BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRẦN PHIÊN MẶT TRÁI CỦA ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP
NƯỚC NGOÀI ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN
KINH TẾ – XÃ HỘI Ở VIỆT NAM Chuyên ngành: Kinh tế chính trò
Mã số: 62310102

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
Mt lƠ: Tip cn theo quan đim v tng trng và phát trin bn vng.
Khi nói v phát trin, đi hi ng toƠn quc lơn th IX đư đ ra quan đim: “ Phát
trin nhanh, hiu qu vƠ bn vng, tng trng kinh t đi đôi vi thc hin tin b xư
hi, công bng xư hi vƠ bo v môi trng”
Nh vy, tng trng vƠ phát trin bn vng đc hiu lƠ mt s tng trng vƠ
phát trin sao cho tho mưn các yêu cu sau đơy:
- Tc đ tng trng cao nhng phi n đnh trong thi gian dƠi.
- Tng trng kinh t phi gn lin vi tin b kinh t - xư hi vƠ công bng xư hi.

2
- m bo cng c vƠ tng cng th ch chính tr, xư hi.
- m bo cơn bng môi trng sinh thái cho sn xut vƠ đi sng.
Vi cách đt vn đ nh trên, đ đm bo cht lng hay đm bo đ bn vng
ca phát trin kinh t -xư hi, vic nhìn nhn FDI không th không gn vi tính 2 mt
(mt tích cc vƠ mt trái) ca nó.
Hai là: Tip cn theo quan đim ca V.I. Lênin v tính 2 mt ca xut khu t
bn hot đng – ca đu t trc tip nc ngoài.
Ba là: Tip cn theo quan đim v c hi và thách thc ca toàn cu hoá và hi
nhp kinh t quc t nhìn t mt trái ca FDI.
Bn lƠ: Tip cn theo quan đim v khuyt tt ca kinh t th trng - nhìn t
mt trái ca FDI
2. a ra nhng đánh giá xác đáng hn các mt trái ca FDI  nc ta thi gian
qua trên các lnh vc c th sau:
Mt lƠ: Mt trái v kinh t ca FDI đi vi nc ta.
Hai là: Mt trái v xã hi ca FDI.
Ba là: Mt trái ca FDI v vn đ môi trng vn hóa, sinh thái và du lch.
Bn lƠ: Mt trái ca FDI v cht thi gây ô nhim môi trng t các doanh
nghip và nhp khu t nc ngoài.
Nm lƠ: Mt trái ca FDI đi vi chính tr và quc phòng - an ninh.
3. Xác đnh các nguyên nhơn dn ti mt trái ca FDI tác đng đn quá trình phát trin

- Nhóm gii pháp v thc hin c ch đu t nc ngoƠi đm bo bn vng môi
trng sn xut, an ninh xư hi, du lch vƠ vn hóa
- Nhóm gii pháp bo đm gi vng an ninh chính tr, xư hi trong thu hút vƠ s
dng đu t trc tip nc ngoƠi ./.
Nghiên cu sinh

Trn Phiên 1
M U
1. LỦ do chn đ tƠi
u t trc tip nc ngoƠi (FDI) đư tr thƠnh xu th khách quan trong
chin lc phát trin kinh t - xư hi ca các quc gia trên th gii trong bi
cnh toƠn cu hóa vƠ hi nhp kinh t quc t. FDI đc nhìn nhn lƠ mt
trong nhng ngun ngoi lc quan trng đ thúc đy nn kinh t tng trng
vƠ phát trin. c bit, đi vi các nc đang phát trin, FDI đem li li ích
rt quan trng nh: b sung cho ngun vn trong nc, mt trong nhng yu
t cc k quan trng thúc đy nn kinh t tng trng vƠ phát trin; giúp tip
thu công ngh vƠ bí quyt qun lỦ tiên tin; to điu kin tham gia mng li
sn xut toƠn cu; tng cng gii quyt vic lƠm cho ngi lao đng vƠ đƠo
to ngƠy cƠng nhiu công nhơn lƠnh ngh; nơng cao ngun thu ngân
sáchầVi nhng li ích đó nên vic thu hút vƠ s dng có hiu qu FDI lƠ
mt trong nhng nhim v quan trng hƠng đu trong quan h kinh t đi
ngoi đi vi nc ta trong quá trình xơy dng vƠ phát trin kinh t - xư hi.
Thc tin trên th gii cho thy: các nc vƠ lưnh th công nghip mi
(NICs) nh HƠn Quc, Singapore, lưnh th Ơi Loan, lưnh th Hng Kông vƠ
đc bit lƠ Trung Quc, quc gia láng ging vi nc ta lƠ nhng đin hình
dn đu v thu hút FDI.
 nc ta, theo s liu ca Tng cc thng kê, vƠ ca B K hoch vƠ

