SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“ Rèn luyện kỹ năng sống qua phương pháp dạy học và qua giờ
học bộ môn”
I. Đặt vấn đề:
- Đứng trước sự phát triển nhanh chóng của nhiều lĩnh vực xã hội thì giáo dục thời
đại mới đã và đang phấn đáu đổi mới về nội dung, chất lượng và phương pháp sao
cho đạt được 2 mục tiêu lớn là đào tạo nguồn nhân lực và đào tạo kỹ năng sống
cho học sinh – sinh viên. Tuy nhiên bên cạnh những thành tựu đạt đuợc của toàn
ngành thì gần đây chúng ta thường thấy thực trạng trẻ vị thành niên có su hướng
gia tăng về bạo lực học đường, về phạm tội, về liều lĩnh, ứng phó không lành
mạnh, dễ mắc cac tệ nạn xã hội, sống ích kỷ, vô tâm, khép mình,….Đông thời kỹ
năng thực hành, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng giải quyết vấn đề, khả năng tự phục vụ
bản thân giảm…Hơn thế nữa đứng trước thềm hội nhập quốc tế đòi hỏi thế hệ trẻ
phải tự tin; phảo lắm bắt kịp thời các cơ hội cũng như phải có một số kỹ năng:
sống khỏe, sống lành mạnh, giỏi lập trình, giỏi tiếng Anh…
Với những lý do trên, tôi mạnh dạn lựa chọn sáng kiến kinh nghiệm “ Rèn luyện
kỹ năng sống cho học sinh qua phương pháp giảng dạy và qua giờ học bộ môn”.
II. Nội dung.
1. Thực trạng tình hình nghiên cứu
1.1 Thực trạng chung
Cụm từ kỹ năng sống (KNS) được định nghĩa thế nào? đưa vào rèn luyện cho HS
phải tiến hành ra sao? đây là một vấn đề cấn thiết nhưng tươngđối khó cho nhà
trường, gia đình và toàn xã hội.
Thực chất cho đến nay vẫn chưa có một định nghĩa rõ ràng và đầy đủ về KNS (mặc
dù đã có các địnhnghĩa của WTO; UNESCO…) Nhưng nếu hiểu đơn giản thì kỹ
năng sống là năng lực của mỗi người giúp giải quyết những nhu cầu và thách thức
của cuộc sống một cách có hiệu quả (cách sống tích cực trong xã hội hiện đại).
Về bản chất thì rèn luyện kỹ năng sống là quá trình đưa nhận thức (qua kiến thức
và thái độ) thành hành động (hành vi tích cực)
Việc rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh là việc làm không mới vì từ xa xưa cha
ông ta đã dúc kết “ Tiên học lễ, hậu học văn” nhưng do sức ép lớn vể chương trình;

1.2 Thực trạng tại trường THPT An Lão
a. Thuận lợi
- Bộ GD - ĐT đã đổi mới về nội dung giảng dạy (qua việc mua sách giáo
khoa)theo hướng dẫn để áp dụng, dễ triển khai các phương pháp dạy học tích cực,
tăng thực hành…
- Sở GD - ĐT đã thực hiện tập huấn đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh
giá bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng
- Với trường:
+ An lão là trường nằm ở vị trí trung tâm; HS vào trường thuộc nhiều xã khác
nhau; đầu điểm vào trường tương đối cao, ý thức học tập của các em cũng khác
nhiều trường xung quanh do đó không cần Ban quản sinh (tuy nhiên còn có các
hiện tượng….)
+ HS của trường đều thuộc các xã có điều kiện kinh tế vững, có tố chất, nắm bắt
nhanh những thay đổi của xã hội (theo hướng tốt xấu ngang nhau).
+Trường luôn có truyền thống đi đầu trong công tác triển khai thực hiện các mục
tiêu giáo dục, các phong trào thi đua của Bộ của Ngành. Do đó ngay từ đầu năm
học chúng tôi đã được BGH triển khai nhiệm vụ rèn luyện KNS qua các hoạt động
lồng ghép vào chương trình học, các môn học và các hoạt động của nhà trường
như:
• Hoạt động chuyên môn - Đổi mới phương pháp, CLB bộ môn…
- Ngoài giờ lên lớp
• Hoạt động hướng nghiệp, dạy nghề…
• Hoạt động đoàn thể: bảo vệ môi trường, an toàn giao thông, xây dựng trường
xanh – sạch - đẹp; xây dưụng trường học thân thiện học sinh tích cực…
Hơn nữa nhận thấy tính cấp bách của việc rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh.
Chúng tôi các giáo viên của trường đều rất trăn trở, làm thế nào để rèn luyện kĩ
năng sống có hiệu quả để đưa trường chúng tôi trở thành môi trường giáo dục tin
cậy cho PHHS về mọi mặt. Vì vậy, nhóm tổ chúng tôi đã mạnh dạn thực hiện
chuyên đề này.
b. Khó khăn

- Là phương pháp dạy học tích cực, giáo viên trở thành người thiết kế, tổ chức
hướng dẫn các hoạt động độc lập để học sinh chiếm lĩnh nội dung học tập, chủ
động đạt mục tiêu kiến thức, kĩ năng thái độ theo yêu cầu của chương trình.
- Khi áp dụng phương pháp hoạt động nhóm cần chú ý:
+ Kỹ năng làm việc nhóm
+ Xây dựng, phát triển tình thần nhóm
+ Lãnh đạo nhóm
+ Các xung đột nhóm
- Hoạt động nhóm là một hoạt động giúp cho từng thành viên bộc lộ ý kiến,
suy nghĩ, hiểu biết, thái độ cảu mình qua đó được tập thể uốn nắn phát triển
tình bạn, ý thức cộng đồng, nâng cao ý thức kỉ luật, tình thần tương trợ, hợp
tác….Thông qua hoạt động nhóm xây dựng mô hình hợp tác trong xã hội để
học sinh quen dần với sự phân công, hợp tác lao động xã hội
- Với hoạt động nhóm để hoàn thành phiếu học tập hoặc trả lời các câu hỏi
của giáo viên …. đều góp phần rèn luyện cho học sinh các kĩ năng.
b, Phương pháp trực quan vấn đáp, tìm tòi (hay dạy học bằng các hoạt động khám
phá có hướng dẫn)
- Người học phát hiện lại những tri thức và loài người đã khám phá bằng nghiên
cứu khoa học – rèn kuyện kĩ năng tự học .
- Người học được sự hướng dẫn của người dạy.
- HS hiểu sâu, nhớ lâu phát triển kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng trình bày tạo
hứng thú cho học tập.
3.2 Rèn luyện kĩ năng sống qua giờ học bộ môn
- Việc lồng ghép qua tiết dạy bộ môn có thể được tiến hành ở nhiêu bộ môn như
sinh học, anh văn, tin học….nhưng không thể áp dụng được ở tất cả các chi tiết,
các bài được. Do đó giáo viên thực hiện phải nghiên cứu kĩ nội dung chương trình;
phải luôn liên hệ nội dung bài học với thực tế cuộc sống và đặc biệt phải tận dụng
sự đổi mới phương pháp.
- Rèn kĩ năng sống qua giờ học bộ môn là nội dung khó nhất và phụ thuộc nhiều
vào giáo viên bộ môn và nội dung bài học.