BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN QUẢN Lí GIÁO DỤC

TIỂU LUẬN
HOÀN THÀNH KHOÁ BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN Lí
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG KHOÁ 53 Người thực hiện: Nguyễn Văn Hanh
Đơn vị công tác:
TRƯỜNG THPT THÁI HOÀ – TUYÊN QUANG

Hà Nội, tháng 11 năm 2007
2
MỤC LỤC
Trang
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài 4
2. Mục đích nghiên cứu 5
3. Nhiệm vụ nghiên cứu 5
4. Đối tượng nghiên cứu 6
5. Phương pháp nghiên cứu 6
PHẦN NỘI DUNG
Chương 1: Cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý của vấn đề nghiên cứu
1.1. Cơ sở lý luận 7
1.2. Cơ sở pháp lý 15

Chương 2: Thực trạng quản lý đổi mới PPDH 19
2.1. Một số kết quả đạt được về đổi mới PPDH 19
2.2. Thực trạng đổi mới PPDH 22
2.3. Thực trạng quản lý PPDH 23

năng động, sáng tạo, nhằm tạo ra năng lực nội sinhcho mỗi con người,
đồng thời tạo nên động lực cho sự phát triển kinh tế xã hội; Bộ GD &
ĐT đã có chỉ thị về nhiệm vụ của toàn ngành nờu rừ một trong cỏc nội
dung cần tập trung chỉ đạo thực hiện là: “Tiếp tục thực hiện đổi mới
chương trỡnh, nội dung, PPGD ở tất cả cỏc bậc học, ngành học”.
Mặc dù đó có nhiều cố gắng, nhưng đến nay sự chuyển biến về
PPDH ở các trường THPT tỉnh Tuyên Quang nói chung và trường
THPT Thái Hoà nói riêng vẫn còn rất chậm chạp. Phổ biến vẫn là cách
dạy truyền thụ một chiều phối hợp với giảng giải xen kẽ vấn đáp. Thậm
chí có những giáo viên lạm dụng phương pháp dạy học mới (thảo luận
nhóm, dạy học lấy học sinh làm trung tâm..) mà không hiểu nội dung,
4
bản chất của phương pháp, do đó dẫn đến phản tác dụng. Học sinh vẫn
đang là những thực thể thụ động, nghe, ghi nhớ, và tái hiện.
Có nhiều nguyên nhân làm hạn chế quá trình đổi mới PPDH,
song chúng tôi cho rằng nguyên nhân chính không phải do đội ngũ
giáo viên chưa nhận thức đúng về vấn đề này. Tiếp cận với đội ngũ giáo
viên có thể thấy đa số họ đều tâm huyết, mong muốn đổi mới, nhưng lại
lúng túng không biết nên đổi mới cỏi gỡ, đổi mới như thế nào và bắt đầu từ
đâu? Đổi mới để làm gỡ? Hơn nữa, quá trỡnh đổi mới nhà trường cũng
như đổi mới PPDH chịu sự tác động trực tiếp cỏch thức quản lý của
hiệu trưởng.
Tiếp cận từ góc độ quản lý, chúng tôi nhận thấy rằng Hiệu trưởng
phần lớn mới dừng lại ở chủ trương mà cũn thiếu những biện phỏp cụ
thể để tác động và lên kết được người dạy và người học, chưa tạo được
động lực của việc dạy học, chưa lựa chọn những nội dung đổi mới thiết
thực và có trọng tâm, chưa tổ chức quá trỡnh đổi mới một cỏch khoa
học và hữu hiệu.Vỡ thế chưa đủ để tạo nên một bước chuyển biến thực
sự về đổi mới PPDH.
Từ những lý do trờn, chỳng tụi chọn đề tài nghiên cứu là: “ Một

gia, PP tổng kết kinh nhiệm.
5.3. PP thống kê.
6
PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ VỀ BIỆN
PHÁP QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƯỞNG NHẰM ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG
I.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN
I.1.1. Lịch sử vấn đề
Giáo dục ra đời cả ở phương Đông và phương Tây gần như cùng
một thời gian. Nó phát triển gắn với sự phát triển của xã hội loài người.
Ngày nay loài người đã nhận thấy giáo dục có vai trò vô cùng quan
trọng và thực sự là quốc sách hàng đầu. Hoạt động giáo dục là một hoạt
động lao động xã hội vì thế quản lý PPDH là quản lý một quỏ trỡnh xó
hội đặc thù, có vai trũ cần thiết và quan trọng. Thực tiễn và lý luận về
quản lý PPDH được hỡnh thành và phỏt triển cựng với sự hỡnh thành
và phỏt triển của lịch sử.
Ngay từ thời cổ đại, tư tưởng quản lý PPDH đó được thể hiện
trong những quan điểm của các nhà triết học đồng thời là những nhà
giáo dục. Khổng Tử ( 551 – 479 trước CN ) một nhà triết học – nhà
giáo dục phương Đông đã có những quan niệm về giáo dục mà đến
ngày nay còn nguyên giá trị. Ông quan niệm học trước hết là để ứng
dụng cho có ích với đời, với xã hội, chứ không phải để làm quan sang
bổng hậu. Thứ hai là học để hoàn thiện nhân cách. Thứ ba là học để tìm
tòi điều lý. Trời đất vạn vật rất phức tạp, nhưng có thể tìm ra được lý.
Khi tìm ra được hệ thống điều lý thì có thể hiểu được sự khác nhau của
sự vật. Về phương pháp giáo dục, trước hết Khổng Tử rất coi trọng việc
giáo dục theo lịch trình đúng với điều kiện tâm sinh lý. Cách giáo dục
7

