B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
j
NG TH NH NGC
GII PHÁP TÀI TR TÍN DNG CHO
CÁC DOANH NGHIP VA VÀ NH
GIAI ON T NAY N NM 2015 TI
NHTMCP Á CHÂU
Chuyên ngành: Kinh t tài chính – Ngân hàng
Mã s: 60.31.12
LUN VN THC S KINH T NGI HNG DN: TS. NGUYN VNH HÙNG
THÀNH PH H CHÍ MINH – 2009 LI CAM OAN
*************
Tôi xin cam đoan s liu nêu trong lun vn này đc thu thp t các ngun
thc t, đc công b trên các báo cáo ca c quan nhà nc; đc đng ti trên
các tp chí, báo chí, các website hp pháp. Các gii pháp, kin ngh là ca các nhân
tôi rút ra t quá trình nghiên cu lý lun và thc tin.
Tp. H Chí Minh, ngày 30 tháng 10 nm 2009
1.4.2 Yêu cu đi vi vic m rng tín dng 14
1.4.3 Các ch tiêu đánh giá hiu qu vic m rng tín dng 14
1.4.4 M rng tín dng ca các NHTM đi vi các DNVVN là mt
tt yu khách quan 15
1.5 Kinh nghim ca các NHTM mt s nc v tài tr tín dng cho các
DNVVN 16
1.5.1 Nht Bn 16
1.5.3 Trung Quc 17
1.5.4 ài Loan 18
1.5.5 Bài hc kinh nghim cho các NHTM Vit Nam nói chung
và ACB nói riêng 18
Kt lun Chng 1 19
CHNG 2: THC TRNG V HOT NG TÍN DNG TÀI TR
DNVVN TI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU 20
2.1 S hình thành và phát trin ca h thng Ngân hàng TMCP Á Châu 20
2.1.1 Bi cnh thành lp 20
2.1.2 Tm nhìn 20
2.1.3 Chin lc 20
2.1.4 Thành tích đt đc 21
2.2 Hot đng tín dng cho các DNVVN ti ACB 21
2.2.1 Tình hình huy đng vn 21
2.2.2 Tình hình tài tr tín dng cho các DNVVN 25
2.2.2.1 Hot đng tín dng giai đon 2006 – 09/2009 25
2.2.2.2 C cu tín dng 26
2.2.2.3 Cht lng tín dng 30
2.2.3 Thc trng cho vay DNVVN ti ACB 31
2.2.3.1 Kt qu đt đc 31
2.2.3.2 Tình hình tài tr DNVVN thông qua các chng trình
hp tác 32
2.2.3.3 Nhng mt hn ch 37
3.4.1 Tip cn bo lãnh vay vn t các Qu bo lãnh tín dng 61
3.4.2 Tip cn đt đai 61
3.4.3 Tip cn thông tin 61
3.4.4 Cng c hot đng sn xut kinh doanh 62
3.4.5 Xây dng phng án vay vn 62
3.5 Kin ngh đi vi các c quan ban ngành 63
3.5.1 i vi Chính ph 63
3.5.2 i vi Ngân hàng Nhà nc 64
3.5.2.1 Không ngng hoàn thin các vn bn pháp lý trong lnh
vc ngân hàng 64
3.5.2.2 iu hành chính sách tin t hiu qu 65
3.5.2.3 Công tác thanh tra 65
3.5.2.4 Hoàn thin li h thng thông tin tín dng ca ngành
ngân hàng (CIC) 65
3.5.3 i vi các c quan ban ngành khác 67
Kt lun chng 3 68
KT LUN 69
TÀI LIU THAM KHO 70
DANH MC CÁC CH VIT TT
ACB : Asia Commercial Bank (Ngân hàng TMCP Á Châu)
ACBL : Công ty cho thuê tài chính ACB
ATM : Máy rút tin t đng
BTP : B t pháp
CIC : Trung tâm thông tin tín dng ngân hàng
CP : C phn
CT : Ch th
KKD : đng ký kinh doanh
DNNN : Doanh nghip Nhà nc
DNTN : Doanh nghip t nhân
Bng 1.1 Các tiêu chí phân loi DNVVN 6
Bng 1.2 C cu ngun vn bình quân trong DNVVN 12
Bng 2.1 Tình hình huy đng vn ca ACB 22
Bng 2.2 Tình hình huy đng vn ca ACB 23
Bng 2.3 Tc đ tng trng d n
tín dng ca ACB
25
Bng 2.4 C cu tín dng ca ACB 26
Bng 2.5 D n cho vay các DNVVN 31
Bng 2.6 D n tài tr xut khu 42
Bng 2.7 Tình hình tài tr các DNVVN t các chng trình hp tác 33
Bng 2.8 Tình hình cho vay DNVVN ti mt s ngân hàng TMCP 44
Bng 3.1 Ch tiêu hot đng nm t 2009 đn 2011 49
Bng 3.2 Ch tiêu tín dng ca ACB t nm 2009 đn 2011 49
Biu đ Tên biu đ Trang
Biu đ 1.1
C cu ngun vn huy đng trong DNVVN 13
Biu đ 2.1
Tình hình huy đng vn ca ACB 23
Biu đ 2.2
Tc đ tng trng d n tín dng ca ACB 26
Biu đ 2.3
D n cho vay DNVVN 32
LI M U
1. Tính cp thit ca đ tài
Nghiên cu và h thng hóa nhng lý lun c bn v tín dng ngân hàng,
DNVVN và tín dng cho DNVVN; Phân tích đánh giá thc trng DNVVN và nhu
cu vn đ phát trin hot đng sn xut kinh doanh; Phân tích đánh giá thc trng
hot đng tài tr tín dng cho DNVVN ca ACB; xut các gii pháp tài tr tín
dng cho các DNVVN ti ACB.
