ca tp đ
oàn (nu là hình thành tp
đoàn thông qua hình thc “tp trung t bn” t nhiu công ty thành viên); hoc t mt
công ty ln tách ra thành nhiu công ty con đc lp thông qua mt “công thc” phân
chia s hu hoc mt quan h t l s hu mà trong đó công ty m vn là công ty có
vai trò chi phi (nu tp đoàn hình thành thông qua hình thc “tích t t bn”). Nh
vy, vic hình thành mt tp đoàn TC – NH nói chung không phi do mt “mnh lnh”
hành chính ca Nhà nc công b đ “thành lp”, mà là vic công b ca chính tp

Công ty con hay Công ty thành viên, ni mà t đó h đc bu vào các Hi đng hay
y ban và ngoài ra đc hng mt khon ph cp trách nhim do các công ty thành
viên hay công ty con trích t li nhun đóng góp lên theo qui đnh chung. Tp đoàn TC

5
– NH do đó luôn có khái nim “Công ty xut phát” hay “Công ty gc”, hoc “Công ty
đng đu”, “Công ty sáng lp”, Công ty “Holding” V th ca Công ty này trc ht
biu hin  Logo mang tên tp đoàn và  kh nng chi phi đnh hng phát trin ca
các công ty con hay công ty thành viên khác trong tp đoàn. Li ích chung ca các
công ty trong tp đoàn là đc hành đng theo chin lc chung, theo “bn đ” phân
b th trng hay các quan h gn bó v vn, v thng hiu, v
 vn hoá, v ngoi giao
v.v. C ch điu hành chung ca các tp đoàn TC – NH ch yu da trên quan h v
li ích kinh t minh bch, v uy tín cng nh các cam kt đã ghi trong qui ch chung
ca tp đoàn mà không da trên các mnh lnh hành chính. Cng theo đó, các pháp
nhân trong tp đoàn luôn có chung quyn đc bo v đ có th tránh khi nhng nguy
c b thôn tính hay chèn ép trên th trng t các công ty ngoài t
p đoàn
1.1.4. Vai trò ca tp đoàn tài chính – ngân hàng
S hình thành và phát trin ca các tp đoàn TC – NH nh đã phân tích có ý
ngha ln trong lch s phát trin ca nhân loi; nó không nhng đánh du bc phát
trin mi ca lc lng sn xut và quan h sn xut trong thi đi ngày nay, mà còn là
đng lc tng cng sc mnh kinh t và kh nng cnh tranh ca tp đ
oàn TC – NH
cng nh các công ty thành viên mt khi đã tham gia vào t hp kinh t này. Bên cnh
đó, tp đoàn TC – NH còn cho phép các nhà kinh doanh huy đng đc mi ngun lc
vt cht, hn ch ti đa s cnh tranh gia các công ty thành viên vi nhau; đng thi
ngn cn đc s thâm nhp ca các tp đoàn TC – NH khác.  các nc đang phát
trin, tp đoàn TC – NH đc coi là gii pháp chin lc nhm bo v
 các t chc tài

m đáp ng nhu cu ngày càng cao ca nn kinh
t.
1.2.1.3. Trình đ phát trin khoa hc, công ngh
S phát trin v bão ca khoa hc công ngh trong các nm gn đây là nhân t
quan trng thúc đy kinh t phát trin. S phát trin nhanh chóng ca công ngh thông
tin trên tt c các lnh vc đã và đang là trung tâm chính sách công ngh ca chính ph.
Trong xã hi tin hc ngày nay thì công c ch đo là:”tp trung trí thc cao, ngun vn
chin lc vn là trí thc và tin hc”. Bt k nc phát trin hay đang phát trin thì

7
phát trin kinh t đc bit là phát trin các ngành dch v TC – NH đu phi da vào
cách mng khoa hc, công ngh và ngun lc thúc đy s tin b ca khoa hc, công
ngh không ngng đc tng cng, do đó hàm lng khoa hc, công ngh trong các
ngành dch v tài chính – ngân hàng th gii ngày càng cao, sc cnh tranh ca ngành
dch v tài chính – ngân hàng ngày càng mnh, các nc trên th gii đu coi trng
chính sách khoa hc công ngh. Vi
c ng dng khoa hc công ngh mi thích hp làm
đa dng hóa các sn phm dch v TC – NH và m rng th trng. Nhng yu t nói
trên là môi trng rt quan trng cho s liên kt các ngân hàng riêng l thành các tp
đoàn TC – NH ln.
1.2.1.4. Trình đ phát trin ca th trng
Có th thy rng, th trng th gii hin nay đang là mt th trng rt rng
l
n, đc hình thành qua nhiu giai đon, bao trùm lên tt c các nn kinh t trên th
gii. Vic hình thành các t chc kinh t trên th gii v chính tr, thng mi, tài
chính, đã tác đng mnh m lên th trng, ngoài yu t bao trùm, th trng th gii
hin nay cng đã hình thành  các khu vc kinh t, va h tr nhau cùng phát trin,
va hp tác chng cnh tranh, đó là các th
trng khu vc nh (EU, Bc M,
ASEAN) hoc các din đàn và các t chc các nc có cùng chung quan đim. Vic