tiêu, đúng ý chí của chủ thể quản lý và phù hợp với quy luật khách quan
- Quản lý là một quỏ trỡnh tỏc động có tổ chức, có hướng đích
của chủ thể quản lý lờn khách thể quản lý bằng việc vận dụng các chức
năng quản lý, nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng và cơ hội
của tổ chức để đạt được mục tiêu đề ra. Đối với giáo dục – nhà trường,
quản lý thực chất là sự tỏc động một cách khoa học của chủ thể quản lý
đến hệ thống giáo dục nhằm làm cho hệ vận hành đến một trạng thái
mới có chất lượng cao hơn.
* Quản lý phương pháp dạy học (PPDH) :
+ PPDH là một trong cỏc thành tố quan trọng của quỏ trỡnh dạy học.
Cựng một nội dung dạy học, trong những hoàn cảnh và điều kiện tương
tự nhau, nhưng có học sinh thích thú, tích cực học tập hay không, có để
lại dấu ấn đậm nét trong tâm hồn và khơi dậy trong lũng học sinh
những tỡnh cảm sỏng tạo hay khụng..., phần lớn phụ thuộc vào PPDH.
PPDH là tổ hợp các cách thức cộng tác, hoạt động cùng nhau của người
dạy và người học nhằm đạt được mục đích, mục tiêu của dạy học .
* Quản lý PPDH ở trường phổ thông chính là quá trỡnh tỏc động có tổ
chức, có hướng đích của Hiệu trưởng đến cách thức làm việc của thầy –
trũ trong dạy học.
PPDH luôn được đặt trong mối quan hệ giữa các thành tố của quá
trỡnh dạy học, đó là mối quan hệ giữa Mục tiêu - Nội dung – Phương
pháp – Phương tiện – Hỡnh thức - Kết quả, đặc biệt là mối quan hệ
thầy – trũ trong dạy học.Vỡ vậy, việc quản lý PPDH cần quản lý đồng
bộ cỏc thành tố của quỏ trỡnh dạy học, tạo được động lực của quá trỡnh
dạy học.
Quản lý PPDH là nội dung trọng tõm trong hệ thống quản lý của
nhà trường, đũi hỏi phải tiến hành đồng bộ từ quản lý cơ sở vật chất,
9
trang thiết bị dạy học, quản lý đội ngũ sư phạm, quản lý điều kiện và
môi trường làm việc đến cơ chế hoạt động, tổ chức và điều hành, kiểm

1.1.4. Nội dung đổi mới PPDH ở trường THPT
Đổi mới giáo dục luôn gắn liền với quá trình đổi mới PPDH.
“ Chương trình giáo dục phổ thông thể hiện mục tiêu giáo dục; quy
định chuẩn kiến thức, kỹ năng, phạm vi và cấu trúc nội dung giáo dục
phổ thông; phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động giáo dục, cách
thức đánh giá kết quả giáo dục đối với các môn học ở mỗi lớp và mỗi
cấp học của giáo dục phổ thông” (Điều 29, mục 2 – Luật Giáo dục).
Một trong những trọng tâm của đổi mới sách giáo khoa giáo dục phổ
thông lần này cũng là tập trung vào đổi mới phương pháp dạy học,
thực hiện dạy học dựa vào hoạt động tích cực, chủ động của học sinh
với sự tổ chức và hướng dẫn đúng mực của giáo viên nhằm phát triển tư
duy độc lập, sáng tạo, góp phần hình thành phương pháp và nhu cầu tự
học, bồi dưỡng hứng thú học tập, tạo niềm tin và niềm vui trong học tập
cho học sinh. Tiếp tục tận dụng các ưu điểm của phương pháp dạy học
truyền thống và dần dần làm quen với các phương pháp dạy học mới.
Vì vậy ĐMDH đang là trọng tõm chỳ ý của cỏc cấp quản lý cũng như
Hiệu trưởng nhà trường. Trong thời đại ngày nay, khi KH & CN đang
phát triển mạnh mẽ, khi hội nhập đang trở thành xu thế toàn cầu, thỡ
việc đào tạo nguồn nhân lực năng lực, sáng tạo là điều kiện tồn tại của
mỗi quốc gia, mỗi dõn tộc. Vỡ vậy, “Đổi mới dạy học, phát huy tư duy
sáng tạo và năng lực tự đào tạo của người học là tư tưởng chiến lược
đào tạo con người của Giáo dục Việt Nam”.
Đổi mới không phải là thay đổi toàn bộ PPDH đó cú, mà phải
trờn cơ sở phát huy những yếu tố tích cực của PPDH hiện nay, từng
bước áp dụng những PPDH tiên tiến và phương tiện dạy học phù hợp
nhằm thay đổi cách thức dạy học, thay đổi PP học tập của học sinh,
chuyển từ học tập thụ động sang tích cực, chủ động, sáng tạo, từng
11
bước chuyển dần PPDH theo hướng biến quá trỡnh đào tạo thành quá
trỡnh tự đào tạo, biến quá trỡnh dạy học thành quỏ trỡnh tự học.

