UBND THÀNH PHỐ BẠC LIÊU
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐỀ CƯƠNG BÁO CÁO CHUYÊN MÔN HÈ BẬC TIỂU HỌC 2013
TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI
TRƯỜNG BIỂN, HẢI ĐẢO VIỆT NAM
Người thực hiện: Lê Tuấn Kiệt
Đơn vị: Trường Tiểu học Thuận Hòa 4
Ngày báo cáo : 03/08/2013
A. MỤC TIÊU:
- Nắm được các quan niệm, khái quát về biển, đảo và quần đảo Việt Nam;
Quần đảo Hoàng Sa, Hoàng Sa ngoài khơi biển Đông thuộc chủ quyền của Việt
Nam.
- Biết được nguồn tài nguyên và tiềm năng từ biển, đảo Việt Nam.
- Biết được thực trạng môi trường, biển đảo và những thành tựu chủ yếu
về phát triển các lĩnh vực liên quan đến biển, đảo Việt Nam.
- Trình bày được những nét khái quát về tài nguyên và môi trường biển
& hải đảo Việt Nam.
- Phương pháp và hình thức dạy học tích hợp giáo dục tài nguyên môi
trường biển đảo (TNMT BĐ) của môn học.
- Cách khai thác nội dung và soạn bài để dạy tích hợp giáo dục TNMT
BĐ
- Liệt kê được các hình thức tổ chức các hoạt động GDNGLL có nội dung
giáo dục tài nguyên và môi trường biển, đảo Việt Nam và bước đầu biết cách sử
dụng một cách có hiệu quả.
- Tổ chức được các HĐGDNGLL có nội dung giáo dục tài nguyên và môi
trường biển, đảo Việt Nam phù hợp với đặc điểm của địa phương.
B. NỘI DUNG:
I. Một số kiến thức về tài nguyên, môi trường biển, hải đảo và giáo
dục tài nguyên, môi trường biển, hải đảo.

2
cách bờ biển Việt Nam khoảng 110 km.
- Vịnh Thái Lan nằm sâu vào phía bờ Tây Nam của Biển Đông, có bờ
biển chung dài 2.300 km nằm ở bốn quốc gia gồm Việt Nam, Campuchia, Thái
Lan và Malayxia. Vịnh có chiều dài lớn nhất là 628 km và là một vịnh nông, nơi
sâu nhất là 80 m, trung bình là 60 m, không có nhiều đảo như vịnh Bắc Bộ, bên
phía vùng biển ven bờ Việt Nam có khoảng 165 đảo với 613 km
2
, nhưng có
nhiều đảo lớn như đảo Phú Quốc rộng hơn 568 km
2,
là đảo lớn nhất ven bờ Việt
Nam.
1.2- Khái quát về hệ thống đảo Việt Nam
Hệ thống đảo Việt Nam gồm có hệ thống các đảo ven bờ và 2 quần đảo xa
bờ là Trường Sa và Hoàng Sa.
a- Hệ thống đảo ven bờ:
Các đảo trong hệ thống đảo ven bờ của nước ta phân bổ suốt từ biên giới
cực bắc của vùng biển tổ quốc tại tỉnh Quảng Ninh cho đến sát biên giới phía tây
tỉnh Kiên Giang. Chúng có vị trí từ giáp bờ đến xa bờ như đảo Bạch Long Vĩ
(cách Hải Phòng 135 km), Hòn Hải (cách Phan Thiết 155 km), Thổ Chu (cách
cửa Ông Đốc 146 km)
Việt Nam có 2.773 đảo ven bờ với diện tích là 1.721 km
2
(bao gồm các
nhóm đảo cực nhỏ, rất nhỏ, nhỏ, trung bình, lớn). Việt Nam có 3 đảo lớn (diện
tích > 100 km
2
) cùng với 21 đảo trung bình (trong đó có 14 đảo trong khoảng 10
– 20 km