thƠnh th vƠ nông thôn, gia các tng lp trong xư hi, đc bit lƠ gia nhng
vùng tip nhn đc nhiu d án vƠ vn FDI vi nhng đa phng không có
điu kin thu hút ngun vn đó. Vn đ nƠy nu không đc khc phc, v
lơu dƠi s lƠm cho nn kinh t phát trin mt cơn đi, lƠm gia tng phơn hóa
giƠu nghèo vƠ dn đn mơu thun, xung đt xư hi.

3
Li dng s khao khát vn đu t vƠ s kim soát thiu cht ch ca ta,
mt s đi tác nc ngoƠi đư góp vn vƠo liên doanh bng cách chuyn giao
nhng máy móc, thit b c k, lc hu (đc tơn trang li), đng thi kê giá
cao hn thc cht giá tr còn li ca máy móc nƠy đ nơng cao vn góp vƠo
liên doanh vi ta. Kt qu ca vn đ nƠy lƠ: các ch đu t tip tc thu li
nhun t nhng máy móc, thit b li thi đó nh kéo dƠi đc vòng đi, tui
th ca nó, vƠ quan trng hn lƠ h đư gii phóng đc nhng thit b đó đ
trang b nhng máy móc, công ngh tiên tin. Còn đi vi các nc nhn đu
t nh nc ta, phi gánh chu hu qu ca s chuyn giao công ngh lc hu,
thiu đng b vƠ tt hu v tin b k thut công ngh. Phn ln các doanh
nghip FDI đang đu t  Vit Nam có quy mô nh, các ngƠnh công ngh cao
còn ít i. Do đó, kh nng tác đng lan ta, to điu kin đ các doanh nghip
khác trong nc cùng phát trin còn rt hn ch, cha đáp ng đy đ mc
tiêu công tác thu hút FDI đư đt ra.
Mt trong nhng mt trái ca FDI mang li hu qu nghiêm trng vƠ lơu
dƠi đi vi con ngi vƠ xư hi Vit Nam lƠ do các doanh nghip đu t trc
tip nc ngoƠi li dng s hn ch, yu kém, qun lỦ thiu cht ch ca
nc ta vƠ vì chy theo li nhun h đư c tình gơy ra nhng nguy c, thm
ha v ô nhim môi trng sinh thái.
NgoƠi nhng mt trái đư nêu trên, vn đ tranh chp lao đng trong các
doanh nghip có vn đu t trc tip nc ngoƠi; vn đ khai gian doanh thu
đ trn thu; vn đ chuyn giá to ra “li tht” “l gi” gia công ty m,
công ty con gơy thit hi cho nn kinh t nc ta vƠ lƠm li cho các công ty

các bƠi vit trên tp chí, các bƠi vit trên các báo, nht lƠ trên tp chí kinh t
vƠ d báo ca B K hoch vƠ u t vƠ báo Kinh t, báo u t vƠ các báo

