SNG KIN KINH NGHIM
Rèn luyện kỹ năng sống qua phơng pháp dạy học và qua giờ
học bộ môn
I. Đặt vấn đề:
- Đứng trớc sự phát triển nhanh chóng của nhiều lĩnh vực xã hội thì giáo dục thời
đại mới đã và đang phấn đáu đổi mới về nội dung, chất lợng và phơng pháp sao cho
đạt đợc 2 mục tiêu lớn là đào tạo nguồn nhân lực và đào tạo kỹ năng sống cho học
sinh sinh viên. Tuy nhiên bên cạnh những thành tu đạt đuợc của toàn ngành thì
gần đây chúng ta thờng thấy thực trạng trẻ vị thành niên có su hớng gia tăng về bạo
lực học đờng, về phạm tội, về liều lĩnh, ứng phó không lành mạnh, dễ mc cac t
nạn xã hội, sống ích kỷ, vô tâm, khép mình,.Đông thời kỹ năng thực hành, kỹ
năng giao tiếp, kỹ năng giải quyết vấn đề, khả năng tự phục vụ bản thân giảmHơn
thế nữa đứng trớc thềm hội nhập quốc tế đòi hỏi thế hệ trẻ phải tự tin; phảo lắm bắt
kịp thời các cơ hội cũng nh phải có một số kỹ năng: sống khỏe, sống lành mạnh,
giỏi lập trình, giỏi tiếng Anh
Với những lý do trên, tôi mạnh dạn lựa chọn sáng kiến kinh nghiệm Rèn luyện
kỹ năng sống cho học sinh qua phơng pháp giảng dạy và qua giờ học bộ môn.
II. Nội dung.
1. Thực trạng tình hình nghiên cứu
1.1 Thực trạng chung
Cụm từ kỹ năng sống (KNS) đợc định nghĩa thế nào? đa vào rèn luyện cho HS phải
tiến hành ra sao? đây là một vấn đề cấn thiết nhng tơngđối khó cho nhà trờng, gia
đình và toàn xã hội.
Thực chất cho đến nay vẫn cha có một định nghĩa rõ ràng và đầy đủ về KNS (mặc
dù đã có các địnhnghĩa của WTO; UNESCO) Nhng nếu hiểu đơn giản thì kỹ
năng sống là năng lực của mỗi ngời giúp giải quyết những nhu cầu và thách thức
của cuộc sống một cách có hiệu quả (cách sống tích cực trong xã hội hiện đại).
Về bản chất thì rèn luyện kỹ năng sống là quá trình đa nhận thức (qua kiến thức và
thái độ) thành hành động (hành vi tích cực)
Việc rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh là việc làm không mới vì từ xa xa cha
ông ta đã dúc kết Tiên học lễ, hậu học văn nhng do sức ép lớn vể chơng trình; về

1.2 Thực trạng tại trờng THPT An Lão
a. Thuận lợi
- Bộ GD - ĐT đã đổi mới về nội dung giảng dạy (qua việc mua sách giáo khoa)theo
hớng dẫn để áp dụng, dễ triển khai các phơng pháp dạy học tích cực, tăng thực
hành
- Sở GD - ĐT đã thực hiện tập huấn đổi mới phơng pháp giảng dạy, kiểm tra đánh
giá bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng
- Với trờng:
+ An lão là trờng nằm ở vị trí trung tâm; HS vào trờng thuộc nhiều xã khác nhau;
đầu điểm vào trờng tơng đối cao, ý thức học tập của các em cũng khác nhiều trờng
xung quanh do đó không cần Ban quản sinh (tuy nhiên còn có các hiện tợng.)
+ HS của trờng đều thuộc các xã có điều kiện kinh tế vững, có tố chất, nắm bắt
nhanh những thay đổi của xã hội (theo hớng tốt xấu ngang nhau).