.
b. Quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa
Hai quần đảo ngoài khơi Biển Đông thuộc chủ quyền của Việt Nam là
Hoàng Sa và Trường Sa.
- Quần đảo Hoàng Sa gồm 30 đảo và bãi đá cạn nằm trong một vùng rộng
khoảng 15.000 km
2
( vĩ độ 15
o
45’N – 17
o
15’N và kinh độ 110
o
E – 113
o
E) cách
Đà Nẵng khoảng 170 hải lý (315 km) về phía Đông, cách Cù Lao Ré (đảo Lý
Sơn) 120 hải lý (222 km), cách Hải Nam Trung Quốc ở điểm gần nhất khoảng
140 hải lý (259 km).
Quần đảo Hoàng Sa có 2 nhóm đảo:
+ Nhóm phía đông Việt Nam gọi là An Vĩnh gồm khoảng 12 đảo nhỏ và
một số đảo san hô trong đó có 2 đảo lớn là đảo Phú Lâm và Linh Côn mới có
diện tích lớn 1,6 km
2
, người phương tây gọi là Amphitrite để kỉ niệm của một
con tàu người Pháp lần đầu tiên sang Biển Đông bị bão đánh dạt vào vùng này.
+ Nhóm phía tây các đảo xếp thành hình cong như trăng lưỡi liềm nên
Việt Nam đặt tên là nhóm đảo Lưỡi Liềm, còn phương Tây dịch ra là Croissant.
Trong đó có các đảo Hoàng Sa (diện tích 1 km
2

biển.
Trong phạm vi nhiệm vụ này, tài nguyên biển được đề cập 2 loại chính
là : tài nguyên sinh vật và tài nguyên phi sinh vật.
- Tài nguyên sinh vật gồm: đa dạng sinh học biển, nguồn lợi sinh vật biển
và tiềm năng nuôi trồng hải sản Việt Nam.
+ Đa dạng sinh học biển: Hệ sinh thái rạn san hô; hệ sinh thái thảm cỏ; hệ
sinh thái rừng ngập mặn.
+ Nguồn lợi sinh vật biển: Nguồn lợi cá biển; nguồn lợi tôm biển.
+ Tiềm năng nuôi trồng hải sản Việt Nam
- Tài nguyên phi sinh vật gồm: dầu khí, các khoáng sản khác, năng lượng
biển, tiềm năng phát triển du lịch, tiềm năng phát triển cảng – hàng hải, ….
+ Dầu mỏ và khí đốt tự nhiên
+ Tiềm năng du lịch biển Việt Nam
+ Tiềm năng phát triển hàng hải Viêt Nam
2.2- Tài nguyên đảo Việt Nam
- Tài nguyên vị thế vô cùng to lớn và quan trọng của hệ thống đảo ven bờ.
- Tài nguyên sinh vật – nguồn vốn quý của đảo, với nhiều vườn quốc gia
và khu bảo tồn.
- Tài nguyên du lịch phong phú và đa dạng.
+ Cảnh quan kỳ thú
+ Nhiều bãi tắm đẹp
+ Hệ sinh thái đảo biển phong phú là một tài nguyên du lịch quý giá
+ Hoạt động sản xuất trên đảo
+ Hệ thống đảo ven bờ còn có nhiều di tích lịch sử - văn hóa, khảo cổ,
nhiều lễ hội truyền thống đặc sắc.
2.3. Khái niệm tài nguyên, môi trường biển, đảo, nguyên nhân ô nhiễm
môi trường biển, đảo; các giải pháp.
a. Khái niệm môi trường biển
Môi trường biển bao gồm tất cả mọi thứ mà có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự
trao đổi chất hay các hành vi của con người và các sinh vật sống trong biển, bao

