SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Rèn luyện kỹ năng sống qua phương pháp dạy học và qua giờ
học bộ môn”
I. Đặt vấn đề:
- Đứng trước sự phát triển nhanh chóng của nhiều lĩnh vực xã hội thì giáo dục thời đại
mới đã và đang phấn đáu đổi mới về nội dung, chất lượng và phương pháp sao cho đạt
được 2 mục tiêu lớn là đào tạo nguồn nhân lực và đào tạo kỹ năng sống cho học sinh –
sinh viên. Tuy nhiên bên cạnh những thành tựu đạt đuợc của toàn ngành thì gần đây
chúng ta thường thấy thực trạng trẻ vị thành niên có su hướng gia tăng về bạo lực học
đường, về phạm tội, về liều lĩnh, ứng phó không lành mạnh, dễ mắc cac tệ nạn xã hội,
sống ích kỷ, vô tâm, khép mình,….Đông thời kỹ năng thực hành, kỹ năng giao tiếp,
kỹ năng giải quyết vấn đề, khả năng tự phục vụ bản thân giảm…Hơn thế nữa đứng
trước thềm hội nhập quốc tế đòi hỏi thế hệ trẻ phải tự tin; phảo lắm bắt kịp thời các cơ
hội cũng như phải có một số kỹ năng: sống khỏe, sống lành mạnh, giỏi lập trình, giỏi
tiếng Anh…
Với những lý do trên, tôi mạnh dạn lựa chọn sáng kiến kinh nghiệm “ Rèn luyện kỹ
năng sống cho học sinh qua phương pháp giảng dạy và qua giờ học bộ môn”.
II. Nội dung.
1. Thực trạng tình hình nghiên cứu
1.1 Thực trạng chung
Cụm từ kỹ năng sống (KNS) được định nghĩa thế nào? đưa vào rèn luyện cho HS phải
tiến hành ra sao? đây là một vấn đề cấn thiết nhưng tươngđối khó cho nhà trường, gia
đình và toàn xã hội.
Thực chất cho đến nay vẫn chưa có một định nghĩa rõ ràng và đầy đủ về KNS (mặc dù
đã có các địnhnghĩa của WTO; UNESCO…) Nhưng nếu hiểu đơn giản thì kỹ năng
sống là năng lực của mỗi người giúp giải quyết những nhu cầu và thách thức của cuộc
sống một cách có hiệu quả (cách sống tích cực trong xã hội hiện đại).
Về bản chất thì rèn luyện kỹ năng sống là quá trình đưa nhận thức (qua kiến thức và
thái độ) thành hành động (hành vi tích cực)
Việc rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh là việc làm không mới vì từ xa xưa cha ông
ta đã dúc kết “ Tiên học lễ, hậu học văn” nhưng do sức ép lớn vể chương trình; về

1.2 Thực trạng tại trường THPT An Lão
a. Thuận lợi
- Bộ GD - ĐT đã đổi mới về nội dung giảng dạy (qua việc mua sách giáo khoa)theo
hướng dẫn để áp dụng, dễ triển khai các phương pháp dạy học tích cực, tăng thực
hành…
- Sở GD - ĐT đã thực hiện tập huấn đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh
giá bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng
- Với trường:
+ An lão là trường nằm ở vị trí trung tâm; HS vào trường thuộc nhiều xã khác nhau;
đầu điểm vào trường tương đối cao, ý thức học tập của các em cũng khác nhiều trường
xung quanh do đó không cần Ban quản sinh (tuy nhiên còn có các hiện tượng….)
+ HS của trường đều thuộc các xã có điều kiện kinh tế vững, có tố chất, nắm bắt
nhanh những thay đổi của xã hội (theo hướng tốt xấu ngang nhau).
+Trường luôn có truyền thống đi đầu trong công tác triển khai thực hiện các mục tiêu
giáo dục, các phong trào thi đua của Bộ của Ngành. Do đó ngay từ đầu năm học chúng
tôi đã được BGH triển khai nhiệm vụ rèn luyện KNS qua các hoạt động lồng ghép vào
chương trình học, các môn học và các hoạt động của nhà trường như:
• Hoạt động chuyên môn - Đổi mới phương pháp, CLB bộ môn…
- Ngoài giờ lên lớp
• Hoạt động hướng nghiệp, dạy nghề…
• Hoạt động đoàn thể: bảo vệ môi trường, an toàn giao thông, xây dựng trường
xanh – sạch - đẹp; xây dưụng trường học thân thiện học sinh tích cực…
Hơn nữa nhận thấy tính cấp bách của việc rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh. Chúng
tôi các giáo viên của trường đều rất trăn trở, làm thế nào để rèn luyện kĩ năng sống có
hiệu quả để đưa trường chúng tôi trở thành môi trường giáo dục tin cậy cho PHHS về
mọi mặt. Vì vậy, nhóm tổ chúng tôi đã mạnh dạn thực hiện chuyên đề này.
b. Khó khăn
- Về phí học sinh: các em được gia đaình nuôn chiều quá trở thành các thói quen xấu,
khó thay đổi (cậu ấm, cô chiêu). Hơn thế do sức ép điểm số, do kỳ vọng của gia đình
các em thiên lệch về kiến thức (biến các em trở thành Robot chỉ ăn và học).

+ Kỹ năng làm việc nhóm
+ Xây dựng, phát triển tình thần nhóm
+ Lãnh đạo nhóm
+ Các xung đột nhóm
- Hoạt động nhóm là một hoạt động giúp cho từng thành viên bộc lộ ý kiến, suy
nghĩ, hiểu biết, thái độ cảu mình qua đó được tập thể uốn nắn phát triển tình
bạn, ý thức cộng đồng, nâng cao ý thức kỉ luật, tình thần tương trợ, hợp
tác….Thông qua hoạt động nhóm xây dựng mô hình hợp tác trong xã hội để
học sinh quen dần với sự phân công, hợp tác lao động xã hội
- Với hoạt động nhóm để hoàn thành phiếu học tập hoặc trả lời các câu hỏi của
giáo viên …. đều góp phần rèn luyện cho học sinh các kĩ năng.
b, Phương pháp trực quan vấn đáp, tìm tòi (hay dạy học bằng các hoạt động khám phá
có hướng dẫn)
- Người học phát hiện lại những tri thức và loài người đã khám phá bằng nghiên cứu
khoa học – rèn kuyện kĩ năng tự học .
- Người học được sự hướng dẫn của người dạy.
- HS hiểu sâu, nhớ lâu phát triển kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng trình bày tạo hứng
thú cho học tập.
3.2 Rèn luyện kĩ năng sống qua giờ học bộ môn
- Việc lồng ghép qua tiết dạy bộ môn có thể được tiến hành ở nhiêu bộ môn như sinh
học, anh văn, tin học….nhưng không thể áp dụng được ở tất cả các chi tiết, các bài
được. Do đó giáo viên thực hiện phải nghiên cứu kĩ nội dung chương trình; phải luôn
liên hệ nội dung bài học với thực tế cuộc sống và đặc biệt phải tận dụng sự đổi mới
phương pháp.
- Rèn kĩ năng sống qua giờ học bộ môn là nội dung khó nhất và phụ thuộc nhiều vào
giáo viên bộ môn và nội dung bài học.
- Môn sinhhọc là môn khoa học thực nghiệm các kiến thức sinh học được hình thành
chủ yếu bằng phương pháp quan sát thí nghiệm nên các kĩ năng học tập của bộ môn,
kiên sthức bộ môn sẽ góp phần vào việc rèn luyện kĩ năng sống cho HS.
4. Kết quả