ỨNG DỤNG CNTT TRONG ĐỔI MỚI PPDH MỸ THUẬT
TRONG TRƯỜNG CHUYÊN NGHIỆP.
I- Những vấn đề chung :
Trong thời đại ngày nay - thời đại của thông tin và nền kinh tế tri thức- đã
tạo ra những biến đổi to lớn trong mọi mặt hoạt động của con người và xã
hội . Việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) rộng rãi trên tất cả các lĩnh
vực đã cho thấy vai trò to lớn và những tác dụng kỳ diệu của CNTT trong
các lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục ở các nước
có nền giáo dục phát triển như : Hoa kỳ, Nhật, Pháp,… Việc ứng dụng
CNTT trong thực tế dạy học đã đem lại kết quả đáng kể và những chuyển
biến tích cực trong dạy học, nhất là về phương pháp dạy học(PPDH), đó
thực sự là “một cuộc cách mạng công nghệ trong giáo dục”.
Ở Việt Nam những năm qua, việc đổi mới nội dung, chương trình sách
giáo khoa được thực hiện khá đồng bộ. Đổi mới nội dung, chương trình yêu
cầu phải đổi mới PPDH. Đổi mới PPDH đòi hỏi phải sử dụng phương tiện
dạy học hiện đại và CNTT là một trong những phương tiện quan trọng góp
phần đổi mới PPDH bằng việc cung cấp cho GV những phương tiện làm
việc hiện đại tương thích trong dạy học.
Muốn ứng dụng CNTT trong đổi mới PPDH mỹ thuật trước hết, người
GV phải có những kiến thức cơ bản về tin học, các kỹ năng sử dụng máy
tính và một số thiết bị CNTT thông dụng, các phần mềm đồ hoạ như :
Coreldraw, Photoshop CS, Picassa, Illustrator,…Các kỹ năng tìm kiếm
thông tin trên mạng Internet nhanh và có hiệu quả, kỹ năng tra cứu, lưu giữ,
xử lý thông tin, các kỹ năng tạo ra các sản phẩm tích hợp dạng multimedia
bao gồm nhiều dạng tài liệu như văn bản, video, hình ảnh, âm thanh, tạo các
siêu liên kết và tích hợp nó trong một sản phẩm trình diễn. Để ứng dụng
CNTT trong đổi mới PPDH một cách thiết thực và hiệu quả, đòi hỏi GV
phải luôn tự nghiên cứu, cập nhật kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn
và kiến thức, kỹ năng sử dụng máy tính, làm chủ các phần mềm ứng dụng
trong dạy học mỹ thuật .
II- Ứng dụng CNTT trong đổi mới PPDH mỹ thuật :
học mỹ thuật ở các trường chuyên nghiệp giống như sự truyền nghề, truyền
kỹ năng, kinh nghiệm cho người học. Vì vậy, ứng dụng CNTT nói chung và
các phần mềm nói riêng trong giảng dạy môn mỹ thuật là một trong những
yêu cầu quan trọng xuất phát từ đặc trưng bộ môn. Tuy nhiên việc ứng dụng
CNTT sẽ đạt hiệu quả cao nhất ở một số phân môn mỹ thuật như trang trí,
nghệ thuật học, lịch sử mỹ thuật thế giới, lịch sử mỹ thuật Việt Nam, do
những môn học này sử dụng nhiều kênh thông tin hình ảnh thị giác, và việc
cung cấp thông tin, tư liệu ,hình ảnh, liên hệ thực tế… đối với những vấn đề
xã hội là một trong những yêu cầu quan trọng. Ứng dụng CNTT vào quá
trình dạy học trong đổi mới PPDH nhằm phát huy tính năng động, tích cực
của HS-SV, làm giảm nhẹ và rút ngắn quãng đường tìm hiểu vấn đề và làm
cho việc trao dồi, tiếp thu những kiến thức của HS-SV được nhanh hơn và
dễ dàng hơn .