3. i tng và phm vi nghiên cu
Lun vn nghiên cu hot đng tài tr tín dng cho các DNVVN ca ACB, t đó
đ ra các gii pháp tài tr tín dng cho các DNVVN ca ACB đn 2015.
4. Phm vi nghiên cu
V không gian: Ngân hàng TMCP Á Châu
V thi gian: Trong khong thi gian t 2006 đn 2009
Ni dung: Tình hình tài tr tín dng cho DNVVN ti ACB
5. Phng pháp nghiên cu
Lun vn đc nghiên cu trên c s s dng phng pháp duy vt lch s, duy
vt bin chng có kt hp vi phng pháp phân tích, so sánh, tng hp t ngun
s liu thng kê, báo cáo ca NHNN và các NHTM.
6. Kt cu ca đ tài
Ngoài li m đu và kt lun, đ tài gm có 3 chng:
CHNG 1: TNG QUAN V TÍN DNG NGÂN HÀNG VÀ DOANH
NGHIP VA VÀ NH
CHNG 2: THC TRNG V HOT NG TÍN DNG TÀI TR
DNVVN TI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU
CHNG 3: GII PHÁP PHÁT TRIN HOT NG TÀI TR TÍN
DNG CHO CÁC DNVVN TI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU T
NAY N 2015
- 1 -
CHNG I: TNG QUAN V TÍN DNG NGÂN HÀNG VÀ
DOANH NGHIP VA VÀ NH
1.1 Tín dng ngân hàng trong nn kinh t th trng
hi, đng thi to điu kin đ phát trin ngành ngh khác. Mc khác, nn kinh t
đòi hi s phát trin cân đi gia các ngành, đc bit là các ngành mi nhn làm
đu tàu. Nhà nc cn tp trung tín dng đ tài tr cho các ngành kinh t mi nhn,
to c s lôi cun các ngành khác cùng phát trin nh: khai thác du khí, hàng xut
khu, …
Góp phn tác đng đn vic tng cng ch đ hch toán kinh t:
Tín dng ngân hàng là công c phc v và thúc đy vic thc hin ch đ hch
toán kinh t, tng cng qun lý tài chính.
h tr cho nguyên tc tín dng, các ngân hàng buc các t chc kinh t phi
thc hin các ch đ hch toán kinh t mi theo đúng qui đnh Nhà nc, tng
cng kim tra tài chính nhm tránh nhng tht thoát xy ra, đng thi là c s đ
ngân hàng tin hành kim tra tài chính ca đn v.
To điu kin phát trin các quan h kinh t vi nc ngoài:
Nc ta sau khi khai thông và bình thng hóa quan h vi cng đng tài chính
tin t quc t, h thng ngân hàng Vit Nam đã có nhng đóng góp to ln trong
vic thúc đy các ngun vn đáp ng nhu cu phát trin kinh t ca đt nc, đng
thi tranh th s tr giúp k thut ca nc ngoài đ đào to và đào to li cán b,
nâng cao nng lc qun lý và đi mi, hin đi hoá nn kinh t đt nc. Tín dng
ngân hàng đóng vai trò quan trng trong vic m rng xut khu hàng hóa.
Ngoài các vai trò quan trng trên ca tín dng ngân hàng, tín dng ngân hàng
ngày còn đóng vai trò trc tip hoc gián tip n đnh và thúc đy nn kinh t phát
trin to ra mt lng bút t ln hn rt nhiu so vi lng tin t ban đu huy
đng đc.