* Nội dung quản lý PPDH
Trên cơ sở quản lý, theo dõi của các tổ chuyên môn, các tổ chức
đoàn thể, hội, Hiệu trưởng chỉ đạo (hoặc phối hợp) để thực hiện tốt các
chức năng quản lý để quản lý PPDH. Các tổ, tổ chức, đoàn thể, hội đó
là
+ Tổ chuyên môn;
+ Tổ chủ nhiệm và các đoàn thể khác trong nhà trường;
+ Đội ngũ giáo viên;
+ Tập thể học sinh;
+ Hội Cha mẹ học sinh và các lực lượng khác ngoài nhà trường;
Tuy nhiên, khi triển khai hoạt động của các tổ chức, thực tế công việc
của Hiệu trưởng thường diễn ra như sau:
+ Soạn thảo kế hoạch, phổ biến kế hoạch, tổ chức cho các đơn vị lập kế
hoạch;
+ Tổ chức thực hiện kế hoạch
+ Chỉ đạo thực hiện kế hoạch;
+ Kiểm tra, đánh giá.
13
Bảng 1.1.Nội dung quản lý PPDH của Hiệu trưởng
Đối tượng QL hoạt
động của tổ
CM
QL hoạt
động của tổ
CN, các ĐT
QL Hoạt
động của
GV
QL hoạt
động của HS

KH hưởng
ứng các
phong trào thi
đua.
- KH phối
hợp quản lý
nền nếp học
tập, rèn luyện
của hs
Tổ chức chỉ
đạo thực
hiện
- Dự giờ,
thực tập, thao
giảng; tổ
chức hội thi
về: Giảng
dạy; sử dụng
& tự làm đồ
dùng dạy
học; tổng kết
sáng kiến
kinh nghiệm.
- Nền nếp
sinh hoạt tổ;
nền nếp quản
lý HS; tổ
chức các câu
lạc bộ, sinh
hoạt ngoại

Kiểm tra
chéo giữa các
tổ; kiểm tra
đánh giá GV
- Kiểm tra
đánh giá thi
đua tập thể,
cá nhân hs.
Kiểm tra toàn
diện; kiểm tra
theo chuyên
đề.
- Đánh giá,
tổng kết thi
đua, khen
thưởng.
- Tổ chức báo
cáo điển
hỡnh về PP
dạy con tự
học
Tạo động lực:
+ Tôn vinh người có thành tích, động viên khích lệ tinh thần, niềm đam
mê và khao khát cống hiến của họ.
+ Khen thưởng, đói ngộ bằng vật chất một cỏch thớch đáng;
Điều kiện:
14
+ Đảm bảo kinh phí, cơ sở vật chất, các phương tiện kỹ thuật và thiết bị
dạy học phục vụ cho việc đổi mới PPDH;
* Phương pháp quản lý:

- Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX - Đảng Cộng sản Việt
Nam: “ Đổi mới PP dạy và học, phát huy tư duy sáng tạo và năng lực tự
đào tạo của người học”.
- Mục tiêu giáo dục đến năm 2010: “ Đổi mới mục tiêu, nội dung,
phương pháp, chương trỡnh giỏo dục cỏc cấp, bậc học và trỡnh độ đào
tạo; Phát triển đội ngũ nhà giáo, đáp ứng yêu cầu vừa tăng qui mô, vừa
nâng cao chất lượng, hiệu quả và đổi mới PP dạy - học; Đổi mới quản
lý giáo dục đào tạo, tạo cơ sở pháp lý và phỏt huy nội lực phỏt triển
giỏo dục”.
- Chỉ thị 40 – CT/TƯ về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ
nhà giáo va cán bộ quản lý giáo dục: “ Đặc biệt đổi mới mạnh mẽ và cơ
bản PPGD nhằm khắc phục lối truyền thụ một chiều, nặng lý thuyết, ớt
khuyến khớch tư duy sáng tạo; bồi dưỡng năng lực tự học, tự nghiên
cứu, tự giải quyết vấn đề, phát triển năng lực thực hành sáng tạo cho
người học,…Tích cực áp dụng một cách sáng tạo phương pháp tiên tiến
hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học”.
- Điều 28 Luật giáo dục qui định: “ Phương pháp giảng dạy phổ thông
phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh,
phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương
pháp tự học, khả năng làm theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến
thức vào thực tế; tác động đến tỡnh cảm, đem lại niềm vui, hứng thú
học tập cho học sinh”.
- Điều 19.1 Điều lệ trường THPT qui định nhiệm vụ và quyền hạn của
Hiệu trưởng:
+ Xây dựng, tổ chức bộ máy nhà trường :
+ Thực hiện các Nghị quyết, Quyết nghị của Hội đồng trường được
16