+ Sự ô nhiễm không khí
+ Triệt phá rừng ngập mặn ven biển
+ Sự khai thác quá mức các nguồn lợi thủy sản
2.4- Các giải pháp bảo vệ tài nguyên môi trường biển, hải đảo
- Vận động tuyên truyền, nâng cao ý thức về vai trò của tài nguyên, môi
trường biển đối với đời sống con người.
- Bảo vệ môi trường biển, bờ biển, bãi biển
+ Hạn chế việc xả các chất thải trực tiếp ra biển và xuống biển. Các
phương tiện vận tải, các công trình xây dựng, thăm dò và khai thác dầu khí trên
biển phải xử lí chất thải và hạn chế việc xả thải trực tiếp xuống biển.
+ Tăng cường và thường xuyên tiến hành việc dọn dẹp vệ sinh, làm sạch
môi trường không để ô nhiễm tới biển.
+ Củng cố hệ thống đê kè để chống sạt lở bờ biển.
+ Trồng cây chắn sóng; xử lý các chất thải rắn, nước thải, giữ vệ sinh, làm
cho cảnh quan môi trường luôn sạch đẹp.
+ Nhanh chóng khắc phục các sự cố môi trường, khôi phục các hoạt động
bình thường ở các bờ biển, bãi biển.
- Bảo vệ đa dạng sinh vật biển
+ Giảm sản lượng khai thác thủy sản ven bờ và gần bờ, tăng cường khai
thác các nguồn lợi thủy sản xa bờ.
+ Cấm khai thác quá mức và khai thác có tính hủy diệt đối với một số loại
sinh vật biển.
+ Bảo vệ môi trường sống của các loại sinh vật, khắc phục kịp thời các sự
cố môi trường uy hiếp đến sinh vật biển.
2.5. Chủ trương của Đảng, Nhà nước ta đối với vấn đề chủ quyền biển,
hải đảo
- Phê chuẩn Công ước của Liên Hợp quốc về Luật biển năm 1982 và ban
hành các văn bản pháp lí về phạm vi và chế độ pháp lí về vùng biển và thềm lục
địa.
- Tích cực hợp tác và đấu tranh để thực hiện các cam kết quốc tế về biển.

TNMT BĐ. Con số này sẽ nhân lên nhiều lần nếu học sinh tiểu học thực hiện tốt
việc tuyên truyền về TNMT BĐ trong cộng đồng.
4. Những nguyên tắc, phương pháp tích hợp nội dung giáo dục TNMT
BĐ trong các môn học ở tiểu học.
1- Những nguyên tắc tích hợp nội dung giáo dục TNMT BĐ trong các
môn học ở tiểu học.
a- Khái niệm tích hợp: Tích hợp giáo dục TNMT BĐ vào các môn học là
sự hòa trộn nội dung giáo dục TNMT BĐ vào nội dung bộ môn thành một nội
dung thống nhất, gắn bó chặt chẽ với nhau.
b- Các nguyên tắc tích hợp : có 3 nguyên tắc
- Nguyên tắc 1: Tích hợp nhưng không làm thay đổi đặc trưng của môn
học.
- Nguyên tắc 2: Khai thác nội dung giáo dục TNMT BĐ có chọn lọc, có
tính tập trung vào bài nhất định, không tràn lan tùy tiện.
- Nguyên tắc 3: Phát huy cao độ các hoạt động tích cực nhận thức của học
sinh và kinh nghiệm thực tế của các em.
c- Các mức độ tích hợp nộ dung giáo dục TNMT BĐ:
- Mức độ toàn phần
- Mức độ bộ phận
- Mức độ liên hệ
2- Phương pháp dạy học có thể tích hợp giáo dục TNMT BĐ
- Phương pháp tham quan, điều tra khảo sát thực tế
- Phương pháp khai thác kinh nghiệm thực tế để giáo dục
- Phương pháp hoạt động thực tiễn kết hợp với kỹ năng sống
- Phương pháp thảo luận
- Phương pháp đóng vai
- Phương pháp trực quan
3- Các hình thức tổ chức dạy học:
Có 2 hình thức tổ chức dạy học: tổ chức dạy học trong lớp và dạy học
ngoài lớp.