1.1.3 Các hình thc tín dng trong nn kinh t th trng
1.1.3.1 Cn c vào các ch th quan h tín dng, có các hình thc tín dng
sau:
- 3 -
Tín dng thng mi: là quan h tín dng gia các ch th sn xut kinh doanh
trên c s tín nhim, thông qua hình thc mua bán chu ln nhau. S vn đng
và phát trin ca hình thc này gn lin vi sn xut và trao đi hàng hóa.
Tín dng tiêu dùng: Là hình thc tín dng dành cho các cá nhân đ đáp ng nhu
cu nh: mua nhà ca, xe c, du hc, … thng do các ngân hàng, qu tit
kim, hp tác xã tín dng và các TCTD cung cp. Ngoài ra, bán tr góp cng
đc coi là hình thc tín dng do các công ty, ca hàng thc hin.
1.1.4 m bo tín dng
m bo tín dng là vic các TCTD áp dng các bin pháp nhm phòng nga
ri ro, to c s kinh t và pháp lý đ thu hi các khon n đã cho vay.
Hot đng cho vay luôn tim n ri ro, đ đm bo an toàn hiu qu trong hot
đng cho vay, tránh ri ro đ v đi vi tng ngân hàng và h thng các TCTD,
pháp lut cho vay các nc đu có nhng quy đnh nhm đm bo an toàn trong cho
vay, trong đó chú trng các vn đ v nguyên tc cho vay có hiu qu, các hn ch
đ đm bo an toàn tín dng, các bin pháp bo đm an toàn tín dng, các bin pháp
bo đm trong cho vay, hp đng tín dng, xét duyt cho vay, kim tra vic s dng
vn vay.
iu kin và bin pháp hàng đu đ đm bo s n đnh ca ngân hàng là hot
đng cho vay lành mnh, có hiu qu. thc hin đc điu này, các ngân
hàng phi thc hin tt vic kim tra, đánh giá kh nng hoàn tr ca ngi xin
vay trc khi cho vay và trong quá trình s dng vn vay, vic cho vay ch tin
hành trên c s khách hàng có đy đ điu kin vay đúng theo quy đnh. Mi
trng hp h thp điu kin cho vay đu đa đn ri ro tín dng.
Các hn ch đ đm bo an toàn tín dng có vai trò quan trng trong vic thc
hin cho vay bi nó quy đnh gii hn cho vay ca ngân hàng đi vi mi khách
hàng, mi lnh vc kinh doanh. Thông qua các hn ch cho vay, ngân hàng hn
ch đc vic tp trung vn vào mt s ít khách hàng, mt s ngành, lnh vc
kinh doanh, nh đó tránh đc ri ro ngành và thc hin phân tán ri ro tín
dng.
- 5 -
Các bin pháp bo đm trong cho vay nhm phòng nga ri ro, to c s kinh t
và pháp lý đ thu hi đc các khon n đã cho khách hàng vay. Tùy tng
trng hp c th mà ngân hàng có th áp dng riêng l hoc phi hp s dng
nhng bt hp lý trong vic thc hin quy trình , nhng bt cp trong đi ng nhân
s đ t đó có nhng thay đi nhm tng cng giám sát trong s dng vn vay
ca khách hàng cng nh trong hot đng tín dng nói chung.
1.2. Doanh nghip va và nh
1.2.1 nh ngha v doanh nghip va và nh
Trc đây, theo công vn s 861/CP-KTN ngày 20/06/1998, Chính ph đã ban
hành tiêu thc phân loi DNVVN trong đó có nêu DNVVN là các doanh nghip có
vn (hoc doanh thu) di 05 t đng hoc s lao đng di 200 ngi.
Ngày 23/11/2001, Chính ph đã ban hành Ngh đnh s 90/2001/N-CP, theo
đó, DNVVN đc đnh ngha là các c s sn xut, kinh doanh đc lp, đng ký
kinh doanh theo pháp lut hin hành, có vn đng ký không quá 10 t đng hoc s
lao đng trung bình hàng nm không quá 300 ngi.