Chẳng hạn như để dạy bài “ Màu sắc và phương pháp sử dụng màu ”
( Giáo trình mỹ thuật) GV có thể sử dụng phần mềm Powerpoint để thiết kế
bài giảng điện tử, sử dụng các kênh hình ảnh, tư liệu, băng hình …trên mạng
Internet để trình chiếu kết hợp với các PPDH tích cực như : PPDH nêu vấn
2
đề, tích hợp, thảo luận …nhằm trình bày đề cương bài giảng một cách khoa
học, thuận tiện góp phần minh hoạ cho nội dung bài giảng thêm sinh động,
giúp HS-SV nhận thức được cơ chế vật lý, cơ chế thụ cảm thị giác màu, Lab
mô tả thành phần quang phổ, bước sóng của màu sắc và nắm được nhưng
nguyên tắc cơ bản của màu sắc, đồng thời thấy được tầm quan trọng và vai
trò của màu sắc trong tự nhiên, trang phục,các sản phẩm công nghiệp, màu
sắc trong tác phẩm hội hoạ…Kênh hình ảnh trực quan là những phương tiện
giúp HS-SV lĩnh hội tri thức, thu nhận những thông tin về các sự vật, hiện
tượng một cách đầy đủ và chính xác làm sinh động nội dung bài giảng, nâng
cao hứng thú trong học tập, đặc biệt là phát triển năng lực quan sát, năng
lực tư duy và nhận thức. Trong tiết dạy, GV có thể tích hợp và lồng ghép
vấn đề bảo vệ môi trường thông qua các kênh hình ảnh màu sắc trong tự
quan trọng của CNTT trong hoạt động dạy – học do đó mỗi GV cần:
• Về nhận thức: GV cần coi trọng ứng dụng CNTT cùng với việc đổi
mới PPDH, có ý thức thường xuyên chuẩn bị và sử dụng CNTT cho
từng phân môn mỹ thuật, lựa chọn bài dạy thích hợp để thiết kế giáo
án điện tử .
• Về chuẩn bị : GV cần nghiên cứu bài dạy mỹ thuật; lựa chọn nội dung
cần thể hiện trong bài dạy, ý tưởng trình bày; lựa chọn các dạng đối
tượng đa phương tiện (multimedia) phù hợp để minh hoạ cho nội dung
bài giảng; Chuẩn bị tài nguyên (Văn bản, hình ảnh tĩnh-động, âm
thanh, phim ảnh…) bằng các công cụ phần mềm khác nhau .
• Về phương pháp : Nắm vững qui trình thiết kế bài giảng mỹ thuật trên
máy tính; cấu trúc giáo án, tích hợp các nội dung vào các Slide
Powerpoint;chia nhỏ nội dung thông tin thành những mođun, mỗi
mođun thông tin sẽ được hiển thị trong một Slide …
Khi vận dụng CNTT trong dạy học mỹ thuật cần lưu ý các thông tin hình
ảnh, tư liệu… phải chính xác, đảm bảo tính khoa học, tính thẩm mỹ, màu sắc
phù hợp dễ quan sát, chữ sử dụng trong bài giảng cần phải chân phương, dễ
đọc, không lạm dụng các hiệu ứng hoặc thuần tuý mang tính biểu diễn khả
năng thiết kế của GV, chứ không phát huy được tính tích cực của học
sinh.Trong phương pháp dạy học cần khuyến khích sự trao đổi giữa GV và
HS-SV.Tăng cường trao đổi, hợp tác giữa các HS-SV trong lớp, nhằm khích
lệ tư duy và hoạt động học tập, sáng tạo của mỗi cá thể.
III- Kết luận :
Muốn chấn hưng và phát triển giáo dục Việt Nam trong thời đại thông tin
và kinh tế tri thức cần phải đổi mới tư duy và nhận thức. Bên cạnh vấn đề
giáo dục nhân văn, nhân bản, giáo dục truyền thống dân tộc…cần phổ cập
công nghệ, chú trọng tin học và đặc biệt là ứng dụng CNTT trong giảng dạy
để tạo “ môi trường sư phạm tương tác ” trong dạy học. Cho đến nay không
ai phủ nhận tính ưu việt và hiệu quả của việc ứng dụng CNTT vào các lĩnh
vực xã hội mà đặc biệt là trong việc dạy-học.