5
đin t. Có th đ cp mt s sách, công trình, đ tƠi khoa hc cp NhƠ nc,
các lun án có liên quan tiêu biu sau đơy:
+ V tƠi liu ca nc ngoƠi:
- Faramarz AKRAMI, 2008. Foreign Direct Investment in Developing
Countries: Impact on Distribution and Employment. A Historical, Theoretical
and Empirical Study, Thesis. Fribourg, Switzerland.
Theo AKRAMI, vn đu t trc tip nc ngoƠi lƠ mt trong nhng
bánh xe quan trng ca nn kinh t hin đi, nó giúp m rng quan h kinh t
quc t trong mt h thng th trng t do gn lin vi toƠn cu hóa. Ông
cho rng, FDI đư thay đi xu hng vƠ phơn phi ca ngƠnh đu t trong nn
kinh t th gii mt bƠn tay, lƠm thay đi phơn phi đu t trong nc vƠ gia
các thƠnh phn kinh t. Kt qu lƠ, lƠm thay đi phơn phi thu nhp gia các
quc gia, gia các khu vc ca mt quc gia, gia các khu vc thƠnh th vƠ
khu vc nông thôn, gia các tng lp. Thông qua vn đ nƠy, nghiên cu sinh
cƠng hiu rõ dòng chy ca vn FDI ch đn gin lƠ di chuyn đn các vùng
vƠ quc gia mƠ có c hi thun li cho vic thu đc li nhun cao nht. Do
đó, điu quan trng lƠ lƠm th nƠo đ ngun vn đu t trc tip nc ngoƠi
có nhng tác đng theo hng tích cc đn phơn phi thu nhp vƠ vic lƠm
trong tt c các vùng vƠ lnh vc kinh t khác nhau trong điu kin nn kinh
t m hi nhp.
- Imad A. Moosa, 2002. Foreign direct investment. Theory, Evidence
and practice. PALGRACE, New York, America.
Cun sách đư đ cp khá rõ v lch s hình thƠnh FDI, ch ra nhng đc
đim, nhng yu t quyt đnh s hình thƠnh vƠ nhng tác đng ca FDI. Xác
đnh tính hiu qu ca đu t vn vƠo các d án FDI nh da vƠo u đưi v
thu vƠ chi phí các yu t đu vƠo thp. Tác gi cun sách cng đ cp đn
7
đánh giá thc tin hot đng ca khu vc kinh t nƠy  nc ta. Xơy dng
mt s kin ngh v chính sách vƠ gii pháp nhm phát huy vai trò, tác đng
tích cc ca ngun vn nƠy trong s nghip công nghip hóa, hin đi hóa.
- Võ Thanh Thu, 2005. Nghiên cu nhng gii pháp phát trin các khu
công nghip  Vit Nam trong điu kin hin nay.  tƠi nghiên cu khoa hc
cp NhƠ nc. Tác gi đư phơn tích rt rõ quá trình hình thƠnh vƠ phát trin
các khu công nghip  nc ta, đng thi ch rõ nhng hn ch ca các khu
công nghip. Trên c s đó, tác gi đa ra mt s gii pháp nhm khc phc
nhng yu kém vƠ phát huy các thƠnh tu, hiu qu ca các khu công nghip.
 tƠi nƠy có th tham kho đ lƠm sáng t mt s mt trái nh: vic lng phí
đt đai, hoc lƠm cho mt b phn nông dơn mt vic lƠm do thƠnh lp quá
nhiu khu công nghip trong quá trình thu hút FDI.
- Phan Thanh Ph, 2005.Vit Nam vi tin trình gia nhp T chc Thng
mi th gii. HƠ Ni: NhƠ xut bn Chính tr Quc gia. Tác gi đư đ cp các
vn đ nh: toƠn cu hóa vƠ hi nhp kinh t quc t, quan đim ca ng
Cng sn Vit Nam; mt s vn đ c bn v t chc Thng mi th gii,
kinh nghim Trung Quc gia nhp WTO; thc trng tin trình hi nhp kinh
t quc t ca Vit Nam vƠ cui cùng lƠ phng hng vƠ gii pháp ch đng
gia nhp WTO ca Vit Nam. Ni dung v mng thu hút đu t trc tip nc
ngoƠi trong tin trình hi nhp khu vc vƠ th gii đc đ cp khá rõ.
- Vin nghiên cu kinh t Trung ng, 2002. Các vn đ pháp lý và th
ch v chính sách cnh tranh và kim soát đc quyn kinh doanh. HƠ Ni:
NhƠ xut bn Giao thông vn ti. Cun sách đư đ cp mt s vn đ lỦ lun
v cnh tranh vƠ đc quyn; khái quát tình hình cnh tranh vƠ đc quyn 
Vit Nam; kinh nghim quc t cnh tranh vƠ chng đc quyn  Nht Bn,
Mexico, Australia, M, có th tham kho  khía cnh nơng cao nng lc cnh