đn kh nng ca các t chc tài chính – ngân hàng phi đng đu vi s cnh tranh
trên các th trng khác nhau. Nhng tình hình trên đây dn đn s liên kt các ngân
hàng thành nhng tp đoàn tài chính – ngân hàng ln đ ng phó vi thi cuc.
1.2.2. Quan đim và chính sách ca Nhà Nc đi vi vic phát trin các
tp đoàn tài chính – ngân hàng
Quan đim và chính sách Nhà Nc ca mi quc gia là khác nhau. Tuy nhiên,
nhiu nhà hoch đnh chính sách ca các nc trên th gii u tiên phát trin các tp
đoàn kinh t ln
đa dng là cc k quan trng cho vic tn dng li th ca tính kinh t
theo quy mô và đm bo kh nng cnh tranh trên th trng quc t.
1.2.3. Yu t chính tr, gia đình nh hng đn vic phát trin tp đoàn tài
chính – ngân hàng
Yu t chính tr: T tình hình phát trin các tp đoàn TC – NH  mt s nc
trên th gii nh đã trình bày, chúng ta có th thy rõ yu t chính tr có nh hng rt

9
ln đn xu th phát trin ca tp đoàn nh th nào. nh hng ca Chính ph đc c
th hoá qua các chính sách công ngh, chính sách tài chính - tin t đã có tác dng hoc
thúc đy hoc cn tr s phát trin ca các tp đoàn TC – NH.
Yu t gia đình: yu t gia đình có nh hng rt đa dng ti xu th phát trin
tp đoàn TC – NH.
i vi các nc  Châu Âu, Châu M yu t gia đình không nh
hng ln đn vic phát trin các tp đoàn TC – NH. i vi các nc  Châu Á yu
t gia đình nh hng ln đn vic phát trin các tp đoàn TC – NH nh :  Hàn Quc
các tp đoàn ln đu có h hàng gia đình.
1.3. Các tiêu chí đ hình thành các tp đoàn tài chính – ngân hàng
1.3.1. V quy mô
Khi nghiên cu m
t s tp đoàn TC – NH ln trên th gii ta thy, chúng đu có
quy mô ln trên các phng din: vn, doanh thu, lao đng, s doanh nghip thành

chng khoán, sn xut, đu t khu công nghip và h tng khu công nghip…; tp
đoàn Sumitomo ni ting v ngân hàng và kinh doanh thng mi. Ti ài Loan
có t
p đoàn Chinfon va có hot đng ngân hàng, bo him li va ni ting trong
lnh vc sn xut xi-mng. Ti Singapore có tp đoàn Keppel Bank kinh doanh
lnh vc ngân hàng, thng mi, dch v,…
 Tp đoàn tài chính chuyên v ngân hàng, chng khoán, các dch v tài chính nh tp đoàn
Citi Group (M); tp đoàn HongKong and Shanghai Banking Corporation (Anh).
1.3.4. V c cu t chc
c đim ca t
p đoàn TC – NH là ly ngân hàng c ln làm ht nhân ca tp
đoàn đ liên kt và khng ch các doanh nghip xung quanh bng mi quan h nm gi
c phn, cho vay vn và sp xp nhân s. Mô hình ph bin nht ca tp đoàn TC –
NH là t chc theo kiu công ty m – công ty con. Trong đó, công ty m và công ty
con đu có t cách pháp nhân đc lp, có tài sn và b máy qun lý riêng. Giao dch
gia ngân hàng m và các công ty con hay gia các công ty con trong cùng mt t
p
đoàn là giao dch bên ngoài, giao dch th trng.

11
c đim ca mô hình này là ngân hàng m (holding company) s hu toàn b
hoc mt t l nht đnh vn c phn trong các công ty con, đ ra chin lc và đnh
hng phát trin tng th ca tp đoàn, đng thi phân b ngun lc ca tp đoàn
thông qua các hot đng tài chính nh phát hành, mua bán chng khoán, c cu li tài
sn ca các công ty con. Ngoài ra, ngân hàng m còn s dng v
n ca mình đ đu t,
góp vn c phn, liên doanh, liên kt đ hình thành các công ty con hoc công ty liên
kt.
Các công ty con là nhng pháp nhân đc lp, hot đng t ch và t chu trách
nhim. Hình thc pháp lý ca công ty con khá đa dng, có th là công ty c phn do

t.
Các tp đoàn TC – NH đc hình thành da trên các mi liên kt dc và ngang.
Nh các mi liên kt đó các doanh nghip có th gim bt ri ro và nhng bt trc do
th trng không n đnh và nhng thay
đi c cu gây ra.
Mt trong nhng li th ca hình thc kinh doanh tp đoàn tài chính – ngân
hàng là các thành viên trong mt tp đoàn có th d dàng chia s thông tin và ngun
nhân lc khan him vi nhau hn, t đó có th to điu kin cung cp các ngun vn
và c hi kinh doanh mi.
1.4.2. Nhng ri ro có th gp phi đi vi các tp đoàn tài chính – ngân
hàng:
Có th hn ch
 cnh tranh do các tp đoàn TC – NH thng chim v trí đc
quyn, ln át các t chc tài chính nh hn.
Các t chc tài chính ln có th không đ linh hot đ thích ng vi nhng
thách thc mi và môi trng kinh doanh thay đi. Nhng đ v ca các tp đoàn ln
nh PT Bentoel, PT Mantrust và PT Bank Summa  Indonesia cho thy các tp đoàn là
gánh nng ch không phi mang li li ích xã hi. Mt trong nhng lý do là h
u ht
các tp đoàn đã áp dng chin lc gn vi các bin pháp khuyn khích ca Chính
ph, có th ch phù hp vi thi k trc, khi th trng trong nc đc bo h, ch
không phù hp vi giai đon phi điu tit.
1.5. Các mô hình tp đoàn tài chính ngân hàng và c ch qun lý

13
1.5.1. Các mô hình
 Tp đoàn TC – NH t chc theo mô hình mt pháp nhân đc lp (công ty m).
Tt c các đn v thành viên đu hch toán ph thuc.
 Tp đoàn TC – NH t chc theo mô hình phân tán: Công ty m là mt pháp
nhân đc lp đng thi các đn v thành viên cng có th là pháp nhân đc lp.