Ngày 30/06/2009, Chính ph đã ban hành Ngh đnh s 56/2009/N-CP, theo
đó DNVVN là c s kinh doanh đã đng ký kinh doanh theo quy đnh ca pháp
lut, đc chia thành ba cp: siêu nh, nh, va theo quy mô tng ngun vn hoc
s lao đng bình quân nm, c th nh sau:
Bng 1.1 Các tiêu chí phân loi DNVVN
DN siêu
nh
Doanh nghip nh Doanh nghip va
S lao đng
Tng ngu
n
vn
S lao đng
Tng ngun
vn
ngi đn
200 ngi
T trên 20
t đng đn
100 t đng
T trên 200
ngi đn
300 ngi
III. Thng
mi và dch
v
10 ngi tr
xung
10 t đng
tr xung
T trên 10
ngi đn
50 ngi
T trên 10
t đng đn
50 t đng
T trên 50
ngi đn
100 ngi
Cn c vào tình hình kinh t - xã hi c th ca ngành, đa phng, trong quá
trình thc hin các bin pháp, chng trình tr giúp có th linh hot áp dng đng
thi c hai ch tiêu vn và lao đng hoc mt trong hai ch tiêu nêu trên.
1.2.2 V trí và vai trò ca DNVVN
Hin c nc có trên 350.000 doanh nghip đã đng ký kinh doanh vi tng s
vn đng ký 1.415.000 t đng (tng đng khong 86 t USD); có gn 260.000
khu, tham gia làm hàng xut khu. Mt s ngành ngh nh chiu cói, hàng th
công m ngh, DNVVN đã to ra 100% giá tr sn lng hàng hóa.
Mi nm DNVVN đóng góp khong 35 - 40% GDP c nc và hn 30% giá tr
tng sn lng công nghip hàng nm. Các DNVVN đã góp phn quan trng vào
vic thay đi c cu kinh t theo hng tích cc hn.
Ba là, các DNVVN cùng vi các doanh nghip có quy mô ln có s b sung, h
tr ln nhau, to ra mt nn kinh t th trng đích thc, có hiu qu, đm bo cho
nn kinh t tng trng và phát trin mnh m, bn vng.
Do yêu cu vn ít, quy mô nh, DNVVN có kh nng thay đi mt hàng, chuyn
hng sn xut, … i vi doanh nghip ln, DNVVN còn có th làm đi lý, v
tinh, tiêu th hàng hóa hoc cung cp vt t đu vào vi giá r hn, góp phn h giá
thành, nâng cao hiu qu sn xut cho doanh nghip ln.
Bn là, DNVVN góp phn khai thác tim nng phong phú trong dân. Mt s
các DNVVN thành lp mang tính gia đình. Da trên nhng u th ca DNVVN
nh thành lp vi s vn ít, thu hi vn nhanh, s dng các tim nng v ngun vn
lao đng và nguyên liu sn có ti đa phng, DNVVN thu hút đc mt khi
lng ln v vn ca các tng lp dân c.
- 9 -
Nm là, DNVVN góp phn vào s chuyn dch c cu kinh t theo hng công
nghip hóa, hin đi hóa. các nc cng nh Vit Nam, các doanh nghip ln
thng tp trung các thành ph và các trung tâm công nghip, gây nên trng thái
mt cân đi nghiêm trng v trình đ phát trin kinh t, vn hóa, xã hi gia thành
th vi nông thôn, gia các vùng trong mt quc gia. Chính s phát trin DNVVN
là phng tin quan trng trong vic to lp s cân đi gia các vùng, góp phn
chuyn dch c cu kinh t gia các thành phn kinh t, gia các ngành và các vùng
lãnh th.
1.2.3 Nhng khó khn, yu kém đang tn ti các DNVVN
Qua phân tích thc trng ca các DNVVN, có th thy bên cnh nhng u đim
nhng đóng góp tích cc cho nn kinh t, các DNVVN còn có nhng mt còn hn
ch vai trò ca nó trong s nghip phát trin kinh t ca c nc
doanh và qun lý, còn thiu kin thc kinh t - xã hi và k nng qun tr kinh
doanh, đc bit là yu v nng lc kinh doanh quc t. T đó, khuynh hng ph
bin là các doanh nghip hot đng qun lý theo kinh nghim, thiu tm nhìn chin
lc, thiu kin thc trên các phng din: Qun lý t chc, chin lc cnh tranh,
phát trin thng hiu, s dng máy tính và công ngh thông tin. Mt s ch doanh
nghip m công ty ch vì có sn tin vn và thích kinh doanh, trong khi đó thiu
kin thc và k nng v kinh doanh, vì vy đã dn đn ri ro và tht bi.
Ba là, các ch DNVVN thng không có các hoch đnh chin lc dài hn,
mt phn là cng do h không có thi gian, thi gian ca h ch yu đc giành
cho vic gii quyt nhng vn đ tác nghip hàng ngày. Phn khác, do h cng
không quen vi vic hoch đnh chin lc hoc cng không thy đc tm quan
trng ca vic hoch đnh chin lc. Do vy, nhiu DNVVN mi thành lp đc
mt thi gian ngn thì đã phi gii th hoc hot đng thua l liên tip.