+Trờng luôn có truyền thống đi đầu trong công tác triển khai thực hiện các mục
tiêu giáo dục, các phong trào thi đua của Bộ của Ngành. Do đó ngay từ đầu năm
học chúng tôi đã đợc BGH triển khai nhiệm vụ rèn luyện KNS qua các hoạt động
lồng ghép vào chơng trình học, các môn học và các hoạt động của nhà trờng nh:
Hoạt động chuyên môn - Đổi mới phơng pháp, CLB bộ môn
- Ngoài giờ lên lớp
Hoạt động hớng nghiệp, dạy nghề
Hoạt động đoàn thể: bảo vệ môi trờng, an toàn giao thông, xây dựng trờng
xanh sạch - đẹp; xây dụng trờng học thân thiện học sinh tích cực
Hơn nữa nhận thấy tính cấp bách của việc rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh.
Chúng tôi các giáo viên của trờng đều rất trăn trở, làm thế nào để rèn luyện kĩ năng
sống có hiệu quả để đa trờng chúng tôi trở thành môi trờng giáo dục tin cậy cho
PHHS về mọi mặt. Vì vậy, nhóm tổ chúng tôi đã mạnh dạn thực hiện chuyên đề
này.
b. Khó khăn
- Về phí học sinh: các em đợc gia đaình nuôn chiều quá trở thành các thói quen
xấu, khó thay đổi (cậu ấm, cô chiêu). Hơn thế do sức ép điểm số, do kỳ vọng của

mục tiêu kiến thức, kĩ năng thái độ theo yêu cầu của chơng trình.
- Khi áp dụng phơng pháp hoạt động nhóm cần chú ý:
+ Kỹ năng làm việc nhóm
+ Xây dựng, phát triển tình thần nhóm
+ Lãnh đạo nhóm
+ Các xung đột nhóm
- Hoạt động nhóm là một hoạt động giúp cho từng thành viên bộc lộ ý kiến,
suy nghĩ, hiểu biết, thái độ cảu mình qua đó đợc tập thể uốn nắn phát triển
tình bạn, ý thức cộng đồng, nâng cao ý thức kỉ luật, tình thần tơng trợ, hợp
tác.Thông qua hoạt động nhóm xây dựng mô hình hợp tác trong xã hội để
học sinh quen dần với sự phân công, hợp tác lao động xã hội
- Với hoạt động nhóm để hoàn thành phiếu học tập hoặc trả lời các câu hỏi của
giáo viên . đều góp phần rèn luyện cho học sinh các kĩ năng.
b, Phơng pháp trực quan vấn đáp, tìm tòi (hay dạy học bằng các hoạt động khám
phá có hớng dẫn)
- Ngời học phát hiện lại những tri thức và loài ngời đã khám phá bằng nghiên cứu
khoa học rèn kuyện kĩ năng tự học .
- Ngời học đợc sự hớng dẫn của ngời dạy.
- HS hiểu sâu, nhớ lâu phát triển kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng trình bày tạo
hứng thú cho học tập.
3.2 Rèn luyện kĩ năng sống qua giờ học bộ môn
- Việc lồng ghép qua tiết dạy bộ môn có thể đợc tiến hành ở nhiêu bộ môn nh sinh
học, anh văn, tin học.nhng không thể áp dụng đợc ở tất cả các chi tiết, các bài đ-
ợc. Do đó giáo viên thực hiện phải nghiên cứu kĩ nội dung chơng trình; phải luôn
liên hệ nội dung bài học với thực tế cuộc sống và đặc biệt phải tận dụng sự đổi mới
phơng pháp.
- Rèn kĩ năng sống qua giờ học bộ môn là nội dung khó nhất và phụ thuộc nhiều
vào giáo viên bộ môn và nội dung bài học.
- Môn sinhhọc là môn khoa học thực nghiệm các kiến thức sinh học đợc hình thành
chủ yếu bằng phơng pháp quan sát thí nghiệm nên các kĩ năng học tập của bộ môn,