9
doanh nghip nc ngoƠi vƠ doanh nghip trong ncầ, tác gi đư lƠm sáng
t mt s mt tích cc vƠ tiêu cc (hn ch) ca đu t trc tip nc ngoƠi.
Trên c s đó, tác gi đư xơy dng mt s gii pháp nơng cao cht lng thu
hút vƠ s dng FDI  Vit Nam.
- Ngô Th Hi Xuơn, 2011. Nhng gii pháp chin lc khc phc tình
trng mt cân đi trong hot đng đu t trc tip nc ngoài ti Vit Nam.
 tƠi NCKH cp B. Báo cáo vƠo tháng 11 nm 2011. Tác gi đư đ cp các
hin tng mt cơn đi trong hot đng FDI  Vit Nam vƠ các gii pháp
khc phc s mt cơn đi đó.
- UBND ThƠnh ph H Chí Minh, 2009. Báo cáo tng kt 20 nm hot
đng đu t trc tip nc ngoài ti Thành ph H Chí Minh.
Nhìn chung, tt c các công trình nói trên lƠ nhng tƠi liu rt cn thit,
giúp nghiên cu sinh k tha nhiu kin thc quỦ báu đ hoƠn thành lun án.
Tuy nhiên, v mt trái ca đu t trc tip nc ngoƠi vn cha có đ tƠi nƠo
nghiên cu vi t cách lƠ mt đ tƠi đc lp vƠ có h thng trên c 3 mt: lỦ
lun, thc tin vƠ gii pháp ch đng hn ch mt trái ca ngun vn nƠy. Do
đó, đ tƠi nghiên cu sinh chn không trùng lp vi các đ tƠi khác.
3. Mc đích vƠ nhim v nghiên cu
V mc đích
Trên c s nhn thc rõ tính hai mt ca đu t trc tip nc ngoƠi
(FDI), đng thi cn c vƠo mt trái vƠ nguyên nhơn dn đn mt trái ca
ngun vn nƠy trong thi gian qua, lun án đ xut các quan đim vƠ gii
pháp hn ch mt trái ca FDI trong thi gian ti  Vit Nam.
V nhim v
- H thng hóa c s lỦ lun, phng pháp lun liên quan đn FDI vƠ mt
trái ca nó.
11
- LƠm rõ c s lỦ lun vƠ phng pháp lun liên quan đn mt trái ca đu
t trc tip nc ngoài.
- a ra nhng đánh giá xác đáng hn các mt trái ca FDI  nc ta thi
gian qua.
- Xác đnh các nguyên nhơn dn ti mt trái ca FDI tác đng đn quá trình
phát trin kinh t - xư hi  nc ta.
-  xut quan đim vƠ gii pháp hn ch mt trái ca FDI  Vit Nam
trong thi gian ti.
ụ ngha:
Lun án có th giúp c quan, ban ngƠnh liên quan lƠm tƠi liu tham kho
xơy dng gii pháp hn ch mt trái ca FDI. Nó cng có th lƠm tƠi liu
tham kho ging dy nhng vn đ có liên quan trong các trng i hc vƠ
Cao đng.
7. Kt cu lun án
Lun án ngoƠi phn m đu, kt lun, danh mc tƠi liu tham kho, v
ni dung đc chia thƠnh 3 chng:
Chng 1: Mt s vn đ lỦ lun c bn v đu t trc tip nc ngoƠi vƠ
tác đng ca nó đi vi s phát trin kinh t - xư hi.
Chng 2: Thc trng ca đu t trc tip nc ngoƠi vƠ mt trái ca nó đi
vi s phát trin kinh t - xư hi  Vit Nam giai đon 1988 đn nay.
Chng 3 : Quan đim vƠ gii pháp hn ch mt trái ca đu t trc tip
nc ngoƠi đi vi quá trình phát trin kinh t - xư hi  nc ta trong thi
gian ti.