Bn là, nng sut lao đng thp, chi phí sn xut và giá thành sn phm cao làm
yu kh nng cnh tranh ca các DNVVN. So sánh gia sn phm trong nc vi
các nc nh Trung Quc, Thái Lan, Malaysia, Philipines, thì các sn phm sn
xut ca các doanh nghip Vit Nam có giá thành cao hn t 1,58 đn 9,25 ln mc
- 11 -
dù giá nhân công lao đng thuc loi thp so vi các nc trong khu vc.
Nm là, các trang thit b máy móc ca các DNVVN ch yu là công c t ch
hoc hàng thanh lý nên máy móc thit b c, công ngh sn xut lc hu, vic đi
mi mu mã, cht lng hàng hoá không theo kip th hiu và nhu cu ca th
trng, do đó kh nng cnh tranh thp.
Sáu là, kh nng nm bt thông tin và tip cn th trng ca các DNVVN còn
nhiu bt cp, nhiu hn ch.
Phn ln các DNVVN không có thng hiu trên th trng, do vy kh nng
tip cn ngi tiêu dùng không thun li, các DNVVN không giám b tin thuê
qung cáo trên các phng tin tìm đi chúng, thiu hn kh nng tip cn th
trng nc ngoài gây hn ch trong th trng trong nc cho đu vào và th
trng đu ra.
vn t bn bè, ngi thân, thm chí c vn vay nng lãi bên ngoài, còn vic tip cn
vn tín dng rt khó khn. Các chuyên gia ngân hàng nhn đnh, do môi trng
kinh doanh phn ln DNVVN này còn nhiu ri ro, tính kh thi ca phng án và
d án ca DNVVN cha cao, cách t chc qun lý và điu hành cha chuyên
nghip, các báo cáo tài chính không đy đ và thiu minh bch nên các ngân hàng
rt ngi rót vn. Mi quan tâm hàng đu ca Ngân hàng là cho vay da trên tính
hiu qu ca phng án kinh doanh. Hin nay có nhiu DNVVN hot đng hiu
qu nh áp dng phng pháp qun lý - kinh doanh hin đi, có chin lc phát
trin lâu dài. Không ít nhà đu t nc ngoài đã tìm đn liên kt, liên doanh, hp
tác đu t vi các DNVVN đ phát trin mt hàng hoc m rng th trng. ó là
nhng đi tng mà các ngân hàng nhm đn.
C cu ngun vn ca các DNVVN qua báo cáo ca v tín dng NHNN đc
th hin theo bng di đây:
Bng 1.2: C cu ngun vn huy đng trong DNVVN
Stt
Ngun vn T trng (%)
1 Vn t có 36,25
- 13 -
2 Vn vay ngân hàng 45,31
3 Vn huy đng t các ngun khác 18,44
(Ngun: V tín dng NHNN, 06/2008)
Theo Bng 1.2, thì ngun vn sn xut kinh doanh trong các DNVVN đc
hình thành t nhiu ngun khác nhau, trong đó ngun vn ch s hu (vn ban đu
ca ch doanh nghip và vn tích ly t li nhun đ li) chim 36,25%, vn vay
ngân hàng ch chim 45,31% và ngun khác nh t ngi thân, bn bè, Qua đó
cho thy ngun vn huy đng t kênh ngân hàng vn chim t trng tng đi
khiêm tn và DNVVN vn cha tip cn đc vn ngân hàng cng nh ngân hàng
cha đa đc vn đn cho DNVVN tng ng vi nhu cu sn xut kinh doanh
ca doanh nghip.
Các ngành ngh kinh doanh u tiên cho vay
Phân b c cu li nhun ca ngân hàng gia cho vay, huy đng và các dch v
khác
Tình hình kinh t, chính tr xã hi, tc đ phát trin kinh t trong nc và th
gii
1.4.2 u cu đi vi vic m rng tín dng
áp ng nhu cu vn cho khách hàng
Theo đúng đnh hng tng trng tín dng ca NHNN
M rng tín dng song song vi đm bo an tồn vn, li nhun tt, thu hút
thêm nhiu đi tng khách hàng vay kt hp cung cp thêm các sn phm dch
v ngân hàng liên quan.
1.4.3 Các ch tiêu đánh giá hiu qu vic m rng tín dng
Mt s ch tiêu đo lng m rng tín dng:
Tc đ tng huy đng vn: phn ánh quy mơ và tc đ huy đng ca NHTM.
Nu k sau cao hn k trc, tc đ huy đng tng, quy mơ hot đng m rng,