Theo điu 3 Lut đu t đc nc Cng hòa xư hi ch ngha Vit
Nam công b ngƠy 12.12. 2005 thì “u t là vic nhà đu t b vn bng
các loi tài sn hu hình hoc vô hình đ hình thành tài sn tin hành các
hot đng đu t theo quy đnh ca Lut đu t và các quy đnh khác ca
pháp lut có liên quan”.
Vn đ đu t tuy có nhiu cách din đt nh đư nêu trên, song, không
có s khác bit ln, theo đó, đ xác đnh mt hot đng đc coi lƠ đu t có
th cn c vƠo my đim sau:
- u t lƠ mt hot đng tƠi chính, nhm mc đích đa vn vƠo hot
đng đ thu li nhun hoc phát trin công trình công cng, vn đu t lƠ tin
hoc các loi tƠi sn nói chung.
- u t lƠ hot đng trong mt thi gian tng đi dƠi.
- Mi đu t đu phi tuơn theo lut vƠ các quy đnh liên quan.
u t hay hot đng đu t đc phơn loi theo nhng tiêu thc khác
nhau tùy theo mc đích ca vic phơn loi. Chng hn:
Th nht: phơn loi đu t theo tính cht ca đu t có: hot đng đu t
phát trin; hot đng đu t chuyn dch mƠ không lƠm thay đi giá tr ca nó
(ví d chuyn nhng c phn t ngi nƠy sang ngi khác chng hn).
Th hai: phơn loi theo hình thc s hu vn có: đu t ca nhƠ nc,
đu t ca t nhơn hoc đu t ca các t chc tƠi chính.
Th ba: phơn loi theo quan h qun lỦ ca ch đu t có: đu t trc tip
vƠ đu t gián tip.
Mc dù có nhiu cách phơn loi khác nhau, tùy theo mc đích nghiên
cu. Vi Lun án nƠy, tác gi chn cách phơn loi th ba, tc lƠ phơn bit hai
loi đu t chính. ó lƠ đu t trc tip vƠ đu t gián tip. Vic phơn loi 14
nƠy có nh hng đn cách tip nhn, cách qun lỦ vƠ s dng vn đu t,
đc bit lƠ vn đu t trc tip nc ngoƠi.

phép h trc tip tham gia qun lý, điu hành đi tng mà h đu t vn
nhm mc đích thu đc li nhun t nhng hot đng đu t đó.
Nh vy, đu t trc tip nc ngoƠi lƠ mt hình thc hp tác kinh
doanh quc t vi nhng đc thù riêng v s can thip ca ch đu t nc
ngoƠi vƠo quá trình kinh doanh, sn xut, v tính cht lơu dƠi ca d án, v s
gn lin vi quá trình chuyn giao công ngh, đc điu chnh bng mt h
thng lut pháp hoƠn chnh, rõ rƠng vƠ đòi hi ch đu t trc tip nc ngoƠi
phi tuơn theo quy đnh lut đu t ca nc s ti. Loi hình đu t nƠy có
mt s đc đim nh sau:
* c đim ca đu t trc tip nc ngoài:
Mt là, vn góp ca ch đu t nc ngoƠi phi đt mt lng vn ti
thiu theo quy đnh ca tng nc, qua đó đ h có quyn đc trc tip tham
gia qun lỦ điu hƠnh đi tng mƠ h b vn đu t: các nc phng Tơy
nói chung, quy đnh lng vn nƠy phi chim trên 10% c phn xí nghip
nc ngoƠi thì mi đc xem lƠ đu t trc tip. Có nc quy đnh lƠ 25%.
 nc ta, Lut đu t nc ngoƠi quy đnh vn ti thiu ca bên nc
ngoƠi phi chim ít nht lƠ 30% tng s vn pháp đnh. đi vi phn góp vn
USD phi thanh toán bng VN theo t giá hi đoái ca ngơn hƠng Vit
Nam. [50, đ 8].
Hai là, v quyn điu hƠnh, qun lỦ doanh nghip có vn đu t trc tip
nc ngoƠi ph thuc vƠo mc góp vn. Nu nhƠ đu t nc ngoƠi đu t
100% vn thì xí nghip đó hoƠn toƠn do nhƠ đu t nc ngoƠi điu hƠnh, có
th trc tip hoc thuê ngi qun lỦ. i vi các doanh nghip Liên doanh, 16
vic điu hƠnh công ty do Hi đng qun tr, đng đu lƠ Ch tch Hi đng
qun tr. Tng giám đc vƠ các phó tng giám đc do Hi đng qun tr b
nhim, min nhim. Tng giám đc hoc phó tng giám đc th nht lƠ công
dơn Vit Nam.[50, đ 12]

S hình thƠnh dòng FDI lƠ do các nguyên nhơn di đơy:
Mt là, xut phát t s chênh lch các yu t đu vƠo, trong đó ngun
lao đng r lƠ yu t rt cn thit. Chng hn tin công ca các công nhơn M
lƠm vic ti ngƠnh công nghip lp ráp máy tính  Hoa K t 2.000 - 2.500
USD/ tháng thì vi công vic tng t trong các công ty con ca chúng 
Thailand vƠ Malaysia ch bng 1/5 con s nói trên [3, 135]. Cho đn nay, chi
phí lao đng r vn còn lƠ yu t hp dn các nhƠ đu t; điu đó gii thích vì
sao đu t ca M vƠo Trung Quc, vƠo ASEAN tng nhanh trong mt s
nm qua. Nói cách khác, các nhƠ đu t tìm kim s đu t  bên ngoƠi do li
dng li th chênh lch v chi phí sn xut gia các nc, qua đó thu đc li
nhun cao hn nh gim đc chi phí sn xut.
Hai là, quy lut li nhun lƠ nguyên nhơn c bn thúc đy s hình
thƠnh vƠ phát trin FDI. Thc tin đư chng minh: t sut li nhun  các
nc công nghip phát trin có xu hng gim xung, bi quá trình tng tích
ly t bn đi lin vi s tng cu to hu c ca t bn. Cu to hu c trong
CNTB ngƠy cƠng tng lƠ xu hng tt yu, nht lƠ các ngƠnh công nghip
truyn thng, nhng nhƠ đu t t bn có th thay đi t l v lng công
thc P’ = m/ c+v nh gim v bng cách thuê lao đng r hn  các nc đang
phát trin khác, hoc chuyn giao các ngƠnh công nghip truyn thng sang
các nc nƠy. Mt khác, do chy theo t sut li nhun cao, nên khi các
ngƠnh, các lnh vc có t sut li nhun cao trong nc đư đc đu t ht, 18
các nhƠ t bn không mun đu t vƠo các lnh vc cn vn ln, t sut li
nhun thp, do đó h tìm cách chuyn giao hoc đu t ra nc ngoƠi nhng
ngƠnh công nghip truyn thng nhm “ti đa hoá” đc li nhun.
Ba là, phơn tán bt ri ro khi b vn vƠo đu t. Vn đa vƠo hot
đng đu t luôn có nhng yu t ri ro. Do đó, đa vn ra nc ngoƠi đu t
bên cnh tranh th li th so sánh, chính sách u đưi, th trngầ ca nc

1996
1997
1998
1999
2000
Tng s
(T USD)
149
168
195
258.2
335.2
394.1
485.8
706.5
1089.5
1400
T l tng
gim (%)
-
112.8
116.1
132.4
129.8
117.6
123.3
145.4
154.2
128.5
Ngun: Tng hp báo cáo ca UNCTAD.(t l % nm trc đc coi là 100)

2007
2008
2009
2010
2011
Tng s
(T USD)
823
651
575
648
916
1200
1538
1370
1040
1200
1510
T l tng
gim
(%)
-
79,1
88,3
112,7
141,4
131,0
128,2
89,1
76,0

+ LỦ thuyt chu k sn xut ca Vernon. LỦ thuyt nƠy đc S.
Hirsch đa ra trc tiên, sau đó Vernon phát trin t nm 1966 đ gii thích
mt s loi đu t trc tip nc ngoƠi đc thc hin bi các công ty M 
Tơy Âu sau chin tranh th gii th hai trong ngƠnh sn xut công nghip.
Ông cho rng có bn giai đon ca chu k sn xut: đi mi, phát trin,
trng thƠnh vƠ suy gim.
Theo Vernon, trong giai đon đu các sn phm mi đc sn xut
ngay trên đt nc có phát minh đ phc v cho s tiêu dùng trong nc vƠ
mt phn đc xut khu đ phc v th trng nc ngoƠi. Nhng khi sn
phm mi đư đc th trng th gii chp nhn rng rưi vƠ nhu cu tng lên
thì vic sn xut mt hƠng đó bt đu vt biên gii quc gia đ sn xut.
Cng theo lỦ thuyt nƠy, sau chin tranh th gii th hai  Chơu Âu đư tng
nhu cu tiêu dùng sn phm sn xut ti M. Vì vy, các công ty M bt đu
xut khu sang Chơu Âu. Nh vƠo li th s hu công ngh mi, các nhƠ sn
xut s tiêu chun hóa sn phm. Qua đó, các công ty Chơu Âu đư bt đu bt
chc sn phm ca M. Do đó, các công ty M đư buc phi thc hin vic
xơy dng các c s sn xut trên chính các nc Chơu Âu đ duy trì th phn
ca h, tc lƠ sn xut ca các công ty  M đc m rng sang các nc
thông